Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1254-1310)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga V DOBRA DOCZESNE KO?CIO?

 

KSI?GA V

DOBRA DOCZESNE KO?CIO?A

KANONY WST?PNE

            Kan. 1254 - § 1. Ko?ció? katolicki na podstawie prawa wrodzonego, niezale?nie od w?adzy ?wieckiej, mo?e dobra doczesne nabywa?, posiada?, zarz?dza? i alienowa?, dla osi?gni?cia w?a?ciwych sobie celów.

            § 2. Celami za? w?asnymi s? g?ównie: organizowanie kultu Bo?ego, zapewnienie godziwego utrzymania duchowie?stwa oraz innych pracowników ko?cielnych, prowadzenie dzie? apostolatu i mi?o?ci, zw?aszcza wobec biednych.

            Kan. 1255 - Ko?ció? powszechny oraz Stolica Apostolska, Ko?cio?y partykularne oraz jakakolwiek inna osoba prawna, publiczna lub prywatna, s? podmiotami zdolnymi do nabywania, posiadania, zarz?dzania oraz alienowania dóbr doczesnych, zgodnie z prawem.

            Kan. 1256 - Prawo w?asno?ci dóbr, pod najwy?sz? w?adz? Biskupa Rzymskiego, nale?y do tej osoby prawnej, która naby?a je zgodnie z prawem.

            Kan. 1257 - § 1. Wszystkie dobra doczesne, nale??ce do Ko?cio?a powszechnego, do Stolicy Apostolskiej lub do innych publicznych osób prawnych w Ko?ciele, s? dobrami ko?cielnymi i rz?dz? si? kanonami, które nast?puj?, oraz w?asnymi statutami.

            § 2. Dobra doczesne prywatnej osoby prawnej rz?dz? si? w?asnymi statutami a nie tymi kanonami, chyba ?e wyra?nie jest inaczej zastrze?one.

            Kan. 1258 - W kanonach, które nast?puj?, pod nazw? Ko?ció? oznacza si? nie tylko Ko?ció? powszechny lub Stolic? Apostolsk?, lecz tak?e jak?kolwiek publiczn? osob? prawn? w Ko?ciele, chyba ?e co innego wynika z kontekstu lub natury rzeczy.

   

Tytu? I

NABYWANIE DÓBR

   

            Kan. 1259 - Ko?ció? mo?e nabywa? dobra doczesne wszystkimi sprawiedliwymi sposobami prawa czy to naturalnego, czy pozytywnego, którymi wolno innym nabywa?.

            Kan. 1260 - Ko?ció? posiada wrodzone prawo domagania si? od wiernych dostarczenia tego, co jest konieczne do osi?gni?cia w?a?ciwych mu celów.

            Kan. 1261 - § 1. Wierni maj? prawo przekazywa? dobra doczesne na korzy?? Ko?cio?a.

            § 2. Biskup diecezjalny powinien przypomina? wiernym obowi?zek, o którym w kan. 222, § 1, i w odpowiedni sposób domaga? si? jego wykonania.

            Kan. 1262 - Wierni powinni udziela? Ko?cio?owi pomocy przez subwencje stanowi?ce odpowied? na kierowane do nich pro?by, zgodnie z normami wydanymi przez Konferencje Episkopatu.

            Kan. 1263 - Biskup diecezjalny po wys?uchaniu zdania Rady do spraw ekonomicznych oraz Rady kap?a?skiej, ma prawo dla pokrycia potrzeb diecezjalnych na?o?y? na publiczne osoby prawne podleg?e jego w?adzy umiarkowany podatek, proporcjonalny do ich dochodów. Na pozosta?e osoby fizyczne i prawne wolno mu tylko w wypadku powa?nej konieczno?ci i przy zachowaniu tych samych warunków, na?o?y? nadzwyczajny i umiarkowany podatek, z zachowaniem ustaw i zwyczajów partykularnych, które przyznaj? mu wi?ksze uprawnienia.

            Kan. 1264 - Je?li prawo czego innego nie zastrzega, do zebrania biskupów prowincji nale?y:

            1 okre?li? op?aty za ró?ne akty wykonawczej w?adzy dobrowolnej lub za wykonanie reskryptów Stolicy Apostolskiej; wymagaj? one potwierdzenia Stolicy Apostolskiej;

            2 okre?li? ofiary sk?adane z okazji udzielania sakramentów i sakramentaliów.

