Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1311-1340)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga VI SANKCJE W KO?CIELE

 

KSI?GA VI 

SANKCJE W KO?CIELE

Cz??? I

PRZEST?PSTWA I KARY W OGÓLNO?CI

Tytu? I

KARANIE PRZEST?PSTWA W OGÓLNO?CI

   

            Kan. 1311 - Ko?ció? posiada wrodzone i w?asne prawo wymierzania sankcji karnych wiernym pope?niaj?cym przest?pstwo.

            Kan. 1312 - § 1. Sankcjami karnymi w Ko?ciele s?:

            1 kary poprawcze czyli cenzury, wyliczone w kan. 1331-1333;

            2 kary ekspiacyjne, o których w kan. 1336.

            § 2. Ustawa mo?e ustanowi? inne kary ekspiacyjne, które pozbawiaj? wiernego jakiego? dobra duchowego lub doczesnego i odpowiadaj? nadrzyrodzonemu celowi Ko?cio?a.

            § 3. Ponadto stosowane s? ?rodki zaradcze i pokuty, pierwsze g?ównie dla zapobie?enia przest?pstwom, drugie za? raczej dla zast?pienia kary lub jej zwi?kszenia.

   

Tytu? II

USTAWA KARNA I NAKAZ KARNY

   

            Kan. 1313 - § 1. Je?li po dokonaniu przest?pstwa zmienia si?

ustawa, nale?y stosowa? ustaw? korzystniejsz? dla winnego.

            § 2. Je?li ustawa pó?niejsza znosi wcze?niejsz? lub przynajmniej kar?, kara natychmiast ustaje.

            Kan. 1314 - Kara jest najcz??ciej kar? wymierzan? wyrokiem, to jest tak?, i? nie wi??e winnego, je?li nie zostanie wymierzona; jest za? kar? wi???c? moc? samego prawa, tak i? wi??e przez sam fakt pope?nienia przest?pstwa, je?li to wyra?nie postanawia ustawa lub nakaz.

            Kan. 1315 - § 1. Kto posiada w?adz? ustawodawcz?, mo?e równie? wydawa? ustawy karne; mo?e tak?e swoimi ustawami zabezpieczy? odpowiedni? kar? prawo Bo?e lub ustaw? ko?cieln? wydan? przez wy?sz? w?adz?, przy zachowaniu granic swojej kompetencji z racji terytorium lub osób.

            § 2. Ustawa mo?e sama okre?la? kar? lub pozostawia? jej okre?lenie roztropnemu uznaniu s?dziego.

            § 3. Ustawa partykularna mo?e tak?e do kar ustanowionych prawem powszechnym za jakie? przest?pstwo do??czy? inne, ale nie powinna tego czyni? bez bardzo powa?nej konieczno?ci. Je?li za? ustawa powszechna grozi kar? nieokre?lon? lub fakultatywn?, ustawa partykularna mo?e równie? w jej miejsce ustanowi? kar? okre?lon? lub obowi?zkow?.

            Kan. 1316 - Biskupi diecezjalni powinni troszczy? si?, aby -

o ile to mo?liwe - w tym samym pa?stwie lub regionie by?y ustanawiane, je?li maj? by?, jednakowe ustawy karne.

            Kan. 1317 - Kary nale?y o tyle ustanawia?, o ile s? rzeczywi?cie konieczne do lepszego zachowania dyscypliny ko?cielnej. Kara za? wydalenia ze stanu duchownego nie mo?e by? ustanowiona ustaw? partykularn?.

            Kan. 1318 - Ustawodawca nie powinien grozi? karami wi???cymi moc? samego prawa, jak tylko za jakie? poszczególne przest?pstwa

umy?lne, które mog? wywo?a? powa?niejsze zgorszenie lub nie mog?

by? skutecznie ukarane karami wymierzanymi wyrokiem. Cenzur

za?, zw?aszcza ekskomuniki, nie powinien ustanawia?, jak tylko z najwi?kszym umiarem i jedynie za ci??sze przest?pstwa.

            Kan. 1319 - § 1. O ile kto? mo?e moc? w?adzy rz?dzenia wydawa? w zakresie zewn?trznym nakazy, o tyle mo?e równie? zagrozi? w nakazie okre?lonymi karami, z wyj?tkiem ekspiacyjnych, wymierzanych na sta?e.

