Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1656-1716)
Dokumenty Ko?cio?a - Ksi?ga VII PROCES
 

Sekcja II

USTNY PROCES SPORNY

   

            Kan. 1656 - § 1. Ustnym procesem spornym, o którym w tej sekcji, mog? by? za?atwione wszystkie sprawy nie wykluczone przez prawo, chyba ?e strona prosi o zastosowanie zwyczajnego procesu spornego.

            § 2. Je?eli proces ustny zastosowano poza wypadkami dopuszczonymi przez prawo, akta s?dowe s? niewa?ne.

            Kan. 1657 - Ustny proces sporny dokonuje si? na pierwszym stopniu wobec s?dziego jednoosobowego, wed?ug przepisu kan. 1424.

            Kan. 1658 - § 1. Skarga powodowa, któr? rozpoczyna si? spór, oprócz tego, co wyliczono w kan. 1504, powinna:

            1 przedstawi? krótko, ca?o?ciowo i jasno fakty, na których opieraj? si? ??dania powoda;

            2 tak wskaza? dowody, przy pomocy których powód zamierza potwierdzi? fakty, a których nie mo?e równocze?nie dostarczy?, aby zaraz mog?y by? zebrane przez s?dziego.

            § 2. Do skargi powodowej nale?y do??czy?, przynajmniej w autentycznym odpisie, dokumenty, na których opiera si? pro?ba.

            Kan. 1659 - § 1. Je?li próba pogodzenia, wed?ug przepisu kan. 1446, § 2, oka?e si? bezskuteczna, s?dzia - je?eli uwa?a, ?e skarga posiada jak?? podstaw? - powinien w ci?gu trzech dni nakaza? dekretem do??czonym do samej skargi powodowej, aby odpis pro?by by? podany do wiadomo?ci stronie pozwanej, po daniu jej mo?liwo?ci nades?ania, w ci?gu pi?tnastu dni, pisemnej odpowiedzi do kancelarii trybuna?u.

            § 2. To zawiadomienie ma skutki wezwania s?dowego, o którym w kan. 1512.

            Kan. 1660 - Je?li wymagaj? tego zarzuty strony pozwanej, s?dzia powinien wyznaczy? stronie powodowej czas na odpowied?, tak aby na podstawie przytoczonych przez obydwie strony elementów, on sam mia? wyja?niony przedmiot sporu.

            Kan. 1661 - § 1. Po up?ywie terminów, o których w kanonach 1659 i 1660, s?dzia, po zapoznaniu si? z aktami, winien sformu?owa? w?tpliwo?ci; nast?pnie, za??czaj?c dla stron formu?? sporu, wezwa? wszystkich, którzy powinni by? tym zainteresowani, na posiedzenie, które powinno si? odby? nie pó?niej ni? w ci?gu trzydziestu dni.

            § 2. W wezwaniu nale?y zawiadomi? strony, ?e mog? przynajmniej trzy dni przed posiedzeniem przed?o?y? trybuna?owi jakie? krótkie pismo, dla poparcia swoich twierdze?.

            Kan.1662 - Podczas posiedzenia rozpatruje si? najpierw kwestie, o których w kan. 1459-1464.

            Kan. 1663 - § 1. Dowody zbiera si? podczas posiedzenia, z zachowaniem przepisu kan. 1418.

            § 2. Strona i adwokat mog? by? obecni podczas przes?uchania pozosta?ych stron, ?wiadków i bieg?ych.

            Kan. 1664 - Odpowiedzi stron, ?wiadków, bieg?ych, ??dania i zarzuty adwokatów powinny by? sformu?owane na pi?mie przez notariusza, lecz sumarycznie i w tym tylko, co nale?y do istoty sprawy spornej oraz podpisane przez sk?adaj?cych je.

            Kan. 1665 - Dowody, których nie zg?oszono lub o które nie proszono, w pro?bie lub w odpowiedzi, s?dzia mo?e dopu?ci? tylko zgodnie z przepisem kan. 1452; po przes?uchaniu jednak chocia?by jednego ?wiadka s?dzia mo?e zdecydowa? o nowych dowodach tylko wed?ug przepisu kan. 1600.

