WIERZ? W JEZUSA CHRYSTUSA
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? pierwsza (26-1065) WYZNANIE WIARY

  Rozdzia? drugi

WIERZ? W JEZUSA CHRYSTUSA,

SYNA BO?EGO JEDNORODZONEGO

Dobra Nowina: Bóg zes?a? swego Syna

422 "Gdy jednak nadesz?a pe?nia czasu, zes?a? Bóg Syna swego, zrodzonego z niewiasty, zrodzonego pod Prawem, aby wykupi? tych, którzy podlegali Prawu, 389, 2763 aby?my mogli otrzyma? przybrane synostwo" (Ga 4, 4-5). Oto "Ewangelia o Jezusie Chrystusie, Synu Bo?ym" (Mk 1, 1): Bóg nawiedzi? swój lud1 Por. ?k 1, 68.. Wype?ni? obietnice dane Abrahamowi i jego potomstwu2Por. ?k 1 55.; uczyni? wi?cej, ni? mo?na by?o oczekiwa?: zes?a? swego "Syna umi?owanego" (Mk 1, 11).

423 Wierzymy i wyznajemy, ?e Jezus z Nazaretu, urodzony jako ?yd z córki Izraela w Betlejem, w czasach króla Heroda Wielkiego i cezara Augusta I, z zawodu cie?la, który umar? ukrzy?owany w Jerozolimie za czasów namiestnika Poncjusza Pi?ata, w czasie rz?dów cezara Tyberiusza, jest odwiecznym Synem Bo?ym, który sta? si? cz?owiekiem. Wierzymy, ?e "od Boga wyszed?" (J 13, 3), "z nieba zst?pi?" (J 3,13; 6, 33), "przyszed? w ciele" (1 J 4, 2), poniewa? "S?owo sta?o si? cia?em i zamieszka?o w?ród nas. I ogl?dali?my Jego chwa??, chwa??, jak? Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pe?en ?aski i prawdy... Z Jego pe?no?ci wszyscy?my otrzymali - ?ask? po ?asce" (J 1, 14. 16).

424 Poruszeni przez ?ask? Ducha ?wi?tego i 683, 552 poci?gni?ci przez Ojca, wierzymy i wyznajemy o Jezusie: "Ty jeste? Mesjasz, Syn Boga ?ywego" (Mt 16,16). Na skale tej wiary, wyznanej przez ?w. Piotra, Chrystus za?o?y? swój Ko?ció?3Por. Mt 16, 18; ?w. Leon Wielki, Sermones, 4, 3: PL 54, 151; 51, 1: PL 54, 309 B; 62, 2: PL 54, 350 C-351 A; 83, 3: PL 54, 432 A..

"Og?osi?... niezg??bione bogactwo Chrystusa" (Ef 3, 8)

425 Przekazywanie wiary chrze?cija?skiej jest przede wszystkim g?oszeniem Jezusa Chrystusa, by prowadzi? do wiary w Niego. Od pocz?tku pierwsi uczniowie zapa?ali pragnieniem g?oszenia Chrystusa: "Nie mo?emy nie mówi? 850, 858 tego, co?my widzieli i s?yszeli" (Dz 4, 20). Zapraszaj? oni ludzi wszystkich czasów, by weszli do rado?ci ich komunii z Chrystusem:

 

To wam oznajmiamy, co by?o od pocz?tku, co?my us?yszeli o S?owie ?ycia, co ujrzeli?my w?asnymi oczami, na co patrzyli?my i czego dotyka?y nasze r?ce - bo ?ycie objawi?o si?. My?my je widzieli, o nim ?wiadczymy i g?osimy wam ?ycie wieczne, które by?o w Ojcu, a nam zosta?o objawione - oznajmiamy wam, co?my ujrzeli i us?yszeli, aby?cie i wy mieli wspó?uczestnictwo z nami. A mie? z nami wspó?uczestnictwo znaczy: mie? je z Ojcem i z Jego Synem, Jezusem Chrystusem. Piszemy to w tym celu, aby nasza rado?? by?a pe?na (1 J 1, 1-4).

 

Chrystus: Centrum katechezy

426 "W samym centrum katechezy znajduje si? przede wszystkim Osoba: 1698 Jezus Chrystus z Nazaretu, Jednorodzony Syn Ojca... który cierpia? i umar? za nas i który teraz, poniewa? zmartwychwsta?, ?yje z nami na zawsze... Katechizowa?... to odkrywa? w Osobie Chrystusa ca?y odwieczny zamys? Bo?y, który 513 w Nim si? wype?ni?. To d??y? do zrozumienia znaczenia czynów i s?ów Chrystusa oraz znaków dokonanych przez Niego"4Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 5. Celem katechezy jest "doprowadzenie do komunii z Jezusem Chrystusem... Bo tylko On sam mo?e 260 prowadzi? do mi?o?ci Ojca w Duchu ?wi?tym i uczestnictwa w ?yciu Trójcy ?wi?tej"5Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 5..

427 "W katechezie przez 2145 nauczanie przekazywany jest Chrystus, S?owo Wcielone i Syn Bo?y, wszystko za? inne o tyle, o ile do Niego si? odnosi; naucza sam Chrystus, a ka?dy inny nauczaj?cy - jedynie w tej mierze, 876 w jakiej jest Jego zwiastunem lub t?umaczem i w jakiej Chrystus mówi przez jego usta... Trzeba wi?c, aby do ka?dego katechety mo?na by?o zastosowa? te niezg??bione s?owa Jezusa: ?Moja nauka nie jest moja, lecz Tego, który Mnie pos?a?? (J 7, 16)"6Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 6..

428 Kto zosta? powo?any do "nauczania Chrystusa", powinien zatem stara? si? przede wszystkim o t? "najwy?sz? warto?? poznania Chrystusa"; trzeba zgodzi? si? wszystko straci?, "bylebym pozyska? Chrystusa i znalaz? si? w Nim... przez poznanie Jego: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udzia?u w Jego cierpieniach - w nadziei, ?e upodabniaj?c si? do Jego ?mierci, dojd? jako? do pe?nego powstania z martwych" (Flp 3, 8-10).

429 Z tego przenikni?tego 851 mi?o?ci? poznania Chrystusa rodzi si? pragnienie g?oszenia Go, "ewangelizowania" i prowadzenia innych do "tak" wiary w Jezusa Chrystusa. Równocze?nie jednak daje si? odczu? potrzeba coraz lepszego poznania tej wiary. W tym celu, id?c za Symbolem Apostolskim, zostan? najpierw przedstawione g?ówne tytu?y Jezusa: Chrystus, Syn Bo?y, Pan (artyku? drugi). Symbol Apostolski wyznaje nast?pnie g?ówne misteria ?ycia Jezusa: misterium Jego Wcielenia (artyku? trzeci), Jego Paschy (artyku? czwarty i pi?ty) i Jego uwielbienia (artyku? szósty i siódmy).

 

Artyku? drugi

"I W JEZUSA CHRYSTUSA, SYNA JEGO JEDYNEGO, PANA NASZEGO"

I. Jezus

430 Jezus w j?zyku hebrajskim oznacza: "Bóg zbawia". W chwili Zwiastowania anio? Gabriel nadaje Mu jako w?asne imi? Jezus, które wyra?a zarówno 210 Jego to?samo??, jak i pos?anie7Por?k 1, 31.. Poniewa? jedynie Bóg "mo?e odpuszcza? grzechy" (Mk 2, 7), to On w Jezusie, swoim odwiecznym Synu, który sta? si? cz?owiekiem, "zbawi... lud od jego grzechów" (Mt 1, 21). W ten sposób w Jezusie Bóg wype?nia ca?? histori? zbawienia dla dobra ludzi. 402

431 W historii zbawienia Bóg nie zadowoli? si? wyzwoleniem Izraela "z domu niewoli" (Pwt 5, 6), wyprowadzaj?c go z Egiptu. Zbawia go jeszcze od jego grzechu. Poniewa? grzech jest zawsze obraz? wyrz?dzon? Bogu8Por. Ps 51, 6., jedynie On 1850,1441 mo?e go zg?adzi?9Por. Ps 51, 12.. Dlatego Izrael, u?wiadamiaj?c sobie coraz bardziej powszechno?? 388 grzechu, nie b?dzie móg? ju? szuka? zbawienia inaczej, jak tylko wzywaj?c imienia Boga Odkupiciela10Por. Ps 79, 9..

432 Imi? Jezus oznacza, ?e samo imi? Boga jest obecne w osobie Jego Syna11Por. Dz 5, 41; 3 J 7., który sta? si? cz?owiekiem dla powszechnego i ostatecznego odkupienia grzechów. 589, 2666 Jest to imi? Bo?e, jedyne, które przynosi zbawienie12Por. J 3,18; Dz 2, 21; mog? go wzywa? 389wszyscy, poniewa? Syn Bo?y zjednoczy? si? ze wszystkimi lud?mi przez Wcielenie13Por. Rz 10, 6-13. w taki sposób, ?e "nie dano ludziom pod niebem ?adnego innego imienia, w którym mogliby?my by? zbawieni" (Dz 4, 12)14Por. Dz 9, 14; Jk 2, 7.

433 Arcykap?an raz w roku wzywa? imienia Boga Zbawiciela dla wynagrodzenia za grzechy Izraela, po pokropieniu przeb?agalni w Miejscu Naj?wi?tszym 615 krwi? ofiary15Por. Kp? 16, 15-16; Syr 50, 20; Hbr 9, 7.. Przeb?agalnia by?a miejscem obecno?ci Boga16Por. Wj 25, 22; Kp? 16, 2; Lb 7, 89; Hbr 9, 5.. Gdy ?w. Pawe? mówi o Jezusie, ?e "Jego to ustanowi? Bóg narz?dziem przeb?agania przez wiar? moc? Jego krwi" (Rz 3, 25), oznacza to, ?e w Jego cz?owiecze?stwie "Bóg jedna? ze sob? ?wiat" (2 Kor 5, 19).

434 Zmartwychwstanie 2842 Jezusa otacza chwa?? imi? Boga Zbawiciela17Por. J 12, 28., poniewa? odt?d w?a?nie imi? Jezus ukazuje w pe?ni najwy?sz? moc imienia, które jest "ponad wszelkie imi?" (Flp 2, 9). Z?e duchy boj? si? Jego imienia18Por. Dz 16, 16-18; 19, 13-16. i w Jego 2614 imi? uczniowie dokonuj? cudów19Por. Mk 16, 17., poniewa? Ojciec udzieli im wszystkiego, o co Go poprosz? w imi? Jezusa20Por. J 15, 16..

435 Imi? Jezus 2667-2668 znajduje si? w centrum modlitwy chrze?cija?skiej. Wszystkie 2676 modlitwy liturgiczne ko?cz? si? formu??: "Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa". Punktem kulminacyjnym modlitwy "Zdrowa? Maryjo" s? s?owa: "i b?ogos?awiony owoc ?ywota Twojego, Jezus". Wschodnia modlitwa serca nazywana "modlitw? Jezusow?", mówi: "Panie, Jezu Chryste, Synu Boga ?ywego, zmi?uj si? nade mn?, grzesznikiem". Wielu chrze?cijan umiera, jak ?w.

Joanna d´Arc, z imieniem "Jezus" na ustach.

II. Chrystus

436 Chrystus jest 690, 695 greckim t?umaczeniem hebrajskiego poj?cia "Mesjasz", które znaczy "namaszczony". Poj?cie to sta?o si? imieniem w?asnym Jezusa, poniewa? On doskonale wype?ni? Boskie pos?anie, które poj?cie to oznacza. Istotnie, w Izraelu namaszczano w imi? Bo?e tych, którzy zostali konsekrowani przez Boga do misji zleconej przez Niego. Byli to królowie21Por. 1 Sm 9, 16;10, 1; 16,1. 12-13; I Krl 1, 39., kap?ani22Por. Wj 29, 7; Kp? 8, 12., a w rzadkich przypadkach prorocy23Por. 1 Krl 19, 16.. Takim namaszczonym mia? by? przede wszystkim Mesjasz, którego Bóg mia? pos?a?, by zapocz?tkowa? ostatecznie Jego Królestwo24Por. Ps 2, 2; Dz 4, 26-27.. Mesjasz mia? by? namaszczony Duchem Pa?skim25Por. Iz 11, 2. równocze?nie 711-716, jako król i kap?an26Por. Za 4, 14; 6, 13., ale tak?e jako prorok27Por. Za 4, 14; 6, 13.. Jezus wype?ni? mesja?sk? 783 nadziej? Izraela w potrójnej funkcji kap?ana, proroka i króla.

437 Anio? og?osi? pasterzom narodzenie Jezusa jako narodziny obiecanego Izraelowi Mesjasza: "Dzi? w mie?cie Dawida narodzi? si? wam Zbawiciel, 525, 486 którym jest Mesjasz, Pan" (?k 2, 11). Od pocz?tku jest On Tym, "którego Ojciec po?wi?ci? i pos?a? na ?wiat" (J 10, 36), który pocz?? si? jako "?wi?ty" (?k 1, 35) w dziewiczym ?onie Maryi. Józef zosta? powo?any przez Boga, by wzi?? do siebie Maryj?, swoj? Ma??onk?, "albowiem z Ducha ?wi?tego jest to, co si? w Niej pocz??o" (Mt 1, 20), oraz ?eby Jezus, "zwany Chrystusem", narodzi? si? z Ma??onki Józefa w mesja?skim potomstwie Dawida (Mt 1,16)28Por. Rz 1, 3; 2 Tm 2, 8; Ap 22, 16..

438 Konsekracja mesja?ska Jezusa ukazuje Jego Boskie pos?anie. "Na to zreszt? wskazuje samo Jego imi?, poniewa? w imieniu Chrystusa kryje si? Ten, 727 który nama?ci?, Ten, który zosta? namaszczony, i samo namaszczenie, którym zosta? namaszczony. Tym, który nama?ci?, jest Ojciec; Tym, który zosta? namaszczony, jest Syn; a zosta? namaszczony w Duchu, który jest Namaszczeniem"29?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 18, 3.. Wieczna konsekracja mesja?ska Syna objawi?a si? w czasie Jego 535 ziemskiego ?ycia podczas chrztu udzielonego Mu przez Jana, gdy "Bóg nama?ci? (Go) Duchem ?wi?tym i moc?" (Dz 10, 38), "aby On si? objawi? Izraelowi" (J 1, 31) jako Mesjasz. Jego dzie?a i Jego s?owa pozwol? pozna? Go jako "?wi?tego Bo?ego" (Mk 1, 24; J 6, 69; Dz 3, 14).

439 Wielu ?ydów, a nawet niektórzy poganie podzielaj?cy ich nadziej?, rozpoznali w Jezusie podstawowe cechy mesja?skiego "syna Dawida" obiecanego 528-529 przez Boga Izraelowi30Por. Mt 2, 2; 9, 27; 12, 23; 15, 22; 20, 30; 21, 9. 15. Jezus przyj?? tytu? Mesjasza, do którego 547 mia? prawo31Por. J 4, 25-26; 11, 27., ale nie bez pewnej rezerwy, poniewa? ten tytu? by? rozumiany przez pewn? grup? Jemu wspó?czesnych w sposób zbyt ludzki32Por. Mt 22, 41-46., przede wszystkim polityczny33Por. J 6, 15; ?k 24, 21..

440 Jezus przyj?? wyznanie wiary Piotra, który uzna? w Nim Mesjasza, 552 zapowiadaj?c blisk? m?k? Syna Cz?owieczego34Por. Mt 16, 16-23.. Ods?oni? autentyczn? tre?? swojego mesja?skiego królowania, zarówno w transcendentnej to?samo?ci Syna Cz?owieczego, "który z nieba zst?pi?" (J 3, 13)35Por. J 6, 62; Dn 7, 13., jak te? w swoim pos?aniu odkupie?czym jako cierpi?cy S?uga: "Syn Cz?owieczy... nie przyszed?, aby Mu s?u?ono, lecz aby s?u?y? i da? swoje ?ycie na okup za wielu" (Mt 20, 28)36Por. Iz 53, 10-12.. Dlatego prawdziwe znaczenie Jego królowania ukaza?o si? dopiero z wysoko?ci 550 krzy?a37Por. J 19, 19-22; ?k 23, 39-43.. Po Jego zmartwychwstaniu natomiast Jego królowanie mesja?skie 445 b?dzie ju? mog?o by? og?oszone przez Piotra wobec ludu Bo?ego: "Niech ca?y dom Izraela wie z niewzruszon? pewno?ci?, ?e tego Jezusa, którego wy?cie ukrzy?owali, uczyni? Bóg i Panem, i Mesjaszem" (Dz 2, 36).

III. Jedyny Syn Bo?y

441 W Starym Testamencie tytu? syna Bo?ego jest nadawany anio?om38Por. Pwt 32, 8 LXX; Hi I, 6., ludowi wybranemu39Por. Wj 4, 22; Oz 11, 1; Jr 3, 19; Syr 36, 11; Mdr 18, 13., dzieciom Izraela40Por. Pwt 14, 1; Oz 2, 1. oraz jego królom41Por. 2 Sm 7, 14; Ps 82, 6.. Oznacza on wówczas przybrane synostwo, które wprowadza mi?dzy Bogiem i stworzeniem zwi?zki szczególnej blisko?ci. Gdy obiecany Król-Mesjasz jest nazywany "synem Bo?ym"42Por. 1 Krn 17, 13; Ps 2, 7., to zgodnie z dos?ownym sensem tych tekstów, nie oznacza to w sposób konieczny, ?e by?by On kim? wi?cej ni? cz?owiekiem. Ci, którzy okre?lili Jezusa jako Mesjasza Izraela43Por. Mt 27, 54., by? mo?e nie zamierzali przez to powiedzie? niczego wi?cej44Por. ?k 23, 47..

442 Inaczej jest jednak w przypadku Piotra, gdy wyznaje Jezusa jako Chrystusa, Syna "Boga ?ywego" (Mt 16, 16), poniewa? Jezus odpowiada mu 552 uroczy?cie: "Nie objawi?y ci tego cia?o i krew, lecz Ojciec mój, który jest w niebie" (Mt 16,17). Tak samo powie Pawe? o swoim nawróceniu na drodze do Damaszku: "Gdy jednak spodoba?o si? Temu, który wybra? mnie jeszcze w ?onie matki mojej i powo?a? ?ask? swoj?, aby objawi? Syna swego we mnie, bym Ewangeli? o Nim g?osi? poganom..." (Ga 1, 15-16). "Zaraz zacz?? g?osi? w synagogach, ?e Jezus jest Synem Bo?ym" (Dz 9, 20). Od pocz?tku45Por. 1 Tes 1, 10. b?dzie 424 to centrum wiary apostolskiej46Por. J 20, 31., któr? wyzna? najpierw Piotr jako fundament Ko?cio?a47Por. Mt 16, 18..

443 Je?li Piotr móg? rozpozna? transcendentny charakter Bo?ego synostwa Jezusa - Mesjasza, to dlatego ?e On pozwoli? mu wyra?nie to zrozumie?. Na pytanie oskar?ycieli przed Sanhedrynem: "Wi?c Ty jeste? Synem Bo?ym?", Jezus odpowiedzia?: "Tak. Jestem Nim" (?k 22, 70)48Por. Mt 26, 64; Mk 14, 61.. Ju? wcze?niej Jezus okre?li? si? jako "Syn", który zna Ojca49Por. Mt 11, 27; 21, 37-38., który ró?ni si? od "s?ug", posy?anych poprzednio przez Boga do Jego ludu50Por. Mt 21, 34-36., i który przewy?sza samych anio?ów51Por. Mt 24, 36.. Odró?ni? swoje synostwo od synostwa swoich uczniów, nie mówi?c nigdy "Ojcze nasz"52Por. Mt 5, 48; 6, 8; 7, 21; ?k 11,13., z wyj?tkiem sytuacji, gdy im poleci?: "Wy zatem tak si? módlcie: 2786 Ojcze nasz" (Mt 6, 8-9); podkre?li? tak?e takie rozró?nienie: "Ojciec mój i Ojciec wasz" (J 20, 17).

444 Ewangelie przytaczaj? w dwóch uroczystych chwilach - podczas Chrztu i Przemienienia Chrystusa - g?os Ojca, który okre?la Go jako swego "Syna 536, 554 umi?owanego"53Por. Mt 3,17; 17, 5.. Sam Jezus okre?la si? jako "Jednorodzony" Syn Boga (J 3,16) i przez ten tytu? potwierdza swoj? wieczn? preegzystencj?54Por. J 10, 36.. Domaga si? On wiary "w imi? Jednorodzonego Syna Bo?ego" (J 3, 18). To wyznanie chrze?cija?skie pojawia si? ju? w zawo?aniu setnika wobec ukrzy?owanego Jezusa: "Prawdziwie, ten cz?owiek by? Synem Bo?ym" (Mk 15, 39). Tylko w Misterium Paschalnym wierz?cy mo?e nada? tytu?owi "Syn Bo?y" pe?ne znaczenie

445 Po zmartwychwstaniu Chrystusa Jego Boskie synostwo ukazuje si? w mocy Jego uwielbionego cz?owiecze?stwa; Jezus zosta? ustanowiony "wed?ug 653 Ducha ?wi?to?ci przez powstanie z martwych pe?nym mocy Synem Bo?ym" (Rz 1, 4)55Por. Dz 13, 33.. Aposto?owie b?d? mogli wyzna?: "Ogl?dali?my Jego chwa??, chwa??, jak? Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pe?en ?aski i prawdy" (J 1,14).

IV. Pan

446 W greckim t?umaczeniu ksi?g Starego Testamentu niewypowiedziane imi?, pod którym Bóg objawi? si? Moj?eszowi56Por. Wj 3,14.: JHWH, zosta?o oddane przez Kyrios (Pan). Pan staje si? od tej chwili powszechnym imieniem okre?laj?cym Bosko?? Boga Izraela. Nowy Testament pos?uguje si? tytu?em "Pan" w sensie 209 ?cis?ym tak w odniesieniu do Ojca, jak równie?, co jest nowo?ci?, w odniesieniu do Jezusa, uznanego w ten sposób za samego Boga57Por. 1 Kor 2, 8..

