Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1717-1752)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga VII PROCES

Cz??? IV

PROCES KARNY

Rozdzia? I

Wst?pne DOCHODZENIE

   

            Kan. 1717 - § 1. Ilekro? ordynariusz otrzyma przynajmniej prawdopodobn? wiadomo?? o przest?pstwie, powinien sam lub przez inn? odpowiedni? osob? ostro?nie zbada? fakty i okoliczno?ci oraz poczytalno??, chyba ?e takie dochodzenie wydaje si? zupe?nie zb?dne.

            § 2. Nale?y si? strzec, by wskutek takiego dochodzenia nie ucierpia?o czyje? dobre imi?.

            § 3. Kto prowadzi dochodzenie, ma takie same uprawnienia i obowi?zki jak audytor w procesie; nie mo?e on, je?eli potem zostaje wszcz?ty proces s?dowy, byt w nim s?dzi?.

            Kan. 1718 - § 1. Kiedy elementy wydaj? si? wystarczaj?co zebrane, ordynariusz winien zadecydowa?:

            1 czy mo?e by? wszcz?ty proces w celu wymierzenia albo deklarowania kary;

            2 czy to, bior?c pod uwag? kan. 1341, jest wskazane;

            3 czy nale?y zastosowa? proces s?dowy, czy - je?eli ustawa nie zabrania - nale?y si? pos?u?y? dekretem pozas?dowym.

            § 2. Ordynariusz winien odwo?a? lub zmieni? dekret, o którym w § 1, ilekro? na podstawie nowych elementów uzna, ?e nale?y postanowi? inaczej.

            § 3. Przy wydaniu dekretów, o których w §§ 1 i 2, ordynariusz, je?eli to roztropnie uzna, powinien wys?ucha? dwóch s?dziów lub innych bieg?ych w prawie.

            § 4. Zanim ordynariusz zdecyduje wed?ug przepisu § 1, powinien rozwa?y?, czy - celem unikni?cia niepotrzebnych procesów - nie by?oby wskazane, by za zgod? stron, albo sam, albo prowadz?cy dochodzenie rozstrzygn?? kwesti? o odszkodowanie, wed?ug zasad dobra i s?uszno?ci.

            Kan. 1719 - Akta dochodzenia i dekrety ordynariusza, którymi rozpoczyna si? lub zamyka dochodzenie i to wszystko, co poprzedza dochodzenie, je?li nie jest konieczne do procesu karnego, nale?y przechowywa? w tajnym archiwum kurii.

   

Rozdzia? II

PRZEBIEG PROCESU

   

            Kan. 1720 - Je?eli ordynariusz uzna, ?e nale?y post?powa? na drodze dekretu pozas?dowego:

            1 powinien oskar?onemu przedstawi? oskar?enie i dowody, daj?c mu mo?liwo??, by si? broni?, chyba ?e oskar?ony, w?a?ciwie wezwany, zaniedba? stawienia si?;

            2 powinien dok?adnie rozwa?y?, z dwoma asesorami, wszystkie dowody i argumenty;

            3 je?li przest?pstwo z pewno?ci? stwierdzono, a skarga karna nie wygas?a, powinien wyda? dekret, wed?ug przepisu kanonów 1342-1350, podaj?c przynajmniej krótko uzasadnienie prawne i faktyczne.

            Kan. 1721 - § 1. Je?eli ordynariusz zadecydowa?, ?e nale?y wszcz?? proces karny, przekazuje akta dochodzenia rzecznikowi sprawiedliwo?ci, który powinien przedstawi? s?dziemu oskar?enie, wed?ug przepisu kan. 1502 i 1504.