            Kan. 1265 - § 1. Przy zachowaniu prawa zakonników ?ebrz?cych, zabrania si? jakiejkolwiek osobie prywatnej, czy to fizycznej czy prawnej, bez pisemnego zezwolenia w?asnego ordynariusza oraz ordynariusza miejsca, zbiera? ofiary na jakikolwiek pobo?ny lub ko?cielny instytut lub cel.

            § 2. Konferencja Episkopatu mo?e wyda? normy dotycz?ce zbierania ofiar. Musz? by? one przestrzegane przez wszystkich, tak?e tych, którzy ze swego za?o?enia nazywaj? si? ?ebrz?cymi.

            Kan. 1266 - Ordynariusz miejsca mo?e nakaza? we wszystkich ko?cio?ach i kaplicach, nawet nale??cych do zakonnych instytutów, które faktycznie na sposób sta?y s? dost?pne dla wiernych, przeprowadzenie specjalnej zbiórki na okre?lone cele parafialne, diecezjalne, krajowe lub powszechne, któr? nast?pnie nale?y starannie przes?a? do kurii diecezjalnej.

            Kan. 1267 - § 1. Je?li nie stwierdzi si? czego? przeciwnego, ofiary sk?adane na r?ce prze?o?onych lub zarz?dców jakiejkolwiek ko?cielnej osoby prawnej, nawet prywatnej, domniemywa si?, ?e zosta?y z?o?one na rzecz tej osoby prawnej.

            § 2. Przyj?cia ofiar, o których w § 1, nie mo?na odmówi?, chyba ?e ze s?usznej przyczyny i w sprawach wi?kszej wagi za zezwoleniem ordynariusza, gdy chodzi o publiczn? osob? prawn?. Zezwolenie ordynariusza jest wymagane na przyj?cie ofiar z obci??eniem okre?laj?cym sposób korzystania lub stawiaj?cym warunek, z zachowaniem przepisu kan. 1295.

            § 3. Ofiary z?o?one przez wiernych na okre?lony cel mog? by? przeznaczone jedynie na ten cel.

            Kan. 1268 - Przedawnienie jako sposób nabycia lub uwolnienia si? od czego? w zakresie dóbr doczesnych przyjmuje Ko?ció? zgodnie z kan. 197-199.

            Kan. 1269 - Rzeczy ?wi?te, b?d?ce w?asno?ci? osób prywatnych, mog? by? nabyte przez osoby prywatne na mocy przedawnienia, lecz nie wolno ich u?ywa? do celów ?wieckich, chyba ?e straci?y po?wi?cenie lub b?ogos?awie?stwo. Je?li za? nale?? do ko?cielnej osoby prawnej publicznej, mog? by? nabyte tylko przez inn? ko?cieln? osob? prawn? publiczn?.

            Kan. 1270 - Rzeczy nieruchome, ruchome kosztowne, prawa i skargi, tak osobowe, jak rzeczowe, nale??ce do Stolicy Apostolskiej, ulegaj? przedawnieniu po up?ywie stu lat; nale??ce za? do innej ko?cielnej osoby prawnej publicznej, po up?ywie trzydziestu lat.

            Kan. 1271 - Biskupi, z racji wi?zi jedno?ci i mi?o?ci, wed?ug mo?liwo?ci w?asnej diecezji, powinni dostarcza? ?rodków, których Stolica Apostolska odpowiednio do aktualnych warunków potrzebuje, aby mog?a nale?ycie pe?ni? s?u?b? wobec ca?ego Ko?cio?a.

            Kan. 1272 - W krajach, gdzie istniej? jeszcze beneficja w ?cis?ym znaczeniu, do Konferencji Episkopatu nale?y odpowiednimi normami, uzgodnionymi ze Stolic? Apostolsk? i przez ni? zatwierdzonymi, tak okre?li? sposób zarz?dzania tymi beneficjami, ?eby dochody, a nawet, je?li to mo?liwe, samo uposa?enie beneficjów powoli by?y przenoszone na instytucj?, o której w kan. 1274, § 1.

   

Tytu? II

ZARZ?D DÓBR

   

            Kan. 1273 - Biskup Rzymski, na mocy prymatu rz?dzenia, jest najwy?szym zarz?dc? i szafarzem wszystkich dóbr ko?cielnych.

