Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? pierwsza (26-1065) WYZNANIE WIARY

 

Rozdzia? drugi

BÓG WYCHODZI NAPRZECIW CZ?OWIEKOWI

 

50 Za pomoc? rozumu naturalnego cz?owiek mo?e w sposób pewny pozna? Boga na podstawie Jego dzie?. Istnieje jednak inny porz?dek poznania, do 36 którego cz?owiek nie mo?e doj?? o w?asnych si?ach; jest to porz?dek Objawienia Bo?ego1Por. Sobór Watyka?ski I: DS 3015.. Na mocy swego ca?kowicie wolnego postanowienia Bóg objawia si? i udziela cz?owiekowi. Czyni to, objawiaj?c swoj? tajemnic?, swój zamys? 1006 ?yczliwo?ci, który odwiecznie przygotowa? w Chrystusie dla dobra wszystkich ludzi. Objawia w pe?ni swój zamys?, posy?aj?c swego umi?owanego Syna, naszego Pana Jezusa Chrystusa, i Ducha ?wi?tego.

 

Artyku? pierwszy

 

OBJAWIENIE BO?E

 

I. Bóg objawia swój "zamys? ?yczliwo?ci"

 

51 "Spodoba?o si? Bogu w swej dobroci i m?dro?ci objawi? siebie samego i ujawni? nam tajemnic? woli swojej, dzi?ki której przez Chrystusa, S?owo 2823 Wcielone, ludzie maj? dost?p do Ojca w Duchu ?wi?tym i staj? si? uczestnikami Boskiej natury"2Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 2.. 1996

 

52 Bóg, który zamieszkuje "?wiat?o?? niedost?pn?" (1 Tm 6, 16), pragnie udziela? swojego Boskiego ?ycia ludziom stworzonym w sposób wolny przez Niego, by w swoim jedynym Synu uczyni? ich przybranymi synami3Por. Ef 1, 4-5.. Objawiaj?c siebie samego, Bóg pragnie uzdolni? ludzi do dawania Mu odpowiedzi, do poznawania Go i mi?owania ponad to wszystko, do czego byliby zdolni sami z siebie.

 

53 Boski zamys? Objawienia spe?nia si? równocze?nie "przez wydarzenia i s?owa wewn?trznie ze sob? powi?zane"4Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 2. oraz wyja?niaj?ce si? wzajemnie. 1953 Plan ten jest zwi?zany ze szczególn? "pedagogi? Bo??". Bóg stopniowo udziela 1950 si? cz?owiekowi, przygotowuje go etapami na przyj?cie nadprzyrodzonego Objawienia, którego przedmiotem jest On sam, a które zmierza do punktu kulminacyjnego w Osobie i pos?aniu S?owa Wcielonego, Jezusa Chrystusa.

 

?wi?ty Ireneusz z Lyonu wielokrotnie mówi o tej pedagogii Bo?ej, pos?uguj?c si? obrazem wzajemnego przyzwyczajania si? do siebie Boga i cz?owieka: "S?owo Bo?e zamieszka?o w cz?owieku i sta?o si? Synem Cz?owieczym, by przyzwyczai? cz?owieka do obj?cia Boga, a Boga do zamieszkiwania w cz?owieku, zgodnie z upodobaniem Ojca"5?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 20, 2; por. na przyk?ad III, 17,1; IV, 12, 4; IV. 21, 3..

 

II. Etapy Objawienia

 

Od pocz?tku Bóg pozwala si? pozna?

 

54 "Bóg, przez S?owo stwarzaj?c wszystko i zachowuj?c, daje ludziom 32 poprzez rzeczy stworzone trwa?e ?wiadectwo o sobie; a chc?c otworzy? drog? do zbawienia nadziemskiego, objawi? ponadto siebie samego pierwszym rodzicom zaraz na pocz?tku"6Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 3.. Wezwa? ich do wewn?trznej komunii z sob?, 374 przyoblekaj?c ich blaskiem ?aski i sprawiedliwo?ci.

 

55 Objawienie to nie zosta?o przerwane przez grzech naszych pierwszych 397, 410 rodziców. Rzeczywi?cie, Bóg "po ich upadku wzbudzi? w nich nadziej? zbawienia przez obietnic? odkupienia; i bez przerwy troszczy? si? o rodzaj ludzki, by wszystkim, którzy przez wytrwanie w dobrym szukaj? zbawienia, da? ?ywot wieczny"7Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 3..

 

A gdy cz?owiek przez niepos?usze?stwo utraci? Twoj? przyja??, nie pozostawi?e? 761 go pod w?adz? ?mierci... Wielokrotnie zawiera?e? przymierze z lud?mi8 Msza? Rzymski, IV Modlitwa eucharystyczna..

 

Przymierze z Noem

 

56 Gdy przez grzech zosta?a rozbita jedno?? rodzaju ludzkiego, Bóg d??y 401 najpierw do ocalenia ludzko?ci, ratuj?c jej poszczególne cz??ci. Przymierze 1219 z Noem po potopie9Por. Rdz 9, 9. wyra?a zasad? ekonomii Bo?ej wobec "narodów", czyli ludzi zgromadzonych "wed?ug swych krajów i swego j?zyka, wed?ug szczepów i wed?ug narodów" (Rdz 10, 5)10Por. Rdz 10, 20-31..

 

57 Ten zarazem kosmiczny, spo?eczny i religijny porz?dek wielo?ci narodów11por. Dz 17, 26-27., powierzony przez Bo?? Opatrzno?? trosce anio?ów12Por. Pwt 4,19; Pwt 32, 8 LXX., ma na celu ograniczenie pychy upad?ej ludzko?ci, która - jednomy?lna w swej przewrotno?ci13Por. Mdr 10, 5. - sama chcia?a doj?? do swojej jedno?ci, buduj?c wie?? Babel14. Jednak z powodu grzechu15Por. Rdz 1, 18-25. politeizm oraz ba?wochwalstwo narodu i jego przywódcy nieustannie zagra?aj? poga?sk? przewrotno?ci? tej tymczasowej ekonomii.

 

58 Przymierze z Noem pozostaje w mocy, dopóki trwa czas narodów16Por. ?k 21, 24., a? do powszechnego g?oszenia Ewangelii. Biblia s?awi niektóre wielkie postacie 674 nale??ce do "narodów": "sprawiedliwego Abla", króla-kap?ana Melchizedeka17Por. Rdz 14, 18., b?d?cego figur? Chrystusa18Por. Hbr 7, 3. , oraz "Noego, Daniela i Hioba" (Ez 14,14). Pismo ?wi?te pokazuje w ten sposób, jakie wy?yny ?wi?to?ci mog? osi?gn?? ci, którzy ?yj? wed?ug przymierza Noego w oczekiwaniu, aby Chrystus 2569 "rozproszone dzieci Bo?e zgromadzi? w jedno" (J 11, 52).