            Kan. 1666 - Je?li podczas posiedzenia nie mo?na by?o zebra? wszystkich dowodów, nale?y wyznaczy? nast?pne posiedzenie.

            Kan. 1667 - Po zebraniu dowodów, na tym samym posiedzeniu odbywa si? ustna dyskusja.

            Kan. 1668 - § 1. Je?li z dyskusji nie wy?oni si? potrzeba uzupe?nienia czego? w instrukcji sprawy lub istnieje co? innego, co przeszkadza wyda? wyrok w sposób w?a?ciwy, s?dzia zaraz po zako?czeniu posiedzenia rozstrzyga na osobno?ci spraw?; rozstrzygaj?ca cz??? wyroku powinna by? zaraz odczytana w obecno?ci stron.

            § 2. Trybuna? natomiast mo?e - z powodu trudno?ci sprawy lub innej s?usznej przyczyny - od?o?y? wydanie decyzji a? do pi?ciu u?ytecznych dni.

            § 3. Pe?ny tekst wyroku, zawieraj?cy uzasadnienie, powinien by? jak najszybciej podany stronom do wiadomo?ci, zazwyczaj nie pó?niej ni? w ci?gu pi?tnastu dni.

            Kan. 1669 - Je?li trybuna? apelacyjny zorientuje si?, ?e na ni?szym stopniu s?du zosta? zastosowany ustny proces sporny w wypadkach wykluczonych przez prawo, winien orzec niewa?no?? wyroku i odes?a? spraw? trybuna?owi, który wyda? wyrok.

            Kan. 1670 - W pozosta?ych sprawach, które dotycz? sposobu post?powania, nale?y zachowa? przepisy kanonów o zwyczajnym procesie spornym. Trybuna? jednak mo?e swoim wyrokiem zawieraj?cym uzasadnienie uchyli? przepisy procesowe, które nie s? ustanowione do wa?no?ci, po to, by - z zachowaniem sprawiedliwo?ci - pomóc w przyspieszeniu procesu.

   

Cz??? III

NIEKTÓRE PROCESY SPECJALNE 

Tytu? I

PROCESY MA??E?SKIE  

Rozdzia? I

SPRAWY O ORZECZENIE NIEWA?NO?CI MA??E?STWA

Art. 1

W?A?CIWO?? S?DU

   

            Kan. 167 1 - Sprawy ma??e?skie ochrzczonych, na podstawie prawa w?asnego, nale?? do s?dziego ko?cielnego.

            Kan. 1672 - Sprawy dotycz?ce czysto cywilnych skutków ma??e?stwa nale?? do w?adzy ?wieckiej, chyba ?e prawo partykularne stanowi, ?e je?eli te sprawy s? traktowane wpadkowo i dodatkowo, mog? by? rozpatrywane i rozstrzygane przez s?dziego ko?cielnego.

            Kan. 1673 - W sprawach o niewa?no?? ma??e?stwa, które nie s? zarezerwowane Stolicy Apostolskiej, w?a?ciwe s?:

            1 trybuna? miejsca, w którym ma??e?stwo zosta?o zawarte;

            2 trybuna? miejsca, w którym strona pozwana ma sta?e lub tymczasowe zamieszkanie;

            3 trybuna? miejsca, w którym strona powodowa ma sta?e zamieszkanie, je?eli obydwie strony przebywaj? na terytorium tej samej Konferencji Episkopatu, i wikariusz s?dowy sta?ego zamieszkania strony pozwanej, po jej wys?uchaniu, wyra?a na to zgod?;

            4 trybuna? miejsca, na którym faktycznie trzeba b?dzie zbiera? wi?kszo?? dowodów, je?eli wyrazi na to zgod? wikariusz s?dowy sta?ego zamieszkania strony pozwanej, który wcze?niej powinien j? zapyta?, czy nie zg?asza czego?, co nale?a?oby wy??czy?.

   

Art. 2

PRAWO ZASKAR?ANIA MA??E?STWA

   

            Kan. 1674 - Do zaskar?enia ma??e?stwa s? zdolni:

            1 ma??onkowie;

            2 rzecznik sprawiedliwo?ci, kiedy niewa?no?? ma??e?stwa zosta?a ju? rozg?oszona, je?eli ma??e?stwo nie mo?e by? uwa?nione lub nie jest to po?yteczne.

