Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1055-1165)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga IV U?WI?CAJ?CE ZADANIE KO?CIO?A

 

Tytu? VII

MA??E?STWO

   

            Kan. 1055 - § 1. Ma??e?skie przymierze, przez które m??czyzna i kobieta tworz? ze sob? wspólnot? ca?ego ?ycia, skierowan? ze swej natury do dobra ma??onków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa, zosta?o mi?dzy ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godno?ci sakramentu.

            § 2. Z tej racji mi?dzy ochrzczonymi nie mo?e istnie? wa?na umowa ma??e?ska, która tym samym nie by?aby sakramentem.

            Kan. 1056 - Istotnymi przymiotami ma??e?stwa s? jedno?? i nierozerwalno??, które w ma??e?stwie chrze?cija?skim nabieraj? szczególnej mocy z racji sakramentu.

            Kan. 1057 - § 1. Ma??e?stwo stwarza zgoda stron mi?dzy osobami prawnie do tego zdolnymi, wyra?ona zgodnie z prawem, której nie mo?e uzupe?ni? ?adna ludzka w?adza.

            § 2. Zgoda ma??e?ska jest aktem woli, którym m??czyzna i kobieta w nieodwo?alnym przymierzu wzajemnie si? sobie oddaj? i przyjmuj? w celu stworzenia ma??e?stwa.

            Kan. 1058 - Ma??e?stwo mog? zawrze? wszyscy, którym prawo tego nie zabrania.

            Kan. 1059 - Ma??e?stwo katolików, chocia?by tylko jedna strona by?a katolicka, podlega nie tylko prawu Bo?emu, lecz tak?e kanonicznemu, z zachowaniem kompetencji w?adzy pa?stwowej odno?nie do czysto cywilnych skutków tego? ma??e?stwa.

            Kan. 1060 - Ma??e?stwo cieszy si? przychylno?ci? prawa, dlatego w w?tpliwo?ci nale?y uwa?a? je za wa?ne, dopóki nie udowodni si? czego? przeciwnego.

            Kan. 1061 - § 1. Wa?ne ma??e?stwo pomi?dzy ochrzczonymi nazywa si? tylko zawartym, je?li nie zosta?o dope?nione; zawartym i dope?nionym, je?li ma??onkowie podj?li w sposób ludzki akt ma??e?ski przez si? zdolny do zrodzenia potomstwa, do którego to aktu ma??e?stwo jest ze swej natury ukierunkowane i przez który ma??onkowie staj? si? jednym cia?em.

            § 2. Gdy po zawarciu ma??e?stwa ma??onkowie wspólnie zamieszkali, domniemywa si? dope?nienie, dopóki co? przeciwnego nie zostanie udowodnione.

            § 3. Niewa?ne ma??e?stwo nazywa si? mniemanym, je?li zosta?o zawarte w dobrej wierze przez jedn? przynajmniej ze stron, dopóki obydwie strony nie upewni? si? o jego niewa?no?ci.

            Kan. 1062 - § 1. Przyrzeczenie ma??e?stwa, b?d? jednostronne, b?d? dwustronne, nazywane zar?czynami, jest regulowane prawem partykularnym, ustanowionym przez Konferencj? Episkopatu z uwzgl?dnieniem zwyczajów oraz prawa ?wieckiego, gdy takie zosta?o wydane.

            § 2. Przyrzeczenie ma??e?stwa nie stanowi podstawy do wniesienia skargi, ??daj?cej zawarcia ma??e?stwa. Przys?uguje jednak skarga o wynagrodzenie szkód, je?li takie powsta?y.

   

Rozdzia? I

PASTERSKA TROSKA I CZYNNO?CI POPRZEDZAJ?CE ZAWARCIE MA??E?STWA

   

            Kan. 1063 - Duszpasterze maj? obowi?zek troszczy? si? o to, aby w?asna wspólnota ko?cielna ?wiadczy?a pomoc wiernym, dzi?ki której stan ma??e?ski zachowa ducha chrze?cija?skiego i b?dzie si? doskonali?. Ta pomoc winna by? udzielana przede wszystkim:

            1 poprzez przepowiadanie, katechez? odpowiednio przystosowan? dla ma?oletnich, m?odzie?y i starszych, tak?e przy u?yciu ?rodków spo?ecznego przekazu, dzi?ki czemu wierni otrzymaj? pouczenie o znaczeniu ma??e?stwa chrze?cija?skiego, jak równie? o obowi?zkach ma??onków i chrze?cija?skich rodziców;

            2 przez osobiste przygotowanie do zawarcia ma??e?stwa, przysposabiaj?ce nupturientów do ?wi?to?ci ich nowego stanu i jego obowi?zków;

            3 przez owocne sprawowanie liturgii ma??e?stwa, która winna ukazywa?, ?e ma??onkowie s? znakiem i zarazem uczestnicz? w tajemnicy jedno?ci oraz p?odnej mi?o?ci Chrystusa i Ko?cio?a;

            4 przez ?wiadczenie pomocy ma??onkom, a?eby wiernie zachowuj?c i chroni?c przymierze ma??e?skie, osi?gali w rodzinie ?ycie coraz bardziej ?wi?te i doskona?e.

            Kan. 1064 - Jest rzecz? ordynariusza miejsca troszczy? si? o w?a?ciwe organizowanie tego rodzaju pomocy, po wys?uchaniu tak?e, gdy si? to wyda po?yteczne, zdania m??czyzn i kobiet odznaczaj?cych si? do?wiadczeniem i bieg?o?ci?.

            Kan. 1065 - § 1. Katolicy, którzy nie przyj?li jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyj?? przed zawarciem ma??e?stwa, gdy jest to mo?liwe bez powa?nej niedogodno?ci.

            § 2. Aby przyj?? owocnie sakrament ma??e?stwa, usilnie zaleca si?, a?eby nupturienci przyst?pili do sakramentu pokuty i Naj?wi?tszej Eucharystii.

            Kan. 1066 - Przed zawarciem ma??e?stwa nale?y si? upewni?, ?e nic nie stoi na przeszkodzie do jego wa?nego i godziwego zawarcia.

            Kan. 1067 - Konferencja Episkopatu powinna wyda? normy dotycz?ce egzaminu narzeczonych, zapowiedzi przedma??e?skich oraz innych odpowiednich ?rodków do przeprowadzenia bada? przed zawarciem ma??e?stwa, aby proboszcz pilnie ich przestrzegaj?c móg? przyst?pi? do asystowania przy ma??e?stwie.

            Kan. 1068 - Je?li w niebezpiecze?stwie ?mierci nie mo?na zdoby? innych dowodów, wystarcza - je?li nie ma przeciwnych podejrze? - o?wiadczenie nupturientów, w razie potrzeby zaprzysi??one, ?e zostali ochrzczeni i nie s? zwi?zani ?adn? przeszkod?.