            Kan. 1274 - § 1. W poszczególnych diecezjach powinna istnie? specjalna instytucja, gromadz?ca dobra i ofiary przeznaczone na utrzymanie duchownych, którzy pe?ni? s?u?b? dla dobra diecezji, zgodnie z postanowieniem kan. 281, chyba ?e inaczej temu zaradzono.

            § 2. Tam, gdzie jeszcze nie zorganizowano w?a?ciwego zabezpieczenia spo?ecznego dla duchowie?stwa, Konferencja Episkopatu powinna troszczy? si? o powo?anie instytucji, która by w sposób wystarczaj?cy zapewni?a ubezpieczenie spo?eczne duchownych.

            § 3. Gdy zachodzi potrzeba, w poszczególnych diecezjach nale?y utworzy? wspólny fundusz, z którego biskupi mogliby wynagradza? inne osoby s?u??ce Ko?cio?owi, zaradza? ró?nym potrzebom diecezji i z którego tak?e diecezje bogatsze mog?yby pomaga? biedniejszym.

            § 4. Zale?nie od ró?nych warunków miejscowych cele, o których w §§ 2 i 3, ?atwiej mog? by? osi?gni?te przez instytucje diecezjalne po??czone mi?dzy sob?, lub przez wspó?prac? albo nawet przez odpowiednie stowarzyszenie, ustanowione dla ró?nych diecezji, a nawet dla ca?ego terytorium podleg?ego Konferencji Episkopatu.

            § 5. Tego rodzaju instytucje, je?li to mo?liwe, winny by? tak utworzone, aby uzyska?y skuteczno?? dzia?ania równie? w zakresie prawa cywilnego.

            Kan. 1275 - Masa dóbr pochodz?cych z ró?nych diecezji jest zarz?dzan? wed?ug norm odpowiednio uzgodnionych przez zainteresowanych biskupów.

            Kan. 1276 - § 1. Do ordynariusza nale?y pilnie nadzorowa? zarz?d wszystkich dóbr, nale??cych do podleg?ych mu publicznych osób prawnych, z zachowaniem prawnych tytu?ów przyznaj?cych mu wi?ksze uprawnienia.

            § 2. Uwzgl?dniaj?c prawa, prawne zwyczaje oraz okoliczno?ci, ordynariusze powinni przez wydanie szczegó?owych instrukcji, w granicach prawa powszechnego i partykularnego, stara? si? o uregulowanie zarz?du dóbr ko?cielnych.

            Kan. 1277 - Biskup diecezjalny przed podj?ciem aktów dotycz?cych zarz?du o wi?kszym znaczeniu ze wzgl?du na materialny stan diecezji, powinien wys?ucha? zdania Rady do spraw ekonomicznych i kolegium konsultorów. Winien za? uzyska? zgod? tej Rady oraz kolegium konsultorów, oprócz wypadków szczegó?owo wyliczonych w prawie powszechnym oraz w prawie fundacyjnym, równie? dla podj?cia aktów nadzwyczajnego zarz?dzania. Konferencja Episkopatu za? powinna okre?li?, które akty nale?y zaliczy? do nadzwyczajnego zarz?dzania.

            Kan. 1278 - Oprócz zada?, o których w kan. 494, §§ 3 i 4, biskup diecezjalny mo?e powierzy? ekonomowi zadania wymienione w kan, 1276, § 1, i w kan. 1279, § 2.

            Kan. 1279 - § 1. Zarz?d dóbr ko?cielnych nale?y do tego, kto bezpo?rednio kieruje osob?, do której dobra nale??, chyba ?e co innego postanawiaj? prawo partykularne, statuty lub prawny zwyczaj, przy zachowaniu prawa ordynariusza do interweniowania w wypadku zaniedba? zarz?dcy.

            § 2. Do zarz?dzania dobrami publicznej osoby prawnej, która z prawa, przepisów fundacyjnych lub w?asnych statutów, nie posiada w?asnych zarz?dców, ordynariusz, któremu dana osoba podlega, powinien wybra? odpowiednie osoby na okres trzech lat; mog? one by? ponownie mianowane przez ordynariusza.

            Kan. 1280 - Ka?da osoba prawna powinna mie? w?asn? rad? do spraw ekonomicznych lub przynajmniej dwóch doradców, którzy maj? wspiera? zarz?dc? w wype?nianiu jego zada?, zgodnie ze statutami.