447 Sam Jezus przypisuje sobie w sposób ukryty ten tytu?, gdy dyskutuje z faryzeuszami o sensie Psalmu 11058Por. Mt 22, 41-46; por. tak?e Dz 2, 34-36; Hbr 1,13., a tak?e w sposób bezpo?redni, gdy zwraca si? do Aposto?ów59Por. J 13, 13.. W czasie ca?ego ?ycia publicznego Jezusa znaki 548 Jego panowania nad natur?, nad chorobami, nad demonami, nad ?mierci? i grzechem, ukazywa?y Jego Bosk? najwy?sz? w?adz?.

448 Bardzo cz?sto w Ewangeliach ludzie zwracaj? si? do Jezusa, nazywaj?c Go "Panem". Tytu? ten ?wiadczy o szacunku i zaufaniu tych, którzy zbli?aj? si? do Jezusa oraz oczekuj? od Niego pomocy i uzdrowienia60Por. Mt 8, 2; 14, 30; 15, 22 i in.. Wypowiadany 208, 683 za natchnieniem Ducha ?wi?tego, ten tytu? wyra?a uznanie Boskiego misterium Jezusa61Por. ?k 1, 43; 2, 11.. W spotkaniu z Jezusem zmartwychwsta?ym staje si? adoracj?: "Pan mój i Bóg mój!" (J 20, 28). Przybiera wtedy znami? mi?o?ci i przywi?zania, 641 które pozostanie charakterystyczne dla tradycji chrze?cija?skiej: "To jest Pan!" (J 21, 7).

449 Przypisuj?c Jezusowi Boski tytu? Pana, pierwsze wyznania wiary Ko?cio?a od pocz?tku stwierdzaj?62Por. Dz 2, 34-36., ?e moc, cze?? i chwa?a nale?ne Bogu Ojcu przys?uguj? 461 tak?e Jezusowi63Por. Rz 9, 5; Tt 2,13; Ap 5,13., poniewa? istnieje On "w postaci Bo?ej" (Flp 2, 6), 653 a Ojciec potwierdzi? to panowanie Jezusa, wskrzeszaj?c Go z martwych i wywy?szaj?c Go w swojej chwale64Por. Rz 10, 9; 1 Kor 12, 3; Flp 2, 9-11..

450 Od pocz?tku historii chrze?cija?skiej stwierdzenie panowania Jezusa nad 687-672 ?wiatem i nad histori?65Por. Ap 11, 15. oznacza tak?e uznanie, ?e cz?owiek nie mo?e w sposób 2242 absolutny podda? swojej wolno?ci osobistej ?adnej w?adzy ziemskiej, ale wy??cznie Bogu Ojcu i Panu Jezusowi Chrystusowi: Cezar nie jest "Panem"66Por. Mk 12, 17; Dz 5, 29.. "Ko?ció?... wierzy, ?e klucz, o?rodek i cel ca?ej ludzkiej historii znajduje si? w jego Panu i Nauczycielu"67Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 10; por. 45..

451 Modlitwa chrze?cija?ska jest przenikni?ta tytu?em "Pan", czy to b?dzie 2664-2665 zaproszenie do modlitwy: "Pan z wami", czy jej zako?czenie "przez naszego Pana Jezusa Chrystusa", czy wreszcie pe?ne ufno?ci i nadziei wo?anie: Maran atha 2817 (Pan przychodzi!) lub Marana tha (Przyjd?, Panie!) (1 Kor 16, 22); "Amen. Przyjd?, Panie Jezu!" (Ap 22, 20).

 

W skrócie

452 Imi? "Jezus" oznacza "Bóg zbawia". Dzieci? narodzone z Dziewicy Maryi jest nazwane imieniem "Jezus", "On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów" (Mt 1, 21): "Nie dano ludziom pod niebem ?adnego innego imienia, w którym mogliby?my by? zbawieni" (Dz 4,12).

453 Imi? "Chrystus" oznacza "Namaszczony", "Mesjasz". Jezus jest Chrystusem, poniewa? "Bóg nama?ci? (Go) Duchem ?wi?tym i moc?" (Dz 10, 38). On by? "Tym, który ma przyj??" (?k 7,19), przedmiotem "nadziei Izraela" (Dz 28, 20).

454 Imi? "Syn Bo?y" oznacza jedyn? i wieczn? relacj? Jezusa Chrystusa do Boga, Jego Ojca: On jest jedynym Synem Ojca
68Por. J 1,14. 18; 3, 16. 18. i samym Bogiem69Por. J I, 1.. Wiara, ?e Jezus Chrystus jest Synem Bo?ym, jest konieczna, by by? chrze?cijaninem70Por. Dz 8, 37; 1 J 2, 23..

455 Imi? "Pan" oznacza Boskie panowanie. Wyznawa? lub wzywa? Jezusa jako Pana, oznacza wierzy? w Jego Bosko??. "Nikt... nie mo?e powiedzie? bez pomocy Ducha ?wi?tego: ?Panem jest Jezus?" (1 Kor 12, 3).

 

Artyku? trzeci

"JEZUS CHRYSTUS POCZ?? SI? Z DUCHA ?WI?TEGO, NARODZI? SI? Z MARYI PANNY"

Paragraf pierwszy

SYN BO?Y STA? SI? CZ?OWIEKIEM

I. Dlaczego S?owo sta?o si? cia?em?

456 Odpowiadaj?c na to pytanie, wyznajemy w Credo Nicejsko-Konstantynopolita?skim: "Dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zst?pi? z nieba. I za spraw? Ducha ?wi?tego przyj?? cia?o z Maryi Dziewicy".

457 S?owo sta?o si? cia?em, aby nas zbawi? i pojedna? z Bogiem. Bóg "sam nas umi?owa? i pos?a? Syna swojego jako ofiar? przeb?agaln? za nasze grzechy" 607 (1 J 4, 10). "Ojciec zes?a? Syna jako Zbawiciela ?wiata" (1 J 4, 14). "On si? objawi? po to, aby zg?adzi? grzechy" (1 J 3, 5).

 

Nasza chora natura wymaga?a uzdrowienia; upad?a - potrzebowa?a podniesienia, 385 martwa - wskrzeszenia. Utracili?my posiadanie dobra, trzeba by?o je nam przywróci?. Byli?my zamkni?ci w ciemno?ciach, trzeba by?o przynie?? nam ?wiat?o. B?d?c w niewoli, oczekiwali?my Zbawiciela; jako wi??niowie potrzebowali?my pomocy, jako niewolnicy wyzwoliciela. Czy te powody by?y bez znaczenia? Czy nie zas?ugiwa?y one na wzruszenie Boga, na to, by zni?y? si? a? do poziomu naszej ludzkiej natury i nawiedzi? j?, skoro ludzko?? znajdowa?a si? w tak op?akanym i nieszcz??liwym stanie?71?w. Grzegorz z Nyssy, Oratio catechetica, 15: PG 45, 48 B.

 

458 S?owo sta?o si? cia?em, aby?my poznali w ten sposób mi?o?? Bo??: "W tym 219 objawi?a si? mi?o?? Boga ku nam, ?e zes?a? Syna swego Jednorodzonego na ?wiat, aby?my ?ycie mieli dzi?ki Niemu" (1 J 4, 9). "Tak bowiem Bóg umi?owa? ?wiat, ?e Syna swego Jednorodzonego da?, aby ka?dy, kto w Niego wierzy, nie zgin??, ale mia? ?ycie wieczne" (J 3, 16).

459 S?owo sta?o si? cia?em, by by? dla nas wzorem ?wi?to?ci: "We?cie moje 520, 823 jarzmo na siebie i uczcie si? ode Mnie..." (Mt 11, 29). "Ja jestem drog? i prawd?, 2012 i ?yciem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie" (J 14, 6). Na Górze Przemienienia Ojciec daje polecenie: "Jego s?uchajcie" (Mk 9, 7)72Por. Pwt 6, 4-5.. 1717,1965 Jest On rzeczywi?cie wzorem b?ogos?awie?stw i norm? nowego Prawa: "To jest moje przykazanie, aby?cie si? wzajemnie mi?owali, tak jak Ja was umi?owa?em" (J 15, 12). Mi?o?? ta zak?ada rzeczywist? ofiar? z siebie w pój?ciu za Nim73Por. Mk 8, 34..

460 S?owo sta?o si? cia?em, by uczyni? nas "uczestnikami Boskiej natury" 1265,1391 (2 P 1, 4). "Taka jest racja, dla której S?owo sta?o si? cz?owiekiem, Syn Bo?y Synem Cz?owieczym: aby cz?owiek, jednocz?c si? ze S?owem i przyjmuj?c w ten 1988 sposób synostwo Bo?e, sta? si? synem Bo?ym"74?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 19, 1.. "Istotnie, Syn Bo?y sta? si? cz?owiekiem, aby uczyni? nas Bogiem"75?w. Atanazy, De incarnatione, 54, 3: PG 25, 192 B.. Unigenitus Dei Filius, suae divinitatis volens nos esse participes, naturam nostram assumpsit, ut homines deos faceret factus homo - "Jednorodzony Syn Bo?y, chc?c uczyni? nas uczestnikami swego Bóstwa, przyj?? nasz? natur?, aby stawszy si? cz?owiekiem, uczyni? ludzi bogami"76?w. Tomasz z Akwinu, Opusculum 57 in festo Corporis Christi, 1.

II. Wcielenie

461 Opieraj?c si? na s?owach ?w. Jana ("S?owo sta?o si? cia?em", J 1, 14), 653, 661 Ko?ció? nazywa "Wcieleniem" fakt, ?e Syn Bo?y przyj?? natur? ludzk?, 449 by dokona? w niej naszego zbawienia. Ko?ció? opiewa misterium Wcielenia w hymnie przytoczonym przez ?w. Paw?a:

 

To d??enie niech was o?ywia; ono te? by?o w Chrystusie Jezusie. On, istniej?c w postaci Bo?ej, nie skorzysta? ze sposobno?ci, aby na równi by? z Bogiem, lecz ogo?oci? samego siebie, przyj?wszy posta? s?ugi, stawszy si? podobnym do ludzi. A w zewn?trznym przejawie uznany za cz?owieka, uni?y? samego siebie, stawszy si? pos?usznym a? do ?mierci - i to ?mierci krzy?owej (Flp 2, 5-8)77Por. Liturgia Godzin, Kantyk w I Nieszporach niedzieli..

 

462 O tej samej tajemnicy mówi List do Hebrajczyków:

Przeto przychodz?c na ?wiat, mówi (Chrystus): Ofiary ani daru nie chcia?e?, ale? Mi utworzy? cia?o; ca?opalenia i ofiary za grzech nie podoba?y si? Tobie. Wtedy rzek?em: Oto id?... abym spe?nia? wol? Twoj?, Bo?e (Hbr 10, 5-7, cytuj?c Ps 40, 7-9 LXX).

 

463 Wiara w prawdziwe Wcielenie Syna Bo?ego jest znakiem wyró?niaj?cym wiar? chrze?cija?sk?: "Po tym poznajecie Ducha Bo?ego: ka?dy duch, który 90 uznaje, ?e Jezus Chrystus przyszed? w ciele, jest z Boga" (1 J 4, 2). Takie jest od samego pocz?tku radosne przekonanie Ko?cio?a, gdy s?awi "wielk? tajemnic? pobo?no?ci" - Chrystusa, który "objawi? si? w ciele" (1 Tm 3,16).III. Prawdziwy Bóg i prawdziwy cz?owiek

464 Jedyne i ca?kowicie wyj?tkowe wydarzenie Wcielenia Syna Bo?ego nie oznacza, ?e Jezus Chrystus jest cz??ciowo Bogiem i cz??ciowo cz?owiekiem, ani ?e jest ono wynikiem niejasnego pomieszania tego, co Boskie, i tego, co ludzkie. Syn Bo?y sta? si? prawdziwie cz?owiekiem, pozostaj?c prawdziwie Bogiem. Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz?owiekiem. Ko?ció? 88 musia? broni? tej prawdy wiary i wyja?nia? j? w pierwszych wiekach, odpowiadaj?c na herezje, które j? fa?szowa?y.

465 Pierwsze herezje negowa?y nie tyle Bóstwo Chrystusa, ile raczej Jego prawdziwe cz?owiecze?stwo (doketyzm gnostycki). Od czasów apostolskich wiara chrze?cija?ska k?ad?a nacisk na prawdziwe Wcielenie Syna Bo?ego, który "przyszed? w ciele"78Por. 1 J 4, 2-3; 2 J 7.. W trzecim wieku Ko?ció? na synodzie w Antiochii musia? orzec przeciw Paw?owi z Samosaty, ?e Jezus Chrystus jest Synem Bo?ym przez natur?, a nie przez przybranie (adopcj?). Pierwszy sobór powszechny w Nicei w 325 r. wyznaje w swoim Credo, ?e Syn Bo?y jest "zrodzony, a nie stworzony, wspó?istotny Ojcu" (homousios), i pot?pia Ariusza, który przyjmowa?, ?e "Syn 242 Bo?y pochodzi? z nico?ci"79Sobór Nicejski I: DS 130. i "z innej substancji ni? Ojciec"80Sobór Nicejski I: DS 126..

466 Herezja nestoria?ska widzia?a w Chrystusie osob? ludzk? po??czon? z Osob? Bosk? Syna Bo?ego. Przeciwstawiaj?c si? tej herezji, ?w. Cyryl Aleksandryjski i trzeci sobór powszechny w Efezie w 431 r. wyznali, ?e "S?owo, jednocz?c si? przez uni? hipostatyczn? z cia?em o?ywianym dusz? rozumn?, sta?o si? cz?owiekiem"81Sobór Efeski: DS 250.. Cz?owiecze?stwo Chrystusa nie ma innego podmiotu ni? Boska Osoba Syna Bo?ego, który przyj?? je i uczyni? swoim od chwili swego pocz?cia. Na tej podstawie Sobór Efeski og?osi? w 431 r., ?e Maryja sta?a si? 495 prawdziwie Matk? Bo?? przez ludzkie pocz?cie Syna Bo?ego w swoim ?onie: "(Nazywa si? J? Matk? Bo??) nie dlatego, ?e S?owo Bo?e wzi??o od Niej swoj? Bosk? natur?, ale dlatego ?e narodzi?o si? z Niej ?wi?te cia?o obdarzone dusz? rozumn?, z którym S?owo zjednoczone hipostatycznie narodzi?o si?, jak si? mówi, wed?ug cia?a"82Sobór Efeski: DS 251..

467 Monofizyci twierdzili, ?e natura ludzka jako taka przesta?a istnie? w Chrystusie, gdy? zosta?a przyj?ta przez Bosk? Osob? Syna Bo?ego. Przeciwstawiaj?c si? tej herezji, czwarty sobór powszechny w Chalcedonie w 451 r. wyzna?:

 

Id?c za ?wi?tymi Ojcami, uczymy jednog?o?nie wyznawa?, ?e jest jeden i ten sam Syn, nasz Pan Jezus Chrystus, doskona?y w Bóstwie i doskona?y w cz?owiecze?stwie, prawdziwy Bóg i prawdziwy cz?owiek, z?o?ony z duszy rozumnej i z cia?a, wspó?istotny Ojcu co do Bóstwa, wspó?istotny nam co do cz?owiecze?stwa, "we wszystkim... z wyj?tkiem grzechu" (Hbr 4, 15). Przed wiekami zrodzony z Ojca jako Bóg, w ostatnich czasach narodzi? si? dla nas i dla naszego zbawienia jako cz?owiek z Maryi Dziewicy, Bo?ej Rodzicielki.

 

Jeden i ten sam Chrystus Pan, Syn Jednorodzony, ma by? uznany w dwóch naturach bez pomieszania, bez zamiany, bez podzia?u i bez roz??czenia. Nigdy nie zosta?a usuni?ta ró?nica natur przez ich zjednoczenie, lecz w?a?ciwo?ci ka?dej z nich s? zachowane i zjednoczone w jednej osobie i w jednej hipostazie83Sobór Chalcedo?ski: DS 301-302..

 

468 Po Soborze Chalcedo?skim niektórzy uwa?ali ludzk? natur? Chrystusa za jaki? rodzaj podmiotu osobowego. Pi?ty sobór powszechny w Konstantynopolu w 553 r. wyzna? przeciw nim o Chrystusie: "Jest tylko jedna hipostaza (czyli osoba), 254 któr? jest nasz Pan Jezus Chrystus, Jeden z Trójcy ?wi?tej84Sobór Konstantynopolita?ski II: DS 424.. Wszystko w cz?owiecze?stwie Chrystusa powinno wi?c by? przypisywane Jego Osobie Boskiej jako w?a?ciwemu podmiotowi85Por. Sobór Efeski: DS 255., nie tylko cuda, lecz tak?a cierpienia86Por. Sobór Konstantynopolita?ski II: DS 424., a nawet 616 ?mier?: "Nasz Pan Jezus Chrystus, który w swoim ciele zosta? ukrzy?owany, jest prawdziwym Bogiem, Panem chwa?y i Jednym z Trójcy ?wi?tej"87Sobór Konstantynopolita?ski II: DS 432..

469 Ko?ció? wyznaje w ten sposób, ?e Jezus jest niepodzielnie prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz?owiekiem. Jest On prawdziwie Synem Bo?ym, który sta? si? cz?owiekiem, naszym bratem, nie przestaj?c przez to by? Bogiem, 212 naszym Panem:

 

"Niezmienny w swoim Bóstwie, przyj?? to, co ludzkie" - ?piewa liturgia rzymska88Liturgia Godzin, I, Antyfona do pie?ni Zachariasza z Jutrzni 1 stycznia; por. ?w. Leon Wielki, Sermones, 21, 2-3: PL 54, 12 A.. Liturgia ?w. Jana Chryzostoma g?osi i ?piewa: "O Synu Jedyny i S?owo Boga, b?d?c nie?miertelny, raczy?e? dla naszego zbawienia przyj?? cia?o ze ?wi?tej Bo?ej Rodzicielki i zawsze Dziewicy Maryi. Bez ?adnej odmiany sta?e? si? cz?owiekiem i zosta?e? ukrzy?owany. O Chryste Bo?e, który przez swoj? ?mier? zniweczy?e? ?mier?, który jeste? Jednym z Trójcy ?wi?tej, uwielbiony z Ojcem i Duchem ?wi?tym, zbaw nas!"89Liturgia bizantyjska, troparion O Monoghenis.

 

IV. W jaki sposób Syn Bo?y jest cz?owiekiem?

470 Poniewa? w tajemniczym zjednoczeniu Wcielenia "przybrana natura nie uleg?a zniszczeniu"90Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22., Ko?ció? doszed? w ci?gu wieków do wyznania pe?nej rzeczywisto?ci ludzkiej duszy Chrystusa, z jej dzia?aniami rozumu i woli, oraz Jego ludzkiego cia?a. Równocze?nie jednak za ka?dym razem musia? przypomina?, ?e ludzka natura Chrystusa nale?y na w?asno?? do Boskiej Osoby Syna Bo?ego, przez któr? zosta?a przyj?ta. Wszystko to, kim On jest, i to, co czyni w niej, nale?y do "Jednego z Trójcy". Syn Bo?y udziela wi?c swojemu cz?owiecze?stwu 516 swojego osobowego sposobu istnienia w Trójcy. Zarówno w swojej duszy, jak w swoim ciele Chrystus wyra?a wi?c po ludzku Boskie ?ycie Trójcy91Por. J 14, 9-10.: 626

 

Syn Bo?y... ludzkimi r?koma pracowa?, ludzkim my?la? umys?em, ludzk? dzia?a? wol?, ludzkim sercem kocha?, urodzony z Maryi Dziewicy, sta? si? prawdziwie 2599 jednym z nas, we wszystkim do nas podobnym oprócz grzechu92Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22..

 

Dusza ludzka i ludzkie poznanie Chrystusa

471 Apolinary z Laodycei przyjmowa?, ?e w Chrystusie S?owo zast?pi?o dusz? lub ducha. Przeciw temu b??dowi Ko?ció? wyzna?, ?e wieczny Syn przyj?? tak?e rozumn? dusz? ludzk?93Por. Damazy I, List do biskupów wschodnich: DS 149.. 363

472 Dusza ludzka, któr? przyj?? Syn Bo?y, jest wyposa?ona w prawdziwe ludzkie poznanie. Jako takie nie mog?o by? ono nieograniczone; realizowa?o si? w warunkach historycznych Jego istnienia w czasie i przestrzeni. Dlatego Syn Bo?y, staj?c si? cz?owiekiem, móg? wzrasta? "w m?dro?ci, w latach i w ?asce" (?k 2, 52), a tak?e zdobywa? wiadomo?ci o tym, czego, b?d?c cz?owiekiem, trzeba uczy? si? w sposób do?wiadczalny94Por. Mk 6, 38; 8, 27; J 11, 34 i in.. Odpowiada?o to rzeczywisto?ci Jego dobrowolnego uni?enia w "postaci s?ugi" (Flp 2, 7).

473 Równocze?nie jednak to prawdziwe ludzkie poznanie Syna Bo?ego wyra?a?o Boskie ?ycie Jego Osoby95Por. ?w. Grzegorz Wielki, list Sicut aqua: DS 475.. "Ludzka natura Syna Bo?ego, nie sama przez si?, ale przez swoje zjednoczenie ze S?owem, poznawa?a i ukazywa?a w sobie wszystko, co przys?uguje Bogu"96?w. Maksym Wyznawca, Quaestiones et dubia, 66: PG 90, 840 A.. Przede wszystkim odnosi si? to do wewn?trznego i bezpo?redniego poznania 240 Ojca przez Syna Bo?ego, który sta? si? cz?owiekiem97Por. Mk 14, 36; Mt 11, 27; J 1,18; 8, 55.. Syn ujawnia? tak?e w swoim ludzkim poznaniu Bosk? zdolno?? przenikania my?li ukrytych w ludzkich sercach98Por. Mk 2, 8; J 2, 25; 6, 61..