            Kan. 1069 - Wszyscy wierni maj? obowi?zek znane im przeszkody ma??e?skie wyjawi? przed zawarciem ma??e?stwa proboszczowi lub ordynariuszowi miejsca.

            Kan. 1070 - Je?li egzaminu przed?lubnego nie przeprowadzi? proboszcz, do którego nale?y asystowanie przy zawieraniu ma??e?stwa, lecz inny, ma on obowi?zek jak najszybciej powiadomi? tego proboszcza o wyniku bada? autentycznym dokumentem.

            Kan. 1071 - § 1. Poza wypadkiem konieczno?ci, nie mo?na bez zezwolenia ordynariusza miejsca asystowa? przy:

            1 ma??e?stwie tu?aczy

            2 ma??e?stwie, które nie mo?e by? uznane lub zawarte wed?ug prawa pa?stwowego;

            3 ma??e?stwie osoby, któr? wi??? naturalne obowi?zki wobec innej strony lub wobec dzieci, wynikaj?ce z poprzedniego zwi?zku;

            4 ma??e?stwie osoby, która notorycznie porzuci?a wiar? katolick?;

            5 ma??e?stwie osoby zwi?zanej cenzur?;

            6 ma??e?stwie ma?oletnich, bez wiedzy rodziców albo wobec

ich uzasadnionego sprzeciwu;

            7 ma??e?stwie zawieranym przez pe?nomocnika, o czym mowa w kan. 1105.

            § 2. Ordynariusz miejsca mo?e zezwoli? na asystowanie przy ma??e?stwie osoby, która notorycznie odst?pi?a od wiary katolickiej tylko z zachowaniem norm, okre?lonych w kan. 1125, przy zastosowaniu odpowiednich modyfikacji.

            Kan. 1072 - Duszpasterze powinni odwodzi? od zawierania ma??e?stwa m?odzie? przed osi?gni?ciem wieku, w którym zgodnie z miejscowymi zwyczajami zawiera si? ma??e?stwo.

   

Rozdzia? II

PRZESZKODY ZRYWAJ?CE W OGÓLNO?CI

   

            Kan. 1073 - Przeszkoda zrywaj?ca czyni osob? niezdoln? do wa?nego zawarcia ma??e?stwa.

            Kan. 1074 - Przeszkod? uwa?a si? za publiczn?, je?li mo?e by? udowodniona w zakresie zewn?trznym; poza tym jest tajna.

            Kan. 1075 - § 1. Jedynie najwy?sza w?adza ko?cielna mo?e autentycznie wyja?nia?, kiedy prawo Bo?e zabrania ma??e?stwa lub j? uniewa?nia.

            § 2. Równie? tylko najwy?sza w?adza ko?cielna ma prawo ustanawia? inne przeszkody dla ochrzczonych.

            Kan. 1076 - Odrzuca si? zwyczaj wprowadzaj?cy now? przeszkod? albo przeciwny obowi?zuj?cym przeszkodom.

            Kan. 1077 - § 1. Ordynariusz miejsca mo?e w szczególnym wypadku zabroni? zawierania ma??e?stwa swoim podw?adnym gdziekolwiek przebywaj?cym, oraz wszystkim aktualnie przebywaj?cym na w?asnym jego terytorium, lecz tylko czasowo, na skutek powa?nej przyczyny i dopóki ona trwa.

            § 2. Tylko najwy?sza w?adza ko?cielna mo?e doda? klauzul? uniewa?niaj?c? ma??e?stwo.

            Kan. 1078 - § 1. Ordynariusz miejsca mo?e swoich podw?adnych gdziekolwiek przebywaj?cych oraz wszystkich aktualnie przebywaj?cych na w?asnym jego terytorium, dyspensowa? od wszystkich przeszkód z prawa ko?cielnego, z wy??czeniem tych, od których dyspensa jest zarezerwowana Stolicy Apostolskiej.

            § 2. Stolicy Apostolskiej jest zarezerwowana dyspensa:

            1 od przeszkody wynikaj?cej ze ?wi?ce? lub z wieczystego ?lubu publicznego czysto?ci, z?o?onego w instytucie zakonnym na prawie papieskim;

            2 od przeszkody wyst?pku, o której w kan. 1090.

            § 3. Nie udziela si? nigdy dyspensy od przeszkody pokrewie?stwa w linii prostej oraz w drugim stopniu linii bocznej.

            Kan. 1079 - § 1. W gro??cym niebezpiecze?stwie ?mierci, ordynariusz miejsca mo?e swoich podw?adnych, gdziekolwiek przebywaj?cych, oraz wszystkich pozostaj?cych na w?asnym jego terytorium, dyspensowa? zarówno od formy obowi?zuj?cej przy zawarciu ma??e?stwa, jak od wszystkich i poszczególnych przeszkód z prawa ko?cielnego, czy to publicznych czy tajnych, z wyj?tkiem przeszkody wyp?ywaj?cej ze ?wi?ce? prezbiteratu.

            § 2. W tych samych okoliczno?ciach, o jakich w § 1, ale tylko w wypadkach, w których nie mo?na si? odnie?? nawet do miejscowego ordynariusza, tak? sam? w?adz? dyspensowania posiada proboszcz, szafarz odpowiednio delegowany, a tak?e kap?an lub diakon, asystuj?cy przy zawieraniu ma??e?stwa zgodnie z kan. 1116, § 2.

            § 3. W niebezpiecze?stwie ?mierci spowiednik mo?e dyspensowa? od przeszkód tajnych w zakresie wewn?trznym czy to podczas spowiedzi, czy poza ni?.

            § 4. Przez niemo?no?? odniesienia si? do miejscowego ordynariusza, w wypadku, o którym w § 2, rozumie si? sytuacj?, gdy mo?na to uczyni? tylko przy pomocy telegrafu lub telefonu.

            Kan. 1080 - § 1. Ilekro? przeszkoda zostaje wykryta, gdy wszystko jest ju? gotowe do ?lubu i ma??e?stwa nie da si? od?o?y? bez prawdopodobnego niebezpiecze?stwa wielkiego z?a, do czasu uzyskania dyspensy od kompetentnego prze?o?onego, w?adz? dyspensowania od wszystkich przeszkód, z wy??czeniem tych, o których w kan 1078, § 2, n. 1, maj?: ordynariusz miejsca oraz, je?li wypadek jest tajny, wszyscy, o których w kan. 1079, §§ 2-3, z zachowaniem przepisanych tam warunków.

            § 2. Ta w?adza rozci?ga si? tak?e na uwa?nienie ma??e?stwa, je?li zagra?a takie samo niebezpiecze?stwo i nie ma czasu na odniesienie si? do Stolicy Apostolskiej, ewentualnie do ordynariusza miejsca, gdy chodzi o przeszkody, od których mo?e dyspensowa?.

            Kan. 1081 - Proboszcz albo kap?an lub diakon, o którym w kan. 1079, § 2, powinien o udzieleniu dyspensy w zakresie zewn?trznym natychmiast powiadomi? ordynariusza miejsca. Winna by? ona równie? odnotowana w ksi?dze ma??e?stw.