            Kan. 1675 - § 1. Ma??e?stwo, które za ?ycia obydwu ma??onków nie zosta?o zaskar?one, po ?mierci jednego lub obojga ma??onków nie mo?e by? zaskar?one, chyba ?e kwestia dotycz?ca wa?no?ci ma charakter przedprocesowy dla rozwi?zania innego sporu, b?d? na forum kanonicznym, b?d? na forum ?wieckim.

            § 2. Je?li za? wspó?ma??onek umiera podczas trwania sprawy, nale?y zachowa? kan. 1518.

   

Art. 3

URZ?D S?DZIÓW

   

            Kan. 1676 - S?dzia, zanim przyjmie spraw? i ilekro? dostrze?e nadziej? dobrego wyniku, powinien zastosowa? ?rodki pastoralne, by ma??onkowie, je?eli to mo?liwe, zostali doprowadzeni do uwa?nienia ma??e?stwa i do wznowienia wspólnego ?ycia ma??e?skiego.

            Kan. 1677 - § 1. Po przyj?ciu skargi powodowej, przewodnicz?cy lub ponens winien przyst?pi? do zawiadomienia o dekrecie zawieraj?cym wezwanie, wed?ug przepisu kan. 1508.

            § 2. Po up?ywie terminu pi?tnastu dni od zawiadomienia, przewodnicz?cy lub ponens, chyba ?e która? ze stron prosi o sesj? celem zawi?zania sporu, powinien w ci?gu dziesi?ciu dni swoim dekretem z urz?du sformu?owa? w?tpliwo?? lub w?tpliwo?ci i zawiadomi? o tym strony.

            § 3. Formu?a w?tpliwo?ci nie mo?e tylko pyta?, czy w danym wypadku stwierdzono niewa?no?? ma??e?stwa, lecz musi tak?e okre?li?, z jakiego tytu?u lub z jakich tytu?ów zaskar?a si? wa?no?? ma??e?stwa.

            § 4. Po dziesi?ciu dniach od zawiadomienia o dekrecie, je?eli strony nie maj? ?adnych zastrze?e?, przewodnicz?cy lub ponens nowym dekretem zarz?dza instrukcj? sprawy.

   

Art. 4

DOWODY

   

            Kan. 1678 - § 1. Obro?ca w?z?a, obro?cy stron, a tak?e rzecznik sprawiedliwo?ci, je?eli wyst?puje w procesie, maj? prawo:

            1 by? obecni podczas przes?uchania stron, ?wiadków i bieg?ych, z zachowaniem przepisu kan. 1559;

            2 przejrze? akta s?dowe, chocia?by jeszcze nie by?y og?oszone, i zapozna? si? z dowodami przed?o?onymi przez strony.

            § 2. Strony nie mog? by? obecne podczas przes?uchania, o którym w § 1, n. 1.

            Kan. 1679 - Je?li nie ma sk?din?d pe?nych dowodów, s?dzia, dla oceny zezna? stron wed?ug przepisu kan. 1536, powinien si? pos?u?y?, je?eli to mo?liwe, ?wiadkami co do prawdomówno?ci samych stron, oprócz innych poszlak i wskazówek.

            Kan. 1680 - W sprawach dotycz?cych impotencji lub braku zgody spowodowanej chorob? umys?ow?, s?dzia powinien skorzysta? z pomocy jednego lub kilku bieg?ych, chyba ?e z okoliczno?ci wyra?nie wynika, ?e jest to bezu?yteczne; w pozosta?ych sprawach nale?y zachowa? przepis kan. 1574.

   

Art. 5

WYROK I APELACJA

   

            Kan. 1681 - Ilekro? podczas instrukcji sprawy wy?oni si? bardzo prawdopodobna w?tpliwo??, dotycz?ca niedope?nienia ma??e?stwa, trybuna? mo?e, zawieszaj?c za zgod? stron spraw? niewa?no?ci, uzupe?ni? instrukcj? do dyspensy super rato, a nast?pnie przes?a? akta do Stolicy Apostolskiej, wraz z pro?b? o dyspens? od jednego lub obydwu ma??onków i z wnioskiem trybuna?u oraz biskupa.