474 Na mocy zjednoczenia z Bosk? m?dro?ci? w Osobie S?owa Wcielonego ludzkie poznanie Chrystusa w pe?ni uczestniczy?o w znajomo?ci wiecznych zamys?ów, które przyszed? objawi?99Por. Mk 8, 31; 9, 31; 10, 33-34; 14, 18-20. 26-30.. Jezus wprawdzie stwierdza, ?e nie zna tych zamys?ów100Por. Mk 13, 32., ale w innym miejscu wyja?nia, ?e nie otrzyma? polecenia, by to objawi?101Por. Mk 13,32..

Ludzka wo?a Chrystusa

475 W podobny sposób Ko?ció? wyzna? na szóstym soborze powszechnym102Sobór Konstantynopolita?ski III (681)., ?e Chrystus posiada dwie wole i dwa dzia?ania naturalne, Boskie i ludzkie, nie 2008 przeciwstawne, ale wspó?dzia?aj?ce. S?owo, które sta?o si? cia?em, chcia?o wi?c 2824 po ludzku - w pos?usze?stwie swemu Ojcu - tego wszystkiego, co w sposób Boski razem z Ojcem i Duchem ?wi?tym zdecydowa?o dla naszego zbawienia103Por. Sobór Konstantynopolita?ski III: DS 556-559.. Ludzka wola Chrystusa "idzie za Jego wol? Bo??, nie sprzeciwiaj?c si? jej ani nie opieraj?c, ale raczej podporz?dkowuj?c si? tej Boskiej i wszechmocnej woli"104Sobór Konstantynopolita?ski III: DS 556..

Prawdziwe cia?o Chrystusa

476 Poniewa? S?owo sta?o si? cia?em, przyjmuj?c prawdziwe cz?owiecze?stwo, przyj??o tak?e jego ograniczenia105Por. Synod Latera?ski (649): DS 504.. Na tej podstawie ludzkie oblicze Jezusa 1159-1162 mo?e by? "przedstawiane"106Por. Ga 3, 1.. Na siódmym soborze powszechnym Ko?ció? 2129-2132 uzna? za dozwolone ukazywanie go na ?wi?tych obrazach107Sobór Nicejski II (787): DS 600-603..

477 Równocze?nie Ko?ció? zawsze twierdzi?, ?e w ciele Jezusa Bóg, "b?d?c niewidzialny, ukaza? si? naszym oczom"108Msza? Rzymski, II Prefacja o Narodzeniu Pa?skim.. Indywidualne cechy cia?a Chrystusa rzeczywi?cie wyra?aj? Bosk? Osob? Syna Bo?ego. Uczyni? On swoimi rysy swojego ludzkiego cia?a do tego stopnia, ?e namalowane na ?wi?tym obrazie mog? by? otaczane kultem, poniewa? wierz?cy, który czci Jego obraz, "czci osob?, któr? obraz przedstawia"109Sobór Nicejski II (787): DS 601..

Serce S?owa Wcielonego

478 Jezus w czasie swego ziemskiego ?ycia, swojej agonii i swojej m?ki pozna? i umi?owa? nas wszystkich i ka?dego z osobna oraz wyda? si? za ka?dego z nas: 487 "Syn Bo?y... umi?owa? mnie i samego siebie wyda? za mnie" (Ga 2, 20). 368 Umi?owa? nas wszystkich ludzkim sercem. Z tego powodu Naj?wi?tsze Serce 2669 Jezusa, przebite za nasze grzechy i dla naszego zbawienia110Por. J 19, 34., "jest uwa?ane za 766 znak i wyj?tkowy symbol tej mi?o?ci, któr? Boski Odkupiciel mi?uje nieustannie Wiecznego Ojca i wszystkich ludzi bez wyj?tku"111Pius XII, enc. Haurietis aquas: DS 3924; por. ten?e, enc. Mystici Corporis: DS 3812..

 

W skrócie

479 W czasie ustalonym przez Boga wcieli? si? Jedyny Syn Ojca, wieczne S?owo, to znaczy S?owo i substancjalny Obraz Ojca; nie trac?c natury Boskiej, przyj?? natur? ludzk?.

480 Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz?owiekiem w jedno?ci swojej Osoby Boskiej; z tej racji jest On jedynym Po?rednikiem mi?dzy Bogiem i lud?mi.

481 Chrystus ma dwie natury, Bosk? i ludzk?, nie pomieszane, ale zjednoczone w jednej Osobie Syna Bo?ego.

482 Chrystus, b?d?c prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz?owiekiem, ma ludzki rozum i wol?, doskonale zgodne oraz podporz?dkowane Jego Boskiemu rozumowi i woli, które posiada wspólnie z Ojcem i Duchem ?wi?tym.

483 Wcielenie stanowi wiec tajemnic? przedziwnego zjednoczenia natury Boskiej i natury ludzkiej w jedynej Osobie S?owa.

 

Paragraf drugi

"POCZ?? SI? Z DUCHA ?WI?TEGO,

NARODZI? SI? Z MARYI PANNY"I. Pocz?? si? z Ducha ?wi?tego...

484 Zwiastowanie Maryi zapocz?tkowuje "pe?ni? czasu" (Ga 4, 4), to znaczy wype?nienie czasu obietnic i przygotowa?. Maryja jest powo?ana do pocz?cia Tego, w którym zamieszka "ca?a Pe?nia: Bóstwo, na sposób cia?a" (Kol 2, 9). 461 Boska odpowied? na Jej pytanie: "Jak?e si? to stanie, skoro nie znam m??a?" (?k 1, 34), mówi o mocy Ducha ?wi?tego: "Duch ?wi?ty zst?pi na Ciebie" 721 (?k 1, 35).

485 Pos?anie Ducha ?wi?tego jest zawsze po??czone z pos?aniem Syna i skierowane do niego112Por. J 16, 14-15.. Duch ?wi?ty, który jest "Panem i O?ywicielem", zostaje pos?any, aby u?wi?ci? ?ono Maryi Dziewicy i w sposób Boski uczyni? je 689, 723 p?odnym; sprawia On, ?e Maryja pocz??a wiecznego Syna Ojca w cz?owiecze?stwie, które wzi?? od Niej.

486 Jedyny Syn Ojca, pocz?ty jako cz?owiek w ?onie Maryi Dziewicy, jest 437 "Chrystusem", to znaczy namaszczonym przez Ducha ?wi?tego113Por. Mt 1, 20; ?k 1, 35. od pocz?tku swego ziemskiego ?ycia, chocia? b?dzie objawia? si? stopniowo: pasterzom114Por. ?k 2, 8-20., m?drcom115Por. Mt 2,1-12., Janowi Chrzcicielowi116Por. J 1, 31-34., uczniom117Por. J 2, 11.. Ca?e ?ycie Jezusa Chrystusa b?dzie wi?c ukazywa?, ?e "Bóg nama?ci? (Go) Duchem ?wi?tym i moc?" (Dz 10, 38).

II. ...narodzi? si? z Maryi Dziewicy

487 Wiara katolicka w odniesieniu do Maryi opiera si? na wierze w Chrystusa, 963 a to, czego naucza ona o Maryi, wyja?nia z kolei wiar? w Chrystusa.

Przeznaczenie Maryi

488 "Zes?a? Bóg Syna swego" (Ga 4, 4), lecz by "utworzy? Mu cia?o"118Por. Hbr 10, 5., chcia? wolnej wspó?pracy stworzenia. W tym celu Bóg odwiecznie wybra? na Matk? swego Syna córk? Izraela, m?od? ?ydówk? z Nazaretu w Galilei, Dziewic? po?lubion? "m??owi, imieniem Józef, z rodu Dawida; a Dziewicy by?o na imi? Maryja" (?k 1, 26-27).

 

By?o za? wol? Ojca mi?osierdzia, aby Wcielenie poprzedzi?a zgoda Tej, która przeznaczona zosta?a na matk?, by w ten sposób, podobnie jak niewiasta przyczyni?a si? do ?mierci, tak równie? niewiasta przyczyni?a si? do ?ycia119Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56; por. 61..

 

489 Pos?anie Maryi zosta?o przygotowane w Starym Przymierzu przez pos?anie 722 wielu ?wi?tych kobiet. Mimo swojego niepos?usze?stwa Ewa ju? na 410 pocz?tku otrzymuje obietnic? potomstwa, które odniesie zwyci?stwo nad Z?ym120Por. Rdz 3, 15., oraz obietnic?, ?e b?dzie matk? wszystkich ?yj?cych121Por. Rdz 3, 20.. Na mocy tej 145 obietnicy Sara pocz??a syna mimo swego podesz?ego wieku122Por. Rdz 18, 10-14; 21, 1-2.. Wbrew wszelkim ludzkim oczekiwaniom Bóg wybiera to, co by?o uwa?ane za niemocne i s?abe123Por. 1 Kor 1, 27., by pokaza? wierno?? swojej obietnicy: Ann?, matk? Samuela124Por. 1 Sm 1., 64 Debor?, Rut, Judyt? i Ester? oraz wiele innych kobiet. Maryja "zajmuje pierwsze miejsce w?ród pokornych i ubogich Pana, którzy z ufno?ci? oczekuj? od Niego zbawienia i dost?puj? go. Wraz z Ni? wreszcie, wznios?? Cór? Syjonu, po d?ugim oczekiwaniu spe?nienia obietnicy, przychodzi pe?nia czasu i nastaje nowa ekonomia zbawienia"125Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 55..Niepokalane Pocz?cie

490 Aby by? Matk? Zbawiciela, "zosta?a obdarzona przez Boga godnymi tak wielkiego zadania darami"126Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56.. W chwili Zwiastowania anio? Gabriel pozdrawia J? jako "pe?n? ?aski" (?k 1, 28). Istotnie, by móc da? dobrowolne przyzwolenie 2676, 2853 wiary na zapowied? swego powo?ania, by?o konieczne, aby Maryja by?a 2001 ca?kowicie przenikni?ta przez ?ask? Bo??.

491 W ci?gu wieków Ko?ció? u?wiadomi? sobie, ?e Maryja, nape?niona "?ask?" przez Boga (?k 1, 28), zosta?a odkupiona od chwili swego pocz?cia. 411 W?a?nie to wyra?a dogmat Niepokalanego Pocz?cia, og?oszony w 1854 r. przez papie?a Piusa IX:

 

Naj?wi?tsza Maryja Dziewica od pierwszej chwili swego pocz?cia, przez ?ask? i szczególny przywilej Boga wszechmog?cego, na mocy przewidzianych zas?ug Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego, zosta?a zachowana nienaruszona od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego127Pius IX, bulla Ineffabilis Deus: DS 2803..

 

492 Maryja zosta?a "ubogacona od pierwszej chwili pocz?cia blaskami szczególnej zaiste ?wi?to?ci"128Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56.; ?wi?to?? ta pochodzi w ca?o?ci od Chrystusa; jest Ona "odkupiona w sposób wznio?lejszy ze wzgl?du na zas?ugi swego Syna"129Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 53.. 2011 Bardziej ni? wszystkie inne osoby stworzone Ojciec nape?ni? J? "wszelkim 1077 b?ogos?awie?stwem... na wy?ynach niebieskich - w Chrystusie" (Ef 1, 3). Wybra? J? "z mi?o?ci przed za?o?eniem ?wiata, aby by?a ?wi?ta i nieskalana przed Jego obliczem"130Por. Ef 1, 4..493 Ojcowie Tradycji wschodniej nazywaj? Maryj? "Ca?? ?wi?t?" (Panaghia), czcz? J? jako "woln? od wszelkiej zmazy grzechowej, jakby utworzon? przez Ducha ?wi?tego i ukszta?towan? jako nowe stworzenie"131Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56.. Dzi?ki ?asce Bo?ej Maryja przez ca?e ?ycie pozosta?a wolna od wszelkiego grzechu osobistego.

"Niech mi si? stanie wed?ug s?owa twego..."

494 Na zapowied?, ?e porodzi "Syna Najwy?szego", nie znaj?c m??a, moc? 2617, 148 Ducha ?wi?tego132Por. ?k I, 28-37., Maryja odpowiedzia?a "pos?usze?stwem wiary" (Rz 1, 5), pewna, ?e "dla Boga... nie ma nic niemo?liwego": "Oto ja s?u?ebnica Pa?ska niech mi si? stanie wed?ug twego s?owa" (?k 1, 37-38). W ten sposób, zgadzaj?c si? na s?owo Bo?e, Maryja sta?a si? Matk? Jezusa i przyjmuj?c ca?ym sercem 968 Bo?? wol? zbawienia, w czym nie przeszkodzi? Jej ?aden grzech, odda?a si? ca?kowicie osobie i dzie?u swego Syna, by dzi?ki ?asce Bo?ej, pod zwierzchnictwem Syna i w zjednoczeniu z Nim, s?u?y? tajemnicy Odkupienia133Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56..

 

Jak powiada ?w. Ireneusz, "b?d?c pos?uszn?, sta?a si? przyczyn? zbawienia zarówno dla siebie, jak i dla ca?ego rodzaju ludzkiego". Tote? niema?o Ojców staro?ytnych w swoim nauczaniu ch?tnie wraz z nim stwierdza: "W?ze? spl?tany przez niepos?usze?stwo Ewy rozwi?zany zosta? przez pos?usze?stwo Maryi; co zwi?za?a przez niewierno?? dziewica Ewa, to dziewica Maryja rozwi?za?a przez 726 wiar?"; przeprowadziwszy za? to porównanie z Ew?, nazywaj? Maryj? "matk? ?yj?cych" i niejednokrotnie stwierdzaj?: "?mier? przez Ew?, ?ycie przez Maryj?"134Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56..

 

Boskie macierzy?stwo Maryi495 Maryja, nazywana w Ewangeliach "Matk? Jezusa" (J 2,1;19, 25)135Por. Mt 13, 55; por. ?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 22, 4., ju? przed narodzeniem swego Syna jest og?oszona przez El?biet?, pod natchnieniem Ducha ?wi?tego, "Matk? mojego Pana" (?k 1, 43). Istotnie, Ten, którego pocz??a jako cz?owieka z Ducha ?wi?tego i który prawdziwie sta? si? Jej Synem wed?ug cia?a, nie jest nikim innym jak wiecznym Synem Ojca, drug? Osob? 466, 2677 Trójcy ?wi?tej. Ko?ció? wyznaje, ?e Maryja jest rzeczywi?cie Matk? Bo?? (Theotokos)136Por. Sobór Efeski: DS 251..

Dziewictwo Maryi

496 Ju? w pierwszych Symbolach wiary137Por. DS 10-64. Ko?ció? wyznawa?, ?e Jezus zosta? pocz?ty jedynie przez moc Ducha ?wi?tego w ?onie Dziewicy Maryi, stwierdzaj?c tak?e aspekt cielesny tego wydarzenia: Jezus zosta? pocz?ty "z Ducha ?wi?tego, bez nasienia m?skiego"138Synod Latera?ski (649): DS 503.. Ojcowie Ko?cio?a widz? w dziewiczym pocz?ciu znak, ?e to rzeczywi?cie Syn Bo?y przyszed? w cz?owiecze?stwie podobnym do naszego.

 

W ten sposób mówi ?w. Ignacy Antioche?ski (pocz?tek II wieku): "Jeste?cie mocno przekonani, ?e nasz Pan jest rzeczywi?cie z rodu Dawida wed?ug cia?a139Por. Rz 1, 3.. Synem Bo?ym wed?ug woli i mocy Bo?ej140Por. J 1, 13.; prawdziwie narodzonym z Dziewicy... On by? prawdziwie w swoim ciele przybity do krzy?a pod Poncjuszem Pi?atem... prawdziwie cierpia?, tak?e prawdziwie zmartwychwsta?"141?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Smyrnaeos,1-2..

 

497 Opowiadania ewangeliczne142Por. Mt 1, 18-25; ?k 1, 26-38. uznaj? dziewicze pocz?cie za dzie?o Bo?e, przekraczaj?ce wszelkie rozumienie i wszelkie ludzkie mo?liwo?ci143Por. ?k 1, 34.: "Z Ducha ?wi?tego jest to, co si? w Niej pocz??o" - mówi anio? do Józefa o Maryi, jego Ma??once (Mt 1, 20). Ko?ció? widzi w tym wype?nienie Bo?ej obietnicy danej przez proroka Izajasza: "Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna" (Iz 7, 14; zgodnie z greckim t?umaczeniem Mt 1, 23).498 Zaniepokojenie wywo?ywa? niekiedy fakt milczenia Ewangelii ?w. Marka i Listów Nowego Testamentu o dziewiczym pocz?ciu przez Maryj?. Mo?na by?o tak?e stawia? sobie pytanie, czy nie chodzi tu o jakie? legendy lub konstrukcje teologiczne bez podstaw historycznych. Trzeba na to odpowiedzie?, ?e wiara w dziewicze pocz?cie Jezusa spotka?a si? z ?yw? opozycj?, drwinami i niezrozumieniem ze strony niewierz?cych, ?ydów i pogan144Por. ?w. Justyn, Dialogus cum Tryphone Judaeo, 99, 7; Orygenes, Contra Celsum,1, 32, 69 i in.. Nie by?a ona motywowana mitologi? poga?sk? czy jak?? adaptacj? ówczesnych idei. Sens tego wydarzenia jest dost?pny tylko dla wiary, która widzi go 90 "w powi?zaniu tajemnic mi?dzy sob?"145Sobór Watyka?ski I: DS 3016., w ca?o?ci misteriów Chrystusa, od Wcielenia a? do Paschy. Ju? ?w. Ignacy Antioche?ski ?wiadczy o tym powi?zaniu: "Ksi??? tego ?wiata nie zna? dziewictwa Maryi i Jej rozwi?zania, jak równie? ?mierci Pana; te trzy niezwyk?e tajemnice wype?ni?y si? w milczeniu Boga"146?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Ephesios, 19, 1; por. 1 Kor 2, 8.. 2717

Maryja - "zawsze Dziewica"

499 Pog??bienie wiary w dziewicze macierzy?stwo Maryi doprowadzi?o Ko?ció? do wyznania Jej rzeczywistego i trwa?ego dziewictwa147Por. Sobór Konstantynopolita?ski II: DS 427., tak?e w zrodzeniu Syna Bo?ego, który sta? si? cz?owiekiem148Por. ?w. Leon Wielki, list Lectis dilectionis tuae: DS 291, 294; Pelagiusz I, list Humani generis: DS 442; Synod Latera?ski (649): DS 503; Synod Toleda?ski XVI: DS 571; Pius IV, konst. Cum quorumdam hominum: DS 1880.. Istotnie, narodzenie Chrystusa "nie naruszy?o Jej dziewiczej czysto?ci, lecz j? u?wi?ci?o"149Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 57.. Liturgia Ko?cio?a czci Maryj? jako Aeiparthenos, "zawsze Dziewic?"150Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 52..

500 Niekiedy jest wysuwany w tym miejscu zarzut, ?e Pismo ?wi?te mówi o braciach i siostrach Jezusa151Por. Mk 3, 31-35; 6, 3; 1 Kor 9, 5; Ga 1, 19.. Ko?ció? zawsze przyjmowa?, ?e te fragmenty nie odnosz? si? do innych dzieci Maryi Dziewicy. W rzeczywisto?ci Jakub i Józef, "Jego bracia" (Mt 13, 55), s? synami innej Marii, nale??cej do kobiet us?uguj?cych Chrystusowi152Por. Mt 27, 56., okre?lanej w znacz?cy sposób jako "druga Maria" (Mt 28,1). Chodzi tu o bliskich krewnych Jezusa wed?ug wyra?enia znanego w Starym Testamencie153Por. Rdz 13, 8; 14, 16; 29, 15 i in..

501 Jezus jest jedynym Synem Maryi. Macierzy?stwo duchowe Maryi154Por. J 19, 26-27; Ap 12, 17. 969 rozci?ga si? jednak na wszystkich ludzi, których Jezus przyszed? zbawi?: Maryja zrodzi?a "Syna, którego Bóg ustanowi? ?pierworodnym mi?dzy wielu bra?mi? 970 (Rz 8, 29), to znaczy mi?dzy wiernymi, w których zrodzeniu i wychowywaniu wspó?dzia?a sw? mi?o?ci? macierzy?sk?"155Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 63..

Dziewicze macierzy?stwo Maryi w zamy?le Bo?ym

502 Refleksja wiary mo?e odkry?, w powi?zaniu z ca?o?ci? Objawienia, 90 tajemnicze racje, dla których Bóg w swoim zamy?le zbawczym chcia?, by Jego Syn narodzi? si? z Dziewicy. Racje te dotycz? zarówno Osoby i odkupie?czego pos?ania Chrystusa, jak równie? przyj?cia tego pos?ania przez Maryj? dla wszystkich ludzi.

503 Dziewictwo Maryi ukazuje absolutn? inicjatyw? Boga we Wcieleniu. Bóg jest 422 jedynym Ojcem Jezusa156Por. ?k 2, 48-49. "Nigdy nie by? oddalony od Ojca z powodu natury ludzkiej, któr? przyj??... jest naturalnym Synem swego Ojca przez swoje Bóstwo, naturalnym Synem swojej Matki przez swoje cz?owiecze?stwo, ale w?a?ciwym Synem Bo?ym w obydwu naturach"157Synod we Friuli (796): DS 619..

504 Jezus pocz?? si? z Ducha ?wi?tego w ?onie Dziewicy Maryi, poniewa? jest Nowym 359 Adamem158Por. 1 Kor 15, 45., który daje pocz?tek nowemu stworzeniu: "Pierwszy cz?owiek z ziemi ziemski, drugi Cz?owiek - z nieba" (1 Kor 15, 47). Cz?owiecze?stwo Chrystusa od chwili pocz?cia jest nape?nione Duchem ?wi?tym, poniewa? Bóg "z niezmierzonej obfito?ci udziela Mu Ducha" (J 3, 34). Z "pe?no?ci" Tego, który jest G?ow? odkupionej ludzko?ci159Por. Kol 1, 18., "wszyscy?my otrzymali - ?ask? po ?asce" (J 1, 16).

