Konstytucja o liturgii ?wi?tej "SACROSANCTUM CONCILIUM"
Dokumenty Ko?cio?a -


Sobór Watyka?ski II
Konstytucja o liturgii ?wi?tej
"SACROSANCTUM CONCILIUM"

Wst?p
KL 1. Poniewa? Sobór ?wi?ty postawi? sobie za cel: przyczyni? si? do coraz wi?kszego rozwoju ?ycia chrze?cija?skiego w?ród wiernych, lepiej dostosowa? do potrzeb naszych czasów podlegaj?ce zmianom instytucje, popiera? to, co mo?e u?atwi? zjednoczenie wszystkich wierz?cych w Chrystusa, i umocni? to, co prowadzi do powo?ania wszystkich ludzi na ?ono Ko?cio?a, dlatego uzna? ?e w szczególny sposób nale?y zatroszczy? si? tak?e o odnowienie i rozwój liturgii.

KL 2. Albowiem liturgia, przez któr?  szczególnie w boskiej Ofierze Eucharystycznej  "dokonuje si? dzie?o naszego Odkupienia"1Msza? rzymski, sekreta IX niedzieli po Zes?aniu Ducha ?wi?tego., w najwi?kszym stopniu przyczynia si? do tego, aby wierni ?yciem swoim wyra?ali oraz ujawniali innym misterium Chrystusa i rzeczywist? natur? prawdziwego Ko?cio?a. Jest on bowiem ludzki i jednocze?nie boski, widzialny i wyposa?ony w dobra niewidzialne, ?arliwy w dzia?aniu i oddany kontemplacji, obecny w ?wiecie, a jednak pielgrzymuj?cy. Wszystkie te w?a?ciwo?ci posiada w taki mianowicie sposób, ?e to, co ludzkie, jest podporz?dkowane Bo?emu i skierowane do Bo?ego widzialne do niewidzialnego, ?ycie czynne do kontemplacji, a to, co doczesne  do miasta przysz?ego, którego szukamy2Por. Hbr 13,14.. Skoro przeto liturgia codziennie z tych, którzy nale?? do Ko?cio?a, buduje przybytek ?wi?ty w Panu, mieszkanie Bo?e w Duchu,3Por. Ef 2, 21-22. na miar? pe?nego wzrostu dojrza?o?ci Chrystusowej4Por. Ef 4,13.  równocze?nie w przedziwny sposób umacnia ich si?y do g?oszenia Chrystusa, i tak znajduj?cym si? poza Ko?cio?em ukazuje go jako sztandar wzniesiony dla narodów5Por. Iz 11,12., aby rozproszone dzieci Bo?e zgromadzi?y si? w jedno6Por. J 11, 52., a? stanie si? jedna owczarnia i jeden pasterz7Por. J 10,16,.

KL 3. Dlatego Sobór ?wi?ty uwa?a, ?e nale?y poda? do wiadomo?ci ni?ej wymienione zasady oraz ustanowi? praktyczne normy rozwoju i odnowienia liturgii.

Niektóre spo?ród tych zasad i norm mo?na i nale?y stosowa? zarówno do obrz?dku rzymskiego, jak i do wszystkich innych obrz?dków, chocia? podane ni?ej normy praktyczne nale?y uwa?a? za wi???ce tylko obrz?dek rzymski, chyba ?e chodzi o takie sprawy, które z natury rzeczy odnosz? si? tak?e do innych obrz?dków.

KL 4. Na koniec trzymaj?c si? wiernie tradycji, Sobór ?wi?ty o?wiadcza, ?e ?wi?ta Matka Ko?ció? uwa?a za równe w prawach i godno?ci wszystkie prawnie uznane obrz?dki i ?e chce je na przysz?o?? zachowa? i zapewni? im wszelki rozwój, pragnie te?, aby tam, gdzie zachodzi potrzeba, zosta?y one roztropnie i gruntownie rozpatrzone w duchu zdrowej tradycji, oraz aby im nadano now? ?ywotno??, stosownie do wspó?czesnych warunków i potrzeb.

Rozdzia? I: OGÓLNE ZASADY ODNOWY I ROZWOJU LITURGII
I. NATURA LITURGII ?WI?TEJ I JEJ ZNACZENIE W ?YCIU KO?CIO?A

KL 5. Bóg, który "chce, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy" (1 Tm 2,4), "po rozlicznych i przeró?nych sposobach, jakimi niegdy? mówi? do ojców przez proroków" (Hbr 1,1), gdy nadesz?a pe?nia czasu, pos?a? swego Syna, S?owo wcielone, namaszczone Duchem ?wi?tym, aby g?osi? Ewangeli? ubogim i uzdrawia? skruszonych sercem8Por. Iz 61,1; ?k 4,18., jako lekarz "cia? i dusz"9?w. IGNACY ANTIOCHE?SKI, Ad Ephesios, 7, 2: wyd. F. X. Funk, Patres Apostolici, I, Tubingae 1901, s. 218. oraz Po?rednika mi?dzy Bogiem a lud?mi10Por.1 Tym 2, 5.. Jego bowiem cz?owiecze?stwo zjednoczone z osob? S?owa by?o narz?dziem naszego zbawienia. Dlatego w Chrystusie "dokona?o si? nasze ca?kowite pojednanie z przeb?aganym Bogiem i otrzymali?my pe?ni? kultu Bo?ego"11Sacramentarium Veronense (Leonianum): wyd. C. Mohlberg, Romae 1956, nr 1256, s.162..

Tego za? dzie?a odkupienia ludzi i doskona?ego uwielbienia Boga, które zapowiada?y wielkie sprawy Bo?e spe?nione w?ród ludu Starego Testamentu, dokona? Chrystus Pan g?ównie przez paschalne misterium swojej b?ogos?awionej M?ki Zmartwychwstania i chwalebnego Wniebowst?pienia. Przez to misterium "umieraj?c, zniweczy? nasz? ?mier?, i zmartwychwstaj?c, przywróci? nam ?ycie"12Msza? rzymski, Prefacja wielkanocna.. Albowiem z boku umieraj?cego na krzy?u Chrystusa zrodzi? si? przedziwny sakrament ca?ego Ko?cio?a13Por. ?w. AUGUSTYN, Enarr. in Ps. CXXXVIII,2: Corpus Christianorum, XL, Turnholti 1956, s. 1991 i modlitwa po drugiej lekcji W. Soboty w Mszale rzymskim przed reform? W. Tygodnia..

KL 6. Dlatego jak Ojciec pos?a? Chrystusa, tak i On pos?a? Aposto?ów, których nape?ni? Duchem ?wi?tym nie tylko po to, aby g?osz?c Ewangeli? wszystkiemu stworzeniu14Por. Mk 16,15., zwiastowali, ?e Syn Bo?y swoj? ?mierci? i zmartwychwstaniem wyrwa? nas z mocy szatana15Por. Dz 26,18. i uwolni? od ?mierci oraz przeniós? do królestwa Ojca, lecz tak?e po to, aby og?aszane dzie?o zbawienia sprawowali przez Ofiar? i sakramenty, stanowi?ce o?rodek ca?ego ?ycia liturgicznego. I tak przez chrzest ludzie zostaj? wszczepieni w paschalne misterium Chrystusa: w Nim wspó?umarli, wspó?pogrzebani i wspó?zmartwychwstali16Por. Rz 6, 4; Ef 2, 6; Kol 3, 1 ; 2 Tym 2,11., otrzymuj? ducha przybrania za dzieci, "w którym wo?amy: Abba, Ojcze!" (Rz 8,15), i tak staj? si? prawdziwymi czcicielami, jakich Ojciec szuka17Por. J 4, 23.. Podobnie ilekro? po?ywaj? wieczerz? Pa?sk?, ?mier? Pana zwiastuj?, a? On przyb?dzie18 Por.1 Kor 11, 26.. W sam przeto dzie? Zes?ania Ducha ?wi?tego, kiedy Ko?ció? ukaza? si? ?wiatu, "ci, którzy przyj?li mow?" Piotra, "zostali ochrzczeni". "I trwali w nauce Aposto?ów i uczestnictwie ?amania chleba i w modlitwach... chwal?c Boga i zyskuj?c ?ask? u ca?ego ludu" (Dz 2,41-42.47). Od tego czasu Ko?ció? nigdy nie zaprzestawa? zbiera? si? na odprawianie paschalnego misterium, czytaj?c to, "co by?o o Nim we wszystkich pismach" (?k 24, 27), sprawuj?c Eucharysti?, w której "uobecnia si? zwyci?stwo i triumf Jego ?mierci"19SOBÓR TRYDENCKI, Ses. XIII, 11 pa?dziernika 1551, Decr. De ss. Eucharistia, c. 5: CONCILIUM TRIDENTINUM, Diariorum, Actorum, Epistolarum, Tractatuum nova collectio, wyd. Soc. Goerresianae, t. VII. Actorum pars IV, Friburgi Brisgoviae 1961, s. 202., i równocze?nie sk?adaj?c dzi?ki "Bogu za niewys?owiony dar" (2 Kor 9,15) w Chrystusie Jezusie, "dla uwielbienia Jego chwa?y" (Ef 1,12), przez moc Ducha ?wi?tego.

KL 7. Dla urzeczywistnienia tak wielkiego dzie?a Chrystus jest zawsze obecny w swoim Ko?ciele, szczególnie w czynno?ciach liturgicznych. Jest obecny w ofierze Mszy ?wi?tej, czy to w osobie odprawiaj?cego, gdy? "Ten sam, który kiedy? ofiarowa? si? na krzy?u, obecnie ofiaruje si? przez pos?ug? kap?anów"20Sob. Tryd., Ses. XXII, 17 wrze?nia 1562, Doctr. De ss. Missce sacrif., c. 2: CONCILIUM TRIDENTINUM, wyd. cyt.. t. VIII. Actorum pars V, Friburgi Brisgoviae 1919, s. 960., czy te? zw?aszcza pod postaciami eucharystycznymi. Obecny jest moc? swoj? w sakramentach tak, ?e gdy kto? chrzci, sam Chrystus chrzci21Por. ?w. AUGUSTYN, In loannis Evangelium Tractatus VI, rozdz. I, nr 7 : PL 35,1428. . Jest obecny w swoim s?owie, albowiem gdy w Ko?ciele czyta si? Pismo ?wi?te, wówczas On sam mówi. Jest obecny wreszcie, gdy Ko?ció? modli si? i ?piewa psalmy, gdy? On sam obieca?: "Gdzie dwaj albo trzej s? zgromadzeni w imi? moje, tam i ja jestem po?ród nich" (Mt 18,20).

Rzeczywi?cie, w tak wielkim dziele, przez które Bóg otrzymuje doskona?? chwa?? a ludzie u?wi?cenie, Chrystus zawsze przy??cza do siebie Ko?ció?, swoj? Oblubienic? umi?owan?, która wzywa swego Pana przez Niego oddaje cze?? Ojcu wiecznemu.

S?usznie przeto uwa?a si? liturgi? za wykonywanie kap?a?skiego urz?du Jezusa Chrystusa, w niej przez znaki widzialne wyra?a si?, i w sposób w?a?ciwy poszczególnym znakom i urzeczywistnienia u?wi?cenie cz?owieka, a mistyczne Cia?o Jezusa Chrystusa, to jest G?owa ze swymi cz?onkami, wykonuje ca?kowity kult publiczny.

Dlatego ka?dy obchód liturgiczny, jako dzie?o Chrystusa ? Kap?ana i Jego Cia?a, czyli Ko?cio?a, jest czynno?ci? w najwy?szym stopniu ?wi?t?, a ?adna inna czynno?? Ko?cio?a nie dorównuje jej skuteczno?ci z tego samego tytu?u i w tym samym stopniu.