            § 2. Przed wy?szym trybuna?em, rol? powoda pe?ni rzecznik sprawiedliwo?ci, ustanowiony przy tym trybunale:

            Kan. 1722 - Celem unikni?cia zgorszenia, ochrony wolno?ci ?wiadków i gwarancji wymiaru sprawiedliwo?ci, ordynariusz, po wys?uchaniu rzecznika sprawiedliwo?ci i wezwawszy samego oskar?onego, mo?e, w jakimkolwiek stadium procesu, oddali? oskar?onego od ?wi?tej pos?ugi lub jakiego? urz?du i zadania ko?cielnego, oraz nakaza? lub zakaza? pobytu w jakim? miejscu lub terytorium, a nawet zabroni? publicznego uczestnictwa w Naj?wi?tszej Eucharystii; wszystko to, po ustaniu przyczyny, nale?y odwo?a?, ma to te? swój kres, na mocy samego prawa, z ustaniem procesu karnego.

            Kan. 1723 - § 1. S?dzia, wzywaj?c oskar?onego, powinien go zach?ci?, by zgodnie z przepisem kan. 1481, § 1, ustanowi? sobie adwokata, w terminie wyznaczonym przez samego s?dziego.

            § 2. Skoro jednak oskar?ony nie zatroszczy si? o to, sam s?dzia, przed zawi?zaniem sporu, powinien mianowa? adwokata, który tak d?ugo b?dzie wykonywa? swoje zadanie, jak d?ugo oskar?ony nie ustanowi sobie adwokata.

            Kan. 1724 - § 1. Na ka?dym stopniu s?du rzecznik sprawiedliwo?ci mo?e zrzec si? instancji, z polecenia lub za zgod? ordynariusza, z którego polecenia zosta? wszcz?ty proces.

            § 2. Zrzeczenie, aby by?o wa?ne, musi by? przyj?te przez oskar?onego, chyba ?e on sam zosta? og?oszony jako nieobecny w s?dzie.

            Kan. 1725 - Podczas dyskusji sprawy, czy dokonuje si? ona na pi?mie, czy ustnie, oskar?ony ma zawsze prawo, by sam albo jego adwokat, albo pe?nomocnik jako ostatni pisa? lub mówi?.

            Kan. 1726 - Na ka?dym stopniu i etapie procesu karnego, je?li w sposób ewidentny stwierdzono, ?e oskar?ony nie pope?ni? przest?pstwa, s?dzia powinien orzec to wyrokiem i uwolni? oskar?onego, chocia?by jednocze?nie stwierdzono, ?e wygas?a skarga kryminalna.

            Kan. 1727 - § 1. Oskar?ony mo?e tak?e zg?osi? apelacj?, je?eli wyrok tylko dlatego go uwolni?, ?e kara by?a fakultatywna, albo poniewa? s?dzia pos?u?y? si? w?adz?, o której w kan. 1344 i 1345.

            § 2. Rzecznik sprawiedliwo?ci mo?e apelowa?, ilekro? s?dzi, ?e nie naprawiono zgorszenia lub nie przywrócono wystarczaj?co sprawiedliwo?ci.

            Kan. 1728 - § I. Zachowuj?c przepisy kanonów tego tytu?u, w procesie karnym nale?y stosowa? - chyba ?e sprzeciwia si? temu natura rzeczy - kanony o procesie w ogólno?ci i o zwyczajnym procesie spornym, z zastosowaniem specjalnych przepisów o sprawach, które dotycz? dobra publicznego.

            § 2. Oskar?ony nie ma obowi?zku przyzna? si? do przest?pstwa, nie mo?na te? ??da? od niego przysi?gi.

   

Rozdzia? III

SKARGA O NAPRAWIENIE SZKÓD

   

            Kan. 1729 - § 1. Strona poszkodowana w samym procesie karnym mo?e wnie??, wed?ug przepisu kan. 1596, skarg? sporn? o naprawienie szkód, które ponios?a z przest?pstwa.

            § 2. Interwencji strony poszkodowanej, o której w § 1, nie dopuszcza si? pó?niej, je?eli nie zosta?a dokonana na pierwszym stopniu procesu karnego.