505 Jezus, Nowy Adam, przez swe dziewicze pocz?cie zapocz?tkowuje nowe narodziny dzieci przybranych w Duchu ?wi?tym przez wiar?. "Jak?e si? to stanie?" (?k 1, 34)160Por. J 3, 9.. 1265 Udzia? w ?yciu Bo?ym nie pochodzi "z krwi ani z ??dzy cia?a, ani z woli m??a, ale z Boga" (J 1, 13). Przyj?cie tego ?ycia jest dziewicze, poniewa? jest ono ca?kowicie udzielane cz?owiekowi przez Ducha. Oblubie?czy sens powo?ania ludzkiego w relacji do Boga161Por. 2 Kor 11, 2. wype?nia si? doskonale w dziewiczym macierzy?stwie Maryi.

506 Maryja jest dziewic?, poniewa? Jej dziewictwo jest znakiem Jej wiary "nie ska?onej ?adnym w?tpieniem" i Jej niepodzielnego oddania si? woli Bo?ej162Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 63 i 1 Kor 7, 34-35.. W?a?nie ta wiara 148, 1814 pozwala Jej sta? si? Matk? Zbawiciela: Beatior est Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi - "Maryja jest bardziej b?ogos?awiona przez to, ?e przyj??a Jezusa wiar?, ni? przez to, ?e pocz??a Go ciele?nie"163?w. Augustyn, De sancta virginitate, 3: PL 40, 398..

507 Maryja jest równocze?nie dziewic? i matk?, poniewa? jest figur? i najdoskonalsz? realizacj? Ko?cio?a164Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 63.. "Ko?ció?... dzi?ki przyjmowanemu z wiar? s?owu Bo?emu 967 sam tak?e staje si? matk?: przez przepowiadanie bowiem i chrzest rodzi do nowego i nie?miertelnego ?ycia synów z Ducha ?wi?tego pocz?tych i z Boga zrodzonych. Ko?ció? jest tak?e dziewic?, która nieskazitelnie i w czysto?ci dochowuje wiary 149 danej Oblubie?cowi"165Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 64..

 

W skrócie

 

508 Z potomstwa Ewy Bóg wybra? Maryj? Dziewic?, aby by?a Matk? Jego Synu. Jako "pe?na ?aski" jest Ona "wspania?ym owocem Odkupienia"
166Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 103.; od pierwszej chwili swego pocz?cia zosta?a ca?kowicie zachowana od zmazy grzechu pierworodnego oraz przez cale ?ycie pozosta?a wolna od wszelkiego grzechu osobistego.

509 Maryja jest prawdziwie "Matk? Bo??", poniewa? jest Matk? wiecznego Syna Bo?ego, który stal si? cz?owiekiem i który sam jest Bogiem.

 

510 Maryja "by?a Dziewic? przy pocz?ciu swego Syna, Dziewic? jako brzemienna, Dziewic? jako karmi?ca w?asn? piersi?, Dziewic? zawsze"
167?w. Augustyn, Sermones, 186, 1: PL 38, 999.: ca?? swoj? istot? jest Ona "s?u?ebnic? Pa?sk?" (?k 1, 38).

511 Dziewica Maryja "woln? wiar? i pos?usze?stwem czynnie wspó?pracowa?a w dziele zbawienia ludzkiego"168Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 56.. Wypowiedzia?a swoje "tak" "loco totius humanae naturae" - w imieniu ca?ej ludzkiej natury169?w. Tomasz z Akwinu, Sunama theologiae, III, 30, 1.. Przez swoje pos?usze?stwo sta?a si? now? Ew?, Matk? ?yj?cych.

 

Paragraf trzeci

MISTERIA ?YCIA CHRYSTUSA

512 Je?li chodzi o ?ycie Chrystusa, Symbol wiary mówi tylko o misteriach Wcielenia (pocz?cie i narodzenie) i Paschy (m?ka, ukrzy?owanie, ?mier?, pogrzeb, zst?pienie do piekie?, zmartwychwstanie, wniebowst?pienie). Nie mówi wprost o misteriach ukrytego i publicznego ?ycia Jezusa, ale artyku?y 1163 wiary dotycz?ce Wcielenia i Paschy wyja?niaj? ca?e ziemskie ?ycie Chrystusa. Wszystko, "co Jezus czyni? i czego naucza? od pocz?tku a? do dnia, w którym... zosta? wzi?ty do nieba" (Dz 1, 1-2), trzeba widzie? w ?wietle misteriów Bo?ego Narodzenia i Paschy.

513 Zale?nie od okoliczno?ci katecheza powinna ukazywa? ca?e bogactwo 426, 561 misteriów Jezusa. W tym miejscu wystarczy wskaza? pewne elementy wspólne wszystkim misteriom ?ycia Chrystusa (I), by zarysowa? potem g?ówne tajemnice ?ycia ukrytego (II) i ?ycia publicznego (III) Jezusa.

I. Ca?e ?ycie Chrystusa jest misterium

514 Ewangelie nie przekazuj? wielu informacji, które zaspokaja?yby ludzk? ciekawo?? dotycz?c? Jezusa. Prawie nic nie zosta?o powiedziane o Jego ?yciu w Nazarecie, a nawet nie ma relacji o du?ej cz??ci Jego ?ycia publicznego170Por. J 20, 30.. To, co znajduje si? w Ewangeliach, zosta?o napisane, "aby?cie wierzyli, ?e Jezus jest Mesjaszem, Synem Bo?ym, i aby?cie wierz?c mieli ?ycie w imi? Jego" (J 20, 31).

515 Ewangelie zosta?y napisane przez ludzi nale??cych do pierwszych wierz?cych17lPor. Mk 1, 1; J 21, 24., 126 którzy chcieli podzieli? si? wiar? z innymi. Poznawszy przez wiar?, kim jest Jezus, mogli oni zobaczy? i ukaza? innym ?lady Jego misterium w ca?ym Jego ziemskim ?yciu. Wszystko w ?yciu Jezusa, od pieluszek przy Jego narodzeniu172Por. ?k 2, 7. a? po ocet podany podczas m?ki173Por. Mt 27, 48. i p?ótna pozosta?e w grobie po Jego zmartwychwstaniu174Por. J 20, 7., jest znakiem Jego misterium. Przez czyny, cuda i s?owa zosta?o objawione, ?e "w Nim... mieszka ca?a Pe?nia: Bóstwo na sposób cia?a" (Kol 2, 9). Cz?owiecze?stwo Jezusa ukazuje si? w ten sposób jako 609, 774 "sakrament", to znaczy znak i narz?dzie Jego Bóstwa i zbawienia, które przynosi. To, co by?o widzialne w Jego ziemskim ?yciu, prowadzi do niewidzialnego 477 misterium Jego synostwa Bo?ego i Jego odkupie?czego pos?ania.

Wspólne cechy misteriów Jezusa

516 Ca?e ?ycie Jezusa jest Objawieniem Ojca: Jego s?owa i czyny, milczenie i cierpienia, sposób bycia i mówienia. Jezus mo?e powiedzie?: "Kto Mnie 65 zobaczy?, zobaczy? tak?e i Ojca" (J 14, 9), a Ojciec oznajmia: "To jest Syn mój, Wybrany, Jego s?uchajcie!" (?k 9, 35). Poniewa? nasz Pan sta? si? cz?owiekiem, by wype?ni? wol? Ojca175Por. Hbr 10, 5-7., dlatego nawet najmniejsze szczegó?y Jego misteriów 2708 ukazuj? "mi?o?? Boga ku nam" (1 J 4, 9).

517 Ca?e ?ycie Chrystusa jest misterium Odkupienia. Odkupienie przychodzi do nas przede wszystkim przez krew Krzy?a176Por. Ef 1, 7; Kol I, 13-14; 1 P 1, 18-19., ale to misterium jest obecne 606, 1115 w dziele ca?ego ?ycia Chrystusa; jest ju? w Jego Wcieleniu, przez które, stawszy si? ubogim, ubogaci? nas swoim ubóstwem177Por. 2 Kor 8, 9.; w Jego ?yciu ukrytym, w którym przez swoje poddanie178Por. ?k 2, 51. naprawia nasze niepos?usze?stwo; w Jego s?owie, przez które oczyszcza s?uchaczy179Por. J 15, 3.; w Jego uzdrowieniach i egzorcyzmach, przez które "On wzi?? na siebie nasze s?abo?ci i nosi? nasze choroby" (Mt 8, 17)180Por. Iz 53, 4.; w Jego Zmartwychwstaniu, przez które nas usprawiedliwia181Por. Rz 4, 25..

518 Ca?e ?ycie Chrystusa jest misterium "rekapitulacji" w Nim jako G?owie. Wszystko, co Jezus uczyni?, powiedzia? i wycierpia?, mia?o na celu na nowo 668, 2748 skierowa? cz?owieka do jego pierwotnego powo?ania:

 

Kiedy Syn Bo?y przyj?? cia?o i sta? si? cz?owiekiem, dokona? w sobie nowego zjednoczenia d?ugiej historii ludzkiej i da? nam zbawienie. To wi?c, co utracili?my w Adamie, czyli bycie na obraz i podobie?stwo Bo?e, odzyskujemy w Jezusie Chrystusie182?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 18,1.. Dlatego w?a?nie Chrystus przeszed? przez wszystkie okresy ?ycia, przywracaj?c przez to wszystkim ludziom komuni? z Bogiem183?w. Ireneusz, Adversus haereses, III, 18, 7; por. II, 22, 4..

 

Nasza komunia z misteriami Jezusa519 Ca?e bogactwo Chrystusa "jest przeznaczone dla ka?dego cz?owieka, ono jest dobrem ka?dego cz?owieka"184Jan Pawe? II, enc. Redemptor hominis, 11.. Chrystus nie ?y? dla siebie, ale dla nas, od 793, 602 chwili Wcielenia "dla nas ludzi i dla naszego zbawienia" a? do swojej ?mierci "za nasze grzechy" (1 Kor 15, 3) i Zmartwychwstania "dla naszego usprawiedliwienia" (Rz 4, 25). Tak?e teraz jeszcze jest On naszym "Rzecznikiem wobec Ojca" (1 J 2, 1), "bo zawsze ?yje, aby si? wstawia?" za nami (Hbr 7, 25). Ze 1085 wszystkim, co prze?y? i wycierpia? za nas raz na zawsze, jest ci?gle obecny "przed obliczem Boga", "aby teraz wstawia? si? za nami" (Hbr 9, 24).

520 Jezus w ca?ym swoim ?yciu ukazuje si? jako nasz wzór185Por. Rz 15, 5; Flp 2, 5.: jest "cz?owiekiem 459, 359 doskona?ym"186Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 38., który zaprasza nas, aby?my si? stali Jego uczniami i szli 2607 za Nim. Przez swoje uni?enie da? nam wzór do na?ladowania187Por. J 13, 15., przez swoj? modlitw? poci?ga do modlitwy188Por. ?k 11,1., przez swoje ubóstwo wzywa do dobrowolnego przyj?cia ogo?ocenia i prze?ladowa?189Por. Mt 5, 11-12..

521 Wszystko, co Chrystus prze?y?, czyni? po to, aby?my mogli prze?ywa? to 2715 w Nim i aby On prze?ywa? to w nas. "Przez Wcielenie swoje Syn Bo?y zjednoczy? 1391 si? jako? z ka?dym cz?owiekiem"190Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22.. Jeste?my powo?ani do tego, by stawa? si? coraz bardziej jedno z Nim. Jako cz?onkom swego Cia?a daje On nam udzia? w tym, co prze?y? w ludzkim ciele dla nas i jako nasz wzór:

 

Powinni?my przed?u?a? i dope?nia? w sobie zbawcze dzie?o Chrystusa; powinni?my prosi? Go cz?sto, aby doprowadzi? je do ostatecznego wype?nienia w nas i w ca?ym Ko?ciele... Tymczasem Syn Bo?y pragnie przekaza? nam, jakby rozwija? i przed?u?a? swe misteria w nas i w ca?ym swoim Ko?ciele przy pomocy ?ask, których chce nam udzieli?, oraz skutków, których dzi?ki tym misteriom pragnie w nas dokona?. W takim znaczeniu Chrystus pragnie dope?ni? w nas swoje misteria191?w. Jan Eudes, Tractatus de regno Iesu, por. Liturgia Godzin, IR, Godzina czyta? z pi?tku 33 tygodnia zwyk?ego..

 

II. Misteria dzieci?ctwa i ukrytego ?ycia Jezusa

Przygotowania

522 Przyj?cie Syna Bo?ego na ziemi? jest tak wielkim wydarzeniem, ?e Bóg 711, 762 zechcia? przygotowywa? je w ci?gu wieków. Wszystkie obrz?dy i ofiary, figury i symbole "Pierwszego Przymierza"192Por. Hbr 9,15. Bóg ukierunkowa? ku Chrystusowi; zapowiada Go przez usta proroków, których posy?a kolejno do Izraela. Budzi tak?e w sercu pogan niejasne oczekiwanie tego przyj?cia.

523 ?wi?ty Jan Chrzciciel jest bezpo?rednim poprzednikiem Pana193Por. Dz 13, 24., pos?anym, 712-720 by przygotowa? Mu drogi194Por. Mt 3, 3.. "Prorok Najwy?szego" (?k 1, 76) przerasta wszystkich proroków195Por. ?k 7, 26., jest ostatnim z nich196Por. Mt 11, 13., zapocz?tkowuje Ewangeli?197Por. Dz 1, 22; ?k 16, 16., pozdrawia Chrystusa ju? w ?onie matki198Por. ?k 1, 41. i znajduje rado?? jako "przyjaciel oblubie?ca" (J 3, 29), nazywaj?c Go Barankiem Bo?ym, "który g?adzi grzech ?wiata" (J 1, 29). Poprzedzaj?c Jezusa "w duchu i mocy Eliasza" (?k 1, 17), ?wiadczy o Nim swoim przepowiadaniem, swoim chrztem nawrócenia, a w ko?cu swoim m?cze?stwem199Por. Mk 6, 17-29..

524 Celebruj?c co roku liturgi? Adwentu, Ko?ció? aktualizuje to oczekiwanie Mesjasza; uczestnicz?c w d?ugim przygotowaniu pierwszego przyj?cia Zbawiciela, 1171 wierni odnawiaj? gor?ce pragnienie Jego drugiego Przyj?cia200Por. Ap 22, 17.. Przez celebracj? narodzin i m?cze?stwa Poprzednika Ko?ció? jednoczy si? z jego pragnieniem: "Potrzeba, by On wzrasta?, a ja ?ebym si? umniejsza?" (J 3, 30).

Misterium Bo?ego Narodzenia

525 Jezus narodzi? si? w n?dznej stajni, w ubogiej rodzinie201Por. ?k 2, 6-7.; pro?ci pasterze s? pierwszymi ?wiadkami tego wydarzenia. W?a?nie w tym ubóstwie objawia 437 si? chwa?a nieba202Por. ?k 2, 8-20.. Ko?ció? nie przestaje opiewa? chwa?y tej nocy: 2443

 

Dzisiaj Dziewica wydaje na ?wiat Wiecznego,

A ziemia u?ycza groty Niedost?pnemu.

Wys?awiaj? Go anio?owie i pasterze,

Zbli?aj? si? m?drcy, id?c za gwiazd?,

Poniewa? narodzi?e? si? dla nas,

Ma?e Dzieci?tko, wieczny Bo?e!203Kontakion Romana Piewcy.

 

526 "Sta? si? dzieckiem" wobec Boga - to warunek wej?cia do Królestwa204Por. Mt 18, 3-4.. W tym celu trzeba si? uni?y?205Por. Mt 23, 12., sta? si? ma?ym; co wi?cej, trzeba "si? powtórnie narodzi?" (J 3, 7), narodzi? si? "z Boga" (J 1,13), by "si? sta? dzieckiem Bo?ym" (J 1, 12). Misterium Bo?ego Narodzenia wype?nia si? w nas, gdy Chrystus "kszta?tuje si?" w nas (Ga 4, 19). Bo?e Narodzenie jest misterium tej "przedziwnej wymiany":

O przedziwna wymiano! Stwórca ludzko?ci przyj?? dusz? i cia?o, narodzi? si? z Dziewicy, a staj?c si? cz?owiekiem bez udzia?u ziemskiego ojca, obdarzy? nas swoim Bóstwem206Liturgia Godzin, I, Antyfona z II Nieszporów 1 stycznia.. 460

 

Misteria dzieci?ctwa Jezusa527 Obrzezanie Jezusa w ósmym dniu po narodzeniu207Por. ?k 2, 21. jest znakiem w??czenia Go do potomstwa Abrahama i ludu Przymierza; jest znakiem Jego poddania 580 si? Prawu208Por. Ga 4, 4. i uprawnienia Go do udzia?u w kulcie Izraela, w którym 1214 b?dzie uczestniczy? przez ca?e ?ycie. Jest ono figur? "obrzezania Chrystusowego", jakim jest chrzest (Kol 2,11-12).

 

528 Objawienie (Epifania) jest ukazaniem si? Jezusa jako Mesjasza Izraela, 439 Syna Bo?ego i Zbawiciela ?wiata. Wraz z chrztem Jezusa w Jordanie i godami w Kanie209Por. Liturgia Godzin, I, Antyfona do pie?ni Maryi w II Nieszporach Objawienia Pa?skiego. celebruje si? w tym dniu pok?on oddany Jezusowi przez "m?drców" przyby?ych ze Wschodu (Mt 2, 1). W tych "m?drcach", reprezentantach wyznawców s?siednich religii poga?skich, Ewangelia widzi pierwociny narodów, które przyjmuj? Dobr? Nowin? zbawienia przez Wcielenie. Przybycie m?drców do Jerozolimy, by "odda? [Królowi ?ydowskiemu] pok?on" (Mt 2, 2), pokazuje, ?e szukaj? oni w Izraelu, w mesja?skim ?wietle gwiazdy Dawida210Por. Lb 24, 17; Ap 22, 16., Tego, który b?dzie królem narodów211Por. Lb 24, 17-19.. Ich przybycie oznacza, ?e poganie tylko wtedy mog? odkry? Jezusa i wielbi? Go jako Syna Bo?ego i Zbawiciela ?wiata, gdy zwróc? si? do ?ydów212Por. J 4, 22. i przyjm? od nich obietnic? 711-716, mesja?sk?, która jest zawarta w Starym Testamencie213Por. Mt 2, 4-6.. Objawienie (Epifania) 122 ukazuje, ?e "wielu pogan wchodzi do rodziny patriarchów"214?w. Leon Wielki, Sermones, 23: PL 54, 224 B; por. Liturgia Godzin, I, Godzina czyta? z Objawienia Pa?skiego. i uzyskuje godno?? izraelsk? (israeliticam dignitas)215Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna 26: Modlitwa po trzecim czytaniu..

 

529 Ofiarowanie Jezusa w ?wi?tyni216Por. ?k 2, 22-39. pokazuje Go jako Pierworodnego, 583 nale??cego do Pana217Por. Wj 13, 12-13.. Wraz z Symeonem i Ann? ca?y oczekuj?cy Izrael wychodzi na spotkanie swego Zbawcy (tradycja bizantyjska tak nazywa to 439 wydarzenie). Jezus zostaje uznany za tak bardzo oczekiwanego Mesjasza, "?wiat?o narodów" i "chwa?? Izraela", a tak?e za "znak sprzeciwu". Miecz bole?ci przepowiedziany Maryi zapowiada inn? ofiar?, doskona?? i jedyn? 614 - ofiar? Krzy?a, która przyniesie zbawienie, jakie Bóg "przygotowa? wobec wszystkich narodów".530 Ucieczka do Egiptu i rze? niewini?tek218Por. Mt 2, 13-18. ukazuj?, ?e ciemno?ci przeciwstawiaj? si? ?wiat?u: S?owo "przysz?o do swojej w?asno?ci, a swoi Go nie przyj?li" (J 1, 11). Ca?e ?ycie Chrystusa b?dzie przebiega?o pod znakiem 574 prze?ladowania. Ci, którzy nale?? do Niego, b?d? uczestniczy? z Nim w tym prze?ladowaniu219Por. J 15, 20.. Jego powrót z Egiptu220Por. Mt 2, 15. przypomina wydarzenie Wyj?cia221Por. Oz 11, 1. i przedstawia Jezusa jako ostatecznego wyzwoliciela.

Misteria ukrytego ?ycia Jezusa

531 Przez wi?ksz? cz??? swego ?ycia Jezus dzieli? sytuacj? ogromnej wi?kszo?ci ludzi: by?o to codzienne ?ycie bez widocznej wielko?ci, ?ycie z pracy r?k, ?ydowskie ?ycie religijne poddane Prawu Bo?emu222Por. Ga 4, 4., ?ycie we wspólnocie. 2427 O ca?ym tym okresie zosta?o nam objawione, ?e Jezus by? "poddany" swoim rodzicom oraz ?e "czyni? post?py w m?dro?ci, w latach i w ?asce u Boga i u ludzi" (?k 2, 51-52).

532 Przez poddanie swojej Matce i swemu prawnemu ojcu Jezus doskonale wype?nia czwarte przykazanie. Poddanie to jest ziemskim obrazem Jego 2214-2220 synowskiego pos?usze?stwa Ojcu niebieskiemu. Codzienne poddanie Jezusa Józefowi i Maryi zapowiada?o i uprzedza?o Jego poddanie z Wielkiego 612 Czwartku: "Nie moja wola..." (?k 22, 42). Pos?usze?stwo Chrystusa w codzienno?ci ?ycia ukrytego zapocz?tkowa?o ju? dzie?o naprawy tego, co zniszczy?o niepos?usze?stwo Adama223Por. Rz 5, 19..

533 ?ycie ukryte w Nazarecie pozwala ka?demu cz?owiekowi jednoczy? si? z Chrystusem na najbardziej zwyczajnych drogach ?ycia:

 

Nazaret jest szko??, w której zaczyna si? pojmowa? ?ycie Jezusa: jest to szko?a Ewangelii... Najpierw lekcja milczenia. Niech si? odrodzi w nas szacunek 2717 dla milczenia, tej pi?knej i niezast?pionej postawy ducha... Lekcja ?ycia rodzinnego. Niech Nazaret nauczy nas, czym jest rodzina, jej wspólnota mi?o?ci, 2204 jej surowe i proste pi?kno, jej ?wi?ty i nierozerwalny charakter... Przyk?ad pracy. O Nazaret, domu Syna cie?li, tu w?a?nie chcieliby?my zrozumie? i umocni? surowe, a przynosz?ce zbawienie prawo ludzkiej pracy... Jak ?eby?my chcieli pozdrowi? st?d wszystkich pracuj?cych ca?ego ?wiata i ukaza? im wielki wzór 2427 ich Boskiego Brata224Pawe? VI, Przemówienie w Nazarecie z 5 stycznia 1964 r.; por. Liturgia Godzin, I, Godzina czyta? ze ?wi?ta ?wi?tej Rodziny..