KL 8. Liturgia ziemska daje nam niejako przedsmak uczestnictwa w liturgii niebia?skiej, odprawianej w mie?cie ?wi?tym Jeruzalem, do którego pielgrzymujemy, gdzie siedzi po prawicy Bo?ej jako s?uga ?wi?tyni i prawdziwego przybytku22Por. Ap 21, 2; Kol 3,1 Hbr 8, 2.. W liturgii ziemskiej ze wszystkimi zast?pami duchów niebieskich wy?piewujemy Panu hymn chwa?y. W niej wspominamy ze czci? ?wi?tych i spodziewamy si? otrzyma? jak?? cz?stk? i wspólnot? z nimi. W niej oczekujemy Zbawiciela, Pana naszego Jezusa Chrystusa, a? si? uka?e jako Ten, który jest ?yciem naszym, a my z Nim razem pojawimy si? w chwale23Por. Flp 3, 20; Kol 3, 4..

KL 9. Liturgia nie wyczerpuje ca?ej dzia?alno?ci Ko?cio?a, gdy? zanim ludzie mog? zbli?y? si? do liturgii, musz? by? wezwani do wiary i nawrócenia: "Jak?e wzywa? b?d? tego, w kogo nie uwierzyli? Albo jak uwierz? temu, którego nie us?yszeli? A jak pos?ysz?, skoro im nikt nie g?osi? I jak b?d? g?osi?, jakby nie byli pos?ani?" (Rz 10,14-15).

Dlatego Ko?ció? niewierz?cym g?osi or?dzie zbawienia, aby wszyscy ludzie poznali jedynego prawdziwego Boga i Jego wys?annika Jezusa Chrystusa i aby nawrócili si? od swoich dróg i czynili pokut?24Por. J 17, 3; ?k 24, 27; Dz 2, 38.. Wierz?cym za? powinien Ko?ció? stale g?osi? wiar? i pokut?, ma nadto przygotowa? ich do sakramentów, uczy? wype?niania wszystkiego, co nakaza? Chrystus25Por. Mt 28, 20., zach?ca? do wszelkich dzie? mi?o?ci, pobo?no?ci i apostolstwa, aby one jasno ?wiadczy?y, ?e jakkolwiek chrze?cijanie nie s? z tego ?wiata, s? jednak ?wiat?o?ci? ?wiata i oddaj? chwa?? Bogu wobec ludzi.

KL 10. Liturgia jednak jest szczytem, do którego zmierza dzia?alno?? Ko?cio?a, i jednocze?nie jest ?ród?em, z którego wyp?ywa ca?a jego moc. Albowiem prace apostolskie to maj? na celu, aby wszyscy stawszy si? dzie?mi Bo?ymi przez wiar? i chrzest, schodzili si? razem, wielbili Boga po?ród Ko?cio?a, uczestniczyli w Ofierze i po?ywali Wieczerz? Pa?sk?.

Z drugiej strony liturgia pobudza wiernych, aby "sakramentami wielkanocnymi" nasyceni, "?yli w doskona?ej jedno?ci26Mszal rzymski, pokomunia Wigilu Wielkanocnej i Niedzieli Zmartwychwstania.". Modli si?, aby "zachowywali w ?yciu, co otrzymali przez wiar?27Tam?e, oracja Mszy Wtorku Wielkanocnego.". Odnowienie za? przymierza Boga z lud?mi w Eucharystii poci?ga i zapala wiernych do tym gor?tszej mi?o?ci Chrystusa. Z liturgii przeto, a g?ównie z Eucharystii jako ze ?ród?a, sp?ywa na nas ?aska i z najwi?ksz? skuteczno?ci? przez ni? dokonywa si? u?wi?cenie cz?owieka w Chrystusie i uwielbienie Boga, które jest celem wszystkich innych dzie? Ko?cio?a.

KL 11. Dla osi?gni?cia tej pe?nej skuteczno?ci wierni maj? przyst?powa? do liturgii z nale?ytym usposobieniem duszy, my?li swoje uzgodni? ze s?owami i tak wspó?pracowa? z ?ask? niebiesk?, aby nie otrzymywali jej na darmo28Por. 2 Kor 6,1.. Dlatego duszpasterze powinni czuwa?, aby czynno?ci liturgiczne odprawiano nie tylko wa?nie i godziwie, lecz tak?e aby wierni uczestniczyli w nich ?wiadomie, czynnie i owocnie.

KL 12. Lecz ?ycie duchowe nie ogranicza si? do udzia?u w samej tylko liturgii. Chrze?cijanin bowiem, cho? powo?any jest do modlitwy wspólnej, powinien mimo to wej?? tak?e do swego mieszkania i w ukryciu modli? si? do Ojca29Por. Mt 6, 6., a nawet jak uczy Aposto?, powinien modli? si? nieustannie30Por.1 Tes 5,17.. Ten sam Aposto? poucza nas, ?e mamy zawsze nosi? na ciele swoim umartwienie Jezusowe, aby i ?ycie Jezusowe przejawi?o si? w naszym ciele ?miertelnym31Por. 2 Kor 4 10-I1.. Dlatego w ofierze Mszy ?wi?tej b?agamy Pana, aby "przyj?wszy duchow? ofiar?, nas samych uczyni? wieczystym darem" dla siebie32Msza? rzymski, sekreta Poniedzia?ku w oktawie Zes?ania Ducha ?wi?tego..

KL 13. Zaleca si? usilnie nabo?e?stwa ludu chrze?cija?skiego, zgodnie z przepisami i zasadami Ko?cio?a, zw?aszcza te, które si? odbywaj? z woli Stolicy Apostolskiej.

Szczególnym uznaniem ciesz? si? tak?e nabo?e?stwa partykularnych Ko?cio?ów, odprawiane z polecenia biskupów, stosownie do zwyczajów lub ksi?g prawnie zatwierdzonych.

Uwzgl?dniaj?c okresy liturgiczne, nabo?e?stwa te nale?y tak uporz?dkowa?, aby zgadza?y si? z liturgi?, z niej poniek?d wyp?ywa?y i do niej wiernych prowadzi?y, poniewa? ona ze swej natury znacznie je przewy?sza.

II. WYCHOWANIE LITURGICZNE I CZYNNE UCZESTNICTWO W LITURGII

KL 14. Matka Ko?ció? bardzo pragnie, aby wszystkich wiernych prowadzi? do pe?nego, ?wiadomego i czynnego udzia?u w obrz?dach liturgicznych, którego si? domaga sama natura liturgii. Na mocy chrztu lud chrze?cija?ski, "rodzaj wybrany, królewskie kap?a?stwo, naród ?wi?ty, lud nabyty" (1 P 2,9 por. 4-5) jest uprawniony i zobowi?zany do takiego udzia?u.

To pe?ne i czynne uczestnictwo ca?ego ludu trzeba mie? dok?adnie na uwadze przy odnowieniu i piel?gnowaniu ?wi?tej liturgii. Liturgia bowiem jest pierwszym i niezast?pionym ?ród?em, z którego wierni czerpi? ducha prawdziwie chrze?cija?skiego. Dlatego duszpasterze w ca?ej swej dzia?alno?ci pasterskiej powinni gorliwie d??y? do osi?gni?cia takiego udzia?u przez nale?yte urabianie wiernych.

Ale osi?gni?cia tych rezultatów nie mo?na si? spodziewa?, je?eli najpierw sami duszpasterze nie b?d? przenikni?ci duchem i moc? liturgii i nie stan? si? jej nauczycielami. Koniecznie wi?c nale?y zapewni? duchowie?stwu odpowiednie wyrobienie liturgiczne. Dlatego Sobór ?wi?ty postanowi? ustali? ni?ej podane zasady.

KL 15. Profesorowie, którym si? powierza nauczanie liturgii ?wi?tej w seminariach, zakonnych domach studiów i na wydzia?ach teologicznych, powinni by? przygotowani do swojego zadania w instytutach specjalnie do tego przeznaczonych.

KL 16. W seminariach i zakonnych domach studiów nauk? ?wi?tej liturgii nale?y zaliczy? do przedmiotów koniecznych i wa?niejszych, na wydzia?ach za? teologicznych do przedmiotów g?ównych, a wyk?ada? j? z uwzgl?dnieniem zarówno aspektu teologicznego i historycznego, jak i duchowego, duszpasterskiego i prawnego. Ponadto wyk?adowcy innych przedmiotów zw?aszcza teologii dogmatycznej, Pisma ?wi?tego, teologii ?ycia wewn?trznego i pastoralnej, powinni, stosownie do wewn?trznych wymaga? w?asnego przedmiotu, tak uwzgl?dni? misterium Chrystusa i dzieje zbawienia, aby jasno uwidoczni? si? zwi?zek tych przedmiotów z liturgi? i jedno?? formacji kap?ana.

KL 17. W seminariach i domach zakonnych klerycy powinni otrzyma? liturgiczn? formacj? ?ycia duchowego tak przez nale?yte wprowadzenie, dzi?ki któremu b?d? mogli rozumie? ?wi?te obrz?dy i ca?? dusz? w nich uczestniczy?, jak te? przez inne ?wiczenia pobo?ne przepojone duchem ?wi?tej liturgii, niech si? równie? naucz? zachowywa? przepisy liturgiczne, tak aby ?ycie w seminariach i w instytutach zakonnych by?o g??boko przenikni?te duchem liturgii.

KL 18. Kap?anom ?wieckim i zakonnym, pracuj?cym ju? w winnicy pa?skiej, nale?y wszelkimi odpowiednimi ?rodkami dopomaga?, aby coraz g??biej rozumieli to, co spe?niaj? w ?wi?tych obrz?dach aby ?yli ?yciem liturgii i udzielali go wiernym, powierzonym ich pieczy.

KL 19. Duszpasterze niech zabiegaj? gorliwie i cierpliwie o liturgiczne wychowanie przez czynny udzia? wiernych, tak wewn?trzny jak i zewn?trzny, stosownie do ich wieku, stanu, rodzaju ?ycia i stopnia kultury religijnej, spe?niaj?c w ten sposób jeden z g?ównych obowi?zków wiernego szafarza Bo?ych tajemnic. W tej dziedzinie niech owczarni? swoj? prowadz? nie tylko s?owem, lecz tak?e przyk?adem.

KL 20. Przekazywanie czynno?ci liturgicznych przez radio i telewizj?, zw?aszcza gdy chodzi o Msz? ?wi?t?, powinno si? odbywa? w sposób dyskretny i godny, pod kierunkiem i odpowiedzialno?ci? kompetentnej osoby, wyznaczonej do tego przez biskupów.

III. ODNOWIENIE LITURGII

KL 21. Aby lud chrze?cija?ski pewniej czerpa? ze ?wi?tej liturgii obfitsze ?aski, ?wi?ta Matka Ko?ció? pragnie dokona? ogólnego odnowienia liturgii. Liturgia bowiem sk?ada si? z cz??ci niezmiennej, pochodz?cej z ustanowienia Bo?ego, i z cz??ci podlegaj?cej zmianom, które z biegiem lat mog? lub nawet powinny by? zmienione, je?eli wkrad?y si? do nich elementy, które niezupe?nie dobrze odpowiadaj? wewn?trznej naturze samej liturgii, albo je?eli te cz??ci sta?y si? mniej odpowiednie.

To odnowienie ma polega? na takim uk?adzie tekstów i obrz?dów, aby one ja?niej wyra?a?y ?wi?te tajemnice, których s? znakiem, i aby lud chrze?cija?ski, o ile to mo?liwe, ?atwo móg? je zrozumie? i uczestniczy? w nich w sposób pe?ny, czynny i spo?eczny. Dlatego Sobór ?wi?ty ustala ni?ej wymienione zasady ogólne.

A. Zasady ogólne
KL 22. § 1. Prawo kierowania sprawami liturgii nale?y wy??cznie do w?adzy ko?cielnej. Przys?uguje ono Stolicy Apostolskiej oraz, zgodnie z prawem, biskupowi.

§ 2. Na mocy w?adzy udzielonej przez prawo, kierowanie sprawami liturgii w ustalonych granicach nale?y tak?e do ró?nych prawnie ustanowionych konferencji biskupów, w?a?ciwych danemu terytorium.