            § 3. Apelacja w sprawie odszkodowania dokonuje si? wed?ug kanonów 1628-1640, nawet je?liby apelacja w procesie karnym by?a niemo?liwa; je?li zosta?y zg?oszone obydwie apelacje, mimo ?e przez ró?ne strony, nale?y przeprowadzi? jeden proces apelacyjny, z zachowaniem przepisu kan. 1730.

            Kan. 1730 - § 1. Dla unikni?cia zbytniej zw?oki procesu karnego, s?dzia mo?e od?o?y? proces o odszkodowanie a? do czasu, gdy wyda ostateczny wyrok w procesie karnym.

            § 2. S?dzia, który tak post?pi?, powinien przyst?pi? po wydaniu wyroku w procesie karnym, do rozpatrzenia odszkodowania, chocia?by proces karny z powodu zg?oszonego zaskar?enia by? jeszcze w toku, albo oskar?ony zosta? uwolniony wskutek przyczyny, która nie znosi obowi?zku wyrównania szkód.

            Kan. 1731 - Wyrok wydany w procesie karnym, chocia?by przeszed? w stan rzeczy os?dzonej, w ?aden sposób nie stwarza prawa dla strony poszkodowanej, chyba ?e interweniowa?a ona zgodnie z kan. 1729.

   

Cz??? V

SPOSÓB POST?POWANIA W REKURSACH ADMINISTRACYJNYCH ORAZ

PRZY USUWANIU LUB PRZENOSZENIU PROBOSZCZÓW

   

Sekcja 1

REKURS PRZECIW DEKRETOM ADMINISTRACYJNYM

   

            Kan. 1732 - To, co w kanonach tej sekcji jest ustalone o dekretach, winno by? stosowane tak?e do wszystkich poszczególnych aktów administracyjnych, wydanych w zakresie zewn?trznym pozas?dowym, z wyjatkiem tych, które s? wydane przez samego Biskupa Rzymskiego lub przez sam sobór powszechny.

            Kan. 1733 - § 1. Nale?y sobie bardzo ?yczy?, by - ilekro? czuje si? kto? pokrzywdzony dekretem - unika? sporu mi?dzy nim a autorem dekretu i wspólnym wysi?kiem szuka? s?usznego mi?dzy nimi rozwi?zania, pos?uguj?c si? w razie potrzeby powa?nymi osobami dla podj?cia mediacji i rozwa?ania sprawy, tak by na odpowiedniej drodze unikn?? sporu lub go rozwi?za?.

            § 2. Konferencja Episkopatu mo?e postanowi?, by w ka?dej diecezji zosta? ustanowiony jaki? sta?y urz?d lub rada, których zadaniem by?oby, wed?ug przepisów do okre?lenia przez sam? Konferencj?, poszukiwanie i sugerowanie s?usznych rozwi?za?; je?liby Konferencja tego nie zarz?dzi?a, biskup mo?e ustanowi? tego rodzaju rad? lub urz?d.

            § 3. Urz?d lub rada, o których w § 2, zw?aszcza wówczas powinny dzia?a?, gdy kto? prosi o odwo?anie dekretu wed?ug przepisu kan. 1734 i nie up?yn??y jeszcze terminy wyznaczone na wniesienie rekursu; je?eli przeciwko dekretowi jest wniesiony rekurs, sam prze?o?ony, który ma rozpatrzy? rekurs, powinien - ilekro? dostrzega nadziej? na dobry wynik - zach?ci? wnosz?cego rekurs i autora dekretu, do szukania tego rodzaju rozwi?zania.

            Kan. 1734 - § 1. Zanim kto? wniesie rekurs, powinien na pi?mie prosi? autora o odwo?anie lub poprawienie dekretu; rozumie si?, ?e wniesienie takiej pro?by jest przez to samo tak?e pro?b? o zawieszenie dekretu.