            Kan. 1281 - § 1. Przy zachowaniu przepisów statutów, zarz?dcy niewa?nie wykonuj? czynno?ci, które przekraczaj? granice i sposób zwyczajnego zarz?dzania, je?li nie uzyskali wcze?niej pisemnego upowa?nienia od ordynariusza.

            § 2. W statutach winny by? okre?lone czynno?ci przekraczaj?ce granice i sposób zwyczajnego zarz?dzania. Je?li za? statuty milcz? w tej sprawie, biskup diecezjalny, wys?uchawszy zdania Rady do spraw ekonomicznych, powinien okre?li? tego rodzaju czynno?ci w odniesieniu do podleg?ych mu osób.

            § 3. Osoba prawna nie jest zobowi?zana odpowiada? za czynno?ci niewa?nie podj?te przez zarz?dców, chyba tylko wtedy i o tyle, o ile odnios?a z nich korzy??. B?dzie za? odpowiada?a osoba prawna za czynno?ci, niezgodnie z prawem, ale wa?nie przez administratorów podj?te, z zachowaniem prawa do skargi lub rekursu przeciw zarz?dcom, którzy wyrz?dzili jej szkody.

            Kan. 1282 - Wszyscy, tak duchowni, jak ?wieccy, którzy na podstawie prawnego tytu?u maj? udzia? w zarz?dzie dobrami ko?cielnymi, obowi?zani s? wykonywa? swoje funkcje w imieniu Ko?cio?a, zgodnie z przepisami prawa.

            Kan. 1283 - Zanim zarz?dcy obejm? swoje zadanie:

            1 powinni wobec ordynariusza lub jego delegata z?o?y? przysi?g?, ?e b?d? dobrze i sumiennie zarz?dza?;

            2 nale?y sporz?dzi? dok?adny i szczegó?owy inwentarz, który winni oni podpisa?, rzeczy nieruchomych, rzeczy ruchomych czy to kosztownych, czy nale??cych do dóbr kultury, czy te? innych, z opisem ich warto?ci, a sporz?dzony nale?y zweryfikowa?;

            3 jeden egzemplarz tego inwentarza powinien by? przechowywany w archiwum zarz?du, drugi za? w archiwum kurii; w obydwu egzemplarzach trzeba odnotowywa? ka?d? zmian?, jaka zachodzi w stanie maj?tkowym.

            Kan. 1284 - § 1. Wszyscy zarz?dcy maj? wype?nia? swoje zadanie ze staranno?ci? dobrego gospodarza.

            § 2 Powinni zatem:

            1 czuwa?, a?eby powierzone ich pieczy dobra nie przepad?y lub nie dozna?y jakiej? szkody, zawieraj?c w tym celu w razie potrzeby odpowiednie umowy ubezpieczaj?ce;

            2 troszczy? si?, ?eby w?asno?? dóbr ko?cielnych by?a zabezpieczona ?rodkami wa?nymi wed?ug prawa pa?stwowego;

            3 przestrzega? przepisów zarówno prawa kanonicznego, jak i pa?stwowego, albo wydanych przez fundatora, ofiarodawc? lub uprawnion? w?adz?, a zw?aszcza stara? si?, by Ko?ció? nie poniós? szkody wskutek nie przestrzegania ustaw pa?stwowych;

            4 pobiera? skrupulatnie i we w?a?ciwym czasie dochody z dóbr i nale?no?ci, pobrane za? przechowywa? bezpiecznie i u?ywa? ich zgodnie z wol? fundatora albo z normami prawnymi;

            5 wyp?aca? w ustalonych terminach procenty, nale?ne z tytu?u po?yczki lub zastawu, czuwaj?c nad odpowiednim zwrotem g?ównej sumy d?ugu;

            6 pieni?dze pozosta?e po pokryciu wydatków, które mog? by? korzystnie ulokowane, ulokowa? za zgod? ordynariusza na korzy?? osoby prawnej;

            7 mie? nale?ycie prowadzone ksi?gi przychodów oraz rozchodów;

            8 pod koniec ka?dego roku sporz?dzi? sprawozdanie z zarz?du;

            9 dokumenty i dowody, na których opieraj? si? prawa Ko?cio?a lub instytucji do maj?tku, nale?ycie porz?dkowa? i przechowywa? w odpowiednim archiwum oraz strzec ich; autentyczne za? ich odpisy, gdy si? to da ?atwo uczyni?, z?o?y? w archiwum kurii.