§ 3. Dlatego nikomu innemu, chocia?by nawet by? kap?anem, nie wolno na w?asn? r?k? niczego dodawa?, ujmowa? lub zmienia? w liturgii.

KL 23. Aby zachowa? zdrow? tradycj?, a jednocze?nie otworzy? drog? do uprawnionego post?pu, reform? poszczególnych cz??ci liturgii powinny zawsze poprzedzi? dok?adne studia teologiczne, historyczne i duszpasterskie. Ponadto nale?y wzi?? pod uwag? zarówno ogólne zasady budowy i ducha liturgii, jak i do?wiadczenie, wyp?ywaj?ce z ostatniej reformy liturgii oraz z indultów, udzielonych ró?nym miejscowo?ciom. Wreszcie nowo?ci nale?y wprowadza? tylko wtedy, gdy tego wymaga prawdziwe i niew?tpliwe dobro Ko?cio?a, z zastrze?eniem jednak, aby formy nowe wyrasta?y niejako organicznie z form ju? istniej?cych.

W miar? mo?no?ci nale?y unika? powa?nych ró?nic w obrz?dach granicz?cych z sob? regionów.

KL 24. Pismo ?wi?te ma donios?e znaczenie w odprawianiu liturgii. Z niego bowiem wyj?te s? czytania, które wyja?nia si? w homilii, oraz psalmy przeznaczone do ?piewu. Z niego czerpie swe natchnienie i swego ducha pro?by, modlitwy i pie?ni liturgiczne. W nim te? trzeba szuka? znaczenia czynno?ci i znaków. St?d te? w trosce o odnowienie ?wi?tej liturgii, jej rozwój i dostosowanie nale?y rozbudzi? to serdeczne i ?ywe umi?owanie Pisma ?wi?tego., o którym ?wiadczy czcigodna tradycja obrz?dków wschodnich i zachodnich.

KL 25. Nale?y jak najrychlej zbada? i poprawi? ksi?gi liturgiczne przy pomocy znawców i z uwzgl?dnieniem wypowiedzi biskupów z ró?nych stron ?wiata.

B. Zasady wynikaj?ce z hierarchicznego i spo?ecznego charakteru liturgii
KL 26. Czynno?ci liturgiczne nie s? czynno?ciami prywatnymi, lecz kultem Ko?cio?a, b?d?cego "sakramentem jedno?ci", a Ko?ció? to lud ?wi?ty, zjednoczony i zorganizowany pod zwierzchnictwem biskupów33?w. CYPRIAN, De cath. eccl. unitate, 7: wyd. G. HARTEL W CSEL, t. III, 1, Vindobonae 1868, ss. 215-16. Por. Ep. 66, nr 8, 3 : wyd. cyt., t. III, 2, Vindobonae 1871, ss. 732-733..

Dlatego czynno?ci liturgiczne nale?? do ca?ego Cia?a Ko?cio?a, uwidoczniaj? je i na nie oddzia?uj?. Poszczególnych natomiast jego cz?onków dosi?gaj? w ró?ny sposób, zale?nie od stopnia ?wi?ce?, urz?dów i czynnego udzia?u.

KL 27. Ilekro? obrz?dy, stosownie do ich w?asnej natury, wymagaj? odprawiania wspólnego z obecno?ci? i czynnym uczestnictwem wiernych, nale?y podkre?la?, ?e o ile to mo?liwe, ma ono pierwsze?stwo przed odprawianiem indywidualnym i niejako prywatnym.

Odnosi si? to przede wszystkim do odprawiania Mszy ?wi?tej i udzielania sakramentów, chocia? ka?da Msza ma zawsze charakter publiczny i spo?eczny.

KL 28. W odprawianiu liturgii ka?dy spe?niaj?cy sw? funkcj?, czy to duchowny, czy ?wiecki, powinien czyni? tylko to i wszystko to, co nale?y do niego z natury rzeczy i na mocy przepisów liturgicznych.

KL 29. Ministranci, lektorzy, komentatorzy i cz?onkowie chóru równie? spe?niaj? prawdziw? funkcj? liturgiczn?. Niech wi?c wykonuj? swój urz?d z tak szczer? pobo?no?ci? i dok?adno?ci?, jak to przystoi wznios?ej pos?udze i odpowiada s?usznym wymaganiom Ludu Bo?ego.

Nale?y wi?c starannie wychowa? te osoby w duchu liturgii oraz przygotowa? do odpowiedniego i zgodnego z przepisami wykonywania przypadaj?cych ka?demu czynno?ci.

KL 30. Celem wzmo?enia czynnego uczestnictwa nale?y pobudza? wiernych do wykonywania aklamacji, odpowiedzi, psalmów, antyfon, pie?ni jak równie? czynno?ci czy gestów oraz przybierania w?a?ciwej postawy cia?a. W odpowiednim czasie nale?y zachowa? tak?e pe?ne milczenie.

KL 31. Podczas krytycznego przepatrywania ksi?g liturgicznych powinno si? pilnie czuwa?, aby rubryki przewidywa?y tak?e rol? wiernych.

KL 32. Poza wyró?nieniem, którego ?ród?em jest urz?d liturgiczny albo ?wi?cenia, oraz poza honorami nale?nymi w?adzom ?wieckim stosownie do przepisów liturgicznych, w liturgii nie nale?y okazywa? ?adnych szczególnych wzgl?dów prywatnym osobom lub stanowiskom ani w ceremoniach ani w zewn?trznej okaza?o?ci.

C. Zasady wynikaj?ce z dydaktycznego i duszpasterskiego charakteru liturgii
KL 33. Jakkolwiek ?wi?ta liturgia jest przede wszystkim oddawaniem czci Bo?emu Majestatowi, zawiera jednak równie? bogat? tre?? dla pouczania wiernego ludu34Por. Sob. Tryd., Ses. XXII,17 wrze?nia 1562, Doctr. De ss. Missae sacrif., c. 8: CONCILIUM TRIDENTINUM, Wyd. Cyt., t. VIII, s. 961.. W liturgii bowiem Bóg przemawia do swego ludu, Chrystus w dalszym ci?gu g?osi Ewangeli?, lud za? odpowiada Bogu ?piewem i modlitw?.

Co wi?cej, mod?y skierowane do Boga przez kap?ana, który przewodniczy zgromadzeniu zast?puj?c osob? Chrystusa, s? wypowiadane w imieniu ca?ego ludu ?wi?tego i wszystkich obecnych. Wreszcie znaki widzialne, których u?ywa ?wi?ta liturgia dla oznaczenia niewidzialnych spraw Bo?ych, zosta?y wybrane przez Chrystusa lub przez Ko?ció?. Dlatego nie tylko podczas czytania tego, "co zosta?o napisane dla naszego pouczenia" (Rz 15,4), lecz tak?e gdy Ko?ció? modli si?, ?piewa lub dzia?a, wiara uczestników wzrasta, a dusze wznosz? si? ku Bogu, aby Mu odda? duchowy ho?d i otrzyma? obfitsz? ?ask?.

Wobec tego w razie przeprowadzenia odnowienia liturgicznego nale?y zachowa? ni?ej podane zasady ogólne.

KL 34. Obrz?dy niech si? odznaczaj? szlachetn? prostot?, niech b?d? krótkie i jasne bez niepotrzebnych powtórze?, dostosowane do poj?tno?ci wiernych, aby na ogó? nie potrzebowa?y wielu wyja?nie?.

35. Dla uwydatnienia wewn?trznego zwi?zku mi?dzy obrz?dem i s?owem w liturgii:

1. Nale?y przywróci? w nabo?e?stwach czytanie Pisma ?wi?tego d?u?sze, bardziej urozmaicone i lepiej dobrane.

2. Rubryki powinny wskazywa? najodpowiedniejsze miejsce do kazania, stanowi?cego cz??? czynno?ci liturgicznej, je?eli dany obrz?d je dopuszcza. Bardzo starannie i w nale?yty sposób nale?y spe?nia? obowi?zek g?oszenia kaza?. Tre?? swoj? powinny one czerpa? przede wszystkim ze ?róde? Pisma ?wi?tego i liturgii, jako zwiastowanie przedziwnych dzie? Bo?ych w dziejach zbawienia, czyli w misterium Chrystusowym, które zawsze jest w nas obecne i dzia?a, zw?aszcza w obrz?dach liturgicznych.

3. Nale?y tak?e usilnie k?a?? nacisk na katechez? ?ci?le liturgiczn?, a i podczas wykonywania obrz?dów, je?eli zachodzi potrzeba, przewidzie? krótkie pouczenia: ma je podawa? ? byle w odpowiednich momentach ? kap?an lub inna osoba kompetentna, w s?owach zgodnych z przepisami.

4. Nale?y zaleca? odprawianie ?wi?tej liturgii s?owa Bo?ego, w wigili? uroczystych ?wi?t, w niektóre dni Adwentu i Wielkiego Postu oraz w niedziele i ?wi?ta, zw?aszcza w miejscowo?ciach, gdzie nie ma kap?ana. W takim przypadku niech nabo?e?stwem kieruje diakon lub kto? delegowany przez biskupa.

KL 36. §1. W obrz?dach ?aci?skich zachowuje si? u?ywanie j?zyka ?aci?skiego, poza wyj?tkami okre?lonymi przez prawo szczegó?owe.

§2. Poniewa? jednak i we Mszy ?wi?tej, i przy sprawowaniu sakramentów, i w innych cz??ciach liturgii u?ycie j?zyka ojczystego nierzadko mo?e by? bardzo po?yteczne dla wiernych, mo?na mu przyzna? wi?cej miejsca, zw?aszcza w czytaniach i pouczeniach, w niektórych modlitwach i ?piewach, stosownie do zasad, które w tej dziedzinie ustala si? szczegó?owo w nast?pnych rozdzia?ach.

§3. Przy zachowaniu tych zasad powzi?cie decyzji o wprowadzeniu j?zyka ojczystego i o jego zakresie nale?y do kompetencji ko?cielnej w?adzy terytorialnej, o której mowa w art. 22,§ 2, w wypadku za? gdy s?siednie okr?gi u?ywaj? tego samego j?zyka ? po zasi?gni?ciu tak?e rady ich biskupów. Decyzja ta musi by? zatwierdzona przez Stolic? Apostolsk?.

§4. Przek?ad tekstu ?aci?skiego na j?zyk ojczysty do u?ytku liturgicznego powinien by? zatwierdzony przez kompetentn? ko?cieln? w?adz? terytorialn?, wy?ej wspomnian?.

D. Zasady dostosowania liturgii do charakteru i tradycji narodów.
KL 37. W sprawach, które nie dotycz? wiary lub dobra powszechnego, Ko?ció? nie chce narzuca? sztywnych, jednolitych form nawet w liturgii. Przeciwnie, otacza opiek? i rozwija duchowe zalety i dary ró?nych plemion i narodów, ?yczliwie ocenia wszystko to, co w obyczajach narodowych nie wi??e si? w nierozerwalny sposób z zabobonami i b??dami, i je?eli mo?e, zachowuje to nienaruszone, a nawet niekiedy przyjmuje do samej liturgii, o ile to odpowiada zasadom prawdziwego i autentycznego ducha liturgii.

KL 38. Zachowuj?c istotn? jedno?? rytu rzymskiego, nale?y dopu?ci? uprawnione ró?nice i dostosowanie do rozmaitych ugrupowa?, regionów i narodów, zw?aszcza na misjach, jak równie? w razie przegl?du i poprawiania ksi?g liturgicznych. Zasad? t? nale?y bra? pod uwag? przy uk?adaniu obrz?dów i rubryk.

KL 39. W granicach, ustalonych przez wydanie pierwowzoru ksi?g liturgicznych, do kompetentnej ko?cielnej w?adzy terytorialnej, o której mowa w art. 22, §2, b?dzie nale?a?o okre?lenie sposobu przystosowania, zw?aszcza gdy chodzi o sakramenty, sakramentalia, procesje, j?zyk liturgiczny, muzyk? i sztuk? ko?cieln?, zawsze jednak wed?ug zasad podstawowych, zawartych w tej Konstytucji.