            § 2. Pro?b? nale?y z?o?y? w terminie zawitym dziesi?ciu u?ytecznych dni od zawiadomienia o dekrecie, zgodnie z przepisami prawa.

            § 3. Przepisy §§ 1 i 2 nie maj? mocy:

            1 w stosunku do rekursu wniesionego do biskupa przeciwko dekretom wydanym przez w?adze, które mu podlegaj?;

            2 w stosunku do rekursu wniesionego przeciwko dekretowi, który decyduje o rekursie hierarchicznym, chyba ?e decyzja zosta?a wydana przez biskupa;

            3 w stosunku do rekursów wnoszonych wed?ug przepisów kan. 57 i 1735.

            Kan. 1735 - Je?eli w ci?gu trzydziestu dni, od kiedy dosz?a do autora dekretu pro?ba, o której w kan. 1734, nie zawiadomi on o nowym dekrecie, w którym albo poprawia pierwszy, albo decyduje, ?e nale?y odrzuci? pro?b?, terminy do wniesienia rekursu biegn? od zawiadomienia o nowym dekrecie; je?li za? w ci?gu trzydziestu dni nie podj?? ?adnej decyzji, terminy biegn? od trzydziestego dnia.

            Kan. 1736 - § 1. W sprawach, w których rekurs hierarchiczny zawiesza wykonanie dekretu, ten sam skutek ma tak?e pro?ba, o której w kan. 1734.

            § 2. W pozosta?ych wypadkach, je?eli w ci?gu dziesi?ciu dni od nadej?cia pro?by, o której w kan. 1734, do samego autora dekretu, nie zarz?dzi on, ?e nale?y zawiesi? wykonanie, mo?na w mi?dzyczasie prosi? o zawieszenie u jego prze?o?onego hierarchicznego, który mo?e je zarz?dzi? tylko na skutek powa?nych przyczyn i zawsze, uwa?aj?c, by nie ucierpia?o na tym zbawienie dusz.

            § 3. Po zawieszeniu wykonania dekretu wed?ug przepisu § 2, je?eli potem zg?asza si? rekurs, ten, kto ma rozpatrzy? rekurs wed?ug przepisu kan. 1737, § 3, winien rozstrzygn??, czy zawieszenie nale?y potwierdzi?, czy odwo?a?.

            § 4. Je?li w ci?gu ustalonego terminu nie zosta? wniesiony ?aden rekurs przeciwko dekretowi, tym samym ustaje zawieszenie wykonania, wprowadzone tymczasowo, zgodnie z przepisem § 1 lub § 2.

            Kan. 1737 - § 1. Kto twierdzi, ?e jest pokrzywdzony dekretem, mo?e wnie?? rekurs do hierarchicznego prze?o?onego tego, kto dekret wyda?, z jakiejkolwiek s?usznej przyczyny; rekurs mo?na wnie?? do samego autora dekretu, który musi go zaraz przes?a? do w?a?ciwego prze?o?onego hierarchicznego.

            § 2. Rekurs nale?y wnie?? w zawitym terminie pi?tnastu u?ytecznych dni, które w wypadkach, o których w kan. 1734, § 3, biegn? od dnia zawiadomienia o dekrecie, w pozosta?ych za? wypadkach, biegn? wed?ug przepisu kan. 1735.

            § 3. Tak?e w wypadkach, w których rekurs nie zawiesza moc? samego prawa wykonania dekretu ani zawieszenie nie zosta?o zarz?dzone wed?ug przepisu kan. 1736, § 2, prze?o?ony dla wa?nej przyczyny mo?e nakaza? zawieszenie wykonania, uwa?aj?c jednak, by nie ucierpia?o na tym zbawienie dusz.