            § 2. Nakaz karny nie powinien by? wydawany, jak tylko po dojrza?ym rozwa?eniu sprawy i z zachowaniem tego, co kan. 1317 i 1318 postanawiaj? odno?nie do ustaw partykularnych.

            Kan. 1320 - Ordynariusz miejsca mo?e kara? zakonników we

wszystkich sprawach, w jakich mu oni podlegaj?.

   

Tytu? III

PODMIOT SANKCJI KARNYCH

   

            Kan. 1321 - § 1. Nie mo?na nikogo kara?, je?li pope?nione przez niego zewn?trzne naruszenie ustawy lub nakazu nie jest ci??ko poczytalne na skutek winy umy?lnej albo nieumy?lnej.

            § 2. Kara ustanowiona ustaw? lub nakazem wi??e tego, kto rozmy?lnie przekroczy? ustaw? lub nakaz; kto za? uczyni? to wskutek zaniedbania nale?ytej staranno?ci, nie jest karany, chyba ?e ustawa lub nakaz inaczej zastrzega.

            § 3. Gdy nast?pi?o zewn?trzne przekroczenie, domniemywa si?

poczytalno??, chyba ?e co innego by si? okaza?o.

            Kan. 1322 - Habitualnie pozbawionych u?ywania rozumu uwa?a

si? za niezdolnych do pope?nienia przest?pstwa, chocia?by wydawali si? zdrowi w chwili przekraczania ustawy lub nakazu.

            Kan. 1323 - Nie podlega ?adnej karze, kto w chwili przekraczania ustawy lub nakazu:

            1 nie uko?czy? jeszcze szesnastego roku ?ycia;

            2 naruszy? ustaw? lub nakaz z ignorancji niezawinionej; na równi za? z ignorancj? stoi nieuwaga i b??d;

            3 dzia?a? pod wp?ywem przymusu fizycznego lub na skutek przypadku, którego nie móg? przewidzie? lub przewidzianemu zapobiec;

            4 dzia?a? pod wp?ywem chocia?by wzgl?dnie tylko ci??kiej boja?ni albo z konieczno?ci lub wskutek wielkiej niedogodno?ci, je?li czynno?? nie jest wewn?trznie z?a ani nie powoduje szkody dusz;

            5 dzia?a? w zgodnej z prawem obronie w?asnej lub kogo? innego przeciwko niesprawiedliwemu napastnikowi, zachowuj?c nale?ny umiar;

            6 nie posiada? u?ywania rozumu, z zachowaniem przepisów kan. 1324, § 1, n. 2 i 1325;

            7 s?dzi? bez winy, ?e zachodzi jedna z okoliczno?ci, o jakich w n.4 lub 5.

            Kan. 1324 - § 1. Sprawca przekroczenia nie jest wolny od kary, lecz kara przewidziana ustaw? lub nakazem powinna by? z?agodzona lub zast?piona pokut?, je?li przest?pstwo zosta?o pope?nione:

            1 przez tego, kto posiada? tylko niezupe?ne u?ywanie rozumu;

            2 przez tego, kto nie posiada? u?ywania rozumu wskutek zawinionego nadu?ycia alkoholu lub podobnego zaburzenia  umys?owego;

            3 na skutek powa?nego wzburzenia uczuciowego, które jednak nie wyprzedzi?o i nie przekre?li?o ca?kowicie ?wiadomo?ci i zgody woli, je?li samo wzburzenie nie zosta?o dobrowolnie wywo?ane lub nie by?o podtrzymywane;

            4 przez ma?oletniego, który uko?czy? szesnasty rok ?ycia;

            5 przez tego, kto dzia?a? przymuszony ci??k? boja?ni?, chocia?by tylko wzgl?dnie, albo z konieczno?ci lub wielkiej niedogodno?ci, je?li przest?pstwo jest wewn?trznie z?e lub powoduje szkod? dusz;

            6 przez tego, kto dzia?a? w zgodnej z prawem obronie w?asnej lub kogo? innego przeciwko niesprawiedliwemu napastnikowi, ale nie zachowa? koniecznego umiaru;

            7 przeciwko powa?nie i nies?usznie prowokuj?cemu;

            8 przez tego, kto z w?asnej winy by? b??dnie przekonany, ?e zachodzi jedna z okoliczno?ci, o których w kan. 1323, n. 4 lub 5;

            9 przez tego, kto bez winy nie wiedzia?, ?e do ustawy lub nakazu zosta?a do??czona kara;

            10 przez tego, kto dzia?a? bez pe?nej poczytalno?ci, o ile ta pozosta?a wielka.