KL 40. Poniewa? jednak w ró?nych miejscach i okoliczno?ciach nagli potrzeba g??bszego dostosowania liturgii, to za? powi?ksza trudno?ci, wobec tego:

1) Kompetentna ko?cielna w?adza terytorialna, o której mowa w art. 22, §2, niech dok?adnie i roztropnie rozwa?y, co w tej dziedzinie mo?na przyj?? do kultu Bo?ego z tradycji i ducha poszczególnych narodów. Przystosowania, które si? uzna za po?yteczne lub konieczne, nale?y przed?o?y? Stolicy Apostolskiej, a po uzyskaniu jej zgody  wprowadzi?.

2) Aby dostosowanie odby?o si? z nale?yt? przezorno?ci?, Stolica Apostolska w razie potrzeby udzieli tej?e ko?cielnej w?adzy terytorialnej uprawnienia do pozwalania na potrzebne próby w odpowiednich do tego grupach przez okre?lony czas oraz kierowania nimi.

3) Poniewa? przystosowanie praw liturgicznych jest cz?sto po??czone ze szczególnymi trudno?ciami, zw?aszcza na misjach, przeto do ustanawiania tych praw powinni dopomaga? znawcy danej dziedziny.

IV. ROZWÓJ ?YCIA LITURGICZNEGO W DIECEZJI I W PARAFII

KL 41. Biskupa nale?y uwa?a? za arcykap?ana jego owczarni. Od niego bowiem w pewnym stopniu pochodzi i zale?y chrze?cija?skie ?ycie jego wiernych.

Dlatego wszyscy powinni bardzo ceni? ?ycie liturgiczne diecezji, skupione wokó? biskupa, zw?aszcza w ko?ciele katedralnym. Powinni by? przekonani, ?e Ko?ció? ujawnia si? przede wszystkim w pe?nym i czynnym uczestnictwie ca?ego Ludu Bo?ego w tych samych obchodach liturgicznych, zw?aszcza w tej samej Eucharystii, w jednej modlitwie, przy jednym o?tarzu pod przewodnictwem biskupa, otoczonego kap?anami i s?ugami o?tarza35Por. ?w. IGNACY ANTIOCHE?SKI, Ad Magn. 7 ; Ad Phil. 4 ; Ad Smyrn. 8 : wyd. F. X. Funk, cyt., I, ss. 236, 266, 281..

KL 42. Poniewa? biskup w swoim Ko?ciele nie mo?e osobi?cie zawsze i wsz?dzie przewodniczy? ca?ej owczarni, dlatego powinien koniecznie utworzy? grupy wiernych. Najwa?niejsze z nich to parafie, lokalnie zorganizowane pod przewodnictwem duszpasterza, zast?puj?cego biskupa. One bowiem w pewien sposób przedstawiaj? widzialny Ko?ció? ustanowiony na ca?ej ziemi.

Dlatego w umys?ach i praktyce wiernych oraz duchowie?stwa nale?y pog??bi? ?ycie liturgiczne parafii i jego zwi?zek z biskupem, nale?y równie? do rozkwitu doprowadzi? poczucie wspólnoty parafialnej, zw?aszcza w zbiorowym odprawianiu niedzielnych Mszy ?wi?tych.

V. ROZWÓJ DUSZPASTERSTWA LITURGICZNEGO

KL 43. Staranie o rozwój i odnowienie liturgii s?usznie uwa?a si? za znak opatrzno?ciowej dzia?alno?ci Bo?ej dla naszych czasów, jakby za przyj?cie Ducha ?wi?tego w Jego Ko?ciele. Nadaje ono charakterystyczny rys ?yciu Ko?cio?a oraz ca?ej wspó?czesnej my?li i dzia?alno?ci religijnej.

Dla popierania wi?c i nadal w Ko?ciele akcji duszpasterstwa liturgicznego Sobór ?wi?ty postanawia:

KL 44. Jest rzecz? po??dan?, aby kompetentna ko?cielna w?adza terytorialna, o której mowa w art. 22, §2, ustanowi?a Komisj? Liturgiczn?, z któr? wspó?pracowaliby znawcy liturgii, muzyki i sztuki ko?cielnej oraz duszpasterstwa. Je?eli to mo?liwe, niech tej Komisji s?u?y pomoc? Instytut Duszpasterstwa Liturgicznego, a w sk?ad jej cz?onków, w razie potrzeby, mog? wchodzi? tak?e ?wieccy wybitni znawcy tej dziedziny. Zadaniem Komisji b?dzie kierowaniem duszpasterstwem liturgicznym w swoim zakresie pod przewodnictwem wy?ej wspomnianej terytorialnej w?adzy ko?cielnej oraz przeprowadzanie studiów i potrzebnych do?wiadcze?, ilekro? b?dzie chodzi?o o przedstawienie Stolicy Apostolskiej proponowanych przystosowa?.

KL 45. Z tej samej racji nale?y ustanowi? Komisj? Liturgiczn? w poszczególnych diecezjach dla popierania akcji liturgicznej pod kierunkiem biskupa.

Czasami mo?e si? okaza? w?a?ciwe, aby kilka diecezji utworzy?o jedn? Komisj?, która by przez wspólne narady rozwija?a akcj? liturgiczn?.

KL 46. O ile to mo?liwe, oprócz Komisji Liturgicznej nale?y w ka?dej diecezji ustanowi? tak?e Komisj? Muzyki Ko?cielnej i Komisj? Sztuki Ko?cielnej.

Jest rzecz? konieczn?, aby te trzy Komisje pracowa?y wspólnymi si?ami, a nierzadko mo?e by? wskazane, by z??czy?y si? w jedn? Komisj?.

Rozdzia? II: MISTERIUM EUCHARYSTII

KL 47. Zbawiciel nasz podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy zosta? wydany, ustanowi? Eucharystyczn? Ofiar? Cia?a i Krwi swojej, aby w niej na ca?e wieki, a? do swego przyj?cia, utrwali? Ofiar? Krzy?a i tak umi?owanej Oblubienicy Ko?cio?owi powierzy? pami?tk? swej M?ki i Zmartwychwstania: sakrament mi?osierdzia, znak jedno?ci, w?ze? mi?o?ci1Por. ?w. AUGUSTYN, In Ioannis Evangelium Tractatus XXVI, cap. VI, n.13: PL 35, 1613. uczt? paschaln?, w której po?ywamy Chrystusa, w której dusza nape?nia si? ?ask? i otrzymuje zadatek przysz?ej chwa?y2Brewiarz rzymski, ?wi?to Bo?ego Cia?a, II Nieszpory, antyfona do Magnificat..

KL 48. Ko?ció? zatem bardzo si? troszczy o to, aby chrze?cijanie podczas tego misterium wiary nie byli obecni jak obcy i milcz?cy widzowie, lecz aby przez obrz?dy i modlitwy t? tajemnic? dobrze zrozumieli, w ?wi?tej czynno?ci uczestniczyli ?wiadomie, pobo?nie i czynnie, byli kszta?towani przez s?owo Bo?e, posilali si? przy stole Cia?a Pa?skiego i sk?adali Bogu dzi?ki, a ofiaruj?c niepokalan? hosti? nie tylko przez r?ce kap?ana, lecz tak?e razem z nim, uczyli si? samych siebie sk?ada? w ofierze i za po?rednictwem Chrystusa3Por. ?w. CYRYL ALEKSANDRYJSKI, Commentarium in Ioannis Evangelium, lib. XI, capp. XI - XII : PG 74, 557-564, zw?aszcza 564-565. z ka?dym dniem doskonalili si? w zjednoczeniu z Bogiem i wzajemnie z sob?, aby w ko?cu Bóg by? wszystkim we wszystkich.

KL 49. Aby wi?c ofiara Mszy ?wi?tej tak?e pod wzgl?dem obrz?dowym osi?gn??a pe?n? skuteczno?? duszpastersk?, Sobór ?wi?ty bior?c pod uwag? Msze odprawiane z udzia?em wiernych, zw?aszcza w niedziele i ?wi?ta nakazane, postanawia to, co nast?puje:

KL 50. Porz?dek Mszy nale?y tak przerobi?, aby wyra?niej uwidoczni? w?a?ciwe znaczenie i wzajemny zwi?zek poszczególnych cz??ci, a wiernym bardziej u?atwi? pobo?ny i czynny udzia?.

W tym celu obrz?dy nale?y upro?ci?, zachowuj?c wiernie ich istot?, nale?y opu?ci? to, co z biegiem czasu sta?o si? powtórzeniem lub dodatkiem bez wi?kszej korzy?ci. Natomiast pewne elementy, zatracone w ci?gu wieków, nale?y przywróci? stosownie do pierwotnej tradycji Ojców Ko?cio?a, o ile to b?dzie po?yteczne lub konieczne.

KL 51. Aby obficiej zastawi? dla wiernych stó? s?owa Bo?ego, nale?y szerzej otworzy? skarbiec biblijny, tak by w ustalonym przeci?gu lat odczyta? wiernym wa?niejsze cz??ci Pisma ?wi?tego.

KL 52. Jako cz??? samej liturgii zaleca si? bardzo homili?, w której z biegiem roku liturgicznego wyk?ada si? na podstawie tekstów ?wi?tych tajemnice wiary i zasady ?ycia chrze?cija?skiego. Bez powa?nego powodu nie nale?y jej opuszcza? we Mszach odprawianych w niedziele i ?wi?ta nakazane przy udziale wiernych.

KL 53. Po Ewangelii i homilii nale?y przywróci? "modlitw? powszechn?", czyli "modlitw? wiernych" zw?aszcza w niedziele i ?wi?ta nakazane, aby z udzia?em wiernych odbywa?y si? modlitwy za Ko?ció? ?wi?ty, za tych, którzy nami rz?dz?, za tych, którzy znajduj? si? w ró?nych potrzebach, oraz za wszystkich ludzi i o zbawienie ca?ego ?wiata4Por.1 Tym 2,1-2..

KL 54. Zgodnie z art. 36 niniejszej Konstytucji mo?na pozwoli? we Mszach odprawianych z udzia?em wiernych na stosowanie j?zyka ojczystego w odpowiednim zakresie, zw?aszcza w czytaniach i "modlitwie powszechnej", oraz je?eli warunki miejscowe tego wymagaj?, w tych tak?e cz??ciach, które nale?? do wiernych.

Nale?y jednak dba? o to, aby wierni umieli wspólnie odmawia? lub ?piewa? sta?e teksty mszalne, dla nich przeznaczone, tak?e w j?zyku ?aci?skim.

Je?eliby jednak okaza?o si? gdzie? potrzebne szersze zastosowanie j?zyka ojczystego we Mszy ?wi?tej, nale?y zachowa? postanowienie art. 40 niniejszej Konstytucji.

KL 55. Zaleca si? usilnie ów doskonalszy sposób uczestniczenia we Mszy ?wi?tej, który polega na tym, ?e po komunii kap?ana wierni przyjmuj? Cia?o Pa?skie z tej samej ofiary.

Przy zachowaniu ustalonych przez Sobór Trydencki5Sesja XXI, Doctrina de Communione sub utraque specie et parvulorum, capp. 1-3, cann. 1-3 : CONCILIUM TRIDENTINUM, wyd. cyt., t. VIII, ss. 698-699. zasad dogmatycznych, w wypadkach, które okre?li Stolica Apostolska, biskup mo?e pozwoli? na Komuni? ?wi?t? pod obiema postaciami, tak duchowie?stwu diecezjalnemu i osobom zakonnym, jak i ?wieckim, na przyk?ad tym, którzy w danej Mszy otrzymali ?wi?cenia lub z?o?yli ?luby zakonne, czy nowo ochrzczonym we Mszy, nast?puj?cej po ich ochrzczeniu.

