Konkordat
Dokumenty Ko?cio?a - Inne

Przyk?adowy obraz

KONKORDAT

mi?dzy Stolic? Apostolsk?

i Rzecz?pospolit? Polsk?

4 lipca 1996

Stolica Apostolska i Rzeczpospolita Polska

- d???c do trwa?ego i harmonijnego uregulowania wzajemnych stosunków;

- bior?c pod uwag? fakt, ?e religia katolicka jest wyznawana przez wi?kszo?? spo?ecze?stwa polskiego;

- podkre?laj?c pos?annictwo Ko?cio?a katolickiego, rol? odegran? przez Ko?ció? w tysi?cletnich dziejach Pa?stwa Polskiego oraz znaczenie pontyfikatu Jego ?wi?tobliwo?ci Papie?a Jana Paw?a II dla wspó?czesnych dziejów Polski;

- zwa?ywszy prze?omowe znaczenie odzyskania niepodleg?o?ci i suwerenno?ci przez Pa?stwo Polskie oraz w trosce o jego pomy?lny rozwój;

- stwierdzaj?c donios?y wk?ad Ko?cio?a w rozwój osoby ludzkiej i umacnianie moralno?ci;

- kieruj?c si? wymienionymi warto?ciami oraz powszechnymi zasadami prawa mi?dzynarodowego, ??cznie z normami dotycz?cymi poszanowania praw cz?owieka i podstawowych swobód oraz wyeliminowania wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych;

- uznaj?c, ?e fundamentem rozwoju wolnego i demokratycznego spo?ecze?stwa jest poszanowanie godno?ci osoby ludzkiej i jej praw;

- uwzgl?dniaj?c now? struktur? administracyjn? Ko?cio?a w Polsce ustanowion? Bull? papiesk? "Totus Tuus Poloniae populus";

postanowi?y zawrze? niniejszy Konkordat, przy czym Rzeczpospolita Polska uwzgl?dni?a swe zasady konstytucyjne i ustawy, a Stolica Apostolska - dokumenty Soboru Watyka?skiego II dotycz?ce wolno?ci religijnej i stosunków pomi?dzy Ko?cio?em a wspólnot? polityczn? oraz przepisy prawa kanonicznego.

W tym celu, Stolica Apostolska, reprezentowana przez Jego Ekscelencj? Ksi?dza Józefa Kowalczyka, Arcybiskupa Tytularnego Heraklei, Nuncjusza Apostolskiego w Warszawie, i Rzeczpospolita Polska, reprezentowana przez Jego Ekscelencj? Pana Krzysztofa Skubiszewskiego, Ministra Spraw Zagranicznych, uzgodni?y, co nast?puje:

Artyku? 1

Rzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzaj?, ?e Pa?stwo i Ko?ció? katolicki s? - ka?de w swej dziedzinie - niezale?ne i autonomiczne oraz zobowi?zuj? si? do pe?nego poszanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we wspó?dzia?aniu dla rozwoju cz?owieka i dobra wspólnego.

Artyku? 2

W celu utrzymania i umacniania wi?zi pomi?dzy Uk?adaj?cymi si? Stronami oraz w celu wype?niania powierzonej ka?demu z nich misji, Nuncjusz Apostolski rezyduje, jak dotychczas, w stolicy Polski, a polski Ambasador nadzwyczajny i pe?nomocny przy Stolicy Apostolskiej w Rzymie.

Artyku? 3

Rzeczpospolita Polska zapewnia Ko?cio?owi katolickiemu oraz jego osobom prawnym i fizycznym swobod? utrzymywania stosunków i komunikowania si? ze Stolic? Apostolsk?, z Konferencjami Episkopatów, z Ko?cio?ami partykularnymi, a tak?e mi?dzy sob? i z innymi wspólnotami, instytucjami, organizacjami i osobami w kraju i za granic?.