            § 2. To samo mo?e uczyni? s?dzia, gdy istnieje inna okoliczno?? pomniejszaj?ca ci??ko?? przest?pstwa.

            § 3. W okoliczno?ciach, o których mowa w § 1, przest?pca nie

jest zwi?zany kar? wi???c? moc? samego prawa.

            Kan. 1325 - Ignorancja ci??ko zawiniona, czyli przewrotna lub umy?lna, nigdy nie mo?e by? brana pod uwag? w stosowaniu przepisów kan. 1323 i 1324; równie? nietrze?wo?? lub inne zaburzenia umys?owe, je?li by?y celowo spowodowane dla pope?nienia przest?pstwa albo wyt?umaczenia si? od winy oraz wzburzenie uczuciowe umy?lnie wzbudzone lub podtrzymywane.

            Kan. 1326 - § 1. S?dzia mo?e ukara? surowiej ni? przewiduje to ustawa lub nakaz:

            1 tego, kto po skazaniu lub deklaracji kary dopuszcza si? przest?pstwa, tak i? na podstawie towarzysz?cych okoliczno?ci mo?na roztropnie wnioskowa? o uporze w z?ej woli;

            2 tego, kto posiada jak?? godno?? albo nadu?ywa w?adzy lub urz?du dla pope?nienia przest?pstwa;

            3 przest?pc?, który w wypadku kary ustanowionej za przest?pstwo zawinione nieumy?lnie, przewidzia? skutek, a jednak nie podj?? takich ?rodków ostro?no?ci dla jego unikni?cia, które by podj?? ka?dy sumienny cz?owiek.

            § 2. Je?li w wypadkach, o których w § 1, przewidziana jest kara wi???ca moc? samego prawa, mo?na do niej do??czy? inn? kar? lub pokut?.

            Kan. 1327 - Prawo partykularne mo?e, oprócz wyliczonych w kan. 1323-1326, okre?li? tak?e inne okoliczno?ci wyjmuj?ce, ?agodz?ce lub obci??aj?ce, czy to norm? ogóln?, czy te? w odniesieniu do poszczególnych przest?pstw. Równie? w nakazie mog? by? ustalone okoliczno?ci, które wyjmuj? od ustanowionej w nim kary albo j? zmniejszaj? lub zwi?kszaj?.

            Kan. 1328 - § 1. Kto uczyni? co? dla dokonania przest?pstwa albo czego? zaniecha?, jednak bez w?asnej woli nie zdo?a? go dokona?, nie podlega karze ustanowionej za pope?nione przest?pstwo, chyba ?e ustawa lub nakaz inaczej zastrzega.

            § 2. Je?li czynno?ci lub zaniechania z natury swojej prowadz? do dokonania przest?pstwa, sprawcy mo?na wyznaczy? pokut? lub ?rodek karny, chyba ?e dobrowolnie odst?pi? od zapocz?tkowanego wykonywania przest?pstwa. Je?li za? wynik?o zgorszenie albo powa?na szkoda lub niebezpiecze?stwo, sprawca, chocia? samorzutnie zaprzesta? dzia?ania, mo?e by? ukarany jak?? sprawiedliw? kar?, mniejsz? jednak od przewidzianej za przest?pstwo dokonane.

            Kan. 1329 - § 1. Je?li na g?ównego sprawc? s? ustanowione kary wymierzane wyrokiem, ci, którzy po wspólnym powzi?ciu przest?pczego zamiaru wspó?dzia?aj? w przest?pstwie, a nie s? w ustawie lub nakazie wyra?nie wymienieni, podlegaj? tym samym karom albo innym takiej samej lub mniejszej ci??ko?ci.

            § 2. Karze wi???cej moc? samego prawa do??czonej do przest?pstwa podlegaj? wspólnicy nie wymienieni w ustawie lub nakazie, je?li bez ich udzia?u przest?pstwo nie by?oby dokonane, a kara jest tej natury, ?e mo?e ich dotyczy?; w przeciwnym razie mog? podlega karze wymierzanej wyrokiem.