            Kan. 1082 - Je?li czego innego nie postanawia reskrypt Penitencjarii, dyspensa udzielona w zakresie wewn?trznym niesakramentalnym od przeszkody tajnej, powinna by? wpisana do ksi?gi przechowywanej w tajnym archiwum kurii i nie jest potrzebna inna dyspensa w zakresie zewn?trznym, gdy przeszkoda tajna stanie si? pó?niej publiczn?.

   

Rozdzia? III

POSZCZEGÓLNE PRZESZKODY ZRYWAJ?CE

   

            Kan. 1083 - § 1. Nie mo?e zawrze? wa?nego ma??e?stwa m??czyzna przed uko?czeniem szesnastego roku ?ycia i kobieta przed uko?czeniem czternastego roku.

            § 2. Konferencja Episkopatu ma prawo ustali? wy?szy wiek do godziwego zawarcia ma??e?stwa.

            Kan. 1084 - § 1. Niezdolno?? dokonania stosunku ma??e?skiego uprzednia i trwa?a, czy to ze strony m??czyzny czy kobiety, czy to absolutna czy wzgl?dna, czyni ma??e?stwo niewa?nym z samej jego natury.

            § 2. Je?li przeszkoda niezdolno?ci jest w?tpliwa, czy w?tpliwo?? ta jest prawna czy faktyczna, nie nale?y zabrania? zawarcia ma??e?stwa ani te?, dopóki trwa w?tpliwo??, orzeka? jego niewa?no?ci.

            § 3. Niep?odno?? ani nie wzbrania zawarcia ma??e?stwa, ani nie powoduje jego niewa?no?ci, z zachowaniem przepisu kan. 1098.

            Kan. 1085 - § 1. Niewa?nie usi?uje zawrze? ma??e?stwo, kto jest zwi?zany w?z?em poprzedniego ma??e?stwa, nawet niedope?nionego.

            § 2. Chocia? pierwsze ma??e?stwo by?o niewa?nie zawarte lub zosta?o rozwi?zane z jakiejkolwiek przyczyny, nie wolno dlatego zawrze? ponownego ma??e?stwa, dopóki nie stwierdzi si?, zgodnie z prawem i w sposób pewny, niewa?no?ci lub rozwi?zania pierwszego.

            Kan. 1086 - § 1. Niewa?ne jest ma??e?stwo mi?dzy dwiema osobami, z których jedna zosta?a ochrzczona w Ko?ciele katolickim lub by?a do niego przyj?ta i nie od??czy?a si? od niego formalnym aktem, a druga jest nieochrzczona.

            § 2. Od tej przeszkody mo?na dyspensowa? tylko po wype?nieniu warunków, o których w kan. 1125 i 1126.

            § 3. Je?li podczas zawierania ma??e?stwa strona by?a powszechnie uwa?ana za ochrzczon? albo jej chrzest by? w?tpliwy, nale?y domniemywa?, zgodnie z kan. 1060, wa?no?? ma??e?stwa, dopóki w sposób pewny nie udowodni si?, ?e jedna strona by?a ochrzczona, druga za? nieochrzczona.

            Kan. 1087 - Niewa?nie usi?uj? zawrze? ma??e?stwo ci, którzy otrzymali ?wi?cenia.

            Kan. 1088 - Niewa?nie usi?uj? zawrze? ma??e?stwo ci, którzy s? zwi?zani wieczystym ?lubem publicznym czysto?ci w instytucie zakonnym.

            Kan. 1089 - Nie mo?e by? wa?nie zawarte ma??e?stwo pomi?dzy m??czyzn? i kobiet? uprowadzon? lub cho?by przetrzymywan? z zamiarem zawarcia z ni? ma??e?stwa, chyba ?e pó?niej kobieta uwolniona od porywacza oraz znajduj?c si? w miejscu bezpiecznym i wolnym, sama swobodnie wybierze to ma??e?stwo.

            Kan. 1090 - § 1. Kto ze wzgl?du na zawarcie ma??e?stwa z okre?lon? osob?, zadaje ?mier? jej wspó?ma??onkowi lub w?asnemu, niewa?nie usi?uje zawrze? to ma??e?stwo.

            § 2. Niewa?nie równie? usi?uj? zawrze? ma??e?stwo ci, którzy poprzez fizyczny lub moralny wspó?udzia? spowodowali ?mier? wspó?ma??onka.

            Kan. 1091 - § 1. W linii prostej pokrewie?stwa niewa?ne jest ma??e?stwo mi?dzy wszystkimi wst?pnymi i zst?pnymi, zarówno prawego pochodzenia, jak i naturalnymi.

            § 2. W linii bocznej niewa?ne jest a? do czwartego stopnia w??cznie.

            § 3. Przeszkoda pokrewie?stwa nie zwielokrotnia si?.

            § 4. Nigdy nie zezwala si? na ma??e?stwo, je?li istnieje w?tpliwo??, czy strony s? spokrewnione w jakim? stopniu linii prostej lub w drugim stopniu linii bocznej.

            Kan. 1092 - Powinowactwo w linii prostej powoduje niewa?no?? ma??e?stwa we wszystkich stopniach.

            Kan. 1093 - Przeszkoda przyzwoito?ci publicznej powstaje z niewa?nego ma??e?stwa po rozpocz?ciu ?ycia wspólnego albo z notorycznego lub publicznego konkubinatu. Powoduje za? niewa?no?? ma??e?stwa w pierwszym stopniu linii prostej mi?dzy m??czyzn? i krewnymi kobiety i odwrotnie.

            Kan. 1094 - Nie mog? wa?nie zawrze? ma??e?stwa ze sob? ci, którzy s? zwi?zani pokrewie?stwem prawnym powsta?ym z adopcji, w linii prostej lub w drugim stopniu linii bocznej.

   

Rozdzia? IV

ZGODA MA??E?SKA

   

            Kan. 1095 - Niezdolni do zawarcia ma??e?stwa s? ci, którzy:

            1 s? pozbawieni wystarczaj?cego u?ywania rozumu;

            2 maj? powa?ny brak rozeznania oceniaj?cego co do istotnych praw i obowi?zków ma??e?skich wzajemnie przekazywanych i przyjmowanych;

            3 z przyczyn natury psychicznej nie s? zdolni podj?? istotnych obowi?zków ma??e?skich.

            Kan. 1096 - § 1. Do zaistnienia zgody ma??e?skiej konieczne jest, aby strony wiedzia?y przynajmniej, ?e ma??e?stwo jest trwa?ym zwi?zkiem mi?dzy m??czyzn? i kobiet?, skierowanym do zrodzenia potomstwa przez jakie? seksualne wspó?dzia?anie.

            § 2. Po osi?gni?ciu dojrza?o?ci nie domniemywa si? takiej ignorancji.

            Kan. 1097 - § 1. B??d co do osoby powoduje niewa?no?? ma??e?stwa.