Artyku? 4

1. Rzeczpospolita Polska uznaje osobowo?? prawn? Ko?cio?a katolickiego.

2. Rzeczpospolita Polska uznaje równie? osobowo?? prawn? wszystkich instytucji ko?cielnych terytorialnych i personalnych, które uzyska?y tak? osobowo?? na podstawie przepisów prawa kanonicznego. W?adza ko?cielna dokonuje stosownego powiadomienia kompetentnych organów pa?stwowych.

3. Inne instytucje ko?cielne mog? na wniosek w?adzy ko?cielnej uzyska? osobowo?? prawn? na podstawie prawa polskiego.

Artyku? 5

Przestrzegaj?c prawa do wolno?ci religijnej, Pa?stwo zapewnia Ko?cio?owi katolickiemu, bez wzgl?du na obrz?dek, swobodne i publiczne pe?nienie jego misji, ??cznie z wykonywaniem jurysdykcji oraz zarz?dzaniem i administrowaniem jego sprawami na podstawie prawa kanonicznego.

Artyku? 6

1. Tworzenie w?a?ciwych Ko?cio?owi struktur nale?y do kompetentnej w?adzy ko?cielnej; dotyczy to w szczególno?ci erygowania, zmieniania i znoszenia prowincji ko?cielnych, archidiecezji, diecezji, ordynariatu polowego, administratur apostolskich, pra?atur personalnych i terytorialnych, opactw terytorialnych, parafii, instytutów ?ycia konsekrowanego i stowarzysze? ?ycia apostolskiego oraz innych ko?cielnych osób prawnych.

2. ?adna cz??? terytorium polskiego nie b?dzie w??czona do diecezji lub prowincji ko?cielnej maj?cej sw? stolic? poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

3. ?adna diecezja maj?ca sw? stolic? w Rzeczypospolitej Polskiej nie b?dzie si? rozci?ga?a
poza granice Pa?stwa Polskiego.

4. Biskup nale??cy do Konferencji Episkopatu Polski nie b?dzie nale?a? do krajowej Konferencji Episkopatu w innym pa?stwie.

5. Biskup nie b?d?cy obywatelem polskim nie b?dzie nale?a? do Konferencji Episkopatu Polski. Biskup taki nie b?dzie sprawowa? jurysdykcji w Rzeczypospolitej Polskiej, wyj?wszy legata lub innego wys?annika papieskiego.

Artyku? 7

1. Urz?dy ko?cielne obsadza kompetentna w?adza ko?cielna zgodnie z przepisami prawa kanonicznego.

2. Mianowanie i odwo?ywanie biskupów nale?y wy??cznie do Stolicy Apostolskiej.

3. Stolica Apostolska b?dzie mianowa? biskupami w Polsce duchownych, którzy s? obywatelami polskimi.

4. W odpowiednim czasie poprzedzaj?cym og?oszenie nominacji biskupa diecezjalnego Stolica Apostolska poda jego nazwisko do poufnej wiadomo?ci Rz?du Rzeczypospolitej Polskiej. Do?o?one zostan? starania, aby to powiadomienie nast?pi?o mo?liwie wcze?nie.

Artyku? 8

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia Ko?cio?owi katolickiemu wolno?? sprawowania kultu zgodnie z artyku?em 5.

2. Organizowanie kultu publicznego nale?y do w?adzy ko?cielnej zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i z zachowaniem odpowiednich przepisów prawa polskiego.

3. Miejscom przeznaczonym przez w?a?ciw? w?adz? ko?cieln? do sprawowaniu kultu i grzebania zmar?ych Pa?stwo gwarantuje w tym celu nienaruszalno??. Z wa?nych powodów i za zgod? kompetentnej w?adzy ko?cielnej mo?na przeznaczy? te miejsca na inny u?ytek. Niniejszy przepis nie ogranicza stosowania prawa polskiego w przypadkach wyw?aszczenia z zachowaniem standardów prawa mi?dzynarodowego.

4. Sprawowanie kultu publicznego w miejscach innych ni? okre?lone w ust?pie 3 nie wymaga zezwolenia w?adz pa?stwowych, chyba ?e odpowiednie przepisy prawa polskiego stanowi? inaczej, w szczególno?ci ze wzgl?du na bezpiecze?stwo i porz?dek publiczny.