            Kan. 1330 - Przest?pstwo, które polega na o?wiadczeniu albo na innym ujawnieniu woli, doktryny lub wiedzy, nale?y uwa?a? za niedokonane, je?li nikt nie spostrzeg? tego o?wiadczenia lub ujawnienia.

   

Tytu? IV

KARY ORAZ INNE ?RODKI KARNE

Rozdzia?  I

CENZURY

   

            Kan. 1331 - § 1. Ekskomunikowanemu zabrania si?:

            1 jakiegokolwiek udzia?u pos?ugiwania w sprawowaniu Ofiary eucharystycznej lub w jakichkolwiek innych obrz?dach kultu;

            2 sprawowa? sakramenty i sakramentalia oraz przyjmowa? sakramenty;

            3 sprawowa? ko?cielne urz?dy lub pos?ugi albo jakiekolwiek inne zadania, b?d? wykonywa? akty rz?dzenia.

            § 2. Je?li ekskomunika zosta?a wymierzona lub deklarowana,

przest?pca:

            1 gdyby chcia? dzia?a? wbrew postanowieniu § 1, n. 1, powinien by? usuni?ty albo czynno?? liturgiczna powinna by? przerwana, chyba ?e przeszkadza temu powa?na przyczyna;

            2 niewa?nie podejmuje akty rz?dzenia, które wed?ug § 1, n. 3, s? niegodziwe;

            3 nie mo?e korzysta? z przywilejów wcze?niej mu udzielonych;

            4 nie mo?e wa?nie otrzyma? w Ko?ciele godno?ci, urz?du lub innego zadania;

            5 dochody z tytu?u godno?ci, urz?du, jakiegokolwiek zadania i posiadanej ewentualnie w Ko?ciele pensji nie stanowi? jego w?asno?ci.

            Kan. 1332 - Ukarany interdyktem jest zwi?zany zakazami, o których w kan. 1331, § 1, n. 1 i 2; je?li za? interdykt zosta? wymierzony lub deklarowany, nale?y zachowa? przepis kan. 1331, § 2, n. 1.

            Kan. 1333 - § 1. Suspensa, która mo?e by? stosowana jedynie do duchownych, zabrania:

            1 wszystkich lub tylko niektórych aktów w?adzy ?wi?ce?;

            2 wszystkich lub tylko niektórych aktów w?adzy rz?dzenia;

            3 wykonywania wszystkich lub niektórych uprawnie? lub zada? zwi?zanych z urz?dem.

            § 2. Ustawa lub nakaz mog? postanawia?, ?e po wyroku skazuj?cym lub deklaruj?cym suspendowany nie mo?e wa?nie wykonywa? aktów rz?dzenia.

            § 3. Zakaz nigdy nie dotyczy:

            1 urz?dów lub w?adzy rz?dzenia, które nie podlegaj? w?adzy prze?o?onego ustanawiaj?cego kar?;

            2 prawa do mieszkania, je?li przest?pca posiada je z racji urz?du;

            3 prawa do zarz?dzania dobrami, które ewentualnie nale?? do urz?du zajmowanego przez suspendowanego, je?li kara wi??e moc? samego prawa.

            § 4. Suspensa zabraniaj?c? pobierania dochodów, stypendium, pensji czy innych podobnych, zawiera w sobie obowi?zek zwrócenia wszystkiego, co zosta?o bezprawnie przyj?te, nawet w dobrej wierze.

            Kan. 1334 - § 1. Zakres suspensy w granicach ustalonych poprzednim kanonem okre?la sama ustawa lub nakaz albo wyrok lub dekret wymierzaj?cy kar?.

            § 2. Ustawa, nie za? nakaz, mo?e ustanowi? suspens? wi???c? moc? samego prawa bez ?adnego okre?lenia lub ograniczenia; tego za? rodzaju kara sprowadza wszystkie skutki, wymienione w kan. 1333, § 1.