 

Bóg wybiera Abrahama

 

59 Aby zgromadzi? w jedno rozproszon? ludzko??, Bóg wybiera Abrama, wzywaj?c go do wyj?cia "z ziemi rodzinnej i z domu...Ojca" (Rdz 12,1), 145, 2570 aby uczyni? go Abrahamem, to znaczy "ojcem mnóstwa narodów" (Rdz 17,5): "W tobie b?d? b?ogos?awione wszystkie narody ziemi" (Rdz 12,3 LXX)19 Por. Ga 3, 8..

 

60 Lud pochodz?cy od Abrahama b?dzie powiernikiem obietnicy danej patriarchom, ludem wybranym20 Por. Rdz. 11, 28., wezwanym, by pewnego dnia przygotowa? 760 zgromadzenie wszystkich dzieci Bo?ych w jedno?ci Ko?cio?a21Por. J 11, 52; 10, 16.. Ten lud b?dzie 762, 781 korzeniem, na którym zostan? zaszczepieni poganie staj?cy si? wierz?cymi22Por. Rz 11, 17-18. 24..

 

61 Patriarchowie i prorocy oraz inne postacie Starego Testamentu byli i zawsze b?d? czczeni jako ?wi?ci we wszystkich tradycjach liturgicznych Ko?cio?a.

 

Bóg formuje Izrael jako swój lud

 

62 Po patriarchach Bóg ukszta?towa? Izrael jako swój lud, ocalaj?c go z niewoli egipskiej. Zawiera z nim przymierze na Synaju i przez Moj?esza daje 2060, 2574 mu swoje Prawo, by uzna? Go i s?u?y? Mu jako jedynemu prawdziwemu i ?ywemu Bogu, opatrzno?ciowemu Ojcu i sprawiedliwemu S?dziemu, oraz by 1961 oczekiwa? obiecanego Zbawiciela23Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 3..

 

63 Izrael jest kap?a?skim Ludem Bo?ym24Por. Wj 19, 6., tym, który "nosi imi? Pana" 204, 2801 (Pwt 28,10). Jest to lud tych, "do których przodków Pan Bóg przemawia?"25Msza? Rzymski, Wielki Pi?tek: Modlitwa powszechna VI. 839, lud "starszych braci" w wierze Abrahama.

 

64 Przez proroków Bóg formuje swój lud w nadziei zbawienia, w oczekiwaniu 711 nowego i wiecznego Przymierza przeznaczonego dla wszystkich ludzi26Por. Iz 2, 2-4., 1965 Przymierza, które b?dzie wypisane w sercach27Por. Jr 31, 31-34; Hbr 10, 16.. Prorocy g?osz? radykalne odkupienie Ludu Bo?ego, oczyszczenie ze wszystkich jego niewierno?ci28Por. Ez 36., zbawienie, które obejmie wszystkie narody29Por. Iz 49, 5-6; 53,11.. O tej nadziei b?d? ?wiadczy? przede wszystkim ubodzy i pokorni Pana30Por. So 2, 3.. ?yw? nadziej? zbawienia Izraela 489 zachowa?y ?wi?te kobiety: Sara, Rebeka, Rachela, Miriam, Debora, Anna, Judyta i Estera. Najdoskonalsz? figur? tej nadziei jest Maryja31Por. ?k 1, 38...

 

III. Chrystus Jezus - "Po?rednik i Pe?nia ca?ego Objawienia"32Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 2.

 

Bóg powiedzia? wszystko w swoim S?owie

 

65 "Wielokrotnie i na ró?ne sposoby przemawia? niegdy? Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówi? do nas przez Syna" 102 (Hbr 1, 1-2). Chrystus, Syn Bo?y, który sta? si? cz?owiekiem, jest jedynym, doskona?ym i ostatecznym S?owem Ojca. W Nim powiedzia? On wszystko i nie b?dzie ju? innego s?owa oprócz Niego. Obok wielu innych doskonale to wyra?a ?w. Jan od Krzy?a, komentuj?c Hbr 1, 1-2:

 

Od kiedy Bóg da? nam swego Syna, który jest Jego jedynym S?owem, nie ma innych s?ów do dania nam. Przez to jedno S?owo powiedzia? nam wszystko naraz... To bowiem, o czym cz??ciowo mówi? dawniej przez proroków, wypowiedzia? 516 ju? ca?kowicie, daj?c nam swego Syna. Je?li wi?c dzisiaj kto? chcia?by Go jeszcze pyta? lub pragn??by jakich? wizji lub objawie?, nie tylko post?powa?by b??dnie, lecz tak?e obra?a?by Boga, nie maj?c oczu utkwionych jedynie w Chrystusa,2717 szukaj?c innych rzeczy lub nowo?ci33?w. Jan od Krzy?a, Subida del monte Carmelo, II, 22; por. Liturgia Godzin, I, Godzina czyta? z poniedzia?ku drugiego tygodnia Adwentu..

 

Nie b?dzie innego objawienia

 

66 "Ekonomia chrze?cija?ska, jako nowe i ostateczne przymierze, nigdy nie ustanie i nie nale?y si? ju? spodziewa? ?adnego nowego objawienia publicznego przed chwalebnym ukazaniem si? Pana naszego, Jezusa Chrystusa"34Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum,4.. Chocia? jednak Objawienie zosta?o ju? zako?czone, to nie jest jeszcze ca?kowicie wyja?nione; zadaniem wiary chrze?cija?skiej w ci?gu wieków b?dzie stopniowe 94 wnikanie w jego znaczenie.

 

67 W historii zdarza?y si? tak zwane objawienia prywatne; niektóre z nich zosta?y uznane przez autorytet Ko?cio?a. Nie nale?? one jednak do depozytu wiary. Ich rol? 84 nie jest "ulepszanie" czy "uzupe?nianie" ostatecznego Objawienia Chrystusa, lecz pomoc w pe?niejszym prze?ywaniu go w jakiej? epoce historycznej. Zmys? wiary wiernych, kierowany przez Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a, umie rozró?nia? i przyjmowa? to, co w tych objawieniach stanowi autentyczne wezwanie Chrystusa lub ?wi?tych skierowane 93 do Ko?cio?a.

Wiara chrze?cija?ska nie mo?e przyj?? "objawie?" zmierzaj?cych do przekroczenia czy poprawienia Objawienia, którego Chrystus jest wype?nieniem. Chodzi w tym wypadku o pewne religie niechrze?cija?skie, a tak?e o pewne ostatnio powsta?e sekty, które opieraj? si? na takich "objawieniach".