KL 56. Dwie cz??ci, z których w pewnym stopniu sk?ada si? Msza ?wi?ta, a mianowicie liturgia s?owa i liturgia eucharystyczna, tak ?ci?le wi??? si? z sob?, ?e stanowi? jeden akt kultu. Dlatego Sobór ?wi?ty usilnie zach?ca duszpasterzy, aby w katechezie gorliwie uczyli wiernych uczestniczenia w ca?ej Mszy ?wi?tej, zw?aszcza w niedziele i obowi?zuj?ce ?wi?ta.

KL 57. §1. Koncelebra, dobrze uwydatniaj?ca jedno?? kap?a?stwa, a? do dzisiaj pozosta?a w u?yciu Ko?cio?a na Wschodzie i na Zachodzie. Tote? Sobór uzna? za stosowne rozci?gn?? prawo koncelebrowania na wypadki nast?puj?ce:

1° a) Msza Krzy?ma ?wi?tego oraz Msza wieczorna Wielkiego Czwartku Wieczerzy Pa?skiej,

b) Msze odprawiane na Soborach, zebraniach biskupów i synodach,

c) Msza, w której odbywa si? po?wi?cenie opata.

2° Oprócz tego za pozwoleniem ordynariusza, do którego nale?y s?d, czy wskazana jest koncelebra:

a) Msza konwentualna oraz g?ówna Msza w ko?cio?ach, je?eli po?ytek wiernych nie wymaga, aby wszyscy obecni kap?ani odprawiali osobno,

b) Msza na rozmaitych zebraniach kap?anów zarówno diecezjalnych, jak i zakonnych.

§2. 1° Do biskupa nale?y regulowanie koncelebry w diecezji.

2° Ka?dy jednak kap?an zawsze ma prawo odprawi? Msz? ?wi?t? osobno, byle nie równocze?nie z koncelebr? w tym samym ko?ciele i nie w Wielki Czwartek Wieczerzy Pa?skiej.

KL 58. Nale?y u?o?y? nowy obrz?d koncelebry i umie?ci? go w Pontyfikale oraz w Mszale rzymskim.

Rozdzia? III: INNE SAKRAMENTY I SAKRAMENTALIA

KL 59. Celem sakramentów jest u?wi?cenie cz?owieka, budowanie mistycznego Cia?a Chrystusa, a wreszcie oddawanie czci Bogu. Jako znaki, maj? one tak?e poucza?. Sakramenty wiar? nie tylko zak?adaj?, lecz za pomoc? s?ów i rzeczy daj? jej wzrost, umacniaj? j? i wyra?aj?. S?usznie wi?c nazywaj? si? sakramentami wiary. Udzielaj? one ?aski, ale ich sprawowanie równie? jak najlepiej usposabia wiernych do owocnego przyj?cia tej ?aski, do oddania Bogu nale?nej czci i pe?nienia mi?o?ci.

St?d wa?n? jest rzecz?, aby wierni ?atwo mogli rozumie? znaki sakramentalne i gorliwie przyjmowali te sakramenty, które s? ustawione dla podtrzymywania ?ycia chrze?cija?skiego.

KL 60. Oprócz tego ?wi?ta Matka Ko?ció? ustanowi? sakramentalia. S? to znaki ?wi?te, które z pewnym podobie?stwem do sakramentów oznaczaj? skutki, przede wszystkim duchowe, a osi?gaj? je przez modlitw? Ko?cio?a. Przygotowuj? one ludzi do przyj?cia g?ównego skutku sakramentów i u?wi?caj? ró?ne okoliczno?ci ?ycia.

KL 61. Tak wi?c liturgia sakramentów i sakramentaliów sprawia, ?e prawie ka?de wydarzenie ?ycia odpowiednio usposobionych wiernych zostaje u?wi?cone przez ?ask?, wyp?ywaj?c? z paschalnego misterium M?ki, ?mierci i Zmartwychwstania Chrystusa, z którego czerpi? swoj? moc wszystkie sakramenty i sakramentalia, w ten sposób niemal ka?de godziwe u?ycie rzeczy materialnych mo?e zosta? skierowane do u?wi?cenia cz?owieka i uwielbienia Boga.

KL 62. Poniewa? z biegiem wieków do obrz?dów sakramentów i sakramentaliów przedosta?y si? elementy, które w naszych czasach nie do?? jasno wyra?aj? ich natur? i cel, i poniewa? nadto niejedno w nich nale?y dostosowa? do potrzeb naszych czasów, Sobór ?wi?ty ustala nast?puj?ce zasady krytycznego ich rozpatrzenia.

KL 63. Poniewa? niejednokrotnie przy udzielaniu sakramentów i sakramentaliów mo?e by? bardzo po?yteczne u?ycie j?zyka ojczystego, nale?y mu przeto przyzna? wi?cej miejsca wed?ug nast?puj?cych zasad:

a) przy udzielaniu sakramentów i sakramentaliów mo?na u?ywa? j?zyka ojczystego stosownie do art. 36,

b) na podstawie nowego wydania Rytua?u rzymskiego, kompetentna ko?cielna w?adza terytorialna, o której mowa w art. 22, §2 tej Konstytucji, niech jak najrychlej przygotuje rytua?y krajowe, dostosowane do potrzeb miejscowych tak?e pod wzgl?dem j?zyka. Po zatwierdzeniu przez Stolic? Apostolsk? nale?y ich u?ywa? w okr?gach, dla których s? przeznaczone.

Przy uk?adaniu tych rytua?ów czy poszczególnych zbiorów obrz?dów nie nale?y opuszcza? instrukcji, umieszczonych w Rytuale rzymskim przed poszczególnymi obrz?dami, czy to o charakterze duszpasterskim i ceremonialnym, czy te? o szczególnym znaczeniu spo?ecznym.

KL 64. Nale?y przywróci? ró?ne stopnie katechumenatu doros?ych, pozostawiaj?c wprowadzenie go w ?ycie uznaniu ordynariusza miejscowego. Dzi?ki temu czas katechumenatu, przeznaczony na odpowiednie urobienie katechumena, b?dzie u?wi?cony przez obrz?dy liturgiczne spe?nione w kolejnych odst?pach czasu.

KL 65. W krajach misyjnych oprócz tego, co zawiera tradycja chrze?cija?ska, mo?na równie? dopu?ci? te elementy wtajemniczenia b?d?ce w u?yciu danego narodu, które dadz? si? dostosowa? do obrz?dów chrze?cija?skich, stosowanie do art. 37 - 40 niniejszej Konstytucji.

KL 66. Nale?y podda? krytycznemu rozpatrzeniu obydwa obrz?dy chrztu doros?ych, zwyk?y i uroczysty z przywróconym katechumenatem, a w Mszale rzymskim umie?ci? specjaln? Msz? "Przy udzielaniu chrztu".

KL 67. Obrz?d chrztu dzieci nale?y krytycznie rozpatrzy? i dostosowa? do rzeczywistej sytuacji niemowl?t. W samym obrz?dzie trzeba równie? uwydatni? rol? i obowi?zki rodziców dziecka oraz rodziców chrzestnych.

KL 68. W obrz?dzie chrztu nale?y przewidzie? zmiany, które za pozwoleniem ordynariusza miejscowego mo?na by stosowa? przy wi?kszej liczbie kandydatów. Nale?y równie? u?o?y? krótszy obrz?d chrztu, którym mogliby si? pos?ugiwa? przede wszystkim katechi?ci w krajach misyjnych i w ogóle wierni, udzielaj?cy chrztu w razie zagra?aj?cej ?mierci, gdy brak kap?ana czy diakona.

KL 69. Zamiast obrz?du, zwanego "Uzupe?nieniem obrz?du chrztu dziecka", nale?y u?o?y? nowy. Powinien on ja?niej i wyra?niej wskazywa?, ?e dziecko ochrzczone w skrócony sposób  zosta?o przyj?te do Ko?cio?a.

Dla osób ju? wa?nie ochrzczonych, a nawracaj?cych si? na katolicyzm, nale?y u?o?y? nowy obrz?d, który by wyra?a? przyj?cie ich do spo?eczno?ci Ko?cio?a.

KL 70. Poza okresem wielkanocnym wod? chrzcieln? mo?na po?wi?ci? w czasie obrz?du chrztu, pos?uguj?c si? zatwierdzon? formu?? skrócon?.

KL 71. Obrz?d bierzmowania nale?y rozpatrzy? i w ten sposób uj??, aby si? jasno uwydatni? ?cis?y zwi?zek tego sakramentu z ca?ym wtajemniczeniem chrze?cija?skim. Dlatego wypada, aby przyj?cie tego sakramentu poprzedza?o odnowienie przyrzecze?, z?o?onych na chrzcie.

Je?li to dogodne, bierzmowania mo?na udziela? podczas Mszy ?wi?tej. Dla obrz?du poza Msz? nale?y przygotowa? formu?? wprowadzaj?c?.

KL 72. Obrz?d i formu?? sakramentu pokuty nale?y tak przejrze? i uj??, aby ja?niej wyra?a?y natur? i skutek tego sakramentu.

KL 73. "Ostatnie namaszczenie", które tak?e, i to lepiej mo?na nazwa? "namaszczeniem chorych", nie jest sakramentem przeznaczonym tylko dla tych, którzy znajduj? si? ostatecznym niebezpiecze?stwie utraty ?ycia. Odpowiednia zatem pora na przyj?cie tego sakramentu jest ju? wówczas, gdy wiernym zaczyna grozi? niebezpiecze?stwo ?mierci z powodu choroby lub staro?ci.

KL 74. Oprócz oddzielnych obrz?dów namaszczenia chorych i Wiatyku trzeba u?o?y? obrz?d ci?g?y w którym namaszczenia udziela? si? b?dzie choremu po spowiedzi, a przed przyj?ciem Wiatyku.

KL 75. Liczb? namaszcze? nale?y stosowa? do okoliczno?ci, a modlitwy wchodz?ce w sk?ad obrz?du namaszczenia chorych tak przerobi?, aby odpowiada?y ró?nym stanom chorych, przyjmuj?cych ten sakrament.

KL 76. Obrz?d ?wi?ce? nale?y krytycznie opracowa? i co do ceremonii, i co do tekstów. Przemówienie biskupa na pocz?tku ka?dego ?wi?cenia lub konsekracji mo?e by? wyg?oszone w j?zyku ojczystym.

Podczas konsekracji biskupiej wszyscy obecni biskupi mog? wk?ada? r?ce.

KL 77. Znajduj?cy si? w Rytuale rzymskim obrz?d zawierania ma??e?stwa nale?y krytycznie rozpatrzy? i w ten sposób wzbogaci?, by ja?niej oznacza? ?ask? sakramentu i podkre?la? obowi?zki ma??onków.

"Je?eli jakie kraje u?ywaj? innych chwalebnych zwyczajów i ceremonii przy zawieraniu sakramentu ma??e?stwa, Sobór ?wi?ty bardzo pragnie, aby je zachowano"1Sob. Tryd., Ses. XXIV, Decr. De rejormatione, cap. 1: CONCILIUM TRIDENTINUM, Wyd. cyt., t. IX. Actorum pars VI, Friburgi Brisg. 1924, s. 969. Por. Rituale romanum, tit. VIII, c. II, nr 6..

Ponadto kompetentnej ko?cielnej w?adzy terytorialnej, o której mowa w art. 22, §2 niniejszej Konstytucji, zostawia si? mo?no?? opracowania zgodnie z art. 63 w?asnego obrz?du dostosowanego do zwyczajów miejscowych i narodowych, przy ?cis?ym jednak zachowaniu przepisu, aby asystuj?cy kap?an ??da? od zawieraj?cych ma??e?stwo wyra?enia zgody i t? zgod? przyj??.

KL 78. Zwyczajnie ma??e?stwo nale?y zawiera? podczas Mszy ?wi?tej, po odczytaniu Ewangelii i po homilii, a przed "modlitw? wiernych". Modlitw? nad ma??onk? nale?y odpowiednio poprawi?, tak aby wyra?a?a te same obowi?zki wzajemnej wierno?ci obojga ma??onków. Mo?na j? odmawia? w j?zyku ojczystym.

