Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1446-1475)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga VII PROCES

 

Tytu? III

ZASADY DZIA?ANIA TRYBUNA?ÓW   

Rozdzia? I

OBOWI?ZKI S?DZIÓW I PRACOWNIKÓW TRYBUNA?U

   

            Kan. 1446 - § 1. Wszyscy wierni, przede wszystkim za? biskupi, winni pilnie pracowa?, by zachowuj?c sprawiedliwo??, na ile to mo?liwe, wykluczy? spory w Ludzie Bo?ym i jak najszybciej pokojowo je rozwi?zywa?.

            § 2. S?dzia, na pocz?tku sprawy, a tak?e w ka?dym innym czasie, dostrzegaj?c jak?kolwiek nadziej? dobrego wyniku, powinien zach?ci? strony i dopomóc im, by szuka?y s?usznego rozwi?zania sporu przez wspólne porozumienie, i wskaza? odpowiednie do tego drogi, korzystaj?c tak?e z po?rednictwa powa?nych osób.

            § 3. Je?li spór dotyczy prywatnego dobra stron, s?dzia powinien si? zorientowa?, czy nie by?oby po?yteczne zastosowa? ugod? lub s?d polubowny, zgodnie z przepisami kan. 1713-1716.

            Kan. 1447 - Kto wyst?powa? w sprawie jako s?dzia, rzecznik sprawiedliwo?ci, obro?ca w?z?a, pe?nomocnik, adwokat, ?wiadek lub bieg?y, nie mo?e pó?niej wa?nie w tej samej sprawie w innej instancji jako s?dzia wyrokowa? lub wype?nia? w niej zada? asesora.

            Kan. 1448 - § 1. S?dzia nie powinien przyjmowa? sprawy, w której w jaki? sposób jest zainteresowany z racji pokrewie?stwa lub powinowactwa, w jakimkolwiek stopniu linii prostej i a? do czwartego stopnia linii bocznej, albo z racji sprawowania opieki i kurateli, wielkiej za?y?o?ci czy niech?ci, spodziewanej korzy?ci lub unikni?cia szkody.

            § 2. W tych samych okoliczno?ciach winni si? powstrzyma? od urz?du rzecznik sprawiedliwo?ci, obro?ca w?z?a, asesor i audytor.

            Kan. 1449 - § 1. W wypadkach, o których w kan. 1448, je?eli sam s?dzia si? nie wycofa, strona mo?e go wy??czy?.

            § 2. Wy??czenie rozpatruje wikariusz s?dowy, a je?li jego wykluczaj?, rozpatruje biskup, który stoi na czele trybuna?u.

            § 3. Je?li biskup jest s?dzi? i przeciw niemu zg?oszono wy??czenie, powinien si? powstrzyma? od s?dzenia.

            § 4. Je?eli wy??czenie jest skierowane przeciwko rzecznikowi sprawiedliwo?ci, obro?cy w?z?a lub innym urz?dnikom trybuna?u, zarzut ten rozpatruje przewodnicz?cy trybuna?u kolegialnego lub sam s?dzia, je?li jest jednoosobowy.

            Kan. 1450 - Po dopuszczeniu wy??czenia, nale?y zmieni? osoby, nie za? stopie? trybuna?u.

            Kan. 1451 - § 1. Spraw? wy??czenia nale?y rozstrzygn?? jak najszybciej, po wys?uchaniu stron, rzecznika sprawiedliwo?ci lub obro?cy w?z?a, je?eli s? obecni i sami nie s? obj?ci wy??czeniem.

            § 2. Czynno?ci dokonane przez s?dziego przed zg?oszeniem wy??czenia, s? wa?ne; wykonane natomiast po zg?oszeniu wy??czenia nale?y uniewa?ni?, je?li strona poprosi o to w ci?gu dziesi?ciu dni od dopuszczenia wy??czenia.