            § 3. Usilnie zaleca si?, a?eby zarz?dcy co roku sporz?dzali zestawienia przewidywanych przychodów i wydatków. Natomiast prawo partykularne mo?e je nakaza? i okre?li? dok?adniej sposoby, jak maj? by? sporz?dzane.

            Kan. 1285 - Jedynie w ramach zwyczajnej administracji mog? zarz?dcy z dóbr ruchomych, nie nale??cych do sta?ego maj?tku, dawa? ofiary na cele pobo?no?ci lub chrze?cija?skiej mi?o?ci.

            Kan. 1286 - Zarz?dcy dóbr:

            1 w umowach o prac? powinni dok?adnie przestrzega? równie? przepisów pa?stwowych, dotycz?cych pracy i ?ycia spo?ecznego, zgodnie z zasadami podawanymi przez Ko?ció?;

            2 tym, którzy na podstawie umowy o najem podejmuj? prac?, maj? wyp?aca? sprawiedliwe i s?uszne wynagrodzenie, tak a?eby mogli odpowiednio zaspokoi? potrzeby w?asne i swojej rodziny.

            Kan. 1287 - § 1. Zarz?dcy, tak duchowni, jak i ?wieccy, jakichkolwiek dóbr ko?cielnych, które nie zosta?y zgodnie z prawem wyj?te spod w?adzy rz?dzenia biskupa diecezjalnego, obowi?zani s? przedk?ada? ka?dego roku sprawozdanie ordynariuszowi miejsca, który przesy?a je Radzie do spraw ekonomicznych celem sprawdzenia. Zwyczaj przeciwny jest odrzucony.

            § 2. Z dóbr ofiarowanych przez wiernych na rzecz Ko?cio?a, zarz?dcy powinni przedstawia? wiernym odpowiednie sprawozdania, wed?ug norm, które winno okre?li? prawo partykularne.

            Kan. 1288 - Zarz?dcy nie powinni w imieniu publicznej osoby prawnej ani wszczyna? sprawy, ani zawi?zywa? sporu w s?dzie pa?stwowym, dopóki nie uzyskaj? pisemnego zezwolenia w?asnego ordynariusza.

            Kan. 1289 - Chocia? do zarz?dzania nie s? zobowi?zani z tytu?u urz?du ko?cielnego, zarz?dcy nie mog? samowolnie porzuca? przyj?tej funkcji. Gdyby z takiego samowolnego porzucenia wynik?a szkoda dla Ko?cio?a, obowi?zani s? do restytucji.

   

Tytu? III

UMOWY, ZW?ASZCZA ALIENACJA

   

            Kan. 1290 - To, co prawo pa?stwowe na danym terytorium postanawia odno?nie do umów, zarówno w ogólno?ci, jak i w szczególno?ci, oraz do zobowi?za?, ma by? zachowywane równie? moc? prawa kanonicznego w odniesieniu do rzeczy podlegaj?cych w?adzy rz?dzenia Ko?cio?a, z tymi samymi skutkami, chyba ?e s? przeciwne prawu Bo?emu lub co innego zastrzega prawo kanoniczne, i przy zachowaniu przepisu kan. 1547.

            Kan. 1291 - Dla dokonania wa?nej alienacji dóbr stanowi?cych sta?y prawnie nabyty maj?tek publicznej osoby prawnej, których warto?? przekracza okre?lon? w prawie sum?, wymagane jest zezwolenie kompetentnej w?adzy, zgodnie z przepisami prawa.

            Kan. 1292 - § 1. Przy zachowaniu przepisu kan. 638, § 3, gdy warto?? dóbr, których alienacja jest zamierzona, mie?ci si? w ramach mi?dzy najni?sz? i najwi?ksz? sum?, okre?lon? dla w?asnego kraju przez Konferencj? Episkopatu, kompetentn? w?adz?, je?li idzie o osoby prawne nie podlegaj?ce biskupowi diecezjalnemu, ustalaj? w?asne statuty. W innym razie kompetentn? w?adz? jest biskup diecezjalny, za zgod? Rady do spraw ekonomicznych i kolegium konsultorów, jak równie? zainteresowanych osób. Ich tak?e zgod? musi uzyska? biskup diecezjalny w wypadku alienacji dóbr diecezji.