 

W skrócie

 

68 Bóg z mi?o?ci objawi? si? i udzieli? cz?owiekowi. Przynosi w ten sposób ostateczn? i przeobfit? odpowied? na pytania, jakie stawia sobie cz?owiek o sens i cel swego ?ycia.

 

69 Bóg objawi? si? cz?owiekowi, ods?aniaj?c przed nim stopniowo swoj? tajemnic? przez wydarzenia i przez s?owa,

 

70 Poza ?wiadectwem, jakie Bóg daje o sobie w rzeczach stworzonych, objawi? On siebie samego naszym pierwszym rodzicom. Mówi? do nich, a po upadku obieca? im zbawienie35Por. Rdz 3,15. i ofiarowa? swoje przymierze.

 

71 Bóg zawar? wieczne przymierze z Noem i wszystkimi istotami ?yj?cymi36Por. Rdz 9,16.. B?dzie ono trwa?o, dopóki trwa ?wiat.

 

72 Bóg wybra? Abrahama i zawar? przymierze z nim i jego potomstwem. Uformowa? z niego swój Lud, któremu przez Moj?esza objawi? swoje Prawo. Przez proroków przygotowywa? ten lud na przyj?cie zbawienia przeznaczonego dla ca?ej ludzko?ci.

 

73 Bóg objawi? si? w pe?ni, posy?aj?c swego Syna, w którym ustanowi? wieczne Przymierze. Jest On ostatecznym S?owem Ojca; nie b?dzie ju? po Nim innego objawienia.

 

 

Artyku? drugi

PRZEKAZYWANIE OBJAWIENIA BO?EGO

 

74 Bóg "pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania 851 prawdy" (1 Tm 2, 4), czyli Chrystusa Jezusa37Por. J 14, 6.. Jest wi?c konieczne, by Chrystus by? g?oszony wszystkim narodom i wszystkim ludziom, i by w ten sposób Objawienie dociera?o a? na kra?ce ?wiata.

 

Bóg naj?askawiej postanowi?, aby to, co dla zbawienia wszystkich narodów objawi?, pozosta?o na zawsze zachowane w ca?o?ci i przekazywane by?o wszystkim pokoleniom38Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 7..

 

I. Tradycja apostolska

 

75 "Chrystus Pan, w którym ca?e Objawienie Boga najwy?szego znajduje swe dope?nienie, poleci? Aposto?om, by Ewangeli? przyobiecan? przedtem przez Proroków, któr? sam wype?ni? i ustami w?asnymi obwie?ci?, g?osili wszystkim, 171 jako ?ród?o wszelkiej prawdy zbawiennej i normy moralnej, przekazuj?c im dary Bo?e"39Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 7..

 

Przepowiadanie apostolskie...

 

76 Przekazywanie Ewangelii, zgodnie z nakazem Pana, dokonuje si? dwoma sposobami:

Ustnie: za po?rednictwem "Aposto?ów, którzy nauczaniem ustnym, przyk?adami i instytucjami przekazali to, co otrzymali z ust Chrystusa, z Jego zachowania si? i czynów, albo czego nauczyli si? od Ducha ?wi?tego";

Pisemnie: "przez tych Aposto?ów i m??ów apostolskich, którzy wspierani natchnieniem tego? Ducha ?wi?tego, na pi?mie utrwalili wie?? o zbawieniu"40Tam?e..

 

...kontynuowane przez sukcesj? apostolsk?

 

77 "Aby Ewangelia by?a zawsze w swej ca?o?ci i ?ywotno?ci w Ko?ciele 861 zachowywana, zostawili aposto?owie biskupów jako nast?pców swoich ?przekazuj?c im swoje stanowisko nauczycielskie?"41Tam?e.. Rzeczywi?cie, "nauczanie apostolskie, które w szczególny sposób wyra?one jest w ksi?gach natchnionych, mia?o by? zachowane w ci?g?ym nast?pstwie a? do czasów ostatecznych"42Tam?e, 8..

 

78 To ?ywe przekazywanie, wype?niane w Duchu ?wi?tym, jest nazywane Tradycj? w odró?nieniu od Pisma ?wi?tego, z którym jednak jest ?ci?le 174 powi?zane. Przez Tradycj? "Ko?ció? w swej nauce, w swym ?yciu i kulcie 1124, 2651 uwiecznia i przekazuje wszystkim pokoleniom to wszystko, czym on jest, i to wszystko, w co wierzy"43Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8. "Wypowiedzi Ojców ?wi?tych ?wiadcz? o obecno?ci tej ?yciodajnej Tradycji, której bogactwa przelewaj? si? w dzia?alno?? i ?ycie wierz?cego i modl?cego si? Ko?cio?a"44Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8..

 

79 W ten sposób udzielanie si? Ojca, którego dokona? On przez swoje S?owo w Duchu ?wi?tym, pozostaje obecne i aktywne w Ko?ciele: "Bóg, który niegdy? przemówi?, rozmawia bez przerwy z Oblubienic? swego Syna ukochanego, a Duch ?wi?ty, przez którego ?ywy g?os Ewangelii rozbrzmiewa w Ko?ciele, a przez Ko?ció? w ?wiecie, wprowadza wiernych we wszelk? prawd? oraz sprawia, ?e s?owo Chrystusowe obficie w nich mieszka"45Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8.

 

II. Relacja mi?dzy Tradycj? i Pismem ?wi?tym

 

Wspólne ?ród?o...

 

80 "Tradycja ?wi?ta i Pismo ?wi?te ?ci?le si? z sob? ??cz? i komunikuj?... wyp?ywaj?c z tego samego ?ród?a Bo?ego, zrastaj? si? jako? w jedno i zd??aj? do tego samego celu"46Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 9.. Tradycja i Pismo ?wi?te uobecniaj? i o?ywiaj? w Ko?ciele misterium Chrystusa, który obieca? pozosta? ze swoimi "przez wszystkie dni, a? do sko?czenia ?wiata" (Mt 28, 20).

 

...dwóch ró?nych sposobów przekazywania

 

81 "Pismo ?wi?te jest mow? Bo??, utrwalon? pod natchnieniem Ducha ?wi?tego na pi?mie.

?wi?ta Tradycja s?owo Bo?e przez Chrystusa Pana i Ducha ?wi?tego 113 powierzone Aposto?om przekazuje w ca?o?ci ich nast?pcom, by o?wieceni Duchem Prawdy, wiernie je w swym nauczaniu zachowywali, wyja?niali i rozpowszechniali".