            Kan. 1452 - § 1. W sprawie dotycz?cej tylko dobra prywatnego, s?dzia mo?e post?powa? jedynie na pro?b? strony. Jednak po wprowadzeniu sprawy zgodnie z przepisami prawa, s?dzia mo?e i powinien post?powa? tak?e z urz?du w sprawach karnych i innych, które dotycz? dobra publicznego Ko?cio?a lub zbawienia dusz.

            § 2. Ponadto s?dzia mo?e uzupe?ni? zaniedbanie stron w przytaczaniu dowodów lub zg?aszaniu zarzutów, ilekro? uzna to za konieczne dla unikni?cia bardzo niesprawiedliwego wyroku, z zachowaniem przepisów kan. 1600.

            Kan. 1453 - S?dziowie i trybuna?y winni si? troszczy?, by jak najszybciej, z zachowaniem sprawiedliwo?ci, zako?czy? wszystkie sprawy tak, by w trybunale pierwszej instancji nie przeci?ga?y si? powy?ej roku, za? w trybunale drugiej instancji powy?ej sze?ciu miesi?cy.

            Kan. 1454 - Wszyscy, którzy tworz? trybuna? albo ?wiadcz? mu pomoc, powinni z?o?y? przysi?g?, ?e nale?ycie i wiernie wype?ni? swoje zadanie.

            Kan. 1455 - § 1. W procesie karnym zawsze, w spornym za?, je?eli z wyjawienia jakiego? aktu procesowego mo?e wynikn?? szkoda dla stron, s?dziowie i pomocnicy trybuna?u obowi?zani s? do zachowania urz?dowej tajemnicy.

            § 2. Obowi?zani s? równie? zawsze do zachowania tajemnicy co do dyskusji, która ma miejsce w?ród s?dziów w trybunale kolegialnym przed wydaniem wyroku, a tak?e co do ró?nicy i wypowiadanych tam opinii, z zachowaniem przepisu kan. 1609, § 4.

            § 3. Co wi?cej, ilekro? charakter sprawy lub dowodów jest taki ?e z rozpowszechnienia akt lub dowodów zagro?ona by?aby s?awa innych lub mog?aby powsta? przyczyna nieporozumie? lub zgorszenie, wzgl?dnie inna tego rodzaju niedogodno??, s?dzia mo?e zobowi?za? przysi?g? ?wiadków, bieg?ych, strony, ich adwokatów lub pe?nomocników, do zachowania tajemnicy.

            Kan. 1456 - S?dziemu i wszystkim pracownikom trybuna?u zabrania si? przyjmowa? jakichkolwiek podarunków z okazji prowadzenia sprawy.

            Kan. 1457 - § 1. S?dziowie, którzy na pewno i ewidentnie s? w?a?ciwi, odmawiaj? s?dzenia lub nie maj?c oparcia w ?adnym przepisie prawnym, uznaj? swoj? w?a?ciwo?? oraz rozpoznaj? sprawy i rozstrzygaj?, albo naruszaj? ustaw? o tajemnicy, albo na skutek podst?pu czy powa?nego zaniedbania wyrz?dzaj? procesuj?cym si? inn? szkod?, mog? by? ukarani przez kompetentn? w?adz? nale?nymi karami, nie wykluczaj?c pozbawienia urz?du.

            § 2. Takim samym sankcjom podlegaj? urz?dnicy i pomocnicy trybuna?u, je?eli nie dope?nili, jak wy?ej, swojego urz?du i wszyscy oni mog? by? tak?e ukarani przez s?dziego.

   

Rozdzia? II

KOLEJNO?? ROZPOZNAWANIA SPRAW

   

            Kan. 1458 - Sprawy nale?y rozpatrywa? w tej kolejno?ci, w jakiej zosta?y wniesione i wpisane do rejestru, chyba ?e jaka? z nich wymaga przed innymi szybszego za?atwienia, co jednak nale?y ustali? specjalnym dekretem, zawieraj?cym uzasadnienie.

            Kan. 1459 - § 1. Wady, które mog? spowodowa? niewa?no?? wyroku, wolno zg?asza? w ka?dym stadium i na ka?dym stopniu procesu, mog? równie? by? deklarowane przez s?dziego z urz?du.