            § 2. B??d co do przymiotu osoby, chocia?by by? przyczyn? zawarcia ma??e?stwa, nie powoduje niewa?no?ci ma??e?stwa, chyba ?e przymiot ten by? bezpo?rednio i zasadniczo zamierzony.

            Kan. 1098 - Kto zawiera ma??e?stwo, zwiedziony podst?pem, dokonanym dla uzyskania zgody ma??e?skiej, a dotycz?cym jakiego? przymiotu drugiej strony, który ze swej natury mo?e powa?nie zak?óci? wspólnot? ?ycia ma??e?skiego, zawiera je niewa?nie.

            Kan. 1099 - B??d co do jedno?ci lub nierozezerwalno?ci albo sakramentalnej godno?ci ma??e?stwa nie narusza zgody ma??e?skiej, chyba ?e determinuje wol?.

            Kan. 1100 - Znajomo?? lub opinia o niewa?no?ci ma??e?stwa niekoniecznie wyklucza zgod? ma??e?sk?.

            Kan. 1101 - § 1. Domniemywa si?, ?e wewn?trzna zgoda odpowiada s?owom lub znakom u?ytym przy zawieraniu ma??e?stwa.

            § 2. Je?li jednak jedna ze stron albo obydwie pozytywnym aktem woli wykluczy?yby samo ma??e?stwo lub jaki? istotny element ma??e?stwa, albo jaki? istotny przymiot, zawieraj? je niewa?nie.

            Kan. 1102 - § 1. Nie mo?na wa?nie zawrze? ma??e?stwa pod warunkiem dotycz?cym przysz?o?ci.

            § 2. Ma??e?stwo zawarte pod warunkiem dotycz?cym przesz?o?ci lub tera?niejszo?ci jest wa?ne lub nie, zale?nie od istnienia lub nieistnienia przedmiotu warunku.

            § 3. Warunek za?, o którym w § 2, nie mo?e by? godziwie do??czony, chyba ?e za pisemn? zgod? ordynariusza miejsca.

            Kan. 1103 - Niewa?ne jest ma??e?stwo zawarte pod przymusem lub pod wp?ywem ci??kiej boja?ni z zewn?trz, cho?by nieumy?lnie wywo?anej, od której, a?eby si? uwolni?, zmuszony jest kto? wybra? ma??e?stwo.

            Kan. 1104 - § 1. Do wa?nego zawarcia ma??e?stwa konieczne jest, by nupturienci byli równocze?nie obecni, b?d? osobi?cie, b?d? te? przez pe?nomocnika.

            § 2. Zgod? ma??e?sk? nupturienci powinni wyrazi? s?owami, a gdy nie mog? mówi?, równoznacznymi znakami.

            Kan. 1105 - § 1. Do wa?nego zawarcia ma??e?stwa przez pe?nomocnika wymaga si?:

            1 aby by?o specjalne upowa?nienie zawarcia go z okre?lon? osob?;

            2 aby pe?nomocnik by? wyznaczony przez samego zleceniodawc? i osobi?cie wype?nia? swoje zadanie.

            § 2. Pe?nomocnictwo, by by?o wa?ne, powinno by? podpisane przez osob? zlecaj?c? i ponadto przez proboszcza lub ordynariusza miejsca, w którym wystawia si? pe?nomocnictwo, albo przez kap?ana delegowanego przez jednego z nich, albo przynajmniej przez dwóch ?wiadków, lub te? winno by? sporz?dzone w formie autentycznego dokumentu, zgodnie z wymogami prawa pa?stwowego.

            § 3. Je?li zleceniodawca nie mo?e pisa?, nale?y to zaznaczy? w samym pe?nomocnictwie i doda? jeszcze jednego ?wiadka, który  równie? podpisuje. W przeciwnym razie pe?nomocnictwo jest niewa?ne.

            § 4. Je?li zleceniodawca, przed zawarciem w jego imieniu ma??e?stwa, odwo?a? upowa?nienie lub popad? w chorob? umys?ow?, ma??e?stwo jest niewa?ne, chocia? pe?nomocnik lub druga strona o tym nie wiedzieli.

            Kan. 1106 - Ma??e?stwo mo?na zawrze? przez t?umacza. Proboszcz jednak nie powinien przy nim asystowa?, je?li nie upewni si? o wiarygodno?ci t?umacza.

            Kan. 1107 - Chocia? ma??e?stwo zosta?o zawarte niewa?nie z racji przeszkody lub braku formy, to jednak domniemywa si?, ?e wyra?ona zgoda trwa, dopóki nie uzyska si? pewno?ci jej odwo?ania.

   

Rozdzia? V

FORMA ZAWARCIA MA??E?STWA

   

            Kan. 1108 - § 1. Tylko te ma??e?stwa s? wa?ne, które zostaj? zawarte wobec asystuj?cego miejscowego ordynariusza albo proboszcza, albo wobec kap?ana lub diakona delegowanego przez jednego z nich; a tak?e wobec dwóch ?wiadków, wed?ug zasad wyra?onych w nast?pnych kanonach i z uwzgl?dnieniem wyj?tków, o których w kan. 144, 1112, § 1, 1116 i 1127, §§ 2-3.

            § 2. Za asystuj?cego przy zawieraniu ma??e?stwa uwa?a si? tylko tego, kto jest obecny i pyta nowo?e?ców, czy wyra?aj? zgod? i przyjmuje j? w imieniu Ko?cio?a.

            Kan. 1109 - Ordynariusz miejsca i proboszcz na mocy swego urz?du, w granicach w?asnego terytorium wa?nie asystuj? przy ma??e?stwach nie tylko swoich podw?adnych, lecz tak?e obcych, je?li jedno z nich nale?y do obrz?dku ?aci?skiego; chyba ?e wyrokiem lub dekretem zostali ekskomunikowani, ukarani interdyktem lub suspendowani od urz?du, albo takimi deklarowani.

            Kan. 1110 - Ordynariusz miejsca i proboszcz personalny, na mocy urz?du wa?nie asystuj? przy zawieraniu ma??e?stwa jedynie tych, z których przynajmniej jedno podlega im w granicach ich okr?gu.

            Kan. 1111 - § 1. Ordynariusz i proboszcz, dopóki wa?nie sprawuj? swój urz?d, mog? delegowa? kap?anom i diakonom równie? ogólne upowa?nienie do asystowania przy zawieraniu ma??e?stw w granicach swego terytorium.

            § 2. Aby delegacja upowa?nienia do asystowania przy ma??e?stwach by?a wa?na, wymaga si?, by zosta?a przekazana okre?lonym osobom w sposób wyra?ny. Delegacja specjalna winna byt dana do okre?lonego ma??e?stwa, natomiast delegacja ogólna powinna by? udzielona na pi?mie.

            Kan. 1112 - § 1. Gdzie nie ma kap?anów i diakonów, biskup diecezjalny, uzyskawszy - po wcze?niejszej pozytywnej opinii Konferencji Episkopatu - zezwolenie Stolicy Apostolskiej, mo?e delegowa? ?wieckich do asystowania przy zawieraniu ma??e?stw.