 

82 Wynika z tego, ?e Ko?ció?, któremu zosta?o powierzone przekazywanie i interpretowanie Objawienia, "osi?ga pewno?? swoj? co do wszystkich spraw objawionych nie przez samo Pismo ?wi?te. Tote? obydwoje nale?y z równym uczuciem czci i powa?ania przyjmowa? i mie? w poszanowaniu"47Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 9.

 

Tradycja apostolska i tradycje eklezjalne

 

83 Tradycja apostolska, o której tu mówimy, pochodzi od Aposto?ów i przekazuje to, co oni otrzymali z nauczania i przyk?adu Jezusa, oraz to, czego nauczy? ich Duch ?wi?ty. Pierwsze pokolenie chrze?cijan nie mia?o jeszcze spisanego Nowego Testamentu; sam Nowy Testament po?wiadcza wi?c proces ?ywej Tradycji.

1202, 2041, 2684 Od Tradycji apostolskiej nale?y odró?ni? "tradycje" teologiczne, dyscyplinarne, liturgiczne i pobo?no?ciowe, jakie uformowa?y si? w ci?gu wieków w Ko?cio?ach lokalnych. Stanowi? one szczególne formy, przez które wielka Tradycja wyra?a si? stosownie do ró?nych miejsc i ró?nych czasów. W jej ?wietle mog? one by? podtrzymywane, modyfikowane lub nawet odrzucane pod przewodnictwem Urz?du Na­uczy­cielskiego Ko?cio?a.

 

III. Interpretacja depozytu wiary

 

Depozyt wiary powierzony ca?emu Ko?cio?owi

 

84 "?wi?ty depozyt"48Por. 1 Tm 6, 20; 2 Tm 1,12-14. wiary (depositum fidei), zawarty w ?wi?tej Tradycji857, 871 i Pi?mie ?wi?tym, zosta? powierzony przez Aposto?ów wspólnocie Ko?cio?a. "Na nim polegaj?c, ca?y lud ?wi?ty zjednoczony ze swymi pasterzami trwa stale2033 w nauce Aposto?ów, we wspólnocie braterskiej, w ?amaniu chleba i w modlitwach, tak i? szczególna zaznacza si? jednomy?lno?? prze?o?onych i wiernych w zachowywaniu przekazanej wiary, w praktykowaniu jej i wyznawaniu"49Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 10..

 

Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a

 

85 "Zadanie autentycznej interpretacji s?owa Bo?ego, spisanego czy888-892 przekazanego przez Tradycj?, powierzone zosta?o samemu tylko ?ywemu 2032-2040 Urz?dowi Nauczycielskiemu Ko?cio?a, który autorytatywnie dzia?a w imieniu Jezusa Chrystusa"50Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 10., to znaczy biskupom w komunii z nast?pc? Piotra, Biskupem Rzymu.

 

86 "Urz?d ten Nauczycielski nie jest ponad s?owem Bo?ym, lecz jemu s?u?y, nauczaj?c tylko tego, co zosta?o przekazane. Z rozkazu Bo?ego i przy pomocy688 Ducha ?wi?tego s?ucha on pobo?nie s?owa Bo?ego, ?wi?cie go strze?e i wiernie wyja?nia. I wszystko, co podaje do wierzenia jako objawione przez Boga, czerpie z tego jednego depozytu wiary"51Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 10..

 

87 Pami?taj?c o s?owach Chrystusa skierowanych do Aposto?ów: "Kto was1548 s?ucha, Mnie s?ucha" (?k 10, 16)52Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 20., wierni z uleg?o?ci? przyjmuj? nauczanie2037 i wskazania, które s? im przekazywane w ró?nych formach przez ich pasterzy.

 

Dogmaty wiary

 

88 Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a w pe?ni anga?uje w?adz? otrzyman? od Chrystusa, gdy definiuje dogmaty, to znaczy, gdy w formie zobowi?zuj?cej lud chrze?cija?ski do nieodwo?alnego przylgni?cia przez wiar? przedk?ada prawdy zawarte w Objawieniu Bo?ym lub prawdy, które maj? z nimi konieczny zwi?zek.

 

89 Mi?dzy naszym ?yciem duchowym i dogmatami istnieje organiczna wi??. Dogmaty s? ?wiat?em na drodze naszej wiary; o?wiecaj? j? i nadaj? jej pewno??.2625 I na odwrót, je?li nasze ?ycie jest prawe, to nasz rozum i nasze serce s? otwarte na przyj?cie ?wiat?a dogmatów wiary53Por. J 8, 31-32..

 

90 Wzajemne zwi?zki i spójno?? dogmatów mo?na odnale?? w ca?o?ci Objawienia misterium Chrystusa54Por. Sobór Watyka?ski I: DS 3016: nexus mysteriorum; Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 25.. "Ró?norodno?? ich zwi?zków z podstawami wiary 114,158 chrze?cija?skiej wyznacza wi?c porz?dek, czyli ?hierarchi?? prawd234 nauki katolickiej"55Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 11..

 

Nadprzyrodzony zmys? wiary

 

91 Wszyscy wierni uczestnicz? w zrozumieniu i przekazywaniu prawdy objawionej. Otrzymali oni namaszczenie od Ducha ?wi?tego, który ich737 poucza56Por. 1 J 2, 20. 27. i prowadzi do ca?ej prawdy57Por. J 16,13..

 

92 "Ogó? wiernych... nie mo?e zb??dzi? w wierze i t? szczególn? swoj? w?a?ciwo?? ujawnia przez nadprzyrodzony zmys? wiary ca?ego ludu, gdy 785 ?poczynaj?c od biskupów a? po ostatniego z wiernych ?wieckich? ujawnia on sw? powszechn? zgodno?? w sprawach wiary i obyczajów"58Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 12..

 

93 "Dzi?ki owemu zmys?owi wiary, wzbudzonemu i podtrzymywanemu przez Ducha Prawdy, Lud Bo?y pod przewodem ?wi?tego 889Urz?du Nauczycielskiego... niezachwianie trwa przy wierze raz podanej ?wi?tym; wnika w ni? g??biej z pomoc? s?usznego os?du i w sposób pewniejszy stosuje j? w ?yciu"59Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 12..