            § 2. Poza wypadkami, o których w § 1, zarzuty zawieszaj?ce, zw?aszcza te, które dotycz? osób i sposobu post?powania, powinny by? zg?aszane przed zawi?zaniem sporu, chyba ?e zosta?y ujawnione ju? po zawi?zaniu sporu i winny by? jak najszybciej rozstrzygni?te.

            Kan. 1460 - § 1. Je?eli zg?aszany jest zarzut przeciwko w?a?ciwo?ci s?dziego, spraw? t? winien rozpatrzy? sam s?dzia.

            § 2. W wypadku zarzutu o wzgl?dnym braku w?a?ciwo?ci, je?eli s?dzia uzna si? za w?a?ciwego, jego decyzja nie dopuszcza apelacji, ale nie jest zabroniona skarga o niewa?no?? i przywrócenie do stanu poprzedniego.

            § 3. Je?eli s?dzia stwierdza, ?e jest niew?a?ciwy, strona uwa?aj?ca si? za poszkodowan? mo?e w ci?gu pi?tnastu u?ytecznych dni odwo?a? si? do trybuna?u apelacyjnego.

            Kan. 1461 - S?dzia poznaj?c w jakimkolwiek stadium sprawy swoj? bezwzgl?dn? niew?a?ciwo??, musi stwierdzi? swój brak w?a?ciwo?ci.

            Kan. 1462 - § 1. Zarzuty rzeczy os?dzonej, ugody i inne niwecz?ce, zwane ko?cz?cymi spór, nale?y zg?asza? i rozpoznawa? przed nawi?zaniem sporu: kto je zg?osi? pó?niej, nie mo?e zosta? odrzucony, ale nale?y go skaza? na zap?acenie kosztów, chyba ?e udowodni, i? zg?oszenia nie od?o?y? z?o?liwie.

            § 2. Inne zarzuty nale?y zg?asza? przy zawi?zaniu sporu i rozpatrywa? w swoim czasie, zgodnie z zasadami dotycz?cymi spraw wpadkowych.

            Kan. 1463 - § 1. Skarg wzajemnych nie mo?na wa?nie zg?asza?, chyba ?e w ci?gu trzydziestu dni od zawi?zania sporu.

            § 2. Maj? za? one by? rozpatrywane razem ze skarg? g?ówn?, a wi?c na równym z ni? stopniu, chyba ?e konieczne jest oddzielne ich rozpatrzenie lub s?dzia uzna?by to za bardziej wskazane.

            Kan. 1464 - Sprawy o zabezpieczenie pokrycia kosztów s?dowych lub o przyznanie bezp?atnej pomocy prawnej, które zosta?y wniesione zaraz na pocz?tku, i inne tego rodzaju, winny by? rozpatrywane z regu?y przed zawi?zaniem sporu.

   

Rozdzia? III

TERMINY I ODROCZENIA S?DOWE

   

            Kan. 1465 - § 1. Tak zwane terminy zawite, to jest terminy wyznaczone ustaw? na wyga?ni?cie uprawnie?, nie mog? by? odroczone ani te? wa?nie skrócone, chyba ?e strony o to prosz?.

            § 2. Natomiast terminy s?dowe i umowne, przed ich up?ywem, mog? by? przez s?dziego, gdy zachodzi s?uszna przyczyna, po wys?uchaniu lub na pro?b? stron, odroczone, nigdy za?, chyba ?e za zgod? stron, wa?nie skrócone.

            § 3. S?dzia jednak powinien czuwa?, by spór nie trwa? zbyt d?ugo z powodu odroczenia.

            Kan. 1466 - Kiedy ustawa nie ustala terminów dla dokonania aktów procesowych, s?dzia powinien je okre?li?, bior?c pod uwag? natur? ka?dego aktu.

            Kan. 1467 - Je?li w dniu wyznaczonym dla aktu procesowego trybuna? nie urz?duje, termin nale?y uzna? za odroczony do pierwszego kolejnego dnia roboczego.