            § 2. Nale?y wybra? odpowiedniego ?wieckiego, który potrafi przygotowa? nupturientów i w?a?ciwie odprawi? liturgi? zawierania ma??e?stwa.

            Kan. 1113 - Przed udzieleniem delegacji specjalnej, nale?y zatroszczy? si? o wszystko, co prawo przepisuje do stwierdzenia stanu wolnego.

            Kan. 1114 - Asystuj?cy przy zawieraniu ma??e?stwa dzia?a niegodziwie, je?li nie stwierdzi? stanu wolnego nupturientów zgodnie z przepisami prawa, a tak?e nie upewni? si?, je?li to mo?liwe, o zezwoleniu proboszcza, ilekro? asystuje na podstawie ogólnej delegacji.

            Kan. 1115 - Ma??e?stwa winny by? zawierane w parafii, gdzie przynajmniej jedno z nupturientów posiada sta?e albo tymczasowe zamieszkanie lub miesi?czny pobyt; gdy za? chodzi o tu?aczy, w parafii, gdzie aktualnie przebywaj?. Za zezwoleniem w?asnego ordynariusza albo w?asnego proboszcza, wolno ma??e?stwo zawrze? gdzie indziej.

            Kan. 1116 - § 1. Je?li osoba, zgodnie z przepisem prawa, kompetentna do asystowania jest nieosi?galna lub nie mo?na do niej si? uda? bez powa?nej niedogodno?ci, kto chce zawrze? prawdziwe ma??e?stwo, mo?e je wa?nie i godz;wie zawrze? wobec samych ?wiadków:

            1 w niebezpiecze?stwie ?mierci;

            2 poza niebezpiecze?stwem ?mierci jedynie wtedy, je?li roztropnie si? przewiduje, ?e te okoliczno?ci b?d? trwa?y przez miesi?c czasu.

            § 2. W obydwu wypadkach, gdyby by? osi?galny inny kap?an lub diakon, który móg?by by? obecny, powinien by? poproszony i razem ze ?wiadkami byt przy zawieraniu ma??e?stwa, z zachowaniem zasady wa?no?ci ma??e?stwa wobec samych ?wiadków.

            Kan. 1117 - Okre?lona wy?ej forma powinna by? zachowana, je?li przynajmniej jedna ze stron zawieraj?cych ma??e?stwo zosta?a ochrzczona w Ko?ciele katolickim lub zosta?a do niego przyj?ta i nie odst?pi?a od niego formalnym aktem, z zachowaniem przepisów kan. 1127, § 2.

            Kan. 1118 - § 1. Ma??e?stwo pomi?dzy katolikami lub mi?dzy stron? katolick? i niekatolick? ochrzczon?, winno by? zawierane w ko?ciele parafialnym; w innym ko?ciele lub kaplicy mo?e by? zawierane za zezwoleniem ordynariusza miejsca lub proboszcza.

            § 2. Miejscowy ordynariusz mo?e zezwoli? na zawarcie ma??e?stwa w innym odpowiednim miejscu.

            § 3. Ma??e?stwo pomi?dzy stron? katolick? i stron? nieochrzczon? mo?e by? zawarte w ko?ciele lub innym odpowiednim miejscu.

            Kan. 1119 - Poza wypadkiem konieczno?ci, przy zawieraniu ma??e?stwa nale?y zachowa? obrz?dy przepisane w ksi?gach liturgicznych zatwierdzonych przez Ko?ció? albo przyj?te prawnymi zwyczajami.

            Kan. 1120 - Konferencja Episkopatu mo?e opracowa? w?asny obrz?d zawierania ma??e?stwa, wymagaj?cy zatwierdzenia przez Stolic? ?wi?t?, odpowiadaj?cy miejscowym i ludowym zwyczajom, przystosowanym do ducha chrze?cija?skiego, z zachowaniem jednak prawa, by asystuj?cy, obecny przy zawieraniu ma??e?stwa, zapyta? nupturientów, czy wyra?aj? zgod? i t? zgod? przyj??.

            Kan. 1121 - § 1. Po zawarciu ma??e?stwa, proboszcz miejsca zawarcia lub jego zast?pca, chocia?by ?aden z nich przy nim nie asystowa?, powinien jak najszybciej zapisa? w ksi?dze za?lubionych nazwiska ma??onków, osoby asystuj?cej i ?wiadków, a tak?e miejsce i dat? zawarcia ma??e?stwa, w sposób okre?lony przez Konferencj? Episkopatu lub przez biskupa diecezjalnego.

            § 2. Ilekro? ma??e?stwo jest zawierane zgodnie z przepisem kan. 1116, kap?an lub diakon, je?li by? obecny, w przeciwnym razie ?wiadkowie s? obowi?zani jak najszybciej powiadomi? proboszcza lub ordynariusza miejsca o zawartym ma??e?stwie.

            § 3. Co do ma??e?stwa zawieranego za dyspens? od formy kanonicznej, ordynariusz miejsca, który udzieli? dyspensy, powinien zatroszczy? si? o to, aby dyspensa i zawarcie ma??e?stwa zosta?y zapisane w ksi?dze za?lubionych, zarówno w kurii, jak i w parafii w?asnej strony katolickiej, której proboszcz przeprowadzi? badanie stanu wolnego. O zawarciu ma??e?stwa ma powiadomi? ordynariusza i proboszcza jak najszybciej ma??onek katolicki, zaznaczaj?c miejsce zawarcia oraz zastosowan? form? publiczn?.

            Kan. 1122 - § 1. Zawarte ma??e?stwo winno by? odnotowane tak?e w ksi?gach ochrzczonych, w których zapisany jest chrzest ma??onków.

            § 2. Je?li kto? zawar? ma??e?stwo poza parafi? swojego chrztu, proboszcz miejsca zawarcia ma??e?stwa ma obowi?zek przes?a? jak najszybciej do proboszcza miejsca chrztu zawiadomienie o zawarciu ma??e?stwa.

            Kan. 1123 - Ilekro? ma??e?stwo zostaje uwa?nione w zakresie zewn?trznym albo orzeczona jego niewa?no??, albo zgodnie z prawem zosta?o rozwi?zane, poza przypadkiem ?mierci, nale?y powiadomi? proboszcza miejsca zawarcia ma??e?stwa, aby dokona? odpowiedniej adnotacji w ksi?dze za?lubionych i ochrzczonych.

   

Rozdzia? VI

MA??E?STWA MIESZANE

   

            Kan. 1124 - Ma??e?stwo mi?dzy dwiema osobami ochrzczonymi, z których jedna zosta?a ochrzczona w Ko?ciele katolickim lub po chrzcie zosta?a do niego przyj?ta i formalnym aktem od niego si? nie od??czy?a, druga za? nale?y do Ko?cio?a lub wspólnoty ko?cielnej nie maj?cej pe?nej ??czno?ci z Ko?cio?em katolickim, jest zabronione bez wyra?nego zezwolenia kompetentnej w?adzy.