 

Wzrost w rozumieniu wiary

 

94 Dzi?ki pomocy Ducha ?wi?tego w ?yciu Ko?cio?a mo?e wzrasta? rozumienie zarówno rzeczywisto?ci, jak te? s?ów 66 depozytu wiary:

2651 - przez "kontemplacj? oraz dociekanie wiernych, którzy rozwa?aj? je w swoim sercu"60Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8., szczególnie przez "dociekania teologiczne, które zmierzaj? do coraz g??bszego poznania prawdy objawionej"61Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 62; por. 44; konst. Dei verbum, 23, 24; dekret Unitatis redintegratio, 4.;

2038, 2518 - przez g??bokie rozumienie "spraw duchowych", których do?wiadczaj? wierz?cy62Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8.; Divina eloquia cum legente crescunt - "S?owa Bo?e wzrastaj? wraz z tym, kto je czyta"63?w. Grzegorz Wielki, Homilia in Ezechielem, 1, 7, 8: PL 76, 843 D.;

- przez "nauczanie tych, którzy wraz z sukcesj? biskupi? otrzymali niezawodny charyzmat prawdy"64Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8..

 

95 "Jasne wi?c jest, ?e ?wi?ta Tradycja, Pismo ?wi?te i Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a, wedle najm?drzejszego postanowienia Bo?ego, tak ?ci?le ze sob? si? ??cz? i zespalaj?, ?e jedno bez pozosta?ych nie mo?e istnie?, a wszystkie te czynniki razem, ka?dy na swój sposób, pod natchnieniem jednego Ducha ?wi?tego przyczyniaj? si? skutecznie do zbawienia dusz"65Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 10..

 

W skrócie

 

96 To, co Chrystus powierzy? Aposto?om, przekazali oni przez swoje przepowiadanie i pisma, pod natchnieniem Ducha ?wi?tego, wszystkim pokoleniom, a? do chwalebnego powrotu Chrystusa.

 

97 "?wi?ta Tradycja i Pismo ?wi?te stanowi? jeden ?wi?ty depozyt s?owa Bo?ego"66Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 10., w którym - jak w zwierciadle - Ko?ció? pielgrzymuj?cy kontempluje Boga, ?ród?o wszystkich swoich bogactw.

 

98 "Ko?ció? w swojej nauce, w swoim ?yciu i kulcie uwiecznia i przekazuje wszystkim pokoleniom to wszystko, czym on jest, i to wszystko, w co wierzy"67Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8..

 

99 Dzi?ki nadprzyrodzonemu zmys?owi wiary ca?y Lud Bo?y nieustannie przyjmuje dar Objawienia Bo?ego, wnika w nie coraz g??biej i coraz pe?niej nim ?yje.

 

100 Zadanie autentycznej interpretacji s?owa Bo?ego zosta?o powierzone samemu Urz?dowi Nauczycielskiemu Ko?cio?a, papie?owi i biskupom pozostaj?cym w komunii z nim.

 

Artyku? trzeci

 

PISMO ?WI?TE

 

I. Chrystus - jedyne S?owo Pisma ?wi?tego

 

101 Bóg, zst?puj?c w swej dobroci, by objawi? si? ludziom, przemawia do nich ludzkimi s?owami: "S?owa Bo?e, wyra?one j?zykami ludzkimi, upodobni?y si? do mowy ludzkiej, jak niegdy? S?owo Ojca Przedwiecznego, przyj?wszy s?abe cia?o ludzkie, upodobni?o si? do ludzi"68Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 13..

 

102 Przez wszystkie s?owa Pisma ?wi?tego Bóg wypowiada tylko jedno S?owo, swoje jedyne S?owo, w którym wypowiada si? ca?y69Por. Hbr 1, 1-3.: 65, 2763

Pami?tajcie, ?e to samo S?owo Bo?e rozci?ga si? na wszystkie ksi?gi, ?e to426-429 samo S?owo rozbrzmiewa na ustach wszystkich ?wi?tych pisarzy. To S?owo, które by?o na pocz?tku u Boga, nie potrzebuje sylab, poniewa? nie jest zale?ne od czasu70?w. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 103, 4,1..

 

103 Z tego powodu Ko?ció? zawsze czci? Pismo ?wi?te, podobnie jak czci Cia?o Pana. Nie przestaje ukazywa? wiernym Chleba ?ycia branego ze sto?u S?owa1100, 1184 Bo?ego i Cia?a Chrystusa71Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 21..1378

 

104 W Pi?mie ?wi?tym Ko?ció? nieustannie znajduje swój pokarm i swoj? moc72Por. tam?e, 24., poniewa? przyjmuje w nim nie tylko s?owo ludzkie, ale to, czym jest ono rzeczywi?cie: S?owo Bo?e73Por. 1 Tes 2, 13.. "W ksi?gach ?wi?tych Ojciec, który jest w niebie, spotyka si? mi?o?ciwie ze swymi dzie?mi i prowadzi z nimi rozmow?"74Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 21..

 

II. Natchnienie i prawda Pisma ?wi?tego

 

105 Bóg jest Autorem Pisma ?wi?tego. "Prawdy przez Boga objawione, które s? zawarte i wyra?one w Pi?mie ?wi?tym, spisane zosta?y pod natchnieniem Ducha ?wi?tego.

?wi?ta Matka Ko?ció? uwa?a, na podstawie wiary apostolskiej, ksi?gi tak Starego, jak Nowego Testamentu w ca?o?ci, ze wszystkimi ich cz??ciami za ?wi?te i kanoniczne, dlatego ?e, spisane pod natchnieniem Ducha ?wi?tego, Boga maj? za Autora i jako takie zosta?y Ko?cio?owi przekazane"75Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 11..

 

106 Bóg natchn?? ludzkich autorów ksi?g ?wi?tych. "Do sporz?dzenia ksi?g ?wi?tych Bóg wybra? ludzi, którymi pos?u?y? si? jako u?ywaj?cymi swoich zdolno?ci i si?, by dzi?ki Jego dzia?aniu w nich i przez nich oni sami jako prawdziwi autorzy przekazali na pi?mie to wszystko, i tylko to, czego On chcia?"76Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 11..

 

107 Ksi?gi natchnione nauczaj? prawdy. "Poniewa? wszystko, co twierdz? autorzy natchnieni, czyli hagiografowie, powinno by? uwa?ane za stwierdzone702 przez Ducha ?wi?tego, nale?y zatem uznawa?, ?e ksi?gi biblijne w sposób pewny, wiernie i bez b??du ucz? prawdy, jaka z woli Bo?ej mia?a by? przez Pismo ?wi?te utrwalona dla naszego zbawienia"77Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 11..

 

108 Wiara chrze?cija?ska nie jest jednak "religi? Ksi?gi". Chrze?cija?stwo jest religi? "S?owa" Bo?ego, "nie s?owa spisanego i milcz?cego, ale S?owa Wcielonego i ?ywego"78?w. Bernard z Clairvaux, Homilia super missus est, 4, 11: PL 183, 86 B.. Aby s?owa Pisma ?wi?tego nie pozostawa?y martw? liter?, trzeba, by Chrystus, wieczne S?owo Boga ?ywego, przez Ducha ?wi?tego o?wieci? nasze umys?y, aby?my "rozumieli Pisma" (?k 24, 45).