Je?eli natomiast sakrament ma??e?stwa sprawuje si? poza Msz? ?wi?t?, nale?y na pocz?tku obrz?du odczyta? Episto?? i Ewangeli? ze Mszy za nowo?e?ców i zawsze nale?y im udzieli? b?ogos?awie?stwa.

KL 79. Sakramentalia nale?y starannie rozpatrzy? w duchu naczelnej zasady o ?wiadomym, czynnym i ?atwym do zrealizowania udziale wiernych i z uwzgl?dnieniem potrzeb wspó?czesnych. Przy reformowaniu rytua?ów zgodnie z art. 63, w miar? potrzeby mo?na równie? doda? nowe sakramentalia.

Zastrze?one b?ogos?awie?stwa powinny by? bardzo nieliczne, i to tylko na rzecz biskupów lub ordynariuszów.

Nale?y przewidzie? mo?no?? udzielania niektórych sakramentaliów przez posiadaj?cych odpowiednie kwalifikacje ludzi ?wieckich, przynajmniej w wyj?tkowych przypadkach i za zgod? ordynariusza.

KL 80. Nale?y rozpatrzy? krytycznie obrz?d konsekracji dziewic, znajduj?cy si? w Pontyfikale rzymskim.

Oprócz tego nale?y u?o?y? obrz?d profesji zakonnej i odnowienia ?lubów, który by przyczyni? si? do wi?kszej jednolito?ci, prostoty i dostoje?stwa, powinni go przyj?? ci, co podczas Mszy ?wi?tej sk?adaj? lub odnawiaj? ?luby, z zachowaniem jednak prawa partykularnego.

Godny pochwa?y jest zwyczaj sk?adania profesji zakonnej podczas Mszy ?wi?tej.

KL 81. Obrz?d pogrzebowy powinien ja?niej wyra?a? paschalny charakter ?mierci chrze?cijanina i lepiej odpowiada? warunkom i tradycjom poszczególnych regionów, równie? co do barwy liturgicznej.

KL 82. Nale?y starannie rozpatrzy? obrz?d pogrzebu dzieci i do??czy? do? w?asn? Msz?.

Rozdzia? IV: BREWIARZ
KL 83. Najwy?szy Kap?an Nowego i wiecznego Testamentu, Jezus Chrystus, przyjmuj?c ludzk? natur?, wniós? w to ziemskie wygnanie ów hymn, który w niebieskich przybytkach rozbrzmiewa po wszystkie wieki. ??czy on z sob? ca?? spo?eczno?? ludzk?, aby wspólnie ?piewa? t? bosk? pie?? chwa?y.

Ten urz?d kap?a?ski wykonuje nadal przez swój Ko?ció?, który nieustannie wielbi Boga i wstawia si? za zbawienie ca?ego ?wiata nie tylko przez odprawianie Eucharystii, lecz tak?e innymi ?rodkami, zw?aszcza przez modlitw? brewiarzow?.

KL 84. Zgodnie ze staro?ytn? tradycj? chrze?cija?sk? brewiarz jest tak u?o?ony, aby wszystkie pory dnia i nocy u?wi?ci? przez uwielbienie Boga. Gdy kap?ani oraz inne do tego przez Ko?ció? wyznaczone osoby, lub te? wierni modl?cy si? wspólnie z kap?anem wed?ug zatwierdzonej formy, wykonuj? t? przedziwn? pie?? chwa?y, wówczas jest to prawdziwie g?os Oblubienicy, przemawiaj?cej do Oblubie?ca. Co wi?cej, jest to modlitwa Chrystusa i Jego Cia?a zwrócona do Ojca.

KL 85. Wszyscy po?wi?caj?cy si? tej modlitwie wype?niaj? zadanie Ko?cio?a i zarazem uczestnicz? w najwy?szym zaszczycie Oblubienicy Chrystusa, poniewa? oddaj?c Bogu chwa??, stoj? przed tronem Bo?ym w imieniu Matki Ko?cio?a.

KL 86. Kap?ani oddani duszpasterstwu tym gorliwiej odmawia? b?d? godziny brewiarzowe, im ?ywsz? b?d? mie? ?wiadomo??, ?e powinni spe?nia? napomnienie ?w. Paw?a: "Módlcie si? nieustannie" (1 Tes 5,17), albowiem tylko Pan, który powiedzia?: "beze mnie nic uczyni? nie mo?ecie" (J 15,5), mocen jest zapewni? skuteczno?? i wzrost dzie?u, nad którym pracuj?. Dlatego Aposto?owie ustanawiaj?c diakonów o?wiadczyli: "My natomiast pilnowa? b?dziemy modlitwy i pos?ugi s?owa" (Dz 6,4).

KL 87. Aby we wspó?czesnych warunkach kap?ani oraz inni cz?onkowie Ko?cio?a mogli lepiej i doskonalej odmawia? brewiarz, Sobór ?wi?ty prowadz?c dalej odnow? szcz??liwie rozpocz?t? przez Stolic? Apostolsk?, powzi?? nast?puj?ce postanowienia co do brewiarza wed?ug obrz?dku rzymskiego.

KL 88. Poniewa? celem brewiarza jest u?wi?cenie dnia, tradycyjny uk?ad godzin nale?y odnowi? w ten sposób, aby w miar? mo?no?ci godziny odpowiada?y porom dnia. Nale?y tak?e wzi?? pod uwag? wspó?czesne warunki ?ycia, w których znajduj? si? przede wszystkim osoby oddane pracom apostolskim.

KL 89. Wobec tego przy reformie brewiarza nale?y zachowa? nast?puj?ce zasady:

a) Zgodnie z czcigodn? tradycj? ca?ego Ko?cio?a za g?ówne cz??ci codziennego oficjum nale?y uwa?a? laudes jako modlitw? porann? i nieszpory jako modlitw? wieczorn?, i tak te? je odprawia?,

b) komplet? nale?y tak u?o?y?, aby dobrze odpowiada? ko?cowi dnia,

c) chocia? godzina zwana jutrzni? zachowuje w chórze charakter modlitwy nocnej, nale?y j? tak przerobi?, aby mog?a by? odmawiana w ka?dej porze dnia, powinna zawiera? mniejsz? ilo?? psalmów i d?u?sze czytania,

d) nale?y znie?? prym?,

e) w chórze zachowuje si? godziny mniejsze: tercj?, sekst? i non?. Poza chórem mo?na wybra? jedn? z nich, bardziej odpowiadaj?c? danej porze dnia.

KL 90. Poniewa? brewiarz, jako publiczna modlitwa Ko?cio?a, jest ?ród?em pobo?no?ci i zasileniem modlitwy osobistej, najusilniej zach?ca si? w Panu kap?anów oraz innych uczestnicz?cych w oficjum, aby przy jego odmawianiu my?li odpowiada?y s?owom. Dla lepszego osi?gni?cia tego celu niech si? staraj? o g??bsze poznanie liturgii i Pisma ?wi?tego, a zw?aszcza psalmów.

Przy dokonywaniu reformy nale?y ów czcigodny wiekowy skarbiec brewiarza rzymskiego tak dostosowa?, aby wszyscy, którym si? go powierza, mogli z niego korzysta? obficiej i ?atwiej.

KL 91. Aby rzeczywi?cie mo?na by?o zachowa? uk?ad godzin przedstawiony w art. 89, psalmy nale?y roz?o?y? nie na jeden tydzie?, lecz na d?u?szy okres. Pomy?lnie rozpocz?te dzie?o krytycznego przegl?du psa?terza nale?y jak najrychlej doprowadzi? do ko?ca, bior?c pod uwag? ?acin? chrze?cija?sk?, zastosowanie liturgiczne tak?e w ?piewie oraz ca?? tradycj? Ko?cio?a ?aci?skiego.

KL 92. Co do czyta? nale?y zachowa? nast?puj?ce wytyczne:

a) Czytanie Pisma ?wi?tego u?o?y? w ten sposób, aby skarbiec s?owa Bo?ego mo?na by?o pozna? ?atwo w szerszym zakresie,

b) lepiej dobra? lekcje z dzie? Ojców, Doktorów i Pisarzy ko?cielnych,

c) opisy m?cze?stwa i ?ywoty ?wi?tych uzgodni? z prawd? historyczn?.

KL 93. Hymnom, o ile to uzna si? za w?a?ciwe, nale?y przywróci? form? pierwotn?, opuszczaj?c lub zmieniaj?c wszystko, co tchnie mitologi? albo nie odpowiada chrze?cija?skiej pobo?no?ci. W miar? potrzeby nale?y przyj?? tak?e inne hymny, które znajduj? si? w zbiorach.

KL 94. Dla rzeczywistego u?wi?cenia dnia i odmówienia z po?ytkiem duchowym godzin brewiarzowych zaleca si? zachowanie czasu najbardziej zbli?onego do pory w?a?ciwej poszczególnym godzinom kanonicznym.

KL 95. Wspólnoty zobowi?zane do modlitwy chórowej oprócz Mszy konwentualnej maj? codziennie odprawia? w chórze brewiarz, mianowicie:

a) Zakony kanoników, mnichów i mniszek oraz inne zakony ?cis?e zobowi?zane do chóru przez prawo lub przez konstytucj?: brewiarz w ca?o?ci,

b) kapitu?y katedralne lub kolegiackie: te cz??ci brewiarza, które zosta?y im na?o?one przez prawo ogólne lub szczegó?owe,

c) wszyscy za? cz?onkowie wy?ej wymienionych wspólnot, którzy przyj?li ?wi?cenia wy?sze albo z?o?yli ?luby uroczyste, z wyj?tkiem konwersów, maj? obowi?zek indywidualnie odmówi? te godziny kanoniczne, których nie odprawili w chórze.

KL 96. Nie zobowi?zani do chóru duchowni wy?szych ?wi?ce? maj? codziennie odmówi? ca?y brewiarz wspólnie lub indywidualnie, wed?ug zasad art. 89.

KL 97. Mo?liwo?? zast?pienia brewiarza inn? czynno?ci? liturgiczn? nale?y okre?li? w rubrykach.

W poszczególnych wypadkach i ze s?usznego powodu ordynariusze mog? zwalnia? swoich podw?adnych, ca?kowicie lub cz??ciowo, od obowi?zku odmawiania brewiarza albo ten obowi?zek zmieni? na inny.

KL 98. Cz?onkowie zrzesze? d???cych do doskona?o?ci, którzy na mocy swoich konstytucji odmawiaj? pewne cz??ci brewiarza, odprawiaj? publiczn? modlitw? Ko?cio?a.

Podobnie te? odprawiaj? publiczn? modlitw? Ko?cio?a, je?eli na mocy swoich konstytucji odmawiaj? jakie? ma?e oficjum, byleby ono by?o u?o?one na wzór brewiarza i prawnie zatwierdzone.

KL 99. Poniewa? brewiarz jest g?osem Ko?cio?a, czyli ca?ego Mistycznego Cia?a, które publicznie wielbi Boga, zach?ca si?, aby nie zobowi?zani do chóru duchowni, zw?aszcza prowadz?cy ?ycie wspólne lub te? przygodnie zgromadzeni kap?ani, odmawiali razem przynajmniej jak?? cz??? brewiarza.

Wszyscy za? odmawiaj?cy brewiarz, czy to w chórze czy wspólnie, niech jak najdoskonalej wype?niaj? powierzone sobie zadanie z wewn?trzn? pobo?no?ci? i starannym wykonaniem zewn?trznym.

Oprócz tego zaleca si? w miar? mo?liwo?ci, ?piewanie brewiarza przy odprawianiu czy to chórowym, czy te? wspólnym.

KL 100. Duszpasterze niech si? staraj? w niedziele i uroczyste ?wi?ta odprawia? w ko?cio?ach z udzia?em wiernych g?ówne godziny, zw?aszcza nieszpory. Zaleca si?, aby i ?wieccy odmawiali brewiarz czy to z kap?anami, czy na swoich zebraniach, czy nawet indywidualnie.