            Kan. 1125 - Tego rodzaju zezwolenia mo?e udzieli? ordynariusz miejsca, je?li istnieje s?uszna i rozumna przyczyna, nie mo?e go jednak udzieli? bez spe?nienia nast?puj?cych warunków:

            1 strona katolicka winna o?wiadczy?, ?e jest gotowa odsun?? od siebie niebezpiecze?stwo utraty wiary, jak równie? z?o?y? szczere przyrzeczenie, ?e uczyni wszystko, co w jej mocy, aby wszystkie dzieci zosta?y ochrzczone i wychowane w Ko?ciele katolickim;

            2 druga strona winna by? powiadomiona w odpowiednim czasie o sk?adanych przyrzeczeniach strony katolickiej, tak aby rzeczywi?cie by?a ?wiadoma tre?ci przyrzeczenia i obowi?zku strony katolickiej;

            3 obydwie strony powinny by? pouczone o celach oraz istotnych przymiotach ma??e?stwa, których nie mo?e wyklucza? ?adna ze stron.

            Kan. 1126 - Konferencja Episkopatu powinna zarówno okre?li? sposób sk?adania tych o?wiadcze? i przyrzecze?, które s? zawsze wymagane, jak i ustali?, w jaki sposób ma to by? stwierdzone w zakresie zewn?trznym oraz jak ma by? o tym powiadomiona strona niekatolicka.

            Kan. 1127 - § 1. Co do formy ma??e?stwa mieszanego nale?y zachowa? przepisy kan. 1108. Je?li jednak ma??e?stwo zawiera strona katolicka ze stron? niekatolick? obrz?dku wschodniego, kanoniczna forma zawarcia wymagana jest tylko do godziwo?ci; do wa?no?ci za? konieczny jest udzia? ?wi?tego szafarza, z zachowaniem innych wymogów prawa.

            § 2. Je?li powa?ne trudno?ci nie pozwalaj? zachowa? formy kanonicznej, ordynariusz miejsca strony katolickiej ma prawo dyspensowa? od niej w poszczególnych przypadkach, po poradzeniu si? jednak ordynariusza miejsca zawarcia ma??e?stwa, z zachowaniem - i to do wa?no?ci - jakiej? publicznej formy zawarcia. Do Konferencji Episkopatu nale?y okre?li? normy, wed?ug których by?aby udzielana dyspensa w jednolity sposób.

            § 3. Zabrania si?, przed lub po kanonicznym zawarciu ma??e?stwa zgodnie z przepisem § 1, stosowa? inne religijne zawarcie tego? ma??e?stwa w celu wyra?enia lub odnowienia zgody ma??e?skiej. Zabroniony jest równie? taki obrz?d religijny zawarcia ma??e?stwa, w którym asystuj?cy katolicki i szafarz niekatolicki, stosuj?c równocze?nie w?asny obrz?d, pytaj? o wyra?enie zgody stron.

            Kan. 1128 - Ordynariusze miejsca oraz inni duszpasterze winni troszczy? si? o to, a?eby katolickiemu ma??onkowi i dzieciom zrodzonym z ma??e?stwa mieszanego nie zabrak?o pomocy duchowej do wype?nienia ich obowi?zków. Maj? te? wspiera? ma??onków w utrwalaniu jedno?ci ?ycia ma??e?skiego i rodzinnego.

            Kan. 1129 - Przepisy kanonów 1127 i 1128 winny by? stosowane

tak?e przy zawieraniu ma??e?stw, gdy zachodzi przeszkoda ró?no?ci

religii, o której mowa w kan. 1086, § 1.

   

Rozdzia? VII

MA??E?STWO ZAWIERANE TAJNIE

   

            Kan. 1130 - Na skutek powa?nej i nagl?cej przyczyny ordynariusz miejsca mo?e zezwoli? na tajne zawarcie ma??e?stwa.

            Kan. 1131 - Zezwolenie na tajne zawarcie ma??e?stwa zawiera

w sobie :

            1 konieczno?? tajnego przeprowadzenia obowi?zkowych bada? przedma??e?skich;

            2 obowi?zek zachowania tajemnicy o zawarciu ma??e?stwa przez ordynariusza miejsca, asystuj?cego, ?wiadków i ma??onków.

            Kan. 1132 - Obowi?zek zachowania tajemnicy, o której w kan. 1131, n. 2, ze strony ordynariusza miejsca ustaje, je?li z powodu jej zachowania zagra?a powa?ne zgorszenie lub wielka szkoda dla ?wi?to?ci ma??e?stwa. O tym nale?y powiadomi? strony przed zawarciem ma??e?stwa.

            Kan. 1133 - Ma??e?stwo tajnie zawarte winno by? zapisane jedynie w specjalnej ksi?dze, przechowywanej w tajnym archiwum

kurii.

   

Rozdzia? VIII

SKUTKI MA??E?STWA

   

            Kan. 1134 - Z wa?nego ma??e?stwa powstaje mi?dzy ma??onkami w?ze?, z natury swej wieczysty i wy??czny. W ma??e?stwie chrze?cija?skim ma??onkowie zostaj? ponadto przez specjalny sakrament wzmocnieni i jakby konsekrowani do obowi?zków swego stanu i godno?ci.

            Kan. 1135 - Ka?demu z ma??onków przys?uguj? jednakowe obowi?zki i prawa w tym, co dotyczy wspólnoty ?ycia ma??e?skiego.

            Kan. 1136 - Rodzice maj? najci??szy obowi?zek i najpierwsze prawo troszczenia si? zgodnie, wed?ug swoich mo?liwo?ci, o wychowanie potomstwa zarówno fizyczne, spo?eczne i kulturalne, jak i moralne oraz religijne.

            Kan. 1137 - Za dzieci prawego pochodzenia uwa?a si? pocz?te lub urodzone z ma??e?stwa wa?nego lub mniemanego.

            Kan. 1138 - § 1. Ojcem jest ten, na którego wskazuje prawny zwi?zek ma??e?ski, chyba ?e przy pomocy niezbitych argumentów udowodni si? co innego.

            § 2. Za dzieci prawego pochodzenia uwa?a si? te, które si? urodzi?y przynajmniej po 180 dniach od zawarcia ma??e?stwa albo w ci?gu 300 dni od dnia rozwi?zania ?ycia ma??e?skiego.

            Kan. 1139 - Dzieci nieprawego pochodzenia uzyskuj? prawno?? pochodzenia przez pó?niejsze ma??e?stwo rodziców wa?ne lub mniemane, albo przez reskrypt Stolicy ?wi?tej.

            Kan. 1140 - Co do skutków kanonicznych, dzieci, które uzyska?y prawno?? pochodzenia, s? zrównane we wszystkim z dzie?mi prawego pochodzenia, chyba ?e prawo wyra?nie co innego zastrzega.