            Kan. 1738 - Wnosz?cy rekurs ma zawsze prawo pos?u?y? si? adwokatem lub pe?nomocnikiem, unikaj?c bezu?ytecznej zw?oki; co wi?cej, obro?ca winien by? ustanowiony z urz?du, je?eli wnosz?cy rekurs nie ma obro?cy, a prze?o?ony uzna to za konieczne; prze?o?ony jednak zawsze mo?e nakaza?, by wnosz?cy rekurs sam si? stawi?, by zosta? przes?uchanym.

            Kan. 1739 - Prze?o?ony, który rozpatruje rekurs, mo?e, w zale?no?ci od wypadku, nie tylko dekret potwierdzi? albo uzna? za niewa?ny, lecz tak?e uniewa?ni?, odwo?a?, albo - je?eli prze?o?onemu wyda si? to bardziej wskazane - poprawi?, zast?pi? innym lub cz??ciowo go uchyli?.

   

Sekcja II

PROCEDURA PRZY USUWANIU LUB PRZENOSZENIU PROBOSZCZÓW

Rozdzia? I

SPOSÓB POST?POWANIA PRZY USUWANIU PROBOSZCZÓW

   

            Kan. 1740 - Gdy pos?ugiwanie jakiego? proboszcza, na skutek jakiej? przyczyny, nawet bez jego powa?nej winy, staje si? szkodliwe lub przynajmniej nieskuteczne, mo?e on zosta? usuni?ty z parafii przez biskupa diecezjalnego.

            Kan. 1741 - Przyczyny, dla których proboszcz mo?e by? usuni?ty z parafii zgodnie z przepisami prawa, s? zw?aszcza nast?puj?ce:

            1 sposób post?powania, który przynosi ko?cielnej wspólnocie powa?n? szkod? lub zamieszanie;

            2 nieudolno?? albo trwa?a choroba umys?owa lub fizyczna, która czyni proboszcza nieu?ytecznym w wype?nianiu jego zada?;

            3 utrata dobrego imienia u uczciwych i powa?nych parafian lub niech?? w stosunku do proboszcza, które wed?ug przewidywania szybko nie ustan?;

            4 powa?ne zaniedbanie lub naruszanie obowi?zków parafialnych, które trwa mimo upomnienia;

            5 z?e zarz?dzanie dobrami doczesnymi, z wielk? szkod? Ko?cio?a, ilekro? na zaradzenie z?u brak innego ?rodka.

            Kan. 1742 - § 1. Je?eli na podstawie przeprowadzonego badania ustali si?, ?e istnieje przyczyna, o której w kan. 1740, biskup omawia spraw? z dwoma proboszczami, wybranymi z zespo?u ustanowionego na sta?e w tym celu przez Rad? kap?a?sk? na propozycj? biskupa; je?li biskup dojdzie pó?niej do wniosku, ?e nale?y przyst?pi? do usuni?cia, podaj?c - do wa?no?ci - przyczyn? i argumenty, radzi proboszczowi po ojcowsku, by zrezygnowa? w ci?gu pi?tnastu dni.

            § 2. W stosunku do proboszczów, którzy s? cz?onkami instytutu zakonnego lub stowarzyszenia ?ycia apostolskiego, nale?y zachowa? przepis kan. 682, § 2.

            Kan. 1743 - Rezygnacja proboszcza mo?e si? dokona? nie tylko po prostu i zwyczajnie, lecz tak?e pod warunkiem, byleby to by?o do przyj?cia przez biskupa i rzeczywi?cie zosta?o przyj?te, zgodnie z przepisami prawa.

            Kan. 1744 - § 1. Je?li proboszcz w wyznaczonych dniach nie odpowie, biskup ponawia wezwanie, przed?u?aj?c czas u?yteczny na odpowied?.

            § 2. Je?li biskup ustali, ?e proboszcz otrzyma? drugie wezwanie i nie odpowiedzia?, chocia? nie mia? ?adnej przeszkody, albo je?li proboszcz nie chce zrezygnowa? nie przytaczaj?c ?adnych motywów, biskup winien wyda? dekret usuni?cia.