5. W?adza publiczna mo?e podj?? niezb?dne dzia?ania w miejscach okre?lonych w ust?pie 3 tak?e bez uprzedniego powiadamiania w?adzy ko?cielnej, je?li jest to konieczne dla ochrony ?ycia, zdrowia lub mienia.

Artyku? 9

1. Wolne od pracy s? niedziele i nast?puj?ce dni ?wi?teczne:

1) 1 stycznia - uroczysto?? ?wi?tej Bo?ej Rodzicielki Maryi (dzie? Nowego Roku),

2) drugi dzie? Wielkanocy,

3) dzie? Bo?ego Cia?a,

4) 15 sierpnia - uroczysto?? Wniebowzi?cia Naj?wi?tszej Maryi Panny,

5) 1 listopada - dzie? Wszystkich ?wi?tych,

6) 25 grudnia - pierwszy dzie? Bo?ego Narodzenia,

7) 26 grudnia - drugi dzie? Bo?ego Narodzenia.

2. Rozszerzenie powy?szego wykazu mo?e nast?pi? po porozumieniu Uk?adaj?cych si? Stron.

Artyku? 10

1. Od chwili zawarcia ma??e?stwo kanoniczne wywiera takie skutki, jakie poci?ga za sob? zawarcie ma??e?stwa zgodnie z prawem polskim, je?eli

(1) mi?dzy nupturientami nie istniej? przeszkody wynikaj?ce z prawa polskiego,

(2) z?o?? oni przy zawieraniu ma??e?stwa zgodne o?wiadczenie woli dotycz?ce wywarcia takich skutków i

(3) zawarcie ma??e?stwa zosta?o wpisane w aktach stanu cywilnego na wniosek przekazany Urz?dowi Stanu Cywilnego w terminie pi?ciu dni od zawarcia ma??e?stwa; termin ten ulega przed?u?eniu, je?eli nie zosta? dotrzymany z powodu si?y wy?szej, do czasu ustania tej przyczyny.

2. Przygotowanie do zawarcia ma??e?stwa kanonicznego obejmuje pouczenie nupturientów o nierozerwalno?ci ma??e?stwa kanonicznego oraz o przepisach prawa polskiego dotycz?cych skutków ma??e?stwa.

3. Orzekanie o wa?no?ci ma??e?stwa kanonicznego, a tak?e w innych sprawach ma??e?skich przewidzianych w prawie kanonicznym, nale?y do wy??cznej kompetencji w?adzy ko?cielnej.

4. Orzekanie w sprawach ma??e?skich w zakresie skutków okre?lonych w prawie polskim nale?y do wy??cznej kompetencji s?dów pa?stwowych.

5. Kwestia powiadamiania o orzeczeniach wskazanych w ust?pach 3 i 4 mo?e by? przedmiotem post?powania okre?lonego w artykule 27.

6. Celem wprowadzenia w ?ycie niniejszego artyku?u dokonane zostan? konieczne zmiany w prawie polskim.

Artyku? 11

Uk?adaj?ce si? Strony deklaruj? wol? wspó?dzia?ania na rzecz obrony i poszanowania instytucji ma??e?stwa i rodziny b?d?cych fundamentem spo?ecze?stwa. Podkre?laj? one warto?? rodziny, przy czym Stolica Apostolska, ze swej strony, potwierdza nauk? katolick? o godno?ci i nierozerwalno?ci ma??e?stwa.

Artyku? 12

1. Uznaj?c prawo rodziców do religijnego wychowania dzieci oraz zasad? tolerancji Pa?stwo gwarantuje, ?e szko?y publiczne
podstawowe i ponadpodstawowe oraz przedszkola, prowadzone przez organy administracji pa?stwowej i samorz?dowej, organizuj? zgodnie z wol? zainteresowanych nauk? religii w ramach planu zaj?? szkolnych i przedszkolnych.

2. Program nauczania religii katolickiej oraz podr?czniki opracowuje w?adza ko?cielna i podaje je do wiadomo?ci kompetentnej w?adzy pa?stwowej.