   

Rozdzia? IX

ROZ??CZENIE MA??ONKÓW

Art. 1

ROZWI?ZANIE W?Z?A

   

            Kan. 1141 - Ma??e?stwo zawarte i dope?nione nie mo?e by? rozwi?zane ?adn? ludzk? w?adz? i z ?adnej przyczyny, oprócz ?mierci.

            Kan. 1142 - Ma??e?stwo niedope?nione, zawarte przez ochrzczonych lub mi?dzy stron? ochrzczon? i stron? nieochrzczon?, mo?e by? ze s?usznej przyczyny rozwi?zane przez Biskupa Rzymskiego, na pro?b? obydwu stron lub tylko jednej, cho?by druga si? nie zgadza?a.

            Kan. 1143 - § 1. Ma??e?stwo zawarte przez dwie osoby nie ochrzczone zostaje rozwi?zane na mocy przywileju paw?owego dla dobra wiary strony, która przyj??a chrzest, przez sam fakt zawarcia nowego ma??e?stwa przez stron? ochrzczon?, je?li strona nieochrzczona odesz?a.

            § 2. Uwa?a si?, ?e strona nieochrzczona odchodzi, je?eli nie chce mieszka? ze stron? ochrzczon? lub mieszka? z ni? w zgodzie bez obrazy Stwórcy, chyba ?e strona ochrzczona po przyj?ciu chrztu da?a s?uszny powód odej?cia.

            Kan. 1144 - § 1. Aby strona ochrzczona wa?nie zawar?a nowe ma??e?stwo, nale?y zawsze zapyta? stron? nieochrzczon?:

            1 czy i ona chcia?aby przyj?? chrzest;

            2 czy przynajmniej chcia?aby zgodnie mieszka? ze stron? ochrzczon?, bez obrazy Stwórcy.

            § 2. Ta interpelacja powinna nast?pi? po chrzcie. Jednak?e ordynariusz miejsca mo?e na skutek powa?nej przyczyny zezwoli? na zastosowanie interpelacji przed chrztem, a nawet od niej dyspensowa?, zarówno przed chrztem, jak i po chrzcie, je?li z dochodzenia przynajmniej sumarycznego i pozas?dowego stwierdzi si?, ?e nie mo?na jej dokona? lub b?dzie bezowocna.

            Kan. 1145 - § 1. Interpelacja winna by? dokonywana z regu?y powag? ordynariusza miejsca strony nawróconej, który to ordynariusz obowi?zany jest zostawi? drugiej stronie, je?liby o to prosi?a, czas na odpowied?, zaznaczaj?c jednak, ?e gdy czas ten bezu?ytecznie up?ynie, milczenie zostanie uznane za odpowied? negatywn?.

            § 2. Interpelacja dokonana nawet prywatnie przez stron? nawrócon? jest wa?na; owszem jest godziwa, gdy nie da si? zachowa? przepisanej wy?ej formy.

            § 3. W obydwu przypadkach dokonanie interpelacji oraz jej wynik powinny by? stwierdzone zgodnie z prawem w zakresie zewn?trznym.

            Kan. 1146 - Strona ochrzczona ma prawo zawrze? nowe ma??e?stwo ze stron? katolick?:

            1 je?li druga strona odpowiedzia?a negatywnie na interpelacj? lub gdy interpelacja zosta?a zgodnie z prawem pomini?ta;

            2 je?li strona nieochrzczona - czy to ju? interpelowana, czy te? nie - zamieszkuj?c najpierw w zgodzie bez obrazy Stwórcy, nast?pnie odesz?a bez uzasadnionej przyczyny; z zachowaniem przepisów kan. 1144 i 1145.

            Kan. 1147 - Ordynariusz miejsca mo?e jednak na skutek powa?nej przyczyny zezwoli?, a?eby strona ochrzczona, korzystaj?ca z przywileju paw?owego, zawar?a ma??e?stwo ze stron? niekatolick?, ochrzczon? lub nieochrzczon?, z zachowaniem jednak przepisów kanonicznych o ma??e?stwach mieszanych.

            Kan. 1148 - § 1. Nieochrzczony, który mia? równocze?nie przed chrztem kilka ?on nieochrzczonych, po przyj?ciu chrztu w Ko?ciele katolickim, je?li mu trudno pozosta? z pierwsz? ?on?, mo?e zatrzyma? jedn? z nich, oddalaj?c pozosta?e. To samo odnosi si? do kobiety nieochrzczonej, która mia?a równocze?nie kilku m??ów nieochrzczonych.

            § 2. W wypadkach, o których w § 1, po przyj?ciu chrztu ma??e?stwo winno by? zawarte z zachowaniem prawnej formy, z uwzgl?dnieniem w razie potrzeby tak?e przepisów o ma??e?stwach mieszanych oraz innych wymogów prawnych.

            § 3. Ordynariusz miejsca maj?c na uwadze warunki moralne, spo?eczne i ekonomiczne miejsc i osób, powinien zatroszczy? si? o wystarczaj?ce zabezpieczenie potrzeb pierwszej ?ony oraz innych oddalonych, zgodnie z wymaganiami sprawiedliwo?ci, chrze?cija?skiej mi?o?ci i naturalnej s?uszno?ci.

            Kan. 1149 - Je?li nieochrzczony, po przyj?ciu chrztu w Ko?ciele katolickim, nie mo?e ze wspó?ma??onkiem nieochrzczonym nawi?za? wspó?zamieszkania z racji uwi?zienia lub prze?ladowania, wolno mu zawrze? nowe ma??e?stwo, chocia?by tymczasem druga strona przyj??a chrzest, z zachowaniem przepisu kan. 1141.

            Kan. 1150 - W razie w?tpliwo?ci przywilej wiary cieszy si? przychylno?ci? prawa.

   

Art. 2

SEPARACJA PODCZAS TRWANIA W?Z?A

   

            Kan. 1151 - Ma??onkowie maj? obowi?zek i prawo zachowania wspó??ycia ma??e?skiego, chyba ?e usprawiedliwia ich zgodna z prawem przyczyna.

            Kan. 1152 - § 1. Chocia? bardzo zaleca si?, aby wspó?ma??onek pobudzony chrze?cija?sk? mi?o?ci? i zatroskany o dobro rodziny, nie odmawia? stronie cudzo?o?nej przebaczenia oraz nie zrywa? z ni? ?ycia ma??e?skiego, to jednak, gdy wyra?nie lub milcz?co nie darowa? winy, ma prawo przerwa? po?ycie ma??e?skie, chyba ?e zgodzi? si? na cudzo?óstwo, albo sta? si? jego przyczyn? lub sam tak?e pope?ni? cudzo?óstwo.

            § 2. Zachodzi milcz?ce darowanie, gdy strona niewinna upewniona ju? o zdradzie ma??e?skiej, dobrowolnie z mi?o?ci? ma??e?sk? wspó??yje z t?, która zawini?a. Domniemywa si? za? je, je?li przez okres sze?ciu miesi?cy zachowa?a wspó??ycie ma??e?skie i nie odnios?a si? do w?adzy ko?cielnej lub pa?stwowej.