 

534 Odnalezienie Jezusa w ?wi?tyni225Por. ?k 2, 41-52. jest jedynym wydarzeniem, które przerywa milczenie Ewangelii o ukrytych latach Jezusa. Jezus pozwala tu 583,2599 dostrzec tajemnic? swego ca?kowitego po?wi?cenia si? pos?aniu wyp?ywaj?cemu z Jego Bo?ego synostwa: "Czy nie wiedzieli?cie, ?e powinienem by? w tym, co 964 nale?y do mego Ojca?" (?k 2, 49). Maryja i Józef "nie rozumieli" tych s?ów, ale przyj?li je w wierze, a Maryja "chowa?a wiernie wszystkie te wspomnienia w swym sercu" (?k 2, 51) przez wszystkie lata, gdy Jezus pozostawa? ukryty w milczeniu zwyczajnego ?ycia.III. Misteria publicznego ?ycia Jezusa

Chrzest Jezusa

535 Na pocz?tku226Por. ?k 3, 23. publicznego ?ycia Jezus przyjmuje chrzest od Jana 719-720 w Jordanie237Por. Dz 1, 22.. Jan "g?osi? chrzest nawrócenia dla odpuszczenia grzechów" (?k 3, 3). T?um grzeszników - celnicy i ?o?nierze228Por. ?k 3,10-14., faryzeusze i saduceusze229Por. Mt 3, 7. oraz nierz?dnice230Por. Mt 21, 32. - przychodzi, aby by? ochrzczonym przez niego. "Wtedy przyszed? Jezus". Jan Chrzciciel waha si?, Jezus nalega: przyjmuje chrzest. 701 Wówczas Duch ?wi?ty w postaci go??bicy zst?puje na Jezusa, a g?os z nieba og?asza: "Ten jest mój Syn umi?owany" (Mt 3, 13-17). Jest to objawienie si?, 438 "Epifania" Jezusa jako Mesjasza Izraela i Syna Bo?ego.

536 Chrzest Jezusa jest z Jego strony przyj?ciem i zapocz?tkowaniem Jego 606 pos?ania Cierpi?cego S?ugi. Jezus pozwala zaliczy? si? do grzeszników231Por. Iz 53, 12.. Jest ju? "Barankiem Bo?ym, który g?adzi grzech ?wiata" (J 1, 29); uprzedza ju? 1224 "chrzest" swojej krwawej ?mierci232Por. Mk 10, 38; ?k 12, 50.; przychodzi ju? "wype?ni? wszystko, co sprawiedliwe" (Mt 3, 15), to znaczy poddaje si? ca?kowicie woli swego Ojca. Jezus z mi?o?ci przyjmuje ten chrzest ?mierci na odpuszczenie grzechów233Por. Mt 26, 39.. Na 444 to przyj?cie odpowiada g?os Ojca, który upodoba? sobie w Synu234Por. ?k 3, 22; Iz 42, 1.. Duch 727 którego Jezus posiada w pe?ni od chwili swego pocz?cia, przychodzi "spocz??" 739 na Nim (J 1, 32-33)235Por. Iz 11, 2.. Jezus b?dzie Jego ?ród?em dla ca?ej ludzko?ci. Przy Jego chrzcie "otworzy?y... si? niebiosa" (Mt 3, 16), które zamkn?? grzech Adama; wody zostaj? u?wi?cone przez zst?pienie Jezusa i Ducha - jest to zapowied? nowego stworzenia.

537 Przez chrzest chrze?cijanin zostaje sakramentalnie upodobniony do Chrystusa, 1262 który w swoim chrzcie uprzedza swoj? ?mier? i swoje zmartwychwstanie; powinien on wej?? w t? tajemnic? pokornego uni?enia si? i skruchy, zst?pi? do wody z Jezusem, aby wyj?? z niej razem z Nim, odrodzi? si? z wody i Ducha, aby w Synu sta? si? umi?owanym synem Ojca i "wkroczy? w nowe ?ycie" (Rz 6, 4):

 

Mamy pogrzeba? si? z Chrystusem przez chrzest, by z Nim zmartwychwsta?; 628 zst?pmy z Nim, aby?my z Nim zostali wyniesieni; wznie?my si? z Nim w gór?, aby?my z Nim dost?pili chwa?y236?w. Grzegorz z Nazjanzu, Orationes, 40, 9: PG 36, 369 B. .

 

Wszystko, co dokona?o si? w Chrystusie, pozwala nam pozna?, ?e po Jego k?pieli w wodzie Duch ?wi?ty z nieba unosi si? nad nami, a przybrani przez g?os Ojca, stajemy si? synami Bo?ymi237?w. Hilary z Poitiers, In evangelium Matthaei, 2: PL 9, 927.

 

Kuszenie Jezusa538 Ewangelie mówi? o okresie samotno?ci Jezusa na pustyni zaraz po przyj?ciu przez Niego chrztu od Jana: "Duch wyprowadzi?" Go na pustyni?. Jezus pozostaje tam przez czterdzie?ci dni, poszcz?c; ?yje w?ród dzikich zwierz?t, a anio?owie Mu us?uguj?238Por. Mk 1, 12-13.. Na ko?cu tego czasu trzykrotnie kusi 394 Go Szatan, usi?uj?c wystawi? na prób? Jego synowsk? postaw? wobec Boga. 518 Jezus odpiera te ataki, które jakby streszczaj? w sobie pokusy Adama w raju i Izraela na pustyni, a diabe? oddala si? od Niego "do czasu" (?k 4, 13).

539 Ewangeli?ci wskazuj? na zbawcze znaczenie tego tajemniczego wydarzenia. Jezus jest nowym Adamem, który pozostaje wierny tam, gdzie pierwszy 397 Adam uleg? pokusie. Jezus doskonale wype?nia powo?anie Izraela, w przeciwie?stwie do tych, którzy prowokowali niegdy? Boga przez czterdzie?ci lat na pustyni239Por. Ps 95, 10.. Chrystus objawia si? jako S?uga Bo?y ca?kowicie pos?uszny woli Bo?ej. W tym Jezus jest zwyci?zc? diab?a; zwi?za? mocarza, aby odebra? mu 385 jego zdobycz240Por. Mk 3, 27.. Zwyci?stwo Jezusa nad kusicielem na pustyni uprzedza zwyci?stwo m?ki, w której Jezus okaza? najwy?sze pos?usze?stwo swojej synowskiej mi?o?ci do Ojca. 609

540 Kuszenie Jezusa ukazuje, w jaki sposób Syn Bo?y ma by? Mesjaszem w przeciwie?stwie do tego, co proponuje Mu Szatan i co ludzie pragn? Mu 2119 przypisa?241Por. Mt 16, 21-23.. Dlatego w?a?nie Chrystus zwyci??y? kusiciela dla nas: "Nie 519,2849 takiego bowiem mamy arcykap?ana, który by nie móg? wspó?czu? naszym s?abo?ciom, lecz do?wiadczonego we wszystkim na nasze podobie?stwo, z wyj?tkiem grzechu" (Hbr 4,15). Ko?ció? co roku przez czterdzie?ci dni Wielkiego 1438 Postu jednoczy si? z tajemnic? Jezusa na pustyni.

"Bliskie jest Królestwo Bo?e"

541 "Gdy Jan zosta? uwi?ziony, Jezus przyszed? do Galilei i g?osi? Ewangeli? 2816 Bo??. Mówi?: ?Czas si? wype?ni? i bliskie jest Królestwo Bo?e. Nawracajcie si? 763 i wierzcie w Ewangeli??" (Mk 1, 14-15). "?eby wype?ni? wol? Ojca, Chrystus zapocz?tkowa? Królestwo niebieskie na ziemi"242Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 3.. Teraz wol? Ojca jest "wyniesienie ludzi do uczestnictwa w ?yciu Bo?ym"243Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 2.. Czyni to, gromadz?c ludzi wokó? swojego Syna, Jezusa Chrystusa. Zgromadzeniem tym jest Ko?ció?, 669, 768, który na ziemi "stanowi zal??ek oraz zacz?tek tego Królestwa"244Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 5.. 865,

542 2233 Chrystus znajduje si? w centrum tego zgromadzenia ludzi w "rodzinie Bo?ej". Zwo?uje ich wokó? siebie przez swoje s?owa i znaki, które ukazuj? Królestwo Bo?e, oraz przez pos?anie swoich uczniów. Urzeczywistni przyj?cie swego Królestwa przede wszystkim przez wielkie Misterium swojej Paschy: ?mier? na krzy?u i Zmartwychwstanie. "A Ja, gdy zostan? nad ziemi? wywy?szony, 789 przyci?gn? wszystkich do siebie" (J 12, 32). "Wszyscy ludzie powo?ani s? do tego zjednoczenia z Chrystusem"245Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 3..

Zapowied? Królestwa Bo?ego

543 Wszyscy ludzie s? powo?ani do Królestwa. Królestwo mesja?skie, g?oszone najpierw dzieciom Izraela246Por. Mt 10, 5-7., jest przeznaczone dla wszystkich narodów247Por. Mt 8, 11; 28, 19.. 764 Aby wej?? do niego, trzeba przyj?? s?owo Jezusa:

 

S?owo (Pana) porównane jest do ziarna, które wsiewa si? w rol?; ci, co s?uchaj? go z wiar? i zaliczaj? si? do ma?ej trzódki Chrystusowej, otrzymali ju? samo Królestwo; w?asn? moc? kie?kuje nast?pnie ziarno i wzrasta a? do czasu ?niwa248Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 5..

 

544 Królestwo Bo?e nale?y do ubogich i do maluczkich, to znaczy do tych, 709 którzy przyj?li je pokornym sercem. Jezus zosta? pos?any, by "ubogim niós? 2443, 2546 dobr? nowin?" (?k 4,18)249Por. ?k 7, 22.. Og?asza ich b?ogos?awionymi, poniewa? "do nich nale?y Królestwo niebieskie" (Mt 5, 3). W?a?nie "maluczkim" Ojciec zechcia? objawi? to, co pozostaje zakryte przed m?drymi i roztropnymi250Por. Mt 11, 25.. Od ??óbka a? do krzy?a Jezus dzieli ?ycie ubogich; zna g?ód251Por. Mk 2, 23-26; Mt 21, 18., pragnienie252Por. J 4, 6-7; 19, 28. i ogo?ocenie253Por. ?k 9, 58.. Co wi?cej, uto?samia si? z wszelkiego rodzaju ubogimi, a aktywn? mi?o?? do nich czyni warunkiem wej?cia do swojego Królestwa254Por. Mt 25, 31-46..545 Jezus zaprasza grzeszników do sto?u Królestwa: "Nie przyszed?em, aby powo?a? sprawiedliwych, ale grzeszników" (Mk 2, 17)255Por. 1 Tm 1, 15.. Zaprasza 1443, 588, ich do nawrócenia, bez którego nie mo?na wej?? do Królestwa, ale ukazuje 1846 im s?owem i czynem bezgraniczne mi?osierdzie Ojca wobec nich256Por. ?k 15, 11-32. i ogromn? 1439 "rado?? z jednego grzesznika, który si? nawraca" (?k 15, 7). Najwi?kszym dowodem tej mi?o?ci b?dzie ofiara Jego w?asnego ?ycia "na odpuszczenie grzechów" (Mt 26, 28).

546 Jezus wzywa do wej?cia do Królestwa, pos?uguj?c si? przypowie?ciami, które stanowi? charakterystyczn? cech? Jego nauczania257Por Mk 4, 33-34.. Przez nie zaprasza 2613 na uczt? Królestwa258Por. Mt 22, 1-14., ale wymaga tak?e radykalnego wyboru: aby zyska? Królestwo, trzeba odda? wszystko259Por. Mt 13, 44-45.; nie wystarcz? s?owa, potrzebne s? czyny260Por. Mt 21, 28-32.. przypowie?ci s? dla cz?owieka jakby zwierciad?ami: Czy przyjmuje on s?owo jak ziemia skalista czy jak ziemia ?yzna?261Por. Mt 13, 3-9. Co czyni z otrzymanymi talentami?262Por. Mt 25, 14-30. Jezus i obecno?? Królestwa na tym ?wiecie w tajemniczy sposób stanowi? centrum przypowie?ci. Trzeba wej?? do Królestwa, to znaczy sta? si? uczniem Chrystusa, aby "pozna? tajemnice Królestwa niebieskiego" 542 (Mt 13, 11). Dla tych, którzy "s? poza" (Mk 4, 11), wszystko pozostaje niejasne263Por. Mt 13, 10-15..

 

Znaki Królestwa Bo?ego

547 S?owom Jezusa towarzysz? liczne "czyny, cuda i znaki" (Dz 2, 22), które ukazuj?, ?e Królestwo jest w Nim obecne. Potwierdzaj? one, ?e Jezus jest 670 zapowiedzianym Mesjaszem264Por. ?k 7, 18-23.. 439

548 Znaki wype?niane przez Jezusa ?wiadcz? o tym, ?e zosta? pos?any przez Ojca265Por. J 5, 36; 10, 25.. Zach?caj? do wiary w Niego266Por. J 10, 38.. Tym, którzy zwracaj? si? do Jezusa 156 z wiar?, udziela On tego, o co prosz?267Por. Mk 5, 25-34; 10, 52.. Cuda umacniaj? wi?c wiar? w Tego, 2616 który pe?ni dzie?a swego Ojca; ?wiadcz? one, ?e Jezus jest Synem Bo?ym268Por. J 10, 31-38., 574 Mog? jednak tak?e dawa? okazj? do "zw?tpienia" (Mt 11, 6). Nie maj? 447 zaspokaja? ciekawo?ci i magicznych pragnie?. Mimo tak oczywistych cudów Jezus jest przez niektórych odrzucany269Por. J 11, 47-48.; oskar?a si? Go nawet o to, ?e dzia?a moc? z?ego ducha270Por. Mk 3, 22..

549 Wyzwalaj?c niektórych ludzi od ziemskich cierpie?: g?odu271Por. J 5, 5-15., niesprawiedliwo?ci272Por. ?k 19, 8., 1503 choroby i ?mierci273Por. Mt 11, 5., Jezus wype?ni? znaki mesja?skie. Nie przyszed? On jednak po to, by usun?? wszelkie cierpienia na ziemi274Por. ?k 12,13. 14; J 18, 36., 440 ale by wyzwoli? ludzi od najwi?kszej niewoli - niewoli grzechu275Por. J 8, 34-36., która przeszkadza ich powo?aniu do synostwa Bo?ego i powoduje wszystkie inne ludzkie zniewolenia.

550 Przyj?cie Królestwa Bo?ego jest pora?k? królestwa Szatana276Por. Mt 12, 26.: "Je?li Ja 394 moc? Ducha Bo?ego wyrzucam z?e duchy, to istotnie przysz?o do was 1673 Królestwo Bo?e" (Mt 12, 28). Egzorcyzmy Jezusa wyzwalaj? ludzi spod w?adzy z?ych duchów277Por. ?k 8, 26-39.. Uprzedzaj? one wielkie zwyci?stwo Jezusa nad "w?adc? tego 440, 2816 ?wiata" (J 12, 31). Królestwo Bo?e b?dzie ostatecznie utwierdzone przez krzy? Chrystusa: Regnavit a ligno Deus - "Bóg zakrólowa? z krzy?a"278Por. hymn Vexilla Regis..

"Klucze Królestwa"

551 Ju? na pocz?tku ?ycia publicznego Jezus wybiera dwunastu m??czyzn, 858 aby byli razem z Nim i uczestniczyli w Jego pos?aniu279Por. Mk 3, 13-19.. Daje im udzia? w swojej w?adzy "i wys?a? ich, aby g?osili Królestwo Bo?e i uzdrawiali chorych" 765 (?k 9, 2). Zostaj? oni na zawsze z??czeni z Królestwem Chrystusa, poniewa? przez nich kieruje On Ko?cio?em:

 

Przekazuj? wam Królestwo, jak Mnie przekaza? je mój Ojciec: aby?cie w Królestwie moim jedli i pili przy moim stole oraz ?eby?cie zasiadali na tronach, s?dz?c dwana?cie pokole? Izraela (?k 22, 29-30).

 

552 W kolegium Dwunastu pierwsze miejsce zajmuje Szymon Piotr280Por. Mk 3, 16; 9, 2; ?k 24, 34; 1 Kor 15, 5.. Jezus 880, 153, powierzy? mu wyj?tkow? misj?. Dzi?ki objawieniu otrzymanemu od Ojca Piotr wyzna?: "Ty jeste? Mesjasz, Syn Boga ?ywego". Nasz Pan powiedzia? wtedy do 442 niego: "Ty jeste? Piotr [czyli Ska?a), i na tej Skale zbuduj? Ko?ció? mój, a bramy piekielne go nie przemog?" (Mt 16, 18). Chrystus, "?ywy kamie?" (1 P 2, 4), zapewnia swemu Ko?cio?owi zbudowanemu na Piotrze zwyci?stwo nad mocami ?mierci. Piotr z racji wyznanej wiary pozostanie niezachwian? ska?? Ko?cio?a. 424 B?dzie strzeg? tej wiary przed wszelk? s?abo?ci? oraz umacnia? w niej swoich braci281Por. ?k 22, 32..553 Jezus powierzy? Piotrowi specjaln? w?adz?: "Tobie dam klucze Królestwa niebieskiego; 381 cokolwiek zwi??esz na ziemi, b?dzie zwi?zane w niebie" (Mt 16, 38t 19). "Klucze" oznaczaj? w?adz? zarz?dzania domem Bo?ym, którym jest Ko?ció?. Jezus, "Dobry Pasterz" 1445 (J 10,11), potwierdzi? to zadanie po swoim Zmartwychwstaniu: "Pa? baranki moje!" (J 21,15-17). "Wi?zanie i rozwi?zywanie" oznacza w?adz? odpuszczania grzechów, og?aszania orzecze? doktrynalnych i podejmowania decyzji dyscyplinarnych w Ko?ciele. Jezus powierzy? t? w?adz? Ko?cio?owi przez pos?ug? Aposto?ów282Por. Mt 18, 18., a w sposób szczególny Piotrowi. Samemu za? 641, 881, Piotrowi powierzy? wyra?nie klucze Królestwa.

Antycypacja Królestwa: Przemienienie

554 Pocz?wszy od dnia, w którym Piotr wyzna?, ?e Jezus jest Chrystusem, Synem Boga ?ywego, Nauczyciel "zacz??... wskazywa? swoim uczniom na to, ?e musi i?? do Jerozolimy i wiele cierpie?... ?e b?dzie zabity i trzeciego dnia zmartwychwstanie" (Mt 16, 21). Piotr protestuje przeciw tej zapowiedzi283Por. Mt 16, 22-23., a inni uczniowie jej nie rozumiej?284Por. Mt 17, 23; ?k 9, 45.. W tym kontek?cie sytuuje si? tajemnicze wydarzenie Przemienienia Jezusa285Por. Mt 17, 1-8 par.; 2 P 1,16-18. na wysokiej górze, wobec trzech ?wiadków 697, 2600, wybranych przez Niego: Piotra, Jakuba i Jana. Oblicze i szaty Jezusa ja?niej? ol?niewaj?cym ?wiat?em; ukazuj? si? Moj?esz i Eliasz, którzy mówi? "o Jego odej?ciu, którego mia? dokona? w Jerozolimie" (?k 9, 31). Okrywa ich ob?ok, a g?os z nieba mówi: "To jest Syn mój, Wybrany, Jego s?uchajcie" 444 (?k 9, 35).

555 Jezus przez chwil? ukazuje swoj? Bosk? chwa??, potwierdzaj?c w ten sposób wyznanie Piotra. Wskazuje tak?e, ?e aby "wej?? do swej chwa?y" (?k 24, 26), musi przej?? przez krzy? w Jerozolimie. Moj?esz i Eliasz widzieli 2576, 2583, chwa?? Boga na Górze; Prawo i prorocy zapowiedzieli cierpienia Mesjasza286Por. ?k 24, 27.. M?ka Jezusa jest w?a?nie wol? Ojca: Syn dzia?a jako S?uga Bo?y287Por. Iz 42, 1.. Ob?ok 257 wskazuje na obecno?? Ducha ?wi?tego: "Ukaza?a si? ca?a Trójca: Ojciec w g?osie, Syn jako cz?owiek, Duch w ?wietlistym ob?oku"288?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 45, 4, ad 2.:

 

Przemieni?e? si? na górze, a Twoi uczniowie, na ile byli do tego zdolni, kontemplowali Twoj? chwa??, Chryste Bo?e, by gdy zobacz? Ci? na krzy?u, zrozumieli, ?e Twoja m?ka by?a dobrowolna, i aby g?osili ?wiatu, ?e Ty prawdziwie jeste? promieniowaniem Ojca289Liturgia bizantyjska, Kontakion ze ?wi?ta Przemienienia..

 

556 Na pocz?tku ?ycia publicznego znajduje si? chrzest, a na pocz?tku Paschy Przemienienie. Przez chrzest Jezusa "ukaza?a si? tajemnica naszego pierwszego odrodzenia": nasz chrzest. Przemienienie "jest sakramentem powtórnego odrodzenia": zapowiada nasze zmartwychwstanie290?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 45, 4, ad 2.. Ju? teraz uczestniczymy 1003 w Zmartwychwstaniu Pana przez Ducha ?wi?tego, który dzia?a w sakramencie Cia?a Chrystusa. Przemienienie daje nam przedsmak chwalebnego przyj?cia Chrystusa, "który przekszta?ci nasze cia?o poni?one na podobne do swego chwalebnego cia?a" (Flp 3, 21). Przypomina nam równie?, ?e "przez wiele ucisków trzeba nam wej?? do Królestwa Bo?ego" (Dz 14, 22).