3. Nauczyciele religii musz? posiada? upowa?nienie (missio canonica) od biskupa diecezjalnego. Cofni?cie tego upowa?nienia oznacza utrat? prawa do nauczania religii. Kryteria wykszta?cenia pedagogicznego oraz forma i tryb uzupe?niania tego wykszta?cenia b?d? przedmiotem uzgodnie? kompetentnych w?adz pa?stwowych z Konferencj? Episkopatu Polski.

4. W sprawach tre?ci nauczania i wychowania religijnego nauczyciele religii podlegaj? przepisom i zarz?dzeniom ko?cielnym, a w innych sprawach przepisom pa?stwowym.

5. Ko?ció? katolicki korzysta ze swobody prowadzenia katechezy dla doros?ych, ??cznie z duszpasterstwem akademickim.

Artyku? 13

Dzieciom i m?odzie?y katolickiej przebywaj?cym na koloniach i obozach oraz korzystaj?cym z innych form zbiorowego wypoczynku zapewnia si? mo?liwo?? wykonywania praktyk religijnych, a w szczególno?ci uczestniczenia we Mszy ?w. w niedziele i ?wi?ta.

Artyku? 14

1. Ko?ció? katolicki ma prawo zak?ada? i prowadzi? placówki o?wiatowe i wychowawcze, w tym przedszkola oraz szko?y wszystkich rodzajów, zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i na zasadach okre?lonych przez odpowiednie ustawy.

2. W realizowaniu minimum programowego przedmiotów obowi?zkowych i w wystawianiu druków urz?dowych szko?y te podlegaj? prawu polskiemu. W realizowaniu programu nauczania pozosta?ych przedmiotów szko?y te stosuj? si? do przepisów ko?cielnych. O publicznym charakterze tych szkó? i placówek decyduje prawo polskie.

3. Nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy oraz uczniowie i wychowankowie szkó? i placówek wymienionych w ust?pie 1 - je?li s? one szko?ami lub placówkami publicznymi albo maj? uprawnienia szkó? lub placówek publicznych - maj? prawa i obowi?zki takie same jak analogiczne osoby w szko?ach i placówkach publicznych.

4. Szko?y i placówki wymienione w ust?pie 1 b?d? dotowane przez Pa?stwo lub organy samorz?du terytorialnego w przypadkach i na zasadach okre?lonych przez odpowiednie ustawy.

Artyku? 15

1. Rzeczpospolita Polska gwarantuje Ko?cio?owi katolickiemu prawo do swobodnego zak?adania i prowadzenia szkó? wy?szych, w tym uniwersytetów, odr?bnych wydzia?ów i wy?szych seminariów duchownych oraz instytutów naukowo-badawczych.

2. Status prawny szkó? wy?szych, o których mowa w ust?pie 1, a tak?e tryb i zakres uznawania przez Pa?stwo ko?cielnych stopni i tytu?ów oraz status prawny wydzia?ów teologii katolickiej na uniwersytetach pa?stwowych reguluj? umowy mi?dzy Rz?dem Rzeczypospolitej Polskiej a Konferencj? Episkopatu Polski upowa?nion? przez Stolic? Apostolsk?.

3. Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie i Katolicki Uniwersytet Lubelski s? dotowane przez Pa?stwo. Pa?stwo rozwa?y udzielanie pomocy finansowej odr?bnym wydzia?om wymienionym w ust?pie 1.

Artyku? 16

1. Opiek? duszpastersk? nad ?o?nierzami wyznania katolickiego w czynnej s?u?bie wojskowej, w tym równie? zawodowej, sprawuje w ramach ordynariatu polowego Biskup Polowy zgodnie z prawem kanonicznym i statutem zatwierdzonym przez Stolic? Apostolsk? w porozumieniu z kompetentnymi w?adzami Rzeczypospolitej Polskiej.

2. ?o?nierzom, o których mowa w ust?pie 1, zapewnia si? mo?liwo?? swobodnego uczestniczenia we Mszy ?w. w niedziele i ?wi?ta, je?li nie koliduje to z wa?nymi obowi?zkami s?u?bowymi.