            Kan. 1682 - § 1. Wyrok orzekaj?cy za pierwszym razem niewa?no?? ma??e?stwa, wraz z apelacjami, je?li takie s?, i pozosta?ymi aktami s?dowymi, nale?y przes?a? z urz?du do trybuna?u apelacyjnego, w ci?gu dwudziestu dni od og?oszenia wyroku.

            § 2. Je?eli wyrok za niewa?no?ci? ma??e?stwa zosta? wydany na pierwszym stopniu s?du, trybuna? apelacyjny, po zapoznaniu si? z uwagami obro?cy w?z?a i, je?eli takie s?, tak?e stron, swoim dekretem albo bez zw?oki potwierdza, albo dopuszcza spraw? do zwyczajnego rozpatrzenia na nowym stopniu.

            Kan. 1683 - Je?eli na stopniu apelacyjnym zg?oszono nowy tytu? niewa?no?ci ma??e?stwa, trybuna? mo?e go dopu?ci? i rozstrzygn?? jako pierwsza instancja.

            Kan. 1684 - § 1. Po tym, gdy wyrok stwierdzaj?cy za pierwszym razem niewa?no?? ma??e?stwa zostanie potwierdzony w trybunale apelacyjnym czy to dekretem, czy drugim wyrokiem, ci, których ma??e?stwo zosta?o orzeczone za niewa?ne, mog? zawrze? nowe ma??e?stwo zaraz, gdy dekret lub drugi wyrok zostanie im podany do wiadomo?ci, chyba ?e zosta?o to zabronione zakazem zamieszczonym w wyroku lub dekrecie albo przez ordynariusza miejsca.

            § 2. Przepisy kan. 1644 nale?y zachowa? równie?, je?eli wyrok, który orzek? niewa?no?? ma??e?stwa, zosta? potwierdzony nie drugim wyrokiem, lecz dekretem.

            Kan. 1685 - Zaraz gdy wyrok sta? si? wykonalny, wikariusz s?dowy winien zawiadomi? o nim ordynariusza miejsca, w którym ma??e?stwo zosta?o zawarte. On za? ma si? zatroszczy?, by w ksi?gach ma??e?stw i ochrzczonych jak najszybciej dokonano adnotacji o orzeczonej niewa?no?ci ma??e?stwa i o ustalonych ewentualnie zakazach.

   

Art. 6

PROCES OPARTY NA DOKUMENTACH

   

            Kan. 1686 - Po przyj?ciu skargi przedstawionej zgodnie z przepisem kan. 1677, wikariusz s?dowy lub s?dzia przez niego wyznaczony, pomijaj?c formalno?ci zwyczajnego procesu, ale wzywaj?c strony z udzia?em obro?cy w?z?a, mo?e orzec niewa?no?? ma??e?stwa, je?li z dokumentu, który nie podlega ?adnemu sprzeciwowi lub zarzutowi, wynika w sposób pewny istnienie przeszkody zrywaj?cej lub brak formy prawnej, je?eli z tak? sam? pewno?ci? wiadomo, ?e dyspensa nie zosta?a udzielona albo ?e pe?nomocnik nie posiada? wa?nego zlecenia.

            Kan. 1687 - § 1. Przeciwko takiemu orzeczeniu obro?ca w?z?a, je?eli roztropnie uwa?a, ?e albo wadliwo?ci, o których w kan. 1686, albo brak dyspensy nie s? pewne, musi apelowa? do s?dziego drugiej instancji, do którego nale?y przes?a? akta i zaznaczy? na pi?mie, ?e chodzi o proces oparty na dokumentach.

            § 2. Nienaruszone pozostaje prawo do apelacji strony, która czuje si? pokrzywdzona.

            Kan. 1688 - S?dzia drugiej instancji, z udzia?em obro?cy w?z?a i po wys?uchaniu stron, winien rozstrzygn?? tym samym sposobem, o którym w kan. 1686, czy nale?y zatwierdzi? wyrok, czy raczej za?atwi? spraw? wed?ug zwyk?ych przepisów prawa; w którym to wypadku odsy?a j? do trybuna?u pierwszej instancji.

   

Art. 7

NORMY OGÓLNE

   

            Kan. 1689 - W wyroku nale?y upomnie? strony o zobowi?zaniach moralnych lub tak?e cywilnych, którymi ewentualnie b?d? zwi?zane jedna strona wzgl?dem drugiej i wobec dzieci, co do zapewnienia utrzymania i wychowania.