KL 101. § 1. Zgodnie z wiekow? tradycj? obrz?dku ?aci?skiego duchowni maj? zachowa? w oficjum j?zyk ?aci?ski. Tym jednak duchownym, dla których j?zyk ?aci?ski stanowi powa?n? przeszkod? do nale?ytego odmawiania brewiarza, ordynariusz mo?e w poszczególnych wypadkach pozwoli? na u?ywanie przek?adu na j?zyk ojczysty, sporz?dzonego wed?ug art. 36.

§ 2. Kompetentny prze?o?ony mo?e pozwoli? na u?ywanie j?zyka ojczystego w brewiarzu, nawet odprawianym w chórze, mniszkom i cz?onkom zrzesze? d???cych do doskona?o?ci, tak m??czyznom, którzy nie s? duchownymi, jak i kobietom, pod warunkiem, ?e przek?ad jest zatwierdzony.

§ 3. Ka?dy duchowny zobowi?zany do brewiarza, je?eli odmawia go w j?zyku ojczystym wiernych albo z tymi, o których by?a mowa w § 2, wype?nia swój obowi?zek, byleby tekst przek?adu by? zatwierdzony.

Rozdzia? V: ROK LITURGICZNY

KL 102. ?wi?ta Matka Ko?ció? uwa?a za swój obowi?zek obchodzi? w czcigodnym wspomnieniu zbawcze dzie?o swego boskiego Oblubie?ca przez ca?y rok w ustalonych dniach. Ka?dego tygodnia Ko?ció? obchodzi pami?tk? Zmartwychwstania Pa?skiego w dniu, który nazywa? Pa?skim, a raz do roku czci je tak?e razem z Jego b?ogos?awion? M?k? na Wielkanoc, w to swoje najwi?ksze ?wi?to.

Z biegiem roku Ko?ció? ods?ania ca?e misterium Chrystusa, pocz?wszy od Wcielenia i Narodzenia a? do Wniebowst?pienia, do dnia Zes?ania Ducha ?wi?tego oraz oczekiwania b?ogos?awionej nadziei i przyj?cia Pa?skiego.

W ten sposób obchodz?c misteria Odkupienia, Ko?ció? otwiera bogactwa zbawczych czynów i zas?ug swojego Pana, tak ?e one uobecniaj? si? niejako w ka?dym czasie, aby wierni zetkn?li si? z nimi i dost?pili ?aski zbawienia.

KL 103. Obchodz?c ten roczny cykl misteriów Chrystusa, Ko?ció? ?wi?ty ze szczególn? mi?o?ci? oddaje cze?? Naj?wi?tszej Matce Bo?ej Maryi, która nierozerwalnym w?z?em zwi?zana jest ze zbawczym dzie?em swojego Syna. W Niej Ko?ció? podziwia i wys?awia wspania?y owoc Odkupienia i jakby w przeczystym obrazie z rado?ci? ogl?da to, czym ca?y pragnie i spodziewa si? by?.

KL 104. Ponadto Ko?ció? rozmie?ci? w ci?gu roku wspomnienia M?czenników oraz innych ?wi?tych, którzy dzi?ki wielorakiej ?asce Bo?ej doszli do doskona?o?ci, a osi?gn?wszy ju? wieczne zbawienie, wy?piewuj? Bogu w niebie doskona?? chwa?? i wstawiaj? si? za nami. W te uroczysto?ci Ko?ció? g?osi misterium paschalne w ?wi?tych, którzy wspó?cierpieli i zostali wspó?uwielbieni z Chrystusem, przedstawia wiernym ich przyk?ady, poci?gaj?ce wszystkich przez Chrystusa do Ojca, a przez ich zas?ugi wyjednywa dobrodziejstwa Bo?e.

KL 105. Wreszcie w ró?nych okresach roku Ko?ció? zgodnie z tym, czego uczy tradycja, pog??bia duchowo wiernych przez pobo?ne ?wiczenia duszy i cia?a, przez pouczenia, modlitwy oraz uczynki pokuty i dzie?a mi?osierdzia. Dlatego Sobór ?wi?ty uzna? za w?a?ciwe powzi?? ni?ej wymienione postanowienia.

KL 106. Zgodnie z tradycj? apostolsk?, która wywodzi si? od samego dnia Zmartwychwstania Chrystusa, misterium paschalne Ko?ció? obchodzi co siedem dni, w dniu, który s?usznie nazywany jest dniem Pa?skim albo niedziel?. W tym dniu wierni powinni schodzi? si? razem dla s?uchania s?owa Bo?ego i uczestniczenia w Eucharystii, aby tak wspomina? M?k?, Zmartwychwstanie i chwa?? Pana Jezusa i sk?ada? dzi?kczynienie Bogu, który ich "odrodzi? przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa ku nadziei ?ywej" (1 P 1,3). Niedziela jest zatem najstarszym i pierwszym dniem ?wi?tecznym, który nale?y tak przedstawi? i wpoi? w pobo?no?? wiernych, aby sta? si? równie? dniem rado?ci i odpoczynku od pracy. Poniewa? niedziela jest podstaw? i rdzeniem ca?ego roku liturgicznego, nie nale?y jej przes?ania? innymi obchodami, je?eli nie s? rzeczywi?cie bardzo wa?ne.

KL 107. Rok liturgiczny nale?y w ten sposób zreformowa?, aby stosownie do wspó?czesnych warunków zachowuj?c lub odnawiaj?c tradycyjne zwyczaje i praktyki zwi?zane z okresami liturgicznymi  utrzyma? pierwotny charakter tych okresów celem nale?ytego zasilania pobo?no?ci wiernych przez odprawianie misterium Chrze?cija?skiego Odkupienia, a zw?aszcza misterium paschalnego. Je?eli warunki miejscowe wymagaj? jakich? przystosowa?, nale?y je przeprowadzi? wed?ug art. 39 i 40.

KL 108. Pobo?no?? wiernych nale?y wi?za? przede wszystkim ze ?wi?tami Pa?skimi, przez które w ci?gu roku obchodzi si? misteria zbawienia. Dlatego okresy roku ko?cielnego (Proprium de Tempore) powinny mie? nale?ne im pierwsze?stwo przed uroczysto?ciami ?wi?tych, aby nale?ycie obchodzono ca?y cykl misteriów zbawienia.

KL 109. Tak w liturgii, jak i w katechezie nale?y przedstawi? w pe?nym ?wietle podwójny charakter Wielkiego Postu. Przez przypomnienie chrztu lub te? przygotowanie do niego oraz przez pokut? ma on usposobi? wiernych, oddaj?cych si? gorliwiej s?uchaniu s?owa Bo?ego i modlitwie, do obchodzenia paschalnego misterium. Dlatego:

a) szerzej nale?y uwzgl?dni? elementy chrzcielne, w?a?ciwe liturgii Wielkiego Postu: dobrze równie? b?dzie przywróci? niektóre elementy z dawnej tradycji, je?eli oka?? si? odpowiednie,

b) to samo trzeba powiedzie? o elementach pokuty. W katechezie obok ?wiadomo?ci spo?ecznych skutków grzechu nale?y wiernym wpoi? w?a?ciw? natur? pokuty, która polega na znienawidzeniu grzechu jako obrazy Bo?ej. nale?y te? zwróci? uwag? na rol? Ko?cio?a w dziele pokuty i k?a?? wi?kszy nacisk na potrzeb? modlitwy za grzeszników.

KL 110. Pokuta wielkopostna ma by? nie tylko wewn?trzn? indywidualn?, lecz tak?e zewn?trzna i zbiorowa. W?adze, o których mowa w art. 22, niech popieraj? i zalecaj? praktyki pokutne, dostosowane do mo?liwo?ci naszej epoki i ró?nych krajów oraz do ?yciowych warunków wiernych. Niech jednak nienaruszony pozostanie post paschalny, który nale?y wsz?dzie zachowa? w Wielki Pi?tek M?ki i ?mierci Pa?skiej, a w miar? mo?no?ci przed?u?y? go na Wielk? Sobot?, aby dzi?ki temu z podnios?ym i otwartym sercem przyst?pi? do rado?ci niedzieli Zmartwychwstania.

KL 111. Zgodnie z tradycj? Ko?ció? oddaje cze?? ?wi?tym i ma w powa?aniu ich autentyczne relikwie oraz wizerunki. Uroczysto?ci ?wi?tych g?osz? cuda Chrystusa w Jego s?ugach, a wiernym podaj? odpowiednie przyk?ady do na?ladowania. Aby uroczysto?ci ?wi?tych nie przes?ania?y ?wi?t, których tre?ci? s? misteria zbawienia, nale?y wiele tych uroczysto?ci pozostawi? Ko?cio?om partykularnym, narodom lub rodzinom zakonnym, rozci?gaj?c na ca?y ko?ció? tylko te, które wspominaj? ?wi?tych o prawdziwie powszechnym znaczeniu.

Rozdzia? VI: MUZYKA SAKRALNA
KL 112. Tradycja muzyczna ca?ego Ko?cio?a stanowi skarbiec nieocenionej warto?ci, wybijaj?cy si? ponad inne sztuki, przede wszystkim przez to, ?e ?piew ko?cielny zwi?zany ze s?owami jest nieodzown? oraz integraln? cz??ci? uroczystej liturgii. ?piewowi ko?cielnemu nie szcz?dzili pochwa? Pismo ?wi?te,1Por. Ef 5,19; Kol 3,16. Ojcowie Ko?cio?a i papie?e, którzy w naszych czasach, pocz?wszy od ?w. Piusa X, bardzo jasno okre?lili s?u?ebn? funkcj? muzyki w liturgii. Tote? muzyka ko?cielna tym ?wi?tsza, im ?ci?lej zwi??e si? z czynno?ci? liturgiczn?, ju? to serdeczniej wyra?aj?c modlitw?, ju? te? przyczyniaj?c si? do jednomy?lno?ci, ju? wreszcie nadaj?c uroczysty charakter obrz?dom ?wi?tym. Przy czym Ko?ció? uznaje wszystkie formy prawdziwej sztuki i dopuszcza je do s?u?by Bo?ej, je?eli tylko posiadaj? wymagane przymioty. Sobór ?wi?ty, zachowuj?c zasady i przepisy ko?cielnej tradycji i karno?ci oraz bior?c pod uwag? cel muzyki ko?cielnej którym jest chwa?a Bo?a i u?wi?cenie wiernych, postanawia co nast?puje:

KL 113. Czynno?? liturgiczna przybiera godniejsz? posta?, gdy s?u?ba Bo?a odbywa si? uroczy?cie za ?piewem, przy udziale asysty i z czynnym uczestnictwem wiernych. Je?eli chodzi o j?zyk, nale?y zachowa? przepisy zawarte w art. 36, co do Mszy ?wi?tej a art. 54, co do sakramentów w art. 63, co do modlitwy brewiarzowej w art. 101.

KL 114. Z najwi?ksz? troskliwo?ci? nale?y zachowywa? i otacza? opiek? skarbiec muzyki ko?cielnej. Nale?y starannie popiera? zespo?y ?piewacze, zw?aszcza przy ko?cio?ach katedralnych. Biskupi oraz inni duszpasterze niechaj gorliwie dbaj? o to, aby w ka?dej ?piewanej czynno?ci liturgicznej wszyscy wierni umieli czynnie uczestniczy? w sposób im w?a?ciwy, zgodnie z art. 28 i 30.

KL 115. Nale?y przywi?zywa? du?? wag?, do teoretycznego i praktycznego wykszta?cenia muzycznego w seminariach, nowicjatach oraz domach studiów zakonników i zakonnic, a tak?e w innych instytucjach i szko?ach katolickich. Aby to wykszta?cenie zapewni?, nale?y starannie przygotowa? nauczycieli muzyki.

Ponadto zaleca si? zak?adanie wy?szych instytutów muzyki ko?cielnej.

Muzycy za? i ?piewacy, a zw?aszcza ch?opcy, powinni tak?e otrzyma? rzetelne wykszta?cenie liturgiczne.

KL 116. ?piew gregoria?ski Ko?ció? uznaje za w?asny ?piew liturgii rzymskiej. Dlatego w czynno?ciach liturgicznych powinien on zajmowa? pierwsze miejsce w?ród innych równorz?dnych rodzajów ?piewu.