Piotr jeszcze tego nie rozumia?, skoro pragn?? ?y? z Chrystusem na górze29lPor. ?k 9, 33.. Dost?pisz tego, Piotrze, dopiero po ?mierci. Ale teraz Chrystus mówi: Zejd? z góry, by trudzi? si? na ziemi, by s?u?y? na ziemi, by? by? pogardzany i ukrzy?owany na ziemi. ?ycie zst?puje, aby da? si? zabi?; Chleb zst?puje, aby doznawa? g?odu, Droga zst?puje, aby m?czy? si? w drodze, ?ród?o zst?puje, aby odczuwa? pragnienie, a ty nie chcesz si? trudzi??292?w. Augustyn, Sermones, 78, 6: PL 38, 492-493.

Droga Jezusa do Jerozolimy

557 "Gdy dope?nia? si? czas Jego wzi?cia z tego ?wiata, (Jezus) postanowi? uda? si? do Jerozolimy" (?k 9, 51)293Por. J 13, 1.. Przez to postanowienie Jezus zaznaczy?, ?e szed? do Jerozolimy gotowy na ?mier?. Trzykrotnie zapowiada? swoj? m?k? i swoje zmartwychwstanie294Por. Mk 8, 31-33; 9, 31-32;10, 32-34.. Zmierzaj?c do Jerozolimy, mówi: "rzecz niemo?liwa, ?eby prorok zgin?? poza Jerozolim?" (?k 13, 33).

558 Jezus przypomina m?cze?stwo proroków, którzy ponie?li ?mier? w Jerozolimie295Por. Mt 23, 37a.. Niemniej jednak nieustannie wzywa Jerozolim?, by zgromadzi?a si? wokó? Niego: "Ile razy chcia?em zgromadzi? twoje dzieci, jak ptak swe piskl?ta zbiera pod skrzyd?a, a nie chcieli?cie" (Mt 23, 37b). Gdy widzi przed sob? Jerozolim?, p?acze nad tym miastem i raz jeszcze wyra?a pragnienie swego serca: "O gdyby? i ty pozna?o w ten dzie? to, co s?u?y pokojowi! Ale teraz zosta?o to zakryte przed twoimi oczami" (?k 19, 41-42).

Mesja?ski wjazd Jezusa do Jerozolimy

559 W jaki sposób Jerozolima przyjmie swego Mesjasza? Jezus, który zawsze uchyla? si? wobec usi?owa? ludu, aby uczyni? Go królem296Por. J 6,15., wybiera czas i przygotowuje szczegó?y swojego mesja?skiego wjazdu do miasta "Jego praojca Dawida" (?k 1, 32)297Por. Mt 21, 1-11.. Zostaje obwo?any Synem Dawida, Tym, który przynosi zbawienie ("Hosanna" oznacza "zbaw wi?c!", "daj zbawienie!"). Oto "Król chwa?y" (Ps 24, 7-1O) wchodzi do swojego Miasta, "jedzie na osio?ku" (Za 9, 9). Nie zdobywa Córy Syjonu, która jest figur? Jego Ko?cio?a, podst?pem czy przemoc?, lecz pokor?, która ?wiadczy "o prawdzie" (J 18, 37). Dlatego poddanymi Jego Królestwa w tym dniu s? dzieci298Por. Mt 21, 15-16; Ps 8, 3. i "ubodzy Boga", którzy pozdrawiaj? Go, jak obwie?cili Go anio?owie pasterzom299Por. ?k 19, 38; 2, 14.. Ko?ció? podejmuje 333 ich wo?anie: "B?ogos?awiony, który przybywa w imi? Pa?skie" (Ps 118, 26) 1352 w Sanctus liturgii eucharystycznej, rozpoczynaj?c wspomnienie Paschy Pana.

560 Wjazd Jezusa do Jerozolimy ukazuje przyj?cie Królestwa, które Król-Mesjasz idzie wype?ni? przez Pasch? swojej ?mierci i swojego Zmartwychwstania. 550, 2816 Uroczyst? celebracj? tego wydarzenia w Niedziel? Palmow? Ko?ció? rozpoczyna Wielki Tydzie?. 1169

 

W skrócie

 

561 "?ycie Chrystusa by?o nieustannym nauczaniem: Jego milczenie, cuda, czyny, modlitwa, mi?o?? do ludzi, szczególna troska o poni?onych i biednych, ca?kowite przyj?cie ofiary krzy?owej dla odkupienia ludzi, samo wreszcie Zmartwychwstanie - s? urzeczywistnieniem Jego s?ów i wype?nieniem Objawienia"
300Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 9..

 

562 Uczniowie Chrystusa powinni upodabnia? si? do Niego, a? On ukszta?tuje si? w nich
301Por. Ga 4, 19.. "Dlatego te? dopuszczeni jeste?my do misteriów Jego ?ycia, z Nim wspó?ukszta?towani, wespó? z Nim umarli i wespó? z martwych wskrzeszeni, a? wespó? z Nim panowa? b?dziemy"302Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 7..

563 Pasterz lub m?drzec mo?e tu na ziemi zbli?y? si? do Boga, kl?kaj?c przed ??obkiem betlejemskim i adoruj?c Go ukrytego w s?abo?ci dziecka.

564 Jezus przez swoje poddanie si? Maryi i Józefowi, a tak?e przez swoj? pokorn? prac? w ci?gu d?ugich lat w Nazarecie, daje nam przyk?ad ?wi?to?ci w codziennym ?yciu rodziny i w pracy.

565 Od pocz?tku swojego ?ycia publicznego, to jest od przyj?cia chrztu, Jezus jest "S?ug?" ca?kowicie po?wi?conym dzie?u Odkupienia, które wype?ni si? przez "chrzest" Jego m?ki.

566 Kuszenie na pustyni ukazuje Jezusa, pokornego Mesjasza, który odnosi zwyci?stwo nad Szatanem przez ca?kowite przylgni?cie do zamys?u zbawienia zamierzonego przez Ojca.

 

567 Królestwo Bo?e zosta?o zapocz?tkowane na ziemi przez Chrystusa. "Królestwo to zaja?nia?o ludziom w s?owie, czynach i w obecno?ci Chrystusa"
303Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 5.: Ko?ció? jest zal??kiem i pocz?tkiem tego Królestwa. Jego klucze zosta?y powierzone Piotrowi.

 

568 Przemienienie Chrystusa ma na celu umocnienie wiary Aposto?ów ze wzgl?du na przysz?? m?k? wyj?cie na "wysok? gór?" jest przygotowaniem do wej?cia na Kalwari?. Chrystus, G?owa Ko?cio?a, ukazuje to, co zawiera Jego Cia?o i czym promieniuje w sakramentach: "nadziej? chwa?y" (Kol 1, 27)
304Por. ?w. Leon Wielki, Sermones, 51, 3:Pl 54 310 C..

 

569 Jezus dobrowolnie uda? si? do Jerozolimy, wiedz?c, ?e umrze tam bolesn? ?mierci? z powodu sprzeciwu grzeszników
305Por. Hbr 12,3..

570 Wjazd Jezusa do Jerozolimy ukazuje przyj?cie Królestwa, które Król-Mesjasz, przyj?ty w swoim mie?cie przez dzieci i pokornych sercem, idzie wype?ni? przez Pasch? swojej ?mierci i swojego Zmartwychwstania.

 

Artyku? czwarty

"JEZUS CHRYSTUS UM?CZON

POD PONCKIM PI?ATEM, UKRZY?OWAN,

UMAR? I POGRZEBION"

571 Misterium Paschalne Krzy?a i Zmartwychwstania Chrystusa znajduje si? 1067 w centrum Dobrej Nowiny, któr? Aposto?owie, a za nimi Ko?ció?, powinni g?osi? ?wiatu. Zbawczy zamys? Boga wype?ni? si? "raz jeden" (Hbr 9, 26) przez odkupie?cz? ?mier? Jego Syna Jezusa Chrystusa.

572 Ko?ció? pozostaje wierny "interpretacji wszystkich Pism" danej przez samego Jezusa zarówno przed Jego Pasch?, jak i po niej. "Czy? Mesjasz nie 599 mia? tego cierpie?, aby wej?? do swej chwa?y?" (?k 24, 26-27. 45). Cierpienia Jezusa przybra?y konkretn? form? historyczn?, gdy zosta? On "odrzucony przez starszych, arcykap?anów i uczonych w Pi?mie" (Mk 8, 31), którzy wydali "Go poganom na wyszydzenie, ubiczowanie i ukrzy?owanie" (Mt 20, 19).

573 Wiara mo?e wi?c stara? si? zg??bi? okoliczno?ci ?mierci Jezusa, przekazane wiernie przez Ewangelie306Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 19. i po?wiadczone przez inne ?ród?a historyczne, 158 by lepiej zrozumie? sens Odkupienia.

 

Paragraf pierwszy

JEZUS I IZRAEL

574 Od pocz?tku publicznej misji Jezusa niektórzy faryzeusze i zwolennicy Heroda z kap?anami i uczonymi w Pi?mie postanowili skaza? Go na ?mier?307Por. Mk 3, 6.. 530 Z powodu ró?nych dzia?a? (wyp?dzanie z?ych duchów308Por. Mt 12, 24., odpuszczanie grzechów309Por. Mk 2, 7., uzdrawianie w dzie? szabatu310Por. Mk 3, 1-6., oryginalne interpretowanie przepisów o czysto?ci prawnej311Por. Mk 7, 14-23., kontakty z celnikami i publicznymi grzesznikami312Por. Mk 2, 14-17.) niektórzy nieprzychylnie nastawieni ludzie podejrzewali, ?e Jezus by? op?tany313Por. Mk 3, 22; J 8, 48; 10, 20.. Oskar?a si? Go o blu?nierstwo314Por. Mk 2, 7; J 5, 18; 10, 33., fa?szywy profetyzm315Por. J 7, 12. 52. i przest?pstwa religijne, 591 które Prawo kara?o ?mierci? przez ukamienowanie316Por. J 8, 59; 10, 31..

575 Wiele czynów i s?ów Jezusa by?o wi?c "znakiem sprzeciwu" (?k 2, 34) bardziej dla autorytetów religijnych w Jerozolimie, tych, których Ewangelia ?w. Jana nazywa "?ydami"317Por. J 1,19; 2, 18; 5,10; 7,13; 9, 22; 18,12;19, 38; 20,19., ni? dla wspólnoty ludu Bo?ego318Por. J 7, 48-49.. Oczywi?cie stosunki Jezusa z faryzeuszami nie ogranicza?y si? tylko do sporów. To w?a?nie faryzeusze uprzedzaj? Go o gro??cym Mu niebezpiecze?stwie319Por. ?k 13, 31.. Jezus pochwala niektórych z nich, jak na przyk?ad uczonego w Pi?mie, wymienionego w Ewangelii ?w. Marka (12, 34); wiele razy jada u faryzeuszów320Por. ?k 7, 36; 14, 1.. potwierdza nauk? g?oszon? przez t? elit? religijn? ludu Bo?ego 993 na temat zmartwychwstania umar?ych321Por. Mt 22, 23-24; ?k 20, 39., pewnych form pobo?no?ci (ja?mu?na, post i modlitwa322Por. Mt 6, 2-18.), zwyczaju zwracania si? do Boga jako do Ojca, centralnego charakteru przykazania mi?o?ci Boga i bli?niego323Por. Mk 12, 28-34..

576 W oczach wielu w Izraelu Jezus sprawia? wra?enie przeciwnika podstawowych instytucji narodu wybranego:

- pos?usze?stwa wobec Prawa w integralno?ci jego przepisów pisanych i, wed?ug faryzeuszów, w interpretacji tradycji ustnej;

- centralnego charakteru ?wi?tyni Jerozolimskiej traktowanej jako miejsce ?wi?te, w którym w sposób szczególny mieszka Bóg;

- wiary w jedynego Boga, w którego chwale nie mo?e mie? udzia?u ?aden cz?owiek.

I. Jezus i Prawo

577 Na pocz?tku Kazania na Górze Jezus uroczy?cie wypowiedzia? swoje 1965 stanowisko, w którym w ?wietle ?aski Nowego Przymierza przedstawi? Prawo dane przez Boga na Synaju podczas pierwszego Przymierza:

 

Nie s?d?cie, ?e przyszed?em znie?? Prawo albo Proroków. Nie przyszed?em znie??, 1967 ale wype?ni?. Zaprawd? bowiem powiadam wam: Dopóki niebo i ziemia nie przemin?, ani jedna jota, ani jedna kreska nie zmieni si? w Prawie, a? si? wszystko spe?ni. Ktokolwiek wi?c zniós?by jedno z tych przykaza?, cho?by najmniejszych, i uczy?by tak ludzi, ten b?dzie najmniejszy w Królestwie niebieskim. A kto je wype?nia i uczy wype?nia?, ten b?dzie wielki w Królestwie niebieskim (Mt 5, 17-19).

 

578 Jezus, Mesjasz Izraela, a wi?c najwi?kszy w Królestwie niebieskim, 1953 powinien by? wype?ni? Prawo, przyjmuj?c je w jego integralno?ci, a? do najmniejszych przepisów, zgodnie z w?asnymi s?owami. On sam tylko móg? uczyni? to w sposób doskona?y324Por. J 8, 46.. ?ydzi, jak to sami wyznaj?, nigdy nie mogli wype?ni? Prawa w jego integralno?ci, nie naruszaj?c najmniejszych przepisów325Por. J 7,19; Dz 13, 38-41; 15,10.. Z tego wzgl?du corocznie w czasie ?wi?ta Przeb?agania dzieci Izraela prosz? Boga o przebaczenie z powodu przekraczania przez nich Prawa. Istotnie, Prawo stanowi pewn? ca?o?? i, jak przypomina ?w. Jakub: "Cho?by kto? przestrzega? ca?ego Prawa, a przest?pi?by jedno tylko przykazanie, ponosi win? za wszystkie" (Jk 2,10)326Por. Ga 3,10; 5, 3..579 Zasada integralno?ci zachowywania Prawa, nie tylko co do litery, lecz tak?e co do ducha, by?a droga faryzeuszom. Ukazuj?c j? Izraelowi, doprowadzili oni wielu ?ydów w czasach Jezusa do najwy?szej gorliwo?ci religijnej327Por. Rz 10, 2.. Gdyby owa gorliwo?? nie zamieni?a si? w "ob?udn?" kazuistyk?328Por. Mt 15, 3-7; ?k 11, 39-54., mog?aby przygotowa? lud na t? zdumiewaj?c? interwencj? Bo??, któr? b?dzie doskona?e wype?nienie Prawa przez jedynie Sprawiedliwego w miejsce wszystkich grzeszników329Por. Iz 53, 11; Hbr 9, 15..

580 Doskona?e wype?nienie Prawa mog?o by? jedynie dzie?em Boskiego Prawodawcy, narodzonego pod Prawem w osobie Syna330Por. Ga 4, 4.. W Jezusie Prawo 527 ukazuje si? ju? nie jako wypisane na kamiennych tablicach, ale jako wyryte "w g??bi jestestwa... w sercu" (Jr 31, 33) S?ugi, który, poniewa? "niezachwianie przynosi Prawo" (Iz 42, 3), staje si? "Przymierzem dla ludzi" (Iz 42, 6). Jezus do tego stopnia wype?nia Prawo, ?e bierze na siebie "przekle?stwo Prawa" (Ga 3, 13) ci???ce nad tymi, którzy nie wype?niaj? "wytrwale wszystkiego, co nakazuje wykona? Ksi?ga Prawa" (Ga 3, 10), poniewa? poniós? ?mier? "dla odkupienia przest?pstw, pope?nionych za pierwszego przymierza" (Hbr 9,15).

581 Jezus uchodzi? w oczach ?ydów i ich duchowych przywódców za nauczyciela (rabbi)331Por. J 11, 28; 3, 2; Mt 22, 23-24. 34-36.. Jego argumentacja cz?sto mie?ci?a si? w ramach rabinistycznej interpretacji Prawa332Por. Mt 12, 5; 9, 12; Mk 2, 23-27; ?k 6, 6-9; J 7, 22-23.. Równocze?nie jednak nie móg? On nie wywo?a? sprzeciwu uczonych w Prawie, poniewa? nie zadowala? si? proponowaniem swojej interpretacji jako jednej z wielu: "Uczy? ich bowiem jak ten, który ma w?adz?, a nie jak ich uczeni w Pi?mie" 2054 (Mt 7, 28-29). Na Górze B?ogos?awie?stw333Por. Mt 5, 1. przez Jezusa daje si? s?ysze? na nowo to samo s?owo Bo?e, które zabrzmia?o na Synaju, aby przekaza? Moj?eszowi Prawo pisane. S?owo to nie obala Prawa, ale je wype?nia, daj?c mu w sposób Boski ostateczn? interpretacj?: "S?yszeli?cie równie?, ?e powiedziano przodkom... A Ja wam powiadam" (Mt 5, 33-34). Tym samym Boskim autorytetem Jezus odrzuca pewn? "tradycj? ludzk?" (Mk 7, 8) faryzeuszów, którzy uchylaj? "s?owo Bo?e" (Mk 7, 13).

582 Id?c jeszcze dalej, Jezus wype?nia Prawo dotycz?ce czysto?ci pokarmów, tak wa?ne w ?yciu codziennym ?ydów, ukazuj?c przez Bosk? interpretacj? jego znaczenie "pedagogiczne"334Por. Ga 3, 24.. "Nic z tego, co z zewn?trz wchodzi w cz?owieka, nie mo?e uczyni? go nieczystym... Tak uzna? wszystkie potrawy za czyste... Co wychodzi z cz?owieka, to czyni go nieczystym. 368 Z wn?trza bowiem, z serca ludzkiego pochodz? z?e my?li" (Mk 7, 18-21). Podaj?c z Boskim autorytetem ostateczn? interpretacj? Prawa, Jezus spotka? si? 548 z oporem niektórych uczonych, nie zgadzaj?cych si? z Jego interpretacj? potwierdzon? nawet przez Boskie znaki, które jej towarzyszy?y335Por. J 5, 36; 10, 25. 37-38; 12, 37.. Szczególnie odnosi?o si? to do zagadnienia szabatu. Jezus przypomina, cz?sto pos?uguj?c si? argumentami rabinistycznymi336Por. Mk 2, 25-27; J 7, 22-24., ?e ani s?u?ba Bogu337Por. Mt 12, 5; Lb 28, 9., ani s?u?ba bli?niemu338Por. ?k 13, 15-16; 14, 3-4., jak? by?y dokonywane przez 2173 Niego uzdrowienia, nie zak?óca odpoczynku szabatowego.

II. Jezus i ?wi?tynia

583 Podobnie jak wcze?niejsi prorocy Jezus okazywa? bardzo g??boki szacunek 529 dla ?wi?tyni Jerozolimskiej. Zosta? w niej ofiarowany przez Józefa i Maryj? 534 w czterdziestym dniu po narodzeniu339Por. ?k 2, 22-39.. W wieku dwunastu lat decyduje si? na pozostanie w ?wi?tyni w celu przypomnienia swoim rodzicom, ?e powinien by? w sprawach Ojca340Por. ?k 2, 46-49.. W czasie swego ?ycia ukrytego udawa? si? do niej co roku przynajmniej na ?wi?to Paschy341Por. ?k 2, 41.; Sam? Jego misj? publiczn? wyznacza? rytm pielgrzymek do Jerozolimy na wielkie ?wi?ta ?ydowskie342Por. J 2, 13-14; 5, 1. 14; 7, l. 10. 14; 8, 2; 10, 22-23..

584 Jezus wszed? do ?wi?tyni jako do uprzywilejowanego miejsca spotkania 2599 z Bogiem. ?wi?tynia jest dla Niego mieszkaniem Jego Ojca, domem modlitwy; oburza si?, ?e jej dziedziniec zewn?trzny sta? si? miejscem handlu343Por. Mt 21, 13.. Je?li wyrzuca ze ?wi?tyni kupców, to czyni to przez zazdrosn? mi?o?? do Ojca: "Z domu mego Ojca nie róbcie targowiska! Uczniowie Jego przypomnieli sobie, ?e napisano: Gorliwo?? o dom Twój poch?onie Mnie [Ps 69, 10]" (J 2, 16-17). Po Zmartwychwstaniu Jezusa Aposto?owie zachowali religijny szacunek dla ?wi?tyni344Por. Dz 2, 46; 3, 1; 5, 20. 21..

585 Przed swoj? m?k? Jezus zapowiedzia? jednak zburzenie tej wspania?ej budowli, z której nie pozostanie nawet kamie? na kamieniu345Por. Mt 24, 1-2.. Zapowiedzia? w ten sposób znak czasów ostatecznych, które zostan? zapocz?tkowane wraz z Jego Pasch?346Por. Mt 24, 3; ?k 13, 35.. Proroctwo to mog?o by? jednak przedstawione w sposób zniekszta?cony przez fa?szywych ?wiadków w czasie Jego przes?uchania u najwy?szego kap?ana347Por. Mk 14, 57-58. i powróci?o do Niego jako zniewaga, gdy zosta? przybity do krzy?a348Por. Mt 27, 39-40..

586 Jezus nie tylko nie by? wrogo nastawiony do ?wi?tyni349Por. Mt 8, 4; 23, 21; ?k 17, 14; J 4, 22., w której wyg?osi? to, co istotne w Jego nauczaniu350Por. J 18, 20., lecz tak?e zap?aci? podatek ?wi?tynny, do??czaj?c si? do Piotra351Por. Mt 17, 24-27., którego ustanowi? fundamentem swego przysz?ego 797 Ko?cio?a352Por. Mt 16, 18.. Co wi?cej, uto?sami? si? ze ?wi?tyni?, przedstawiaj?c siebie jako ostateczne mieszkanie Boga w?ród ludzi353Por. J 2, 21; Mt 12, 6.. Dlatego w?a?nie Jego wydanie si? na ?mier?354Por. J 2, 18-22. zapowiada zburzenie ?wi?tyni, które uka?e wej?cie historii zbawienia w now? epok?: "Nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie b?dziecie czcili Ojca" (J 4, 21 )355Por. J 4, 23-24; Mt 27, 51; Hbr 9, 11; Ap 21, 22.. 1179

III. Jezus i wiara Izraela w Boga Jedynego i Zbawiciela

587 O ile Prawo i ?wi?tynia Jerozolimska mog?y by? dla w?adz religijnych Izraela okazj? do "sprzeciwu"356Por. ?k 2, 34. wobec Jezusa, to prawdziwym kamieniem obrazy by?a dla nich rola Jezusa w odpuszczaniu grzechów, b?d?cym w sensie ?cis?ym dzie?em Bo?ym357Por. ?k 20, 17-18; Ps 118, 22..