 

III. Duch ?wi?ty - "Interpretator" Pisma ?wi?tego

 

109 W Pi?mie ?wi?tym Bóg mówi do cz?owieka w sposób ludzki. Aby dobrze interpretowa? Pismo ?wi?te, trzeba wi?c zwraca? uwag? na to, co autorzy ludzcy rzeczywi?cie zamierzali powiedzie? i co Bóg chcia? nam ukaza? przez ich s?owa79Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 12..

 

110 W celu zrozumienia intencji autorów ?wi?tych trzeba uwzgl?dni? okoliczno?ci ich czasu i kultury, "rodzaje literackie" u?ywane w danej epoce, a tak?e przyj?te sposoby my?lenia, mówienia i opowiadania. Inaczej bowiem ujmuje si? i wyra?a prawd? w ró?nego rodzaju tekstach historycznych, prorockich, poetyckich czy w innych rodzajach literackich80Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 12..

 

111 Poniewa? Pismo ?wi?te jest natchnione, istnieje druga zasada poprawnej interpretacji, nie mniej wa?na ni? poprzednia, bez której Pismo ?wi?te by?oby martw? liter?: "Pismo ?wi?te powinno by? czytane i interpretowane w tym samym Duchu, w jakim zosta?o napisane"81Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 12..

Sobór Watyka?ski II wskazuje na trzy kryteria interpretacji Pisma ?wi?tego, odpowiadaj?ce Duchowi, który je natchn??82Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 12.:

112 1. Zwraca? uwag? przede wszystkim na "tre?? i jedno?? ca?ego Pisma ?wi?tego". Jakkolwiek by?yby zró?nicowane ksi?gi, z których sk?ada si? Pismo 128 ?wi?te, to jest ono jednak jedno ze wzgl?du na jedno?? Bo?ego zamys?u, którego Jezus Chrystus jest o?rodkiem i sercem, otwartym po wype?nieniu Jego 368 Paschy83Por. ?k 24, 25-27. 44-46.:

 

Serce84Por. Ps 22, 15. Chrystusa oznacza Pismo ?wi?te, które pozwala pozna? serce Chrystusa. Przed m?k? serce Chrystusa by?o zamkni?te, poniewa? Pismo ?wi?te by?o niejasne. Pismo ?wi?te zosta?o otwarte po m?ce, by ci, którzy je teraz rozumiej?, wiedzieli i rozeznawali, w jaki sposób powinny by? interpretowane proroctwa85?w. Tomasz z Akwinu, Expositio in Psalmos, 21, 11..

 

113 2. Czyta? Pismo ?wi?te w "?ywej Tradycji ca?ego Ko?cio?a". Wed?ug powiedzenia Ojców Ko?cio?a, Sacra Scriptura principalius est in corde Ecclesiae et quam in materialibus instrumentis scripta - "Pismo ?wi?te jest bardziej wypisane na sercu Ko?cio?a ni? na pergaminie". 81 Istotnie, Ko?ció? nosi w swojej Tradycji ?yw? pami?? s?owa Bo?ego, a Duch ?wi?ty przekazuje mu duchow? interpretacj? Pisma ?wi?tego (secundum spiritualem sensum quem Spiritus donat Ecclesiae "wed?ug sensu duchowego, który Duch daje Ko?cio?owi"86Orygenes, Homiliae in Leviticum, 5, 5.).

 

114 3. Uwzgl?dnia? "analogi? wiary"87Por. Rz 12, 6.. Przez "analogi? wiary" rozumiemy spójno?? prawd wiary mi?dzy sob? i w ca?o?ci planu Objawienia. 90

 

Ró?ne sensy Pisma ?wi?tego

 

115 Wed?ug staro?ytnej tradycji mo?na wyró?ni? dwa rodzaje sensu Pisma ?wi?tego: dos?owny i duchowy; sens duchowy dzieli si? jeszcze na sens alegoryczny, moralny i anagogiczny. ?cis?a zgodno?? mi?dzy tymi czterema rodzajami sensu zapewnia ca?e jego bogactwo w ?ywej lekturze Pisma ?wi?tego w Ko?ciele:

 

116 Sens dos?owny. Jest to sens oznaczany przez s?owa Pisma ?wi?tego i odkrywany przez egzegez?, 110 która opiera si? na zasadach poprawnej interpretacji. Omnes sensus (sc. sacrae Scripturae) fundentur super litteralem - "Wszystkie rodzaje sensu Pisma ?wi?tego powinny si? opiera? na sensie dos?ownym"88?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I, 1, 10 ad 1..

 

117 Sens duchowy. Ze wzgl?du na jedno?? zamys?u Bo?ego nie tylko tekst Pisma ?wi?tego, lecz tak?e rzeczywisto?ci i wydarzenia, o których mówi, mog? by? znakami. 1101

1. Sens alegoryczny. Mo?emy osi?gn?? g??bsze zrozumienie wydarze?, poznaj?c ich znaczenie w Chrystusie. Na przyk?ad przej?cie przez Morze Czerwone jest znakiem zwyci?stwa Chrystusa, a przez to tak?e znakiem chrztu89Por. 1 Kor 10, 2..

2. Sens moralny. Wydarzenia opowiadane w Pi?mie ?wi?tym powinny prowadzi? nas do prawego post?powania. Zosta?y zapisane "ku pouczeniu nas" (1 Kor 10, 11)90Por. Hbr 3-4,11. 90.

3. Sens anagogiczny. Mo?emy widzie? pewne rzeczywisto?ci i wydarzenia w ich znaczeniu wiecznym; prowadz? nas (gr. anagoge) do naszej Ojczyzny. W ten sposób Ko?ció? na ziemi jest znakiem Jeruzalem niebieskiego91Por. Ap 21,1-22, 5..

 

118 ?redniowieczny dwuwiersz streszcza znaczenie czterech sensów:

Littera gesta docet, quid credas allegoria,

Moralis quid agas, guo tendas anagogia.

Sens dos?owny przekazuje wydarzenia, alegoria prowadzi do wiary, Sens moralny mówi, co nale?y czyni?, anagogia - dok?d d??y?.