            Kan. 1690 - Ustnym procesem spornym nie mog? by? rozpatrywane sprawy dotycz?ce orzeczenia niewa?no?ci ma??e?stwa.

            Kan. 1691 - W pozosta?ych kwestiach dotycz?cych sposobu post?powania, nale?y stosowa?, je?li nie sprzeciwia si? temu natura rzeczy, kanony o procesie w ogólno?ci i o zwyczajnym procesie spornym, z zachowaniem norm specjalnych co do spraw o stanie osób i spraw odnosz?cych si? do dobra publicznego.

   

Rozdzia? II

SPRAWY O SEPARACJI MA??ONKÓW

   

            Kan. 1692 - § 1. Separacja osobowa ma??onków ochrzczonych, je?eli zgodnie z przepisami prawa nie zarz?dzono inaczej w odniesieniu do szczególnych miejsc, mo?e by? zarz?dzona dekretem biskupa diecezjalnego lub wyrokiem s?dziego, wed?ug przepisów kanonów, które nast?puj?.

            § 2. Tam, gdzie decyzja ko?cielna nie powoduje skutków cywilnych albo je?eli przewiduje si?, ?e wyrok cywilny nie b?dzie przeciwny prawu Bo?emu, biskup diecezjalny pobytu ma??onków, po rozwa?eniu szczególnych okoliczno?ci, mo?e udzieli? zezwolenia na zwrócenie si? do s?du ?wieckiego.

            § 3. Je?li sprawa dotyczy tak?e czysto cywilnych skutków ma??e?stwa, niech s?dzia stara si?, by zachowuj?c przepis § 2, sprawa ju? od pocz?tku zosta?a wniesiona do s?du ?wieckiego.

            Kan. 1693 - § 1. Je?eli która? ze stron lub rzecznik sprawiedliwo?ci nie poprosz? o zwyczajny proces sporny, nale?y zastosowa? ustny proces sporny.

            § 2. Je?eli zastosowano zwyczajny proces sporny i zg?oszono apelacj?, trybuna? drugiego stopnia winien post?powa? zgodnie z postanowieniem kan. 1682, § 2, z zachowaniem przepisów, które nale?y zachowa?.

            Kan. 1694 - W tym, co dotyczy w?a?ciwo?ci trybuna?u, nale?y zachowa? przepisy kan. 1673.

            Kan. 1695 - S?dzia, zanim przyjmie spraw? i ilekro? dostrzega nadziej? dobrego wyniku, powinien zastosowa? ?rodki pastoralne, by ma??onkowie pogodzili si? i zostali sk?onieni do wznowienia ma??e?skiego ?ycia wspólnego.

            Kan. 1696 - Sprawy o separacj? ma??onków dotycz? tak?e dobra publicznego; dlatego te? zawsze powinien bra? w nich udzia? rzecznik sprawiedliwo?ci, wed?ug przepisu kan. 1433.

   

Rozdzia? III

PROCES DO DYSPENSY OD MA??E?STWA ZAWARTEGO A NIEDOPE?NIONEGO

   

            Kan. 1697 - Tylko ma??onkowie albo jeden z nich, chocia?by wbrew woli drugiego, maj? prawo prosi? o ?ask? dyspensy od ma??e?stwa zawartego a niedope?nionego.

            Kan. 1698 - § 1. Tylko Stolica Apostolska rozpoznaje fakt niedope?nienia ma??e?stwa i istnienie s?usznej przyczyny do udzielenia dyspensy.

            § 2. Dyspensa natomiast udzielana jest przez samego Biskupa Rzymskiego.

            Kan. 1699 - § 1. W?a?ciwym do przyj?cia pisma, w którym prosi si? o udzielenie dyspensy, jest biskup diecezjalny sta?ego lub tymczasowego zamieszkania petenta, który, je?eli stwierdzi, ?e pro?ba jest uzasadniona, winien zarz?dzi? instrukcj? procesu.

            § 2. Je?li jednak przedstawiony wypadek zawiera?by szczególne trudno?ci natury prawnej lub moralnej, biskup diecezjalny powinien zasi?gn?? rady Stolicy Apostolskiej.