588 Jezus gorszy? faryzeuszów spo?ywaniem posi?ków z celnikami i grzesznikami358Por. ?k 5, 30., których traktowa? z tak? sam? ?yczliwo?ci?359Por. ?k 7, 36; 11, 37; 14, 1.. Przeciw tym, którzy ufali sobie, "?e s? sprawiedliwi, a innymi gardzili" (?k 18, 9)360Por. J 7, 49; 9, 34., Jezus stwierdzi?: "Nie przyszed?em wezwa? do nawrócenia sprawiedliwych, lecz 545 grzeszników" (?k 5, 32). Posun?? si? jeszcze dalej, mówi?c do faryzeuszów, ?e - poniewa? grzech jest powszechny361Por. J 8, 33-36. - ci, którzy s?dz?, ?e nie potrzebuj? zbawienia, s? za?lepieni sami w sobie362Por. J 9, 40-41..

589 Jezus gorszy? przede wszystkim przez to, ?e uto?sami? swoje mi?osierne post?powanie wobec grzeszników z postaw? samego Boga wobec nich363Por. Mt 9, 13; Oz 6, 6.. Da? nawet do zrozumienia, ?e zasiadaj?c do sto?u z grzesznikami364Por. ?k 15, 1-2., dopuszcza ich do uczty mesja?skiej365Por. ?k 15, 23-32.. Najbardziej jednak Jezus poruszy? w?adze religijne Izraela, gdy odpuszcza? grzechy. Rzeczywi?cie, stwierdzaj? one z niepokojem: "Któ? mo?e odpuszcza? grzechy, prócz jednego Boga?" (Mk 2, 7). Odpuszczaj?c 431, 1441 grzechy, Jezus albo blu?ni?, poniewa? jako cz?owiek czyni? si? równym Bogu366Por. J 5,18;10, 33., albo mówi? prawd?, a Jego Osoba uobecnia?a i objawia?a imi? Bo?e367Por. J 17, 6. 26.. 432

590 Jedynie Boska to?samo?? Osoby Jezusa mo?e usprawiedliwi? tak?e Jego absolutne wymaganie: "Kto nie jest ze Mn?, jest przeciwko Mnie" (Mt 12, 30), a tak?e Jego s?owa, ?e w Nim "jest co? wi?cej ni? Jonasz... co? wi?cej ni? Salomon" (Mt 12, 41-42), "co? wi?kszego ni? ?wi?tynia" (Mt 12, 6); gdy przypomina w odniesieniu do siebie, ?e Dawid nazwa? Mesjasza swoim Panem368Por. Mt 12, 36. 37., i gdy stwierdza: "Zanim Abraham sta? si?, Ja Jestem" (J 8, 58), 253 a nawet: "Ja i Ojciec jedno jeste?my" (J 10, 30).

591 Jezus domaga? si? od w?adz religijnych w Jerozolimie wiary w Niego ze wzgl?du na dzie?a Ojca, jakie wype?nia369Por. J 10, 36-38.. Taki akt wiary musia? jednak przej?? 526 przez tajemnicz? ?mier? sobie, by "si? powtórnie narodzi?" (J 3, 7) dzi?ki ?asce Bo?ej370Por. J 6, 44.. Takie wymaganie nawrócenia wobec zdumiewaj?cego wype?nienia si? obietnic371Por. Iz 53, 1. pozwala zrozumie? tragiczn? pogard? Sanhedrynu, który uznawa?, ?e Jezus zas?ugiwa? na ?mier? jako blu?nierca372Por. Mk 3, 6; Mt 26, 64-66.. Jego cz?onkowie dzia?ali w ten 574 sposób zarówno przez "niewiedz?"373Por. ?k 23, 34; Dz 3, 17-18., jak i przez "zatwardzia?o??" (Mk 3, 5; Rz 11, 25) "niewiary" (Rz 11, 20).

 

W skrócie

 

592 Jezus nie zniós? Prawa danego na Synaju, ale je wype?ni?
374Por. Mt 5, 17-19. tak doskonale375Por. J 8, 46., ?e objawi? jego ostateczny sens376Por. Mt 5, 33. i wynagrodzi? pope?nione przeciw niemu wykroczenia377Por. Hbr 9, 15..

593 Jezus czci? ?wi?tyni?, przybywaj?c do niej jako pielgrzym na ?wi?ta ?ydowskie, oraz umi?owa? zazdrosn? mi?o?ci? to mieszkanie Boga w?ród ludzi. ?wi?tynia jest figur? Jego misterium. Je?li Jezus og?asza jej zburzenie, to ukazuje w ten sposób swoje w?asne wydanie na ?mier? i wej?cie historii zbawienia w now? epok?, w której Jego Cia?o b?dzie ostateczn? ?wi?tyni?.

 

594 Jezus dokonywa? czynów, jak na przyk?ad odpuszczenie grzechów, które potwierdza?y, ?e jest Bogiem Zbawicielem
378Por. J 5, 16-18.. Niektórzy ?ydzi, nie uznaj?c Boga, który stal si? cz?owiekiem379Por. J 1, 14., widzieli w Nim "cz?owieka uwa?aj?cego siebie za Boga" (J 10, 33) i os?dzili Go jako blu?nierc?.

 

Paragraf drugi

JEZUS UMAR? UKRZY?OWANY

I. Proces Jezusa

Podzia?y w?ród w?adz ?ydowskich wobec Jezusa

595 W?ród w?adz religijnych w Jerozolimie nie tylko znalaz? si? faryzeusz Nikodem380Por. J 7, 50. czy powa?any Józef z Arymatei, którzy w tajemnicy byli uczniami Jezusa381Por. J 19, 38-39., ale pojawi?y si? d?ugotrwa?e spory na Jego temat382Por. J 9, 16-17; 10, 19-21., tak ?e w przeddzie? Jego m?ki ?w. Jan móg? o spieraj?cych si? powiedzie?, ?e "wielu w Niego uwierzy?o", chocia? w sposób bardzo niedoskona?y (J 12, 42). Nie ma w tym nic dziwnego, je?li we?mie si? pod uwag?, ?e nazajutrz po Pi??dziesi?tnicy "bardzo wielu kap?anów przyjmowa?o wiar?" (Dz 6, 7) i ?e byli "niektórzy nawróceni ze stronnictwa faryzeuszów" (Dz 15, 5). W zwi?zku z tym ?w. Jakub mo?e powiedzie? do ?w. Paw?a: "Widzisz, bracie, ile tysi?cy ?ydów uwierzy?o, a wszyscy trzymaj? si? gorliwie Prawa" (Dz 21, 20).

596 W?adze religijne w Jerozolimie nie by?y jednomy?lne co do postawy, jak? nale?y zaj?? wobec Jezusa383Por. J 9, 16; 10, 19.. Faryzeusze zagrozili wy??czeniem z Synagogi tym, którzy szli za Nim384Por. J 9, 22.. Tym, którzy bali si?, ?e "wszyscy uwierz? w Niego, a przyjd? Rzymianie, i zniszcz? [ich] miejsce ?wi?te i... naród", najwy?szy kap?an, Kajfasz, prorokuj?c, powiedzia?: "Lepiej jest dla was, gdy jeden cz?owiek umrze za lud, ni? mia?by zgin?? ca?y naród" (J 11, 50) 1753. Sanhedryn zadeklarowa?, ?e Jezus "winien jest ?mierci" (Mt 26, 66) jako blu?nierca. Nie maj?c prawa skazania Go na ?mier?385Por. J 18, 31., wyda? Jezusa Rzymianom pod zarzutem wzniecania buntu politycznego386Por. ?k 23, 2., co postawi Go na równi z Barabaszem oskar?onym o jakie? "rozruchy" (?k 23, 19). Istniej? wi?c tak?e zagro?enia polityczne, które arcykap?ani przedstawiaj? Pi?atowi jako motyw skazania Jezusa na ?mier?387Por. J 19, 12. 15. 21..

?ydzi nie ponosz? zbiorowej odpowiedzialno?ci za ?mier? Jezusa

597 Bior?c pod uwag? historyczn? z?o?ono?? procesu Jezusa widoczn? w opowiadaniach ewangelicznych oraz nie wiedz?c, jaki jest, znany tylko Bogu, grzech osobisty uczestników procesu (Judasza, Sanhedrynu, Pi?ata), nie mo?na przypisa? odpowiedzialno?ci za ?mier? Jezusa wszystkim ?ydom w Jerozolimie mimo okrzyków manipulowanego t?umu388Por. Mk 15, 11. i zbiorowych oskar?e? zawartych w wezwaniach do nawrócenia po Pi??dziesi?tnicy389Por. Dz 2, 23. 36; 3, 13-14; 4, 10; 5, 30; 7, 52; 10, 39; 13, 27. 28; 1 Tes 2, 14-15.. Sam Jezus przebaczaj?c z krzy?a390Por. ?k 23, 34., a za Nim Piotr, przyzna? prawo do "nie?wiadomo?ci" (Dz 3, 17) 1735 ?ydom z Jerozolimy, a nawet ich przywódcom. Tym bardziej nie mo?na rozci?ga? odpowiedzialno?ci na innych ?ydów w czasie i przestrzeni, opieraj?c si? na krzyku ludu: "Krew Jego na nas i na dzieci nasze" (Mt 27, 25), który oznacza formu?? zatwierdzaj?c? wyrok391Por. Dz 5, 28; 18, 6.:

 

Na Soborze Watyka?skim II Ko?ció? o?wiadczy?: "To, co pope?niono podczas m?ki (Chrystusa), nie mo?e by? przypisane ani wszystkim bez ró?nicy ?ydom 839 wówczas ?yj?cym, ani ?ydom dzisiejszym... Nie nale?y przedstawia? ?ydów jako

odrzuconych ani jako przekl?tych przez Boga, rzekomo na podstawie Pisma ?wi?tego" 392Sobór Watyka?ski II, dekl. Nostra aetate, 4..

 

Wszyscy grzesznicy byli sprawcami m?ki Chrystusa598 Ko?ció? w nauczaniu swojej wiary i w ?wiadectwie swoich ?wi?tych nigdy nie zapomnia?, "?e to w?a?nie grzesznicy byli sprawcami i jakby narz?dziami wszystkich m?k, które wycierpia? Boski Odkupiciel"393Katechizm Rzymski, 1, 5, 11; por. Hbr 12, 3.. Uwzgl?dniaj?c fakt, ?e nasze grzechy dotykaj? samego Chrystusa394Por. Mt 25, 45; Dz 9, 4-5., Ko?ció? nie waha si? przypisa? chrze?cijanom najwi?kszej odpowiedzialno?ci za m?k? Jezusa, któr? zbyt cz?sto obci??ali jedynie ?ydów:

 

1851 Musimy uzna? za winnych tej strasznej nieprawo?ci tych, którzy nadal popadaj? w grzechy. To nasze przest?pstwa sprowadzi?y na Pana naszego Jezusa Chrystusa m?k? krzy?a; z pewno?ci? wi?c ci, którzy pogr??aj? si? w nie?adzie moralnym i z?u, "krzy?uj?... w sobie Syna Bo?ego i wystawiaj? Go na po?miewisko" (Hbr 6, 6). Trzeba uzna?, ?e nasza wina jest w tym przypadku wi?ksza ni? ?ydów. Oni bowiem, wed?ug ?wiadectwa Aposto?a, "nie ukrzy?owaliby Pana chwa?y" (1 Kor 2, 8), gdyby Go poznali. My przeciwnie, wyznajemy, ?e Go znamy. Gdy wi?c zapieramy si? Go przez nasze uczynki, podnosimy na Niego w jaki? sposób nasze zbrodnicze r?ce395Katechizm Rzymski, I, 5, 11..

To nie z?e duchy ukrzy?owa?y Go, lecz to ty wraz z nimi Go ukrzy?owa?e? i krzy?ujesz nadal przez upodobanie w wadach i grzechach396?w. Franciszek z Asy?u, Admonitio, 5, 3..

 

II. Odkupie?cza ?mier? Chrystusa w Bo?ym zamy?le zbawieniaJezus wydany "z woli, postanowienia i przewidzenia Boga"

599 Bolesna ?mier? Chrystusa nie by?a owocem przypadku w zbiegu nieszcz??liwych 517 okoliczno?ci. Nale?y ona do tajemnicy zamys?u Bo?ego, jak wyja?nia ?ydom w Jerozolimie ?w. Piotr w swojej pierwszej mowie w dniu Pi??dziesi?tnicy: Jezus zosta? wydany "z woli, postanowienia i przewidzenia Bo?ego" (Dz 2, 23). Ten biblijny j?zyk nie oznacza, ?e ci, którzy "wydali Jezusa" (Dz 3, 13), byli jedynie biernymi wykonawcami scenariusza przewidzianego wcze?niej przez Boga.

600 Dla Boga wszystkie chwile czasu s? tera?niejsze w ich aktualno?ci. Ustali? On wi?c swój odwieczny zamys? "przeznaczenia", w??czaj?c w niego woln? odpowied? ka?dego cz?owieka na Jego ?ask?: "Zeszli si? bowiem rzeczywi?cie w tym mie?cie przeciw ?wi?temu S?udze Twemu, Jezusowi, którego nama?ci?e?, Herod i Poncjusz Pi?at z poganami i pokoleniami Izraela397Por. Ps 2, 1-2., aby uczyni? to co r?ka Twoja i my?l zamierzy?y" (Dz 4, 27-28). Bóg dopu?ci? ich czyny 312 wyp?ywaj?ce z za?lepienia398Por. Mt 26, 54; J 18, 36; 19, 11., by wype?ni? swój zbawczy zamys?399Por. Dz 3, 17-18..

"Umar? - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy"

601 Ten Bo?y zamys? zbawienia przez wydanie na ?mier? "S?ugi", Sprawiedliwego (Iz 53, 11)400Por. Dz 3, 14., zosta? wcze?niej zapowiedziany w Pi?mie ?wi?tym jako tajemnica powszechnego odkupienia, to znaczy wykupu, który wyzwala ludzi z niewoli grzechu401Por. Iz 53, 11-12; J 8, 34-36.. ?w. Pawe? przekazuje w wyznaniu wiary, o którym mówi, ?e je "przej??" (1 Kor 15, 3) - i? "Chrystus umar? - zgodnie z Pismem - za nasze 652 grzechy"402Por. tak?e Dz 3, 18; 7, 52; 13, 29; 26, 22-23.. Odkupie?cza ?mier? Jezusa wype?nia w szczególno?ci proroctwo o cierpi?cym S?udze403Por. Iz 53, 7-8; Dz 8, 32-35.. Sam Jezus przedstawi? sens swego ?ycia i ?mierci 713 w ?wietle cierpi?cego S?ugi404Por. Mt 20, 28.. po swoim Zmartwychwstaniu Jezus w taki w?a?nie sposób wy?o?y? Pisma uczniom z Emaus405Por. ?k 24, 25-27., a nast?pnie samym Aposto?om406Por. ?k 24, 44-45..

"Bóg dla nas uczyni? Go grzechem"

602 ?wi?ty Piotr mo?e wi?c sformu?owa? wiar? apostolsk? w Bo?y zamys? zbawienia w taki sposób: "Wiecie bowiem, ?e z waszego, odziedziczonego po przodkach, z?ego post?powania zostali?cie wykupieni nie czym? przemijaj?cym, srebrem lub z?otem, ale drogocenn? krwi? Chrystusa jako baranka niepokalanego i bez zmazy. On by? wprawdzie przewidziany przed stworzeniem ?wiata, dopiero jednak w ostatnich czasach si? objawi? ze wzgl?du na was" (1 P 1, 18-20). Kar? za grzechy ludzi, pope?nione po grzechu pierworodnym, by?a ?mier?407Por. Rz 5, 12; 1 Kor 15, 56.. Bóg posy?aj?c w?asnego Syna w postaci s?ugi408Por. Flp 2, 7., w postaci cz?owieka 400, 519 upad?ego i poddanego ?mierci z powodu grzechu409Por. Rz 8, 3., "dla nas grzechem uczyni? Tego, który nie zna? grzechu, aby?my si? stali w Nim sprawiedliwo?ci? Bo??" (2 Kor 5, 21).

603 Jezus nie dozna? takiego odrzucenia, jak gdyby On sam zgrzeszy?410Por. J 8, 46.. W mi?o?ci odkupie?czej, która zawsze ??czy?a Go z Ojcem411Por. J 8, 29., przyj?? nas w naszym oddzieleniu od Boga, tak ?e móg? w naszym imieniu powiedzie? na krzy?u: "Bo?e mój, Bo?e mój, czemu? Mnie opu?ci??" (Mk 15, 34; Ps 22, 1). Bóg, czyni?c Go w ten sposób solidarnym z nami jako grzesznikami, "w?asnego 2572 Syna nie oszcz?dzi?, ale Go za nas wszystkich wyda?" (Rz 8, 32), aby?my zostali "pojednani z Bogiem przez ?mier? Jego Syna" (Rz 5, 10).

Bo?a inicjatywa powszechnej mi?o?ci odkupie?czej

604 Wydaj?c swego Syna za nasze grzechy, Bóg ukazuje, ?e Jego zamys? 211, 2009 wobec nas jest zamys?em ?yczliwej mi?o?ci, która poprzedza wszelk? zas?ug? 1825 z naszej strony: "W tym przejawia si? mi?o??, ?e nie my umi?owali?my Boga, ale ?e On sam nas umi?owa? i pos?a? Syna swojego jako ofiar? przeb?agaln? za nasze grzechy" (1 J 4,10)412Por. 1 J 4, 19.. "Bóg za? okazuje nam swoj? mi?o?? w?a?nie przez to, ?e Chrystus umar? za nas, gdy?my byli jeszcze grzesznikami" (Rz 5, 8).

605 Jezus w zako?czeniu przypowie?ci o zb??kanej owcy przypomnia?, ?e ta mi?o?? nie zna wyj?tków: "Tak te? nie jest wol? Ojca waszego, który jest w niebie, ?eby zgin??o jedno z tych ma?ych" (Mt 18, 14). Jezus potwierdza, ?e przyszed? "da? swoje ?ycie jako okup za wielu" (Mt 20, 28); to ostatnie poj?cie 402 nie jest ograniczaj?ce: przeciwstawia ca?? ludzko?? jedynej Osobie Odkupiciela, który wydaje siebie, aby j? zbawi?413Por. Rz 5, 18-19.. Ko?ció? w ?lad za Aposto?ami414Por. 2 Kor 5,15;1 J 2, 2. naucza, 634, 2793 ?e Chrystus umar? za wszystkich ludzi bez wyj?tku: "Nie ma, nie by?o i nie b?dzie ?adnego cz?owieka, za którego nie cierpia?by Chrystus"415Synod w Quierzy (853): DS 624..

III. Chrystus ofiarowa? siebie samego swemu Ojcu za nasze grzechy

Ca?e ?ycie Chrystusa jest ofiarowane Ojcu

606 Syn Bo?y "z nieba zst?pi? nie po to, aby pe?ni? swoj? wol?, ale wol? Tego, 517 który Go pos?a?" (J 6, 38); "Przeto przychodz?c na ?wiat, mówi:...Oto id?... abym spe?nia? wol? Twoj?, Bo?e... Na mocy tej woli u?wi?ceni jeste?my przez ofiar? cia?a Jezusa Chrystusa raz na zawsze" (Hbr 10, 5-10). Od chwili swego Wcielenia Syn Bo?y podejmuje Bo?y zamys? zbawienia w swoim odkupie?czym pos?aniu: "Moim pokarmem jest wype?ni? wol? Tego, który Mnie pos?a?, i wykona? Jego dzie?o" (J 4, 34). Ofiara Jezusa "za grzechy ca?ego ?wiata" 536 (1 J 2, 2) jest wyra?eniem Jego komunii mi?o?ci z Ojcem: "Dlatego mi?uje Mnie Ojciec, bo Ja ?ycie moje oddaj?" (J 10,17). "Niech ?wiat si? dowie, ?e Ja mi?uj? Ojca i ?e tak czyni?, jak Mi Ojciec nakaza?" (J 14, 31).

607 Pragnienie wype?nienia zamys?u mi?o?ci odkupie?czej Jego Ojca o?ywia ca?e ?ycie Jezusa416Por. ?k 12, 50; 22, 15; Mt 16, 21-23., poniewa? Jego odkupie?cza m?ka jest motywem Jego 457 Wcielenia: "Ojcze, wybaw Mnie od tej godziny. Nie, w?a?nie dlatego przyszed?em na t? godzin?" (J 12, 27). "Czy? nie mam pi? kielicha, który Mi poda? Ojciec?" (J 18,11). I jeszcze na krzy?u, zanim wszystko "wykona?o si?" (J 19, 30), Jezus mówi: "Pragn?" (J 19, 28).

"Baranek Bo?y, który g?adzi grzech ?wiata"

608 Gdy Jan Chrzciciel zgodzi? si? udzieli? Jezusowi chrztu razem z grzesznikami417Por. ?k 3, 21; Mt 3,14-15., zobaczy? i wskaza? w Jezusie Baranka Bo?ego, "który g?adzi 523 grzech ?wiata" (J 1, 29)418Por. J 1, 36.. Ukazuje on w ten sposób, ?e Jezus jest równocze?nie cierpi?cym S?ug?, który w milczeniu pozwala prowadzi? si? na zabicie (Iz 53, 7)419Por. Jr 11, 19. i niesie grzechy wielu420Por. Iz 53,12., oraz barankiem paschalnym, symbolem odkupienia Izraela w czasie pierwszej Paschy (Wj 12, 3-14)421Por. J 19, 36;1 Kor 5, 7.. Ca?e ?ycie 517 Chrystusa wyra?a Jego pos?anie: "s?u?y? i da? swoje ?ycie na okup za wielu" (Mk 10, 45).