            § 2. Je?eli natomiast chodzi o rzeczy, których warto?? przekracza najwy?sz? sum?, lub chodzi o rzeczy darowane Ko?cio?owi na podstawie ?lubu, a tak?e o rzeczy kosztowne z racji artystycznych lub historycznych, do wa?no?ci alienacji potrzebne jest ponadto zezwolenie Stolicy ?wi?tej.

            § 3. Gdy rzecz alienowana jest podzielna, w pro?bie o zezwolenie na alienacj? trzeba wyszczególni? cz??ci ju? wcze?niej alienowane. W przeciwnym razie zezwolenie jest niewa?ne.

            § 4. Ci, którzy winni mie? udzia? w alienowaniu dóbr przez wyra?enie zdania lub zgody, nie powinni wyra?a? zdania lub zgody, dopóki nie zapoznaj? si? dok?adnie ze stanem materialnym osoby prawnej, której dobra maj? by? alienowane, jak równie? z alienacjami ju? dokonanymi.

            Kan. 1293 - § 1. Dla dokonania alienacji, której warto?? przekracza najni?sz? okre?lon? sum?, wymaga si? ponadto:

            1 s?usznej przyczyny, jak nagl?c? potrzeba, wyra?na korzy?? pobo?no??, mi?o?? lub inna powa?na racja pasterska;

            2 oceny rzeczy alienowanej, dokonanej na pi?mie przez rzeczoznawców.

            § 2. Nale?y ponadto zachowa? inne ?rodki ostro?no?ci przepisane przez kompetentn? w?adz?, aby unikn?? szkody Ko?cio?a.

            Kan. 1294 - § 1. Z regu?y nie powinno si? alienowa? rzeczy za ni?sz? sum? od okre?lonej w ocenie.

            § 2. Pieni?dze uzyskane z alienacji nale?y bezpiecznie ulokowa? na korzy?? Ko?cio?a lub roztropnie je rozchodowa?, zgodnie z celami alienacji.

            Kan. 1295 - Wymogi wed?ug kan. 1291-1294, do których te? winny by? dostosowane statuty osób prawnych, maj? by? zachowane nie tylko przy alienacji, ale równie? przy podejmowaniu jakiejkolwiek transakcji, na skutek której maj?tek osoby prawnej mo?e si? znale?? w gorszej sytuacji.

            Kan. 1296 - W razie alienacji dóbr ko?cielnych, dokonanej wprawdzie bez zachowania formalno?ci przepisanych prawem ko?cielnym, lecz wa?nej w ?wietle prawa pa?stwowego, do kompetentnej w?adzy ko?cielnej nale?y decyzja, po dok?adnym rozwa?eniu wszystkiego, czy i jak? skarg?, mianowicie osobow? lub rzeczow?, przez kogo i przeciw komu, nale?y wnie?? dla odzyskania praw Ko?cio?a.

            Kan. 1297 - Do Konferencji Episkopatu nale?y, po uwzgl?dnieniu miejscowych warunków, ustanowi? normy dotycz?ce dzier?awy dóbr ko?cielnych, zw?aszcza za? konieczno?ci uzyskania zgody ze strony kompetentnej w?adzy ko?cielnej.

            Kan. 1298 - Je?li nie chodzi o rzecz o bardzo ma?ej warto?ci, nie wolno bez specjalnego pisemnego zezwolenia kompetentnej w?adzy sprzedawa? lub wydzier?awia? dóbr ko?cielnych ich zarz?dcom albo krewnym lub powinowatym zarz?dców, a? do czwartego stopnia.

   

Tytu? IV

POBO?NE ZAPISY W OGÓLNO?CI POBO?NE FUNDACJE

   

            Kan. 1299 - § 1. Kto z prawa naturalnego i kanonicznego mo?e swobodnie rozporz?dza? swoimi dobrami, mo?e równie? przeznaczy? swój maj?tek na cele pobo?ne, czy to aktem mi?dzy ?yj?cymi, czy te? testamentem.

            § 2. W dokonywaniu zapisów na rzecz Ko?cio?a na wypadek ?mierci, nale?y wedle mo?no?ci zachowa? wymogi prawa pa?stwowego. Gdyby je pomini?to, trzeba przypomnie? spadkobiercom, ?e ci??y na nich obowi?zek wype?nienia woli testatora.

            Kan. 1300 - Rozporz?dzenia wiernych, którzy przekazuj? lub pozostawiaj? swoje dobra na cele pobo?ne, czy to aktem mi?dzy ?yj?cymi czy testamentem, zgodnie z prawem przyj?te, winny by? jak najstaranniej wykonane, tak?e co do sposobu zarz?dzania i u?ytkowania dóbr, z zachowaniem przepisu kan. 1301, § 3.