3. Kap?ani i diakoni oraz cz?onkowie instytutów ?ycia konsekrowanego i stowarzysze? ?ycia apostolskiego po z?o?eniu profesji wieczystej zostaj? przeniesieni do rezerwy. Alumnom wy?szych seminariów duchownych, osobom po z?o?eniu ?lubów czasowych oraz nowicjuszom odracza si? s?u?b? wojskow? ze wzgl?du na odbywanie nauki.

4. Kap?ani przeniesieni do rezerwy mog? by? powo?ani do odbywania ?wicze? wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pe?nienia funkcji kapelana wojskowego na wniosek w?a?ciwego prze?o?onego ko?cielnego.

5. W czasie og?oszenia mobilizacji i w czasie wojny w?adza ko?cielna skieruje dodatkowych kap?anów do pe?nienia funkcji kapelanów wojskowych, a diakonów, alumnów wy?szych seminariów duchownych oraz cz?onków instytutów ?ycia konsekrowanego i stowarzysze? ?ycia apostolskiego do s?u?by sanitarnej lub s?u?by w obronie cywilnej.

Artyku? 17

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia warunki do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z pos?ug religijnych osobom przebywaj?cym w zak?adach penitencjarnych, wychowawczych, resocjalizacyjnych oraz opieki zdrowotnej i spo?ecznej, a tak?e w innych zak?adach i placówkach tego rodzaju.

2. Osobom, o których mowa w ust?pie 1, zapewnia si? w szczególno?ci mo?liwo?? uczestniczenia we Mszy ?w. w niedziele i ?wi?ta oraz w katechizacji i rekolekcjach, a tak?e korzystania z indywidualnych pos?ug religijnych w zgodzie z celami pobytu tych osób w zak?adach wskazanych w ust?pie 1.

3. Dla realizacji uprawnie? osób, o których mowa w ust?pie 1, biskup diecezjalny skieruje kapelanów, z którymi odpowiednia instytucja zawrze stosown? umow?.

Artyku? 18

Stosownie do potrzeby zapewnienia opieki duszpasterskiej nad cz?onkami mniejszo?ci narodowych biskupi diecezjalni decyduj? o organizowaniu pos?ugi duszpasterskiej i katechizacji w j?zyku w?a?ciwej mniejszo?ci.

Artyku? 19

Rzeczpospolita Polska uznaje prawo wiernych do zrzeszania si? zgodnie z prawem kanonicznym i w celach okre?lonych w tym prawie. Je?eli te zrzeszenia poprzez sw? dzia?alno?? wkraczaj? w sfer? uregulowan? w prawie polskim, podlegaj? tak?e temu prawu.

Artyku? 20

1. Ko?ció? katolicki ma prawo swobodnego drukowania, wydawania i rozpowszechniania wszelkich publikacji zwi?zanych z jego pos?annictwem.

2. Ko?ció? katolicki ma prawo do posiadania i u?ywania w?asnych ?rodków spo?ecznego przekazu, a tak?e do emitowania programów w publicznej radiofonii i telewizji, na zasadach okre?lonych w prawie polskim.

Artyku? 21

1. Odpowiednie instytucje ko?cielne maj? prawo prowadzenia, ka?da zgodnie ze sw? natur?, dzia?alno?ci o charakterze misyjnym, charytatywnym i opieku?czym. W tym celu mog? one tworzy? struktury organizacyjne i urz?dza? publiczne zbiórki.

2. Przepisy prawa polskiego o zbiórkach publicznych nie maj? zastosowania do zbierania ofiar na cele religijne, ko?cieln? dzia?alno?? charytatywno-opieku?cz?, naukow?, o?wiatow? i wychowawcz? oraz utrzymanie duchownych i cz?onków zakonów, je?eli odbywaj? si? w obr?bie terenów ko?cielnych, kaplic oraz w miejscach i okoliczno?ciach zwyczajowo przyj?tych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony.