            § 3. Przeciwko dekretowi, którym biskup odrzuca pismo, przys?uguje rekurs do Stolicy Apostolskiej.

            Kan. 1700 - § 1. Zachowuj?c przepis kan. 1681, instrukcj? tych procesów powinien biskup zleci?, na sta?e lub w poszczególnych wypadkach, trybuna?owi swojej lub obcej diecezji albo odpowiedniemu kap?anowi.

            § 2. Je?li zosta?a wniesiona pro?ba s?dowa celem orzeczenia niewa?no?ci tego ma??e?stwa, instrukcj? nale?y zleci? temu trybuna?owi.

            Kan. 1701 - § 1. W procesach tych zawsze musi bra? udzia? obro?ca w?z?a.

            § 2. Adwokat nie jest dopuszczony, ale z powodu trudno?ci przypadku biskup mo?e zezwoli?, aby petent lub strona pozwana otrzyma?a pomoc bieg?ego w prawie.

            Kan. 1702 - Podczas instrukcji nale?y przes?ucha? obydwu ma??onków i zachowa?, je?li to jest mo?liwe, kanony o gromadzeniu dowodów w zwyczajnym procesie spornym i w sprawach o niewa?no?? ma??e?stwa, je?eli tylko dadz? si? pogodzi? z charakterem tych procesów.

            Kan. 1703 - § 1. Nie ma og?oszenia akt; s?dzia jednak, je?eli dostrze?e, ?e z racji przytoczonych dowodów, pro?bie strony prosz?cej albo zarzutom strony pozwanej grozi powa?na przeszkoda, powinien o tym roztropnie zawiadomi? stron? zainteresowan?.

            § 2. Na ??danie strony s?dzia mo?e okaza? dostarczony dokument lub z?o?one zeznanie i wyznaczy? czas na przedstawienie wyja?nie?.

            Kan. 1704 - § 1. Instruktor po dokonaniu instrukcji, powinien wszystkie akta z odpowiedni? relacj? przekaza? biskupowi, który daje swój wniosek, zgodny z prawd?, zarówno co do faktu niedope?nienia, jak i s?usznej przyczyny dyspensy oraz stosowno?ci ?aski.

            § 2. Je?eli instrukcja procesu zosta?a zlecona innemu trybuna?owi, wed?ug przepisu kan. 1700, uwagi broni?ce w?z?a winny by? sporz?dzone w tym samym trybunale, ale wniosek, o którym w § 1, nale?y do zlecaj?cego biskupa, któremu instruktor przekazuje wraz z aktami odpowiedni? relacj?.

            Kan. 1705 - § 1. Wszystkie akta, wraz ze swoim wnioskiem i uwagami obro?cy w?z?a, biskup ma przes?a? do Stolicy Apostolskiej.

            § 2. Je?li wed?ug oceny Stolicy Apostolskiej wymagane jest uzupe?nienie instrukcji, daje si? o tym zna? biskupowi wskazuj?c elementy, co do których instrukcj? nale?y uzupe?ni?.

            § 3. Je?eliby Stolica Apostolska odpisa?a, ?e z przytoczonych argumentów nie stwierdzono niedope?nienia, wówczas bieg?y w prawie, o którym w kan. 1701, § 2, mo?e w siedzibie trybuna?u przejrze? akta procesu, jednak bez wniosku biskupa, by zastanowi? si?, czy nie mo?na przytoczy? czego? powa?nego za ponownym wniesieniem pro?by.

            Kan. 1706 - Reskrypt dyspensy przesy?a Stolica Apostolska do biskupa; on za? zawiadomi o reskrypcie strony, a ponadto jak najszybciej poleci proboszczowi zarówno miejsca zawarcia ma??e?stwa, jak i przyj?cia chrztu, aby zosta?a dokonana adnotacja o udzielonej dyspensie w ksi?dze ma??e?stw i ochrzczonych.

   

Rozdzia? IV

PROCES DOTYCZ?CY DOMNIEMANEJ ?MIERCI Wspó?ma??onka

   

            Kan. 1707 - § 1. Ilekro? ?mier? wspó?ma??onka nie mo?e by? potwierdzona autentycznym dokumentem ko?cielnym lub ?wieckim, drugi ma??onek nie jest wolny od w?z?a ma??e?skiego, chyba ?e biskup diecezjalny wyda? deklaracj? o domniemanej ?mierci.