 

119 "Zadaniem egzegetów jest pracowa? wed?ug tych zasad nad g??bszym zrozumieniem i wyja?nieniem sensu Pisma ?wi?tego, aby dzi?ki badaniu 94 przygotowawczemu s?d Ko?cio?a nabywa? dojrza?o?ci. Albowiem wszystko to, co dotyczy sposobu interpretowania Pisma ?wi?tego, podlega ostatecznie s?dowi Ko?cio?a, który ma od Boga polecenie i pos?annictwo strze?enia i wyja?niania s?owa Bo?ego"92Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 12..

 

113 Ego vero Evangelio non crederem, nisi me catholicae Ecclesiae commoveret auctoritas - Nie wierzy?bym Ewangelii, gdyby nie sk?ania? mnie do tego autorytet Ko?cio?a katolickiego93?w. Augustyn, Contra epistulam Manichaei quam vocant fundamenti, 5, 6: PL 42, 176..

 

IV. Kanon Pisma ?wi?tego

 

120 Tradycja apostolska pozwoli?a Ko?cio?owi rozpozna?, jakie pisma powinny 1117 by? zaliczone do ksi?g ?wi?tych94Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8.. Pe?na ich lista zosta?a nazwana "kanonem" Pisma ?wi?tego. Sk?ada si? on z 46 ksi?g Starego Testamentu (45, je?li Ksi?g? Jeremiasza i Lamentacje liczy si? razem) i 27 ksi?g Nowego Testamentu95Por. Decretum Damasi: DS 179; Sobór Florencki: DS 1334-1336; Sobór Trydencki: DS 1501-1504.:

Stary Testament: Ksi?ga Rodzaju, Wyj?cia, Kap?a?ska, Liczb, Powtórzonego Prawa, Jozuego, S?dziów, Rut, dwie Ksi?gi Samuela, dwie Ksi?gi Królewskie, dwie Ksi?gi Kronik, Ksi?ga Ezdrasza, Nehemiasza, Tobiasza, Judyty, Estery, dwie Ksi?gi Machabejskie, Ksi?ga Hioba, Psalmów, Przys?ów, Koheleta (Eklezjastesa), Pie?? nad pie?niami, Ksi?ga M?dro?ci, M?dro?? Syracha (Eklezjastyk), Ksi?ga Izajasza, Jeremiasza, Lamentacje, Ksi?ga Barucha, Ezechiela, Daniela, Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza;

Nowy Testament: Ewangelie wed?ug: ?w. Mateusza, ?w. Marka, ?w. ?ukasza, ?w. Jana, Dzieje Apostolskie, Listy ?w. Paw?a: do Rzymian, dwa Listy do Koryntian, do Galatów, Efezjan, Filipian, Kolosan, dwa Listy do Tesaloniczan, dwa Listy do Tymoteusza, Tytusa, Filemona, List do Hebrajczyków, List ?w. Jakuba, dwa Listy ?w. Piotra, trzy Listy ?w. Jana, List ?w. Judy, Apokalipsa.

 

Stary Testament

 

121 Stary Testament jest nieod??czn? cz??ci? Pisma ?wi?tego. Jego ksi?gi s? natchnione przez Boga i zachowuj? trwa?? warto??96Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 14., poniewa? Stare Przymierze nigdy nie zosta?o 1093 odwo?ane.

 

122 Istotnie, ekonomia Starego Testamentu by?a przede wszystkim ukierunkowana na przygotowanie przyj?cia Chrystusa, Odkupiciela ?wiata. Chocia? 702, 763 ksi?gi Starego Testamentu zawieraj? tak?e "sprawy niedoskona?e i przemijaj?ce", ?wiadcz? o Boskiej pedagogii zbawczej mi?o?ci Boga. Znajduj? si? w nich 708 "wznios?e nauki o Bogu oraz zbawienna m?dro?? co do ?ycia cz?owieka i przedziwny skarbiec modlitwy, w którym wreszcie utajona jest tajemnica 2568 naszego zbawienia"97Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 15..

 

123 Chrze?cijanie czcz? Stary Testament jako prawdziwe s?owo Bo?e. Ko?ció? zawsze z moc? przeciwstawia? si? idei odrzucenia Starego Testamentu pod pretekstem, ?e Nowy Testament doprowadzi? do jego przedawnienia (marcjonizm).

 

Nowy Testament

 

124 "S?owo Bo?e, które jest moc? Bo?? ku zbawieniu ka?dego wierz?cego, w pismach Nowego Testamentu znamienitym sposobem jest uobecnione i okazuje swoj? si??"98Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 17.. Pisma te przekazuj? nam ostateczn? prawd? Objawienia Bo?ego. Ich centralnym przedmiotem jest Jezus Chrystus, wcielony Syn Bo?y, Jego czyny, Jego nauczanie, Jego m?ka i Jego zmartwychwstanie, a tak?e pocz?tki Jego Ko?cio?a pod dzia?aniem Ducha ?wi?tego99Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 20..

 

125 Ewangelie s? sercem ca?ego Pisma ?wi?tego, "s? bowiem g?ównym ?wiadectwem ?ycia i nauki S?owa Wcielonego, naszego Zbawiciela"l00Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 18.. 515

 

126 W formowaniu Ewangelii mo?na wyró?ni? trzy etapy:

1. ?ycie i nauczanie Jezusa. Ko?ció? stanowczo utrzymuje, ?e cztery Ewangelie, "których historyczno?? bez wahania stwierdza, podaj? wiernie to, co Jezus, Syn Bo?y, ?yj?c w?ród ludzi, dla wiecznego ich zbawienia rzeczywi?cie uczyni? i czego uczy? a? do dnia, w którym zosta? wzi?ty do nieba".

2. Tradycja ustna. "(Nast?pnie) Aposto?owie po wniebowst?pieniu Pana to, co On 76 powiedzia? i czyni?, przekazali s?uchaczom w pe?niejszym zrozumieniu, którym cieszyli si?, pouczeni chwalebnymi wydarzeniami ?ycia Jezusa oraz ?wiat?em Ducha Prawdy o?wieceni".

3. Spisanie Ewangelii. 76 "?wi?ci autorzy napisali cztery Ewangelie, wybieraj?c niektóre z wielu wiadomo?ci przekazanych ustnie lub pisemnie; ujmuj?c pewne rzeczy syntetycznie lub obja?niaj?c, przy uwzgl?dnieniu sytuacji Ko?cio?ów; zachowuj?c wreszcie form? przepowiadania, ale zawsze tak, aby nam przekaza? szczer? prawd? o Jezusie"101Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 19..