            § 3. Je?li wspó?ma??onek niewinny sam zerwa? dobrowolnie wspó??ycie ma??e?skie, powinien w ci?gu sze?ciu miesi?cy wnie?? spraw? o separacj? do kompetentnej w?adzy ko?cielnej, która, bior?c  pod uwag? wszystkie okoliczno?ci, rozwa?y, czy niewinny wspó?ma??onek móg?by by? sk?oniony do darowania winy i nie przed?u?ania separacji na sta?e.

            Kan. 1153 - § 1. Je?li jedno z ma??onków stanowi ?ród?o powa?nego niebezpiecze?stwa dla duszy lub cia?a drugiej strony albo dla potomstwa, lub w inny sposób czyni zbyt trudnym ?ycie wspólne, tym samym daje drugiej stronie zgodn? z prawem przyczyn? odej?cia, b?d? na mocy dekretu ordynariusza miejsca, b?d? te? gdy niebezpiecze?stwo jest bezpo?rednie, równie? w?asn? powag?.

            § 2. Po ustaniu przyczyny separacji, we wszystkich wypadkach nale?y wznowi? wspó??ycie ma??e?skie, chyba ?e w?adza ko?cielna co innego postanowi.

            Kan. 1154 - Z chwil? zdecydowania o separacji ma??onków, nale?y si? zatroszczy? o odpowiednie utrzymanie i wychowanie dzieci.

            Kan. 1155 - Wspó?ma??onek niewinny mo?e, w sposób godny pochwa?y, dopu?ci? z powrotem drug? stron? do ?ycia ma??e?skiego. W takim wypadku zrzeka si? prawa do separacji.

   

Rozdzia? X

UWA?NIENIE MA??E?STWA

   

Art. 1

UWA?NIENIE ZWYK?E

   

            Kan. 1156 - § 1. Do uwa?nienia ma??e?stwa niewa?nego z racji przeszkody zrywaj?cej, wymaga si? ustania przeszkody lub dyspensy od niej oraz ponowienia zgody przynajmniej przez stron? ?wiadom? przeszkody.

            § 2. To ponowienie jest wymagane przez prawo ko?cielne do wa?no?ci uwa?nienia, chocia?by na pocz?tku obydwie strony wyrazi?y zgod? i potem jej nie odwo?a?y.

            Kan. 1157 - Ponowienie zgody winno by? nowym aktem woli na ma??e?stwo, o którym strona ponawiaj?ca wie lub przypuszcza, ?e by?o od pocz?tku niewa?ne.

            Kan. 1158 - § 1. Gdy przeszkoda jest publiczna, obydwie strony powinny powtórzy? zgod? ma??e?sk? w formie kanonicznej, z zachowaniem przepisu kan. 1127, § 2.

            § 2. Je?li przeszkody nie mo?na udowodni?, wystarcza ponowienie zgody prywatne i tajne, i to przez stron? ?wiadom? przeszkody, je?li trwa zgoda wyra?ona przez drug? stron?; albo przez obydwie, gdy obydwie strony wiedzia?y o przeszkodzie.

            Kan, 1159 - § 1. Ma??e?stwo niewa?ne z powodu braku zgody zostaje uwa?nione z chwil? wyra?enia zgody przez stron?, która jej nie wyrazi?a, je?li trwa zgoda wyra?ona przez drug? stron?.

            § 2. Je?li braku zgody nie mo?na udowodni?, wystarczy prywatne i tajne ponowienie zgody przez stron?, która jej nie wyrazi?a.

            § 3. Je?li mo?na udowodni? brak zgody, konieczne jest ponowienie jej z zachowaniem kanonicznej formy.

            Kan. 1160 - Uwa?nienie ma??e?stwa niewa?nego na skutek braku formy musi zosta? dokonane przez ponowne zawarcie wed?ug formy kanonicznej, z zachowaniem przepisu kan. 1127, § 2.

   

Art. 2

UWA?NIENIE W ZAWI?ZKU

   

            Kan. 1161 - § 1. Uwa?nienie w zawi?zku ma??e?stwa niewa?nego jest uwa?nieniem go bez ponawiania zgody, dokonane przez kompetentn? w?adz?. Zawiera ono w sobie dyspens? od przeszkody, gdyby istnia?a, oraz od formy kanonicznej, gdy nie zosta?a zachowana, jak równie? cofni?cie wstecz skutków kanonicznych.

            § 2. Uwa?nienie nast?puje od chwili udzielenia ?aski; natomiast cofni?cie skutków odnosi si? do momentu zawarcia ma??e?stwa, chyba ?e co innego wyra?nie zastrze?ono.

            § 3. Uwa?nienia w zawi?zku mo?na dokona? tylko wtedy, je?li jest prawdopodobne, ?e strony chc? utrzyma? ?ycie ma??e?skie.

            Kan. 1162 - § 1. Je?li u obydwu stron albo u jednej z nich brakuje zgody ma??e?skiej, ma??e?stwo nie mo?e by? uwa?nione w zawi?zku, bez wzgl?du na to, czy zgody nie by?o od pocz?tku, czy te? by?a pocz?tkowo wyra?ona, a potem zosta?a odwo?ana.

            § 2. Je?li na pocz?tku nie by?o wprawdzie zgody, ale pó?niej zosta?a wyra?ona, wolno dokona? uwa?nienia od momentu wyra?enia zgody.

            Kan. 1163 - § 1. Mo?na dokona? uwa?nienia ma??e?stwa niewa?nie zawartego na skutek przeszkody albo braku formy prawnej, je?liby trwa?a zgoda ma??e?ska u obydwu stron.

            § 2. Ma??e?stwo niewa?nie zawarte z powodu przeszkody z prawa naturalnego lub Bo?ego pozytywnego, mo?e by? uwa?nione dopiero z chwil? ustania przeszkody.

            Kan. 1164 - Mo?na wa?nie dokona? uwa?nienia równie? bez wiedzy jednej lub obydwu stron, ale dokonuje si? go tylko z powa?nej przyczyny.

            Kan. 1165 - § 1. Uwa?nienia w zawi?zku mo?e dokona? Stolica Apostolska.

            § 2. Mo?e go dokona? biskup diecezjalny w pojedynczych przypadkach, nawet wtedy, gdy w tym samym ma??e?stwie zbiega si? kilka powodów niewa?no?ci; po spe?nieniu warunków, o których w kan. 1125, co do uwa?nienia ma??e?stwa mieszanego. Natomiast nie mo?e tego dokona? w wypadku istnienia przeszkody, od której dyspensa jest zarezerwowana Stolicy Apostolskiej zgodnie z przepisem kan. 1078, § 2, albo chodzi o przeszkod? z prawa naturalnego lub Bo?ego pozytywnego, która ju? wygas?a.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 58 goĹ›ci