            Kan. 1335 - Je?eli cenzura zabrania sprawowania sakramentów lub sakramentaliów albo podejmowania aktów rz?dzenia, zakaz zostaje zawieszony, ilekro? jest to konieczne do udzielenia pos?ugi wiernym znajduj?cym si? w niebezpiecze?stwie ?mierci; je?li cenzura wi???ca moc? samego prawa nie zosta?a deklarowana, zakaz ulega ponadto zawieszeniu, ilekro? wierny prosi o sakrament lub sakramentalia b?d? o akt rz?dzenia; wolno za? o to prosi? z jakiejkolwiek s?usznej przyczyny.

   

Rozdzia? II

KARY EKSPIACYJNE

   

            Kan. 1336 - § 1. Kary ekspiacyjne, które mog? obowi?zywa? przest?pc? albo na sta?e, albo na czas okre?lony lub nieokre?lony, oprócz innych, ustanowionych ewentualnie ustaw?, s? nast?puj?ce:

            1 zakaz lub nakaz przebywania na okre?lonym miejscu lub terytorium;

            2 pozbawienie w?adzy, urz?du, zadania, prawa, przywileju, uprawnienia, ?aski, tytu?u, odznaczenia, nawet czysto honorowego;

            3 zakaz korzystania z tego, co wyliczono w n. 2, lub zakaz korzystania z tego w okre?lonym miejscu lub poza okre?lonym miejscem; tego rodzaju zakazy nigdy nie powoduj? niewa?no?ci;

            4 karne przeniesienie na inny urz?d;

            5 wydalenie ze stanu duchownego.

            § 2. Karami wi???cymi moc? samego prawa mog? by? tylko te kary ekspiacyjne, które wyliczono w § 1, n. 3.

            Kan. 1337 - § 1. Zakaz przebywania na okre?lonym miejscu lub terytorium mo?e dotyczy? zarówno duchownych, jak i zakonników; natomiast nakaz przebywania - duchownych diecezjalnych oraz zakonników w ramach ich konstytucji.

            § 2. Do wydania nakazu przebywania na okre?lonym miejscu lub terytorium, wymagana jest zgoda ordynariusza tego miejsca, chyba ?e chodzi o dom przeznaczony równie? dla duchownych spoza diecezji, odbywaj?cych pokut? lub podejmuj?cych popraw?.

            Kan. 1338 - § 1. Pozbawienia i zakazy, wyliczone w kan. 1336, § 1, n. 2 i 3, nigdy nie obejmuj? w?adzy, urz?dów, zada?, praw, przywilejów, uprawnie?, ?ask, tytu?ów, odznacze?, które nie podlegaj? w?adzy prze?o?onego ustanawiaj?cego kar?.

            § 2. Nie mo?na pozbawi? w?adzy ?wi?ce?, lecz jedynie zakaza? jej wykonywania lub niektórych jej aktów; równie? nie mo?na pozbawi? kogo? stopni akademickich.

            § 3. Odno?nie do zakazów wyliczonych w kan. 1336, 1, n. 3 nale?y zachowa? norm? odnosz?c? si? do cenzur, podan? w kan. 1335.

   

Rozdzia? III

?RODKI KARNE I POKUTY

   

            Kan. 1339 - § 1. Tego, kto znajduje si? w bardzo bliskiej okazji pope?nienia przest?pstwa lub na kogo w wyniku przeprowadzonego dochodzenia pada powa?ne podejrzenie pope?nienia przest?pstwa, ordynariusz mo?e osobi?cie lub przez innego upomnie?.

            § 2. Temu, którego post?powanie powoduje zgorszenie lub powa?ne naruszenie porz?dku publicznego, mo?e tak?e udzieli? nagany, w sposób dostosowany do szczególnych warunków osoby i faktu.

            § 3. Upomnienie lub nagana powinny by? zawsze mo?liwe do

stwierdzenia przynajmniej na podstawie jakiego? dokumentu przechowywanego w tajnym archiwum kurii.

            Kan. 1340 - § 1. Pokut?, która mo?e by? na?o?on? w zakresie zewn?trznym, jest obowi?zek wykonania jakiego? aktu religijno?ci, pobo?no?ci lub mi?o?ci.

            § 2. Za tajne przekroczenie nie nale?y nigdy nak?ada? pokuty publicznej.

            § 3. Pokuty mo?e ordynariusz wed?ug w?asnego roztropnego uznania do??cza? do karnego ?rodka upomnienia lub nagany.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 35 goĹ›ci