            § 2. Biskup diecezjalny mo?e wyda? deklaracj?, o której w § 1, tylko wtedy, je?eli po przeprowadzeniu odpowiednich dochodze?, z zezna? ?wiadków, z rozg?osu albo z poszlak osi?gnie moraln? pewno?? o ?mierci wspó?ma??onka. Sama nieobecno?? wspó?ma??onka, nawet d?ugotrwa?a, nie wystarcza.

            § 3. W wypadkach niepewnych i skomplikowanych, biskup winien zasi?gn?? rady Stolicy Apostolskiej.

   

Tytu? II

SPRAWY O ORZECZENIE NIEWA?NO?CI ?WI?CE?

   

            Kan. 1708 - Prawo zaskar?ania wa?no?ci ?wi?ce? posiada albo sam duchowny, albo ordynariusz, któremu duchowny podlega, albo w którego diecezji otrzyma? ?wi?cenia.

            Kan. 1709 - § 1. Skarga powodowa winna by? przes?ana do w?a?ciwej Kongregacji, która decyduje, czy sprawa ma by? prowadzona przez sam? Kongregacj? Kurii Rzymskiej, czy te? przez wyznaczony przez ni? trybuna?.

            § 2. Po przes?aniu skargi powodowej zabrania si? duchownemu wykonywania ?wi?ce?, na mocy samego prawa.

            Kan. 1710 - Je?eli Kongregacja przekaza?a spraw? trybuna?owi, nale?y zachowa? kanony o procesach w ogólno?ci oraz o zwyczajnym procesie spornym, z zachowaniem przepisów niniejszego tytu?u, chyba ?e sprzeciwia si? temu natura rzeczy.

            Kan. 1711 - W tych sprawach obro?ca w?z?a cieszy si? takimi samymi uprawnieniami i ma takie same obowi?zki, jak obro?ca w?z?a ma??e?skiego.

            Kan. 1712 - Po drugim wyroku, który potwierdzi? niewa?no?? ?wi?ce?, duchowny traci wszystkie uprawnienia w?a?ciwe stanowi duchownemu i zostaje zwolniony z wszystkich obowi?zków.

   

Tytu? IlI

SPOSOBY Unikni?cia Procesów

   

            Kan. 1713 - Celem unikni?cia sporów s?dowych mo?na z po?ytkiem zastosowa? transakcj? czyli ugod?, albo spór mo?na powierzy? jednemu lub kilku s?dziom polubownym.

            Kan. 1714 - W stosunku do ugody, kompromisu oraz s?du polubownego, nale?y zachowa? przepisy wybrane przez strony lub je?eli strony nie wybior? ?adnych, ustaw? wydan? przez Konferencj? Episkopatu, je?eli taka jest, albo prawo ?wieckie stosowane w miejscu, w którym dokonuje si? ugoda.

            Kan. 1715 - § 1. Nie mo?na wa?nie stosowa? ugody lub kompromisu w tym, co nale?y do dobra publicznego i w innych sprawach, którymi strony nie mog? swobodnie dysponowa?.

            § 2. Je?eli chodzi o doczesne dobra ko?cielne, ilekro? wymaga tego przedmiot sprawy, nale?y zachowa? formalno?ci przepisane prawem dla alienacji rzeczy ko?cielnych.

            Kan. 1716 - § 1. Je?li ustawa ?wiecka nie uznaje mocy polubownego wyroku, chyba ?e zostaje on potwierdzony przez s?dziego, wyrok polubowny w sporze ko?cielnym, by móg? nabra? mocy na forum kanonicznym, wymaga potwierdzenia przez ko?cielnego s?dziego miejsca, w którym zosta? wydany.

            § 2. Je?eli za? ustawa ?wiecka dopuszcza zaskar?enie wyroku polubownego wobec s?dziego ?wieckiego, na forum kanonicznym takie samo zaskar?enie mo?na wnie?? wobec s?dziego ko?cielnego, który jest w?a?ciwy do rozstrzygni?cia sporu na pierwszym stopniu.

 
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 85 goĹ›ci