Nie wyklucza si? ze s?u?by Bo?ej innych rodzajów muzyki ko?cielnej, zw?aszcza polifonii, byleby odpowiada?y duchowi czynno?ci liturgicznej, zgodnie z art. 30.

KL 117. Nale?y doprowadzi? do ko?ca wydanie autentycznych ksi?g ?piewu gregoria?skiego, a nawet przygotowa? bardziej krytyczne wydanie ksi?g, og?oszonych ju? po reformie ?w. Piusa X.

Zaleca si? równie? przygotowa? wydanie, zawieraj?ce ?atwiejsze melodie do u?ytku mniejszych ko?cio?ów.

KL 118. Nale?y troskliwie piel?gnowa? religijny ?piew ludowy, tak aby g?osy wiernych mog?y rozbrzmiewa? podczas nabo?e?stw, a nawet w czasie czynno?ci liturgicznych, stosownie do zasad i przepisów rubryk.

KL 119. Poniewa? w niektórych krajach, zw?aszcza na misjach, ?yj? ludy posiadaj?ce w?asn? tradycj? muzyczn?, która ma donios?e znaczenie dla ich ?ycia religijnego i spo?ecznego, nale?y odnie?? si? do tej muzyki z szacunkiem i przyzna? jej odpowiednie miejsce w kszta?towaniu zmys?u religijnego tych ludów oraz w dostosowaniu kultu do ich charakteru, w my?l art. 39 i 40.

Dlatego przy muzycznym kszta?ceniu misjonarzy trzeba pilnie troszczy? si? o to, aby w miar? mo?no?ci umieli piel?gnowa? tradycyjn? muzyk? tych ludów tak w szko?ach, jak i w liturgii.

KL 120. W Ko?ciele ?aci?skim nale?y mie? w wielkim poszanowaniu organy piszcza?kowe jako tradycyjny instrument muzyczny, którego brzmienie ceremoniom ko?cielnym dodaje majestatu, a umys?y wiernych podnosi do Boga i spraw niebieskich.

Inne natomiast instrumenty mo?na dopu?ci? do kultu Bo?ego wed?ug uznania i za zgod? kompetentnej w?adzy terytorialnej, stosownie do zasad art. 22, § 2, 37 i 40, je?eli nadaj? si? albo mog? by? przystosowane do u?ytku sakralnego, je?eli odpowiadaj? godno?ci ?wi?tyni i rzeczywi?cie przyczyniaj? si? do zbudowania wiernych.

KL 121. Muzycy przej?ci duchem chrze?cija?skim wiedz?, ?e s? powo?ani do piel?gnowania muzyki ko?cielnej i wzbogacania jej skarbca.

Niech tworz? melodie, które posiada?yby cechy prawdziwej muzyki ko?cielnej i nadawa?y si? nie tylko dla wi?kszych zespo?ów ?piewaczych, lecz tak?e dla mniejszych chórów i przyczynia?yby si? do czynnego uczestnictwa ca?ego zgromadzenia wiernych.

Przeznaczone do ?piewów ko?cielnych teksty powinny si? zgadza? z nauk? katolick?. Nale?y je czerpa? przede wszystkim z Pisma ?wi?tego i ?róde? liturgicznych.

Rozdzia? VII: SZTUKA KO?CIELNA I SPRZ?TY LITURGICZNE
KL 122. Do najszlachetniejszych dzie? ducha ludzkiego s?usznie zalicza si? sztuki pi?kne, zw?aszcza sztuk? religijn? i jej szczyt, mianowicie sztuk? ko?cieln?. Z natury swej d??? one do wyra?enia w jaki? sposób w dzie?ach ludzkich niesko?czonego pi?kna Bo?ego. S? one tym bardziej po?wi?cone Bogu i pomna?aniu Jego czci i chwa?y, im wy??czniej zmierzaj? tylko do tego, aby swoimi dzie?ami dusze ludzkie pobo?nie zwraca? ku Bogu.

Z tych przyczyn czcigodna Matka Ko?ció? zawsze by? przyjacielem sztuk pi?knych, stale szuka? ich szlachetnych us?ug i kszta?ci? artystów, aby nale??ce do kultu przedmioty by?y godne, ozdobne i pi?kne, jako znaki i symbole rzeczywisto?ci nadziemskiej. Ko?ció? s?usznie uwa?a? si? za arbitra w sprawach sztuki, os?dzaj?c, które z dzie? artystów zgadzaj? si? z wiar?, pobo?no?ci? i tradycyjnymi zasadami oraz nadaj? si? do u?ytku sakralnego.

Ze szczególn? trosk? Ko?ció? dba? o to, aby sprz?ty liturgiczne godnie i pi?knie u?wietnia?y kult, dlatego dopuszcza? takie zmiany w materiale, kszta?cie i ozdobach, jakie z biegiem wieków przynosi? post?p techniczny. St?d w tej dziedzinie Ojcowie Soboru postanowili co nast?puje:

KL 123. Ko?ció? ?adnego stylu nie uwa?a? jakby za swój w?asny, lecz stosownie do charakteru i warunków narodów oraz potrzeb ró?nych obrz?dków dopuszcza? formy artystyczne ka?dej epoki, tworz?c z biegiem wieków skarbiec sztuki, który z ca?? trosk? nale?y zachowa?. Tak?e sztuka naszej epoki oraz wszystkich narodów i regionów mo?e si? swobodnie rozwija? w Ko?ciele, byleby z nale?yt? czci? i szacunkiem s?u?y?a ?wi?tyniom i obrz?dom ?wi?tym, tak aby mog?a swój g?os do??czy? do tego cudownego hymnu chwa?y, który w poprzednich wiekach najwi?ksi arty?ci wy?piewali na cze?? wiary katolickiej.

KL 124. Niech ordynariusze w popieraniu i otaczaniu opiek? prawdziwej sztuki ko?cielnej staraj? si? raczej o szlachetne pi?kno ani?eli o sam przepych. Odnosi si? to tak?e do szat i ozdób ko?cielnych.

Biskupi niechaj czuwaj?, aby stanowczo nie dopuszcza? do ko?cio?ów i innych miejsc ?wi?tych dzie? artystów, które nie licuj? z wiar? i dobrymi obyczajami oraz pobo?no?ci? chrze?cija?sk? lub obra?aj? prawdziwy zmys? religijny czy to z powodu nieodpowiedniej formy, czy te? z powodu niskiego poziomu, przeci?tno?ci lub na?ladownictwa.

Przy wznoszeniu za? ?wi?ty? nale?y troskliwie dba? o to, aby u?atwi? wykonywanie czynno?ci liturgicznych oraz osi?gni?cie czynnego uczestnictwa wiernych.

KL 125. Nale?y stanowczo zachowa? zwyczaj umieszczania w ko?cio?ach wizerunków ?wi?tych dla oddawania im czci przez wiernych, w ilo?ci wszak?e umiarkowanej i we w?a?ciwym porz?dku, aby nie budzi?y zdziwienia ludu chrze?cija?skiego i nie ho?dowa?y mniej w?a?ciwej pobo?no?ci.

KL 126. Przy ocenianiu dzie? sztuki niech ordynariusze miejscowi zasi?gaj? opinii diecezjalnej Komisji Sztuki Ko?cielnej, a w razie potrzeby innych wybitnych znawców, jak równie? Komisji, o których mowa w art. 44, 45, 46.

Niech ordynariusze troskliwie czuwaj?, aby nie przechodzi?y w obce r?ce ani nie niszcza?y sprz?ty ko?cielne lub cenne przedmioty, które s? ozdob? domu Bo?ego.

KL 127. Niech biskupi osobi?cie albo przez odpowiednich kap?anów, którzy posiadaj? zami?owanie i znajomo?? sztuki, otocz? opiek? artystów, aby w nich wpaja? ducha sztuki ko?cielnej i ?wi?tej liturgii.

Ponadto celem wykszta?cenia artystów zaleca si? zak?adanie szkó? lub akademii sztuki ko?cielnej w tych krajach, w których oka?e si? to potrzebne.

Wszyscy za? arty?ci, którzy kieruj?c si? swoim natchnieniem twórczym, chc? s?u?y? chwale Bo?ej w ko?ciele ?wi?tym, niech zawsze pami?taj?, ?e chodzi tu o pewien rodzaj sakralnego na?ladowania Boga Stworzyciela i o dzie?o przeznaczone do kultu katolickiego, dla zbudowania, pobo?no?ci i pouczenia wiernych.

KL 128. Razem z ksi?gami liturgicznymi nale?y w my?l art. 25 jak najpr?dzej podda? krytycznemu przegl?dowi kanony i statuty ko?cielne, odnosz?ce si? do rzeczy materialnych zwi?zanych z kultem, zw?aszcza do godnego i celowego wznoszenia ?wi?ty?, budowy i kszta?tu o?tarzy, dostojnej formy, umieszczenia i zabezpieczenia tabernakulum, odpowiedniego wygl?du i powagi chrzcielnicy, jak równie? do w?a?ciwego uj?cia wizerunków ?wi?tych, upi?ksze? i ozdób. Przepisy, które wydaj? si? nie do?? zgodne z odnowion? liturgi?, nale?y poprawi? lub usun??, za? te, które jej sprzyjaj?, nale?y zatrzyma? lub wprowadzi?.

W tej dziedzinie, zw?aszcza co do materia?u i kszta?tu sprz?tów i szat ko?cielnych, terytorialne konferencje biskupów otrzymuj? w?adz? przystosowania tych rzeczy do potrzeb i zwyczajów miejscowych, wed?ug zasad art. 22 niniejszej Konstytucji.

KL 129. W czasach studiów filozoficznych i teologicznych klerycy powinni pozna? tak?e histori? sztuki ko?cielnej i jej rozwój oraz zdrowe zasady, na których maj? si? opiera? dzie?a sztuki ko?cielnej, aby umieli szanowa? i konserwowa? czcigodne zabytki Ko?cio?a oraz dawa? odpowiednie rady artystom podczas wykonywania przez nich dzie? sztuki.

KL 130. Wypada, aby noszenie oznak pontyfikalnych by?o zastrze?one tym duchownym, którzy posiadaj? sakr? biskupi? albo jak?? szczególn? jurysdykcj?.

DODATEK
O?WIADCZENIE
II WATYKA?SKIEGO SOBORU POWSZECHNEGO
W SPRAWIE REFORMY KALENDARZA

?wi?ty Powszechny Sobór Watyka?ski II, oceniaj?c donios?e znaczenie wielokrotnie wyra?onych pragnie?, aby ?wi?to Zmartwychwstania zwi?za? z okre?lon? niedziel? i ustali? kalendarz  po uwa?nym rozwa?eniu wszystkich nast?pstw, które mog? wynikn?? z wprowadzenia nowego kalendarza, o?wiadcza co nast?puje:

1. Sobór ?wi?ty nie sprzeciwia si? temu, aby uroczysto?? Zmartwychwstania zosta?a wyznaczona na okre?lon? niedziel? w kalendarzu gregoria?skim, je?eli zgodz? si? na to wszyscy zainteresowani, zw?aszcza bracia od??czeni od wspólnoty ze Stolic? Apostolsk?.

2. Podobnie Sobór ?wi?ty o?wiadcza, ?e nie sprzeciwia si? projektom wprowadzenia do spo?eczno?ci cywilnej kalendarza sta?ego.

Ko?ció? nie sprzeciwia si? tym tylko rozmaitym systemom, proponowanym dla ustalenia kalendarza sta?ego i wprowadzenia go do spo?eczno?ci cywilnej, które zachowuj? i zabezpieczaj? siedmiodniowy tydzie? z niedziel?, nie wtr?caj?c ?adnych dni poza tygodniem, tak aby nast?pstwo tygodni pozosta?o nienaruszone, chyba ?e wyst?pi? bardzo powa?ne racje przeciwne, które os?dzi Stolica Apostolska.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 74 goĹ›ci