            Kan. 1745 - Je?eli za? proboszcz podwa?a podan? przyczyn? i jej podstawy, przytaczaj?c motywy, które wydaj? si? biskupowi niewystarczaj?ce, ten, aby móg? wa?nie dzia?a?:

            1 powinien go wezwa?, by przejrzawszy akta, zebra? w pisemnej relacji swoje argumenty, a nawet przedstawi? przeciwne dowody, je?li takie posiada;

            2 nast?pnie, po uzupe?nieniu instrukcji, winien spraw? rozwa?y?, wraz z tymi proboszczami, o których w kan. 1742, § 1, chyba ?e trzeba wyznaczy? innych, poniewa? ci nie mog? tego wykona?;

            3 wreszcie ma zadecydowa?, czy proboszcza nale?y usun?? czy te? nie, i zaraz powinien wyda? w tej sprawie dekret.

            Kan. 1746 - Biskup powinien zadba?, by usuni?temu proboszczowi przydzieli? inny urz?d, je?eli jest do tego zdolny, czy te? wyznaczy? pensj?, w zale?no?ci od tego, czy przypadek i okoliczno?ci na to pozwalaj?.

            Kan. 1747 - § 1. Usuni?ty proboszcz powinien si? powstrzyma? od wykonywania zada? proboszcza, jak najszybciej pozostawi? wolny dom parafialny i wszystko, co nale?y do parafii, przekaza? temu, komu biskup parafi? powierzy?.

            § 2. Je?eli za? chodzi o chorego, który nie mo?e by? bez trudno?ci przeniesiony z domu parafialnego na inne miejsce, biskup powinien mu pozostawi? jego u?ywanie, nawet wy??czne, na czas trwania tej konieczno?ci.

            § 3. Podczas rekursu przeciw dekretowi usuni?cia, biskup nie mo?e mianowa? nowego proboszcza, ale na ten czas powinien zaradzi?, ustanawiaj?c administratora parafialnego.

   

Rozdzia? II

SPOSÓB POST?POWANIA PRZY PRZENOSZENIU PROBOSZCZÓW

   

            Kan. 1748 - Je?li wymaga tego dobro dusz albo potrzeba lub po?ytek Ko?cio?a, by proboszcz ze swojej parafii, któr? owocnie kierowa?, zosta? przeniesiony do innej parafii albo na inny urz?d, biskup powinien mu na pi?mie zaproponowa? przeniesienie i zach?ci?, aby si? na nie zgodzi?, ze wzgl?du na mi?o?? Boga i dusz.

            Kan. 1749 - Je?li proboszcz nie zamierza przyj?? rady i namowy biskupa, powinien przedstawi? na pi?mie swoje racje.

            Kan. 1750 - Biskup, je?eli mimo przytoczonych racji uwa?a, ?e nie powinien odst?powa? od swojego zamierzenia, musi z dwoma proboszczami, dobranymi wed?ug przepisu kan. 1742, § 1, rozwa?y? racje, które s? za lub przeciw przeniesieniu; je?li nadal uwa?a, ?e nale?y dokona? przeniesienia, winien ponowi? wobec proboszcza ojcowskie wezwanie.

            Kan. 1751 - § 1. Po dokonaniu tego, je?eli i proboszcz w dalszym ci?gu si? wymawia i biskup uwa?a, ?e trzeba dokona? przeniesienia, wydaje dekret przenosz?cy proboszcza, postanawiaj?c, ?e parafia po up?ywie wyznaczonego terminu b?dzie wakowa?.

            § 2. Po u?ytecznym up?ywie tego okresu, winien og?osi?, ?e parafia wakuje. 

            Kan. 1752 - W sprawach przeniesienia nale?y stosowa? przepisy kan. 1747, z zachowaniem kanonicznej s?uszno?ci i maj?c przed oczyma zbawienie dusz, które zawsze winno by? w Ko?ciele najwy?szym prawem.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 67 goĹ›ci