            Kan. 1301 - § 1. Ordynariusz jest wykonawc? wszystkich pobo?nych rozporz?dze?, dokonanych zarówno testamentem, jak i aktem mi?dzy ?yj?cymi.

            § 2. Na mocy tego prawa ordynariusz mo?e i powinien czuwa?, tak?e przez wizytacj?, a?eby pobo?ne zapisy zosta?y wype?nione. Inni wykonawcy obowi?zani s?, po wype?nieniu swojej funkcji, z?o?y? ordynariuszowi sprawozdanie.

            § 3. Klauzule przeciwne temu uprawnieniu ordynariusza, do??czone do rozporz?dze? ostatniej woli, nale?y uwa?a? za nie dodane.

            Kan. 1302 - § 1. Kto przyj?? powierniczo dobra na cele pobo?ne, czy to aktem mi?dzy ?yj?cymi, czy te? testamentem, powinien o swoim powiernictwie powiadomi? ordynariusza i da? mu wykaz wszystkich tego rodzaju dóbr, ruchomych i nieruchomych, oraz zwi?zanych z nim zobowi?za?. Gdyby ofiarodawca wyra?nie i bezwzgl?dnie tego zabrania?, nie powinien przyj?? powiernictwa.

            § 2. Ordynariusz powinien si? domaga?, a?eby dobra przyj?te powierniczo zosta?y bezpiecznie ulokowane i czuwa? nad wykonaniem pobo?nych zapisów, zgodnie z kan. 1301.

            § 3. Gdy dobra powiernicze zosta?y powierzone cz?onkowi instytutu zakonnego albo stowarzyszenia ?ycia apostolskiego, a s? przeznaczone dla miejsca czyli diecezji lub ich mieszka?ców, albo na wsparcie dzie? pobo?nych, ordynariuszem, o którym w §§ 1 i 2, jest ordynariusz miejsca. W innym razie jest nim wy?szy prze?o?ony instytutu kleryckiego na prawie papieskim lub kleryckiego stowarzyszenia ?ycia apostolskiego na prawie papieskim, albo ordynariusz w?asny tego cz?onka w pozosta?ych instytutach zakonnych.

            Kan. 1303 - § 1. Przez pobo?ne fundacje rozumie si? w prawie:

            1 pobo?ne fundacje autonomiczne, czyli zespo?y rzeczy przeznaczone na cele, o których w kan. 114, § 2, i erygowane przez kompetentn? w?adz? ko?cieln? jako osoba prawna;

            2 pobo?ne fundacje nieautonomiczne, czyli dobra doczesne przekazane w jakikolwiek sposób jakiej? publicznej osobie prawnej z obowi?zkiem d?ugotrwa?ym, okre?lonym przez prawo partykularne, odprawiania Mszy ?wi?tych z rocznych dochodów albo sprawowania innych funkcji liturgicznych, albo osi?gni?cia w inny jeszcze sposób celów, o których w kan. 114, § 2.

            § 2. Dobra pobo?nej fundacji nieautonomicznej, je?li zosta?y powierzone osobie prawnej podlegaj?cej biskupowi diecezjalnemu, po up?ywie okre?lonego czasu winny by? przekazane instytucji, o której w kan. 1274, § 1, chyba ?e wyra?nie zosta?a ujawniona inna wola fundatora. W innym razie przypadaj? samej osobie prawnej.

            Kan. 1304 - § 1. Aby osoba prawna mog?a wa?nie przyj?? fundacj?, wymagane jest pisemne zezwolenie ordynariusza. Nie powinien on go dawa?, dopóki zgodnie z prawem nie stwierdzi, ?e osoba prawna jest w stanie zarówno wype?ni? podejmowane zobowi?zania, jak i zado??uczyni? wcze?niej ju? podj?tym. W sposób szczególny ma czuwa?, by dochody w pe?ni odpowiada?y do??czonym zobowi?zaniom, zgodnie ze zwyczajem miejsca lub regionu.

            § 2. Dalsze warunki wymagane do ustanowienia i przyj?cia fundacji powinno okre?li? prawo partykularne.