Jezus dobrowolnie podejmuje odkupie?cz? mi?o?? Ojca

609 Podejmuj?c w swoim ludzkim sercu mi?o?? Ojca do ludzi, Jezus "do ko?ca ich umi?owa?" (J 13, 1), poniewa? "nie ma wi?kszej mi?o?ci od tej, gdy kto? 478 ?ycie swoje oddaje za przyjació? swoich" (J 15, 13). W ten sposób w cierpieniu i ?mierci cz?owiecze?stwo Jezusa sta?o si? wolnym i doskona?ym narz?dziem 515 Jego Boskiej mi?o?ci, która pragnie zbawienia ludzi422Por. Hbr 2, 10. 17-18; 4, 15; 5, 7-9.. Istotnie, przyj?? 272, 539 On w sposób dobrowolny m?k? i ?mier? z mi?o?ci do Ojca i do ludzi, których Ojciec chce zbawi?: "Nikt Mi (?ycia) nie zabiera, lecz Ja od siebie je oddaj?" (J 10,18). Syn Bo?y wydaje si? wi?c na ?mier? aktem najwy?szej wolno?ci423Por. J 18, 4-6; Mt 26, 53..

W czasie Ostatniej Wieczerzy Jezus uprzedzi? dobrowolne ofiarowanie swego ?ycia

610 Jezus najpe?niej wyrazi? dobrowolne ofiarowanie siebie samego w czasie 766 Wieczerzy spo?ywanej z dwunastoma Aposto?ami424Por. Mt 26, 20., "tej nocy, kiedy zosta? 1337 wydany" (1 Kor 11, 23). W przeddzie? swojej m?ki, gdy jeszcze by? wolny, Jezus uczyni? z Ostatniej Wieczerzy spo?ywanej z Aposto?ami pami?tk? swojej dobrowolnej ofiary, jak? mia? z?o?y? Ojcu425Por. 1 Kor 5, 7. dla zbawienia ludzi: "To jest Cia?o moje, które za was b?dzie wydane" (?k 22,19). "To jest moja Krew Przymierza, która za wielu b?dzie wylana na odpuszczenie grzechów" (Mt 26, 28).

611 Eucharystia, któr? Jezus ustanawia w tej chwili, b?dzie "pami?tk?" (1 Kor 11, 25) 1364 Jego ofiary. W??cza On Aposto?ów do swojej ofiary i poleca, by j? przed?u?ali426Por. ?k 22, 19.. przez to Jezus ustanawia swoich Aposto?ów kap?anami Nowego 1341, 1566 Przymierza: "Za nich Ja po?wi?cam w ofierze samego siebie, aby i oni byli u?wi?ceni w prawdzie" (J 17, 19)427Por. Sobór Trydencki: DS 1752; 1764..

Agonia w Getsemani

612 Kielich Nowego Przymierza, który Jezus uprzedzi? ju? w czasie Ostatniej Wieczerzy, ofiaruj?c siebie samego428Por. ?k 22, 20., przyjmuje On nast?pnie z r?k Ojca 532, 2600 podczas agonii w Getsemani429Por. Mt 26, 42.. Jezus staje si? "pos?usznym a? do ?mierci" (Flp 2, 8; Hbr 5, 7-8); modli si?: "Ojcze mój, je?li to mo?liwe, niech Mnie ominie ten kielich..." (Mt 26, 39). Wyra?a On w ten sposób przera?enie, jakie ?mier? wywo?uje w Jego ludzkiej naturze. Istotnie, Jego ludzka natura, podobnie jak nasza, jest przeznaczona do ?ycia wiecznego; co wi?cej, w przeciwie?stwie do naszej natury jest ona ca?kowicie wyj?ta spod grzechu430Por. Hbr 4, 15., który jest przyczyn? ?mierci431Por. Rz 5, 12.. przede wszystkim jednak jest ona przyj?ta przez Bosk? Osob? "Dawcy ?ycia" (Dz 3,15), "?yj?cego" (Ap 1,18)432Por. J 1, 4; 5, 26.. Jezus, zgadzaj?c si? w swojej ludzkiej woli, by wype?ni?a si? wola Ojca433Por. Mt 26, 42., przyjmuje swoj? ?mier? jako ?mier? 1009 odkupie?cz?, aby "w swoim ciele ponie?? nasze grzechy na drzewo" (1 P 2, 24).

?mier? Chrystusa jest jedyn? i ostateczn? ofiar?

613 ?mier? Chrystusa jest równocze?nie ofiar? paschaln?, która wype?nia 1366 ostateczne odkupienie ludzi434Por. 1 Kor 5, 7; J 8, 34-36. przez Baranka, "który g?adzi grzech ?wiata" (J 1, 29)435Por. 1 P 1, 19., i ofiar? Nowego Przymierza436Por. 1 Kor 11, 25., przywracaj?c? cz?owiekowi 2009 komuni? z Bogiem437Por. Wj 24, 8. oraz dokonuj?c? pojednania z Nim przez "Krew Przymierza, która za wielu b?dzie wylana na odpuszczenie grzechów" (Mt 26, 28)438Por. Kp? 16, 15-16..

614 Ofiara Chrystusa jest jedyna; dope?nia i przekracza wszystkie ofiary439Por. Hbr 10, 10.. Przede wszystkim jest ona darem samego Boga Ojca, poniewa? Ojciec wydaje 529,1330 swego Syna, aby pojedna? nas ze sob?440Por. 1 J 4, 10.. Jest ona równocze?nie ofiar? Syna 2100 Bo?ego, który sta? si? cz?owiekiem; dobrowolnie i z mi?o?ci441Por. J 15, 13. ofiaruje On swoje ?ycie442Por. J 10, 17-18. Ojcu przez Ducha ?wi?tego443Por. Hbr 9, 14., aby naprawi? nasze niepos?usze?stwo.

Jezus zast?puje swoim pos?usze?stwem nasze niepos?usze?stwo

615 "Jak przez niepos?usze?stwo jednego cz?owieka wszyscy stali si? grzesznikami, 1850 tak przez pos?usze?stwo Jednego wszyscy stan? si? sprawiedliwymi" (Rz 5, 19). Przez swoje pos?usze?stwo a? do ?mierci Jezus sta? si? cierpi?cym S?ug?, który w sposób zast?pczy "siebie na ?mier? ofiarowa?", "poniós? grzechy 433 wielu", aby "usprawiedliwi? wielu i d?wiga? ich nieprawo?ci" (Iz 53, 10-12). Wynagrodzi? On za nasze winy i zado??uczyni? Ojcu za nasze grzechy444Por. Sobór Trydencki: DS 1529.. 411

Jezus spe?nia swoj? ofiar? na krzy?u

616 "Umi?owawszy swoich... do ko?ca ich umi?owa?" (J 13, 1): ta mi?o?? nadaje ofierze Chrystusa warto?? odkupie?cz? i wynagradzaj?c?, ekspiacyjn? i zado??czyni?c?. On nas wszystkich pozna? i ukocha? w ofiarowaniu swego 478 ?ycia445Por. Ga 2, 20; Ef 5, 2. 25.. "Mi?o?? Chrystusa przynagla nas, pomnych na to, ?e skoro Jeden umar? za wszystkich, to wszyscy pomarli" (2 Kor 5,14). ?aden cz?owiek, nawet naj?wi?tszy, nie by? w stanie wzi?? na siebie grzechów wszystkich ludzi i ofiarowa? si? za wszystkich. Istnienie w Chrystusie Boskiej Osoby Syna, która 468 przekracza i równocze?nie obejmuje wszystkie osoby ludzkie oraz ustanawia Go G?ow? ca?ej ludzko?ci, umo?liwia Jego ofiar? odkupie?cz? za wszystkich. 519

617 Sua sanctissima passione in ligno crucis nobis justificationem meruit, "Swoj? naj?wi?tsz? m?k? na drzewie krzy?a wys?u?y? nam usprawiedliwienie", 1992 naucza Sobór Trydencki446Sobór Trydencki: DS 1529., podkre?laj?c jedyny charakter ofiary Chrystusa 1235 jako "sprawcy zbawienia wiecznego" (Hbr 5, 9). Ko?ció? czci Krzy?, ?piewaj?c: O crux, ave, spes unica - "O Krzy?u, b?d? pozdrowiony, jedyna nasza nadziejo!"447Hymn Vexilla Regis.

Nasze uczestnictwo w ofierze Chrystusa

618 Krzy? jest jedyn? ofiar? Chrystusa, "jednego po?rednika mi?dzy Bogiem a lud?mi" (1 Tm 2, 5). Poniewa? jednak On w swojej wcielonej Boskiej Osobie "zjednoczy? si? jako? z ka?dym cz?owiekiem"448Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22., "ofiarowuje wszystkim ludziom w sposób, który zna tylko Bóg, mo?liwo?? doj?cia do uczestniczenia w Misterium Paschalnym"449Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22.. Jezus powo?uje swoich uczniów do "wzi?cia 1368,1460 swojego krzy?a i na?ladowania Go"450Por. Mt 16, 24., poniewa? cierpia? za wszystkich i zostawi? nam wzór, aby?my "szli za Nim Jego ?ladami" (1 P 2, 21). Chce On 307, 2100 w??czy? do swojej ofiary odkupie?czej tych, którzy pierwsi z niej korzystaj?451Por. Mk 10, 39; J 21,18-19; Kol 1, 24.. Spe?nia si? to w najwy?szym stopniu w osobie Jego Matki, z??czonej ?ci?lej 964 ni? wszyscy inni z tajemnic? Jego odkupie?czego cierpienia452Por. ?k 2, 35..

 

Poza Krzy?em nie ma innej drabiny, po której mo?na by dosta? si? do nieba453?w. Ró?a z Limy; por. P. Hansen, Vita mirabilis, Louvain 1668..

 

W skrócie

619 "Chrystus umar? - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy" (1 Kor 15, 3.

620 Nasze zbawienie wyp?ywa z inicjatywy mi?o?ci Boga do nas, poniewa? "On sam nas umi?owa? i pos?a? Syna swojego jako ofiar? przeb?agaln? za nasze grzechy" (1 J 4, 10). " W Chrystusie Bóg jedna? ze sob? ?wiat" (2 Kor 5,19).

621 Jezus ofiarowa? si? w sposób dobrowolny dla naszego zbawienia. Ukazuje On i urzeczywistnia ten dar w sposób uprzedzaj?cy podczas Ostatniej Wieczerzy: " To jest Cia?o moje, które za was b?dzie wydane" (?k 22,19).

622 Odkupienie Chrystusa polega na tym, ?e "przyszed? On... da? swoje ?ycie na okup za wielu" (Mt 20, 28), to znaczy umi?owa? swoich "do ko?ca" (J 13, 1), aby zostali wykupieni z "odziedziczonego po przodkach z?ego post?powania" (1 P 1,18).

623 Przez swoje pe?ne mi?o?ci pos?usze?stwo Ojcu "a? do ?mierci" (Flp 2, 8) Jezus wype?nia ekspiacyjne pos?anie454Por. Iz 53, 10. cierpi?cego S?ugi, który "usprawiedliwi wielu, ich nieprawo?ci... sam d?wiga? b?dzie" (Iz 53,11)455Por. Rz 5, 19..

 

Paragraf trzeci

JEZUS CHRYSTUS ZOSTA? POGRZEBANY

624 "Z ?aski Bo?ej za wszystkich zazna? ?mierci" (Hbr 2, 9). W swoim zbawczym zamy?le Bóg postanowi?, aby Jego Syn nie tylko "umar?... za nasze grzechy" (1 Kor 15, 3), lecz tak?e by "zazna? ?mierci", czyli pozna? 1005, 362 stan ?mierci, stan rozdzielenia Jego duszy i Jego cia?a mi?dzy chwil?, w której odda? ducha na krzy?u, i chwil?, w której zmartwychwsta?. Ten stan Chrystusa zmar?ego jest misterium grobu i zst?pienia do otch?ani. Jest to misterium Wielkiej Soboty, gdy Chrystus z?o?ony do grobu456Por. J 19, 42. ukazuje wielki odpoczynek szabatowy Boga457Por. Hbr 4, 4-9. po wype?nieniu558Por. J 19, 30. zbawienia ludzi, które nape?nia pokojem 349 ca?y ?wiat459Por. Kol 1, 18-20..

Chrystus w swoim ciele w grobie

625 Przebywanie Chrystusa w grobie konstytuuje rzeczywist? wi?? mi?dzy stanem cierpi?tliwo?ci przed Pasch? i Jego aktualnym stanem chwalebnym jako Zmartwychwsta?ego. W?a?nie sama osoba "?yj?cego" mo?e powiedzie?: "By?em umar?y, a oto jestem ?yj?cy na wieki wieków" (Ap 1,18):

 

Bóg (Syn) nie przeszkodzi?, by ?mier? rozdzieli?a Jego dusz? i cia?o, zgodnie z koniecznym porz?dkiem natury, na nowo jednak je po??czy? przez Zmartwychwstanie, by sta? si? w swojej osobie punktem spotkania ?mierci i ?ycia, zatrzymuj?c w sobie proces rozk?adu natury powodowany przez ?mier? i staj?c si? zasad? po??czenia rozdzielonych cz??ci460?w. Grzegorz z Nyssy, Oratio catechetica,16: PG 45, 52 B.

 

626 Poniewa? "Dawca ?ycia", którego skazano na ?mier? (Dz 3,15), jest Tym samym, co ?yj?cy, który "zmartwychwsta?" (?k 24, 5-6), trzeba, aby Boska Osoba Syna Bo?ego nadal pozostawa?a zjednoczona z Jego dusz? i cia?em, 470, 650 które zosta?y rozdzielone przez ?mier?:

Z faktu, ?e przy ?mierci Chrystusa dusza zosta?a oddzielona od cia?a, nie wynika, ?eby jedyna Osoba zosta?a podzielona na dwie, poniewa? cia?o i dusza Chrystusa istnia?y z tego samego tytu?u od pocz?tku w Osobie S?owa. Chocia? zosta?y rozdzielone przez ?mier?, to i cia?o, i dusza pozosta?y z??czone z t? sam? i jedyn? Osob? S?owa461?w. Jan Damasce?ski, De fide orthodoxa, III, 27: PG 94,1098 A..

 

"Nie dasz ?wi?temu Twemu ulec ska?eniu"627 ?mier? Chrystusa by?a prawdziw? ?mierci? o tyle, o ile po?o?y?a kres Jego 1009 ludzkiemu, ziemskiemu ?yciu. Ze wzgl?du jednak na jedno??, jak? Jego cia?o 1683 zachowa?o z Osob? Syna, nie sta?o si? ono martwymi zw?okami, jak inne cia?a ludzkie, poniewa? "moc Bo?a zachowa?a cia?o Chrystusa przed zniszczeniem"462?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 51, 3.. O Chrystusie mo?na powiedzie? równocze?nie: "Zg?adzono Go z krainy ?yj?cych" (Iz 53, 8) i "moje cia?o spoczywa? b?dzie w nadziei, ?e nie zostawisz duszy mojej w Otch?ani ani nie dasz ?wi?temu Twemu ulec ska?eniu" (Dz 2, 26-27)463Por. Ps 16, 9-10.. Zmartwychwstanie Jezusa "trzeciego dnia" (1 Kor 15, 4; ?k 24, 46)464Por. Mt 12, 40; Jon 2, 1; Oz 6, 2. by?o na to dowodem, poniewa? uwa?ano, ?e rozk?ad cia?a ujawnia si? pocz?wszy od czwartego dnia465Por. J 11, 39..

"Pogrzebani z Chrystusem"

628 Chrzest, którego pierwotnym i pe?nym znakiem jest zanurzenie, oznacza 537 rzeczywi?cie zst?pienie do grobu chrze?cijanina, który z Chrystusem umiera dla 1215 grzechu ze wzgl?du na nowe ?ycie: "Przez chrzest zanurzaj?cy nas w ?mier? zostali?my razem z Nim pogrzebani po to, aby?my i my wkroczyli w nowe ?ycie - jak Chrystus powsta? z martwych dzi?ki chwale Ojca" (Rz 6, 4)466Por. Kol 2, 12; Ef 5, 26..

 

W skrócie

 

629 Jezus do?wiadczy? ?mierci dla dobra ka?dego cz?owieka
467Por. Hbr 2, 9.. Syn Bo?y, który stal si? cz?owiekiem, rzeczywi?cie umar? i zosta? pogrzebany.

630 Gdy Chrystus przebywa? w grobie, Jego Boska Osoba nieustannie pozostawa?a zjednoczona zarówno z Jego dusz?, jak i z Jego ci??em, chocia? by?y oddzielone od siebie przez ?mier?. Dlatego cia?o zmar?ego Chrystusa nie ul?g?o "ska?eniu" (Dz 2, 27).

 

Artyku? pi?ty

"JEZUS CHRYSTUS ZST?PI? DO PIEKIE?, TRZECIEGO DNIA ZMARTWYCHWSTA?"

631 Jezus Chrystus "zst?pi? do ni?szych cz??ci ziemi. Ten, który zst?pi?, jest i Tym, który wst?pi?" (Ef 4, 9-10). Symbol Apostolski wyznaje w tym samym artykule wiary zst?pienie Chrystusa do piekie? i Jego zmartwychwstanie trzeciego dnia, poniewa? On sprawi?, ?e w misterium Jego Paschy z g??bi ?mierci wytrysn??o ?ycie:

 

Jezus Chrystus, Twój Syn zmartwychwsta?y, który o?wieca ludzko?? swoim ?wiat?em i z Tob? ?yje i króluje na wieki wieków. Amen468Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna, Exsultet..

 

Paragraf pierwszy

CHRYSTUS ZST?PI? DO PIEKIE?

632 Liczne wypowiedzi Nowego Testamentu, wed?ug których Jezus zosta? wskrzeszony "z martwych" (Dz 3, 15; Rz 8, 11; 1 Kor 15, 20), zak?adaj?, ?e przed zmartwychwstaniem przebywa? On w krainie zmar?ych469Por. Hbr 13, 20.. Takie jest pierwsze znaczenie, jakie przepowiadanie apostolskie nada?o zst?pieniu Jezusa do piekie?; Jezus do?wiadczy? ?mierci jak wszyscy ludzie i Jego dusza do??czy?a do nich w krainie umar?ych. Jezus zst?pi? tam jednak jako Zbawiciel, og?aszaj?c dobr? nowin? uwi?zionym duchom470Por. 1 P 3, 18-19..

633 Krain? zmar?ych, do której zst?pi? Chrystus po ?mierci, Pismo ?wi?te nazywa piek?em, Szeolem lub Hadesem471Por. Flp 2, 10; Dz 2, 24; Ap 1, 18; Ef 4, 9., poniewa? ci, którzy tam si? znajduj?, s? pozbawieni ogl?dania Boga472Por. Ps 6, 6; 88, 11-13.. Taki jest los wszystkich zmar?ych, zarówno z?ych, jak i sprawiedliwych, oczekuj?cych na Odkupiciela473Por. Ps 89, 49;1 Sm 28, 19; Ez 32, 17-32., co nie oznacza, ?e ich los mia?by by? identyczny, jak pokazuje Jezus w przypowie?ci o ubogim ?azarzu, który zosta? przyj?ty "na ?ono Abrahama"474Por. ?k 16, 22-26.. "Jezus Chrystus, zst?puj?c do piekie?, wyzwoli? dusze sprawiedliwych, które oczekiwa?y swego Wyzwoliciela na ?onie Abrahama"475Katechizm Rzymski, I, 6, 3.. Jezus nie zst?pi? do piekie?, 1033 by wyzwoli? pot?pionych476Synod Rzymski (745): DS 587., ani ?eby zniszczy? piek?o pot?pionych477Por. Benedykt XII, Cum dudum: DS 1011; Klemens list Super quibusdam: DS 1077., ale by wyzwoli? sprawiedliwych, którzy Go poprzedzili478Por. Synod Toleda?ski IV (625): DS 485; por. tak?e Mt 27, 52-53..

634 "Nawet umar?ym g?oszono Ewangeli?..." (1 P 4, 6). Zst?pienie do piekie? jest ca?kowitym wype?nieniem ewangelicznego g?oszenia zbawienia. Jest ostateczn? faz? mesja?skiego pos?ania Jezusa, faz? skondensowan? w czasie, ale ogromnie szerok? w swym rzeczywistym znaczeniu rozci?gni?cia odkupie?czego 605 dzie?a na wszystkich ludzi wszystkich czasów i wszystkich miejsc, aby wszyscy ci, którzy s? zbawieni, stali si? uczestnikami Odkupienia.

635 Chrystus zst?pi? wi?c do otch?ani ?mierci479Por. Mt 12, 40; Rz 10, 7; Ef 4, 9., aby umarli us?yszeli "g?os Syna Bo?ego, i ci, którzy us?ysz?", ?yli (J 5, 25). Jezus, "Dawca ?ycia" (Dz 3, 15), przez ?mier? pokona? tego, "który dzier?y? w?adz? nad ?mierci?, to jest diab?a", i wyzwoli? "tych wszystkich, którzy ca?e ?ycie przez boja?? ?mierci podlegli byli niewoli" (Hbr 2,14-15). Od tej chwili Chrystus Zmartwychwsta?y ma "klucze ?mierci i Otch?ani" (Ap 1, 18), a na imi? Jezusa zgina si? "ka?de kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych" (Flp 2,10):

 

Wielka cisza spowi?a ziemi?; wielka na niej cisza i pustka. Cisza wielka, bo Król zasn??, ziemia si? przel?k?a i zamilk?a, bo Bóg zasn?? w ludzkim ciele, a wzbudzi? tych, którzy spali od wieków... Idzie, by odnale?? pierwszego cz?owieka, jak zgubion? owieczk?. Pragnie nawiedzi? tych, którzy siedz? zupe?nie pogr??eni w cieniu ?mierci; by wyzwoli? z bólów niewolnika Adama, a wraz z nim niewolnic? Ew?, idzie On, który jest ich Bogiem i