Artyku? 22

1. Dzia?alno?? s?u??ca celom humanitarnym, charytatywno-opieku?czym, naukowym i o?wiatowo-wychowawczym podejmowana przez ko?cielne osoby prawne jest zrównana pod wzgl?dem prawnym z dzia?alno?ci? s?u??c? analogicznym celom i prowadzon? przez instytucje pa?stwowe.

2. Przyjmuj?c za punkt wyj?cia w sprawach finansowych instytucji i dóbr ko?cielnych oraz duchowie?stwa obowi?zuj?ce ustawodawstwo polskie i przepisy ko?cielne Uk?adaj?ce si? Strony stworz? specjaln? komisj?, która zajmie si? koniecznymi zmianami. Nowa regulacja uwzgl?dni potrzeby Ko?cio?a bior?c pod uwag? jego misj? oraz dotychczasow? praktyk? ?ycia ko?cielnego w Polsce.

3. W?adzom pa?stwowym wskazana zostanie instytucja ko?cielna lub instytucje ko?cielne kompetentne w sprawach wymienionych w ust?pie 2.

4. Rzeczpospolita Polska w miar? mo?liwo?ci udziela wsparcia materialnego w celu konserwacji i remontowania zabytkowych obiektów sakralnych i budynków towarzysz?cych, a tak?e dzie? sztuki stanowi?cych dziedzictwo kultury.

Artyku? 23

Ko?cielne osoby prawne mog? zgodnie z przepisami prawa polskiego nabywa?, posiada?, u?ytkowa? i zbywa? mienie nieruchome i ruchome oraz nabywa? i zbywa? prawa maj?tkowe.

Artyku? 24

Ko?ció? ma prawo do budowy, rozbudowy i konserwacji obiektów sakralnych i ko?cielnych oraz cmentarzy - zgodnie z prawem polskim. O potrzebie budowy ?wi?tyni i o za?o?eniu cmentarza decyduje biskup diecezjalny lub inny w?a?ciwy ordynariusz. Budow? obiektów sakralnych i ko?cielnych oraz za?o?enie cmentarza inicjuj? w?a?ciwe w?adze ko?cielne po uzgodnieniu miejsca z kompetentnymi w?adzami i po uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych.

Artyku? 25

1. W ka?dej diecezji komisja powo?ana przez biskupa diecezjalnego b?dzie wspó?pracowa? z w?a?ciwymi w?adzami pa?stwowymi w celu ochrony znajduj?cych si? w obiektach sakralnych i ko?cielnych dóbr kultury o ogólnonarodowym znaczeniu oraz dokumentów archiwalnych o warto?ci historycznej i artystycznej.

2. Kompetentne w?adze pa?stwowe i Konferencja Episkopatu Polski opracuj? zasady udost?pniania dóbr kultury b?d?cych w?asno?ci? lub pozostaj?cych we w?adaniu Ko?cio?a.

Artyku? 26

Ko?cielne osoby prawne mog? zak?ada? fundacje. Do fundacji tych stosuje si? prawo polskie.

Artyku? 27

Sprawy wymagaj?ce nowych lub dodatkowych rozwi?za? b?d? regulowane na drodze nowych umów mi?dzy Uk?adaj?cymi si? Stronami albo uzgodnie? mi?dzy Rz?dem Rzeczypospolitej Polskiej i Konferencj? Episkopatu Polski upowa?nion? do tego przez Stolic? Apostolsk?.

Artyku? 28

Uk?adaj?ce si? Strony b?d? usuwa? na drodze dyplomatycznej zachodz?ce mi?dzy nimi ró?nice dotycz?ce interpretacji lub stosowania niniejszego Konkordatu.

Artyku? 29

Konkordat niniejszy podlega ratyfikacji. Wejdzie on w ?ycie po up?ywie jednego miesi?ca od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych.

Konkordat niniejszy sporz?dzono w Warszawie dnia 28 lipca 1993 roku, w dwóch egzemplarzach, ka?dy w j?zykach polskim i w?oskim, przy czym obydwa teksty s? jednakowo autentyczne.
Na dowód czego Pe?nomocnicy Uk?adaj?cych si? Stron podpisali niniejszy Konkordat i opatrzyli go piecz?ciami.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 193 goĹ›ci