            Kan. 1305 - Pieni?dze i dobra ruchome, przydzielone tytu?em dotacji, nale?y zaraz z?o?y? w miejscu bezpiecznym, zatwierdzonym przez ordynariusza, a to w tym celu, a?eby te pieni?dze lub warto?? dóbr ruchomych zabezpieczy? i mo?liwie najszybciej ostro?nie oraz korzystnie, wed?ug roztropnego uznania tego? ordynariusza, po wys?uchaniu przez niego tak?e zdania zainteresowanych i w?asnej Rady do spraw ekonomicznych, ulokowa? na sta?e na korzy?? fundacji, z wyra?n? i dok?adn? wzmiank? o zobowi?zaniu.

            Kan. 1306 - § 1. Fundacje, dokonane równie? ustnie, winny by? sporz?dzone na pi?mie.

            § 2. Jeden egzemplarz aktu fundacyjnego ma by? bezpiecznie przechowywany w archiwum kurii, drugi za? w archiwum osoby prawnej, do której nale?y fundacja.

            Kan. 1307 - § 1. Z zachowaniem przepisów kan. 1300-1302 i 1287, nale?y sporz?dzi? wykaz zobowi?za? wynikaj?cych z pobo?nych fundacji, umieszczaj?c go w miejscu widocznym, aby przewidziane do wype?nienia zobowi?zania nie posz?y w zapomnienie.

            § 2. Oprócz ksi?gi, o której w kan. 958, § 1, ma by? prowadzona i przechowywana u proboszcza lub rektora druga ksi?ga, w której nale?y odnotowywa? poszczególne zobowi?zania oraz ich wype?nienie i ofiary.

            Kan. 1308 - § 1. Redukcja zobowi?za? dotycz?cych Mszy ?w., której mo?na dokonywa? tylko ze s?usznej i koniecznej przyczyny, jest zarezerwowana Stolicy Apostolskiej, z zachowaniem zamieszczonych przepisów, które nast?puj?.

            § 2. Je?li w akcie fundacyjnym zosta?o to wyra?nie zastrze?one ordynariusz mo?e zredukowa? zobowi?zania mszalne na skutek zmniejszenia si? dochodów.

            § 3. Biskup diecezjalny posiada w?adz? redukowania z powodu zmniejszenia si? dochodów, dopóki trwa przyczyna, Mszy ?w. zwi?zanych z legatami lub w jakikolwiek sposób fundowanych, które s? samoistne, do wysoko?ci stypendium prawnie obowi?zuj?cego w diecezji, pod warunkiem jednak, ?e nie ma nikogo, kto jest zobowi?zany i kogo mo?na by by?o skutecznie nak?oni? do podwy?szenia dochodów.

            § 4. Przys?uguje temu? w?adza redukowania zobowi?za? lub legatów mszalnych, obci??aj?cych instytucj? ko?cieln?, je?li dochody sta?y si? niewystarczaj?ce do osi?gni?cia w odpowiedni sposób w?asnego celu tej instytucji.

            § 5. Te same w?adze, o których w §§ 3 i 4, przys?uguj? równie? najwy?szemu prze?o?onemu kleryckiego instytutu zakonnego na prawie papieskim.

            Kan. 1309 - W?adzom, o których w kan. 1308, przys?uguje ponadto uprawnienie przenoszenia, dla stosownej przyczyny, zobowi?za? mszalnych na dni, ko?cio?y lub o?tarze, ró?ne od tych, które zosta?y okre?lone w akcie fundacji.

            Kan. 1310 - § 1. Redukcja, ograniczenie, zamiana rozporz?dze? wiernych na cele pobo?ne mog? by? przez ordynariusza dokonywane tylko dla s?usznej i koniecznej przyczyny, je?li fundator t? w?adz? mu przekaza?.

            § 2. Je?li z racji zmniejszonych dochodów albo z innej przyczyny, ale bez ?adnej winy zarz?dców, nie jest mo?liwe wype?ni? na?o?onych obowi?zków, wtedy ordynariusz, wys?uchawszy zdania osób zainteresowanych i w?asnej Rady do spraw ekonomicznych, jak równie? zachowuj?c w mo?liwie najlepszy sposób wol? fundatora, mo?e te zobowi?zania sprawiedliwie zmniejszy?, z wyj?tkiem redukcji zobowi?za? mszalnych, która rz?dzi si? przepisami kan. 1308.

            § 3. W innych przypadkach nale?y si? odnie?? do Stolicy Apostolskiej.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 171 goĹ›ci