 

127 Ewangelia w poczwórnej formie zajmuje w Ko?ciele wyj?tkowe miejsce; 1154 ?wiadczy o tym cze??, jak? otacza j? liturgia, i nieporównany wp?yw, jaki zawsze wywiera?a na ?wi?tych:

Nie ma takiej nauki, która by?aby lepsza, cenniejsza i wspanialsza ni? tekst Ewangelii. Rozwa?ajcie i zachowujcie to, czego nasz Pan i Nauczyciel, Jezus Chrystus, naucza? przez swoje s?owa i co wype?nia? przez swoje czyny102?w. Cezaria M?odsza, Do ?w. Rychildy i Radegondy: SCh 345, 480..

2705 W czasie moich modlitw zatrzymuj? si? przede wszystkim przy Ewangelii; w niej znajduj? wszystko, co konieczne dla mojej biednej duszy. Odkrywam w niej ci?gle nowe ?wiat?a, ukryty mistyczny sens103?w. Teresa od Dzieci?tka Jezus, R?kopisy autobiograficzne, A 83v..

 

Jedno?? Starego i Nowego Testamentu

 

128 Ko?ció? ju? w czasach apostolskich104por. 1 Kor 10, 6. 11; Hbr 10, 1; 1 P 3, 21., a potem nieustannie w swojej Tradycji, wyja?nia? jedno?? planu Bo?ego w dwóch Testamentach za po?rednictwem 1094 typologii. Rozpoznaje ona w dzie?ach Bo?ych Starego Testamentu 489 figury tego, czego Bóg dokona? w pe?ni czasów w Osobie swego wcielonego Syna.

 

129 Chrze?cijanie czytaj? wi?c Stary Testament w ?wietle Chrystusa, który 651 umar? i zmartwychwsta?. Ta lektura typologiczna ukazuje niewyczerpan? tre?? Starego Testamentu. Nie pozwala ona zapomnie?, ?e Stary Testament zachowuje w?asn? warto?? Objawienia, potwierdzonego na nowo przez samego 2055 naszego Pana105por. Mk 12, 29-31.. Zreszt? tak?e Nowy Testament wymaga, by by? czytany w ?wietle Starego. Czyni?a to nieustannie pierwotna katecheza chrze?cija?ska106por. 1 Kor 5, 6-8;10,1-11.. 1968 Wed?ug staro?ytnego powiedzenia, "Nowy Testament jest ukryty w Starym, natomiast Stary znajduje wyja?nienie w Nowym" - Novum in Vetere latet et in Novo Vetus patet107?w. Augustyn, Quaestiones in Heptateuchum, 2, 73: PL 34, 623; por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 16..

 

130 Typologia oznacza dynamizm zmierzaj?cy do wype?nienia planu Bo?ego, gdy Bóg b?dzie "wszystkim we wszystkich" (1 Kor 15, 28). Tak wi?c na przyk?ad powo?anie patriarchów i Wyj?cie z Egiptu nie trac? w?asnej warto?ci w planie Bo?ym, poniewa? s? równocze?nie jego po?rednimi etapami.

 

V. Pismo ?wi?te w ?yciu Ko?cio?a

 

131 "Tak wielka tkwi w s?owie Bo?ym moc i pot?ga, ?e jest ono dla Ko?cio?a podpor? i si?? ?ywotn?, a dla synów Ko?cio?a utwierdzeniem wiary, pokarmem duszy oraz ?ród?em czystym i sta?ym ?ycia duchowego"108Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 21.. "Wierni Chrystusowi powinni mie? szeroki dost?p do Pisma ?wi?tego"109Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 22..

 

132 "Niech przeto studium Pisma ?wi?tego b?dzie jakby dusz? teologii ?wi?tej. Tym?e s?owem Pisma ?wi?tego ?ywi si? równie? korzystnie i ?wi?cie si? 94 przez nie rozwija pos?uga s?owa, czyli kaznodziejstwo, katecheza i wszelkie nauczanie chrze?cija?skie, w którym homilia liturgiczna winna mie? szczególne miejsce"110Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 24..

 

133 Ko?ció? "usilnie i szczególnie upomina wszystkich wiernych... aby przez cz?ste czytanie Pisma ?wi?tego nabywali ?najwy?sz? warto?? poznania Chrystusa Jezusa? 2653 (Flp 3, 8). ?Nieznajomo?? Pisma ?wi?tego jest nieznajomo?ci? 1792 Chrystusa? (?w. Hieronim)"111Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 25..

 

W skrócie

 

134 "Omnis Scriptura divina unus liber est, et ille unus liber Christus est, quia omnis Scriptura divina de Christo loquitur, et omnis Scriptura divina in Christo impletur" - "Ca?e Pismo ?wi?te jest jedn? ksi?g?, a t? jedn? ksi?g? jest Chrystus, poniewa? ca?e Pismo ?wi?te mówi o Chrystusie i ca?e Pismo ?wi?te wype?nia si? w Chrystusie"112Hugo od ?wi?tego Wiktora, De arca Noe, 2, 8: PL 176, 642 C.

 

135 Pismo ?wi?te zawiera s?owo Bo?e, a poniewa? jest natchnione, jest prawdziwie s?owem Bo?ym113por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 24..

 

136 Bóg jest Autorem Pisma ?wi?tego, poniewa? natchn?? jego ludzkich autorów; On dzia?a w nich i przez nich. W ten sposób zapewnia nas, ?e ich pisma bezb??dnie nauczaj? prawdy zbawczej114por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 11..

 

137 Interpretacja Pism natchnionych powinna przede wszystkim zwraca? uwag? na to, co Bóg przez ?wi?tych autorów pragnie objawi? dla naszego zbawienia. "To, co pochodzi od Ducha, nie mo?e by? w pe?ni zrozumiane inaczej, jak tylko przez dzia?anie tego samego Ducha"115Orygenes, Homiliae in Exodum, 4, 5..

 

138 Ko?ció? przyjmuje i czci jako natchnione 46 ksi?g Starego Testamentu i 27 ksi?g Nowego Testamentu.

 

139 Cztery Ewangelie zajmuj? centralne miejsce, poniewa? ich o?rodkiem jest Jezus Chrystus.

 

140 Jedno?? obu Testamentów wynika z jedno?ci zamys?u Boga i Jego Objawienia. Stary Testament przygotowuje Nowy, a Nowy wype?nia Stary. Stary i Nowy Testament wyja?niaj? si? wzajemnie; obydwa s? prawdziwym s?owem Bo?ym.

 

141 "Ko?ció? mia? zawsze we czci Pisma Bo?e, podobnie jak samo Cia?o Pa?skie"116Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 21. Pismo ?wi?te i Cia?o Pa?skie karmi? cale ?ycie chrze?cija?skie i kieruj? nim. "Twoje s?owo jest lamp? dla moich stóp i ?wiat?em na mojej ?cie?ce" (Ps 119,105) 117por. Iz 50, 4..

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 67 goĹ›ci