   

Rozdzia? IV

MIEJSCE S?DU

   

            Kan. 1468 - Ka?dy trybuna?, je?li to mo?liwe, winien mie? sta?a siedzib? i by? dost?pny w ustalonych godzinach.

            Kan. 1469 - § 1. S?dzia usuni?ty si?? ze swego terytorium lub maj?cy przeszkod? w wykonywaniu tam jurysdykcji, mo?e poza terytorium wykonywa? swoj? jurysdykcj? i wydawa? wyrok, po zawiadomieniu jednak o tym biskupa diecezjalnego.

            § 2. Oprócz wypadku, o którym w § 1, s?dzia, celem zebrania dowodów, mo?e uda? si? nawet poza w?asne terytorium z powodu s?usznej przyczyny i po wys?uchaniu stron, jednak za zgod? biskupa diecezjalnego miejsca, do którego si? udaje i do siedziby przez niego wyznaczonej.

   

Rozdzia? V

OSOBY, KTÓRE DOPUSZCZA SI? DO AULI, ORAZ SPOSÓB SPORZ?DZANIA

I PRZECHOWYWANIA AKT

   

            Kan. 1470 - § 1. Je?li ustawa partykularna inaczej nie zastrzega, podczas sprawy tocz?cej si? wobec trybuna?u, w auli mog? znajdowa? si? tylko ci, których ustawa lub s?dzia uznaj? za koniecznych do prowadzenia procesu.

            § 2. S?dzia mo?e przywo?a? do porz?dku odpowiednimi karami ka?dego obecnego na rozprawie, kto powa?nie uchybi? szacunkowi i pos?usze?stwu, które si? nale?? trybuna?owi; adwokatów za? i pe?nomocników mo?e nawet zawiesi? w wykonywaniu urz?du w trybuna?ach ko?cielnych.

            Kan. 1471 - Je?li osoba, któr? nale?y przes?ucha?, u?ywa j?zyka nieznanego s?dziemu lub stronom, trzeba si? pos?u?y? zaprzysi??onym t?umaczem, wyznaczonym przez s?dziego. Zeznania jednak maj? by? spisane w j?zyku oryginalnym, z do??czeniem t?umaczenia. T?umaczem nale?y si? tak?e pos?u?y?, je?eli ma by? przes?uchany g?uchy lub niemy, chyba ?e s?dzia woli, by na pytania przez niego dane, odpowiedziano na pi?mie.

            Kan. 1472 - § 1. Akta s?dowe, zarówno dotycz?ce meritum kwestii, czyli akta sprawy, jak i dotycz?ce procedury, czyli akta procesu, maj? by? sporz?dzone na pi?mie.

            § 2. Poszczególne karty akt nale?y numerowa? i uwierzytelni?.

            Kan. 1473 - Ilekro? w aktach s?dowych wymagany jest podpis stron lub ?wiadków, je?eli strona lub ?wiadek nie mo?e lub nie chce podpisa?, nale?y to odnotowa? w samych aktach, a jednocze?nie s?dzia i notariusz powinni po?wiadczy?, ?e akt ten zosta? stronie lub ?wiadkowi co do s?owa odczytany, a strona lub ?wiadek albo nie mogli, albo nie chcieli podpisa?.

            Kan. 1474 - § 1. W wypadku apelacji, egzemplarz akt, których autentyczno?? po?wiadczy? notariusz, nale?y przes?a? do wy?szego trybuna?u.

            § 2. Je?li akta zosta?y sporz?dzone w j?zyku nieznanym wy?szemu trybuna?owi, nale?y je przet?umaczy? na inny, znany temu trybuna?owi, zabezpieczaj?c si?, by istnia?a pewno?? co do wierno?ci przek?adu.

            Kan. 1475 - § 1. Po zako?czeniu procesu nale?y zwróci? dokumenty stanowi?ce w?asno?? prywatn?, z zachowaniem jednak ich odpisów.

            § 2. Nie wolno notariuszom i kanclerzowi wydawa? odpisów akt s?dowych i dokumentów, zgromadzonych podczas procesu, bez zezwolenia s?dziego.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 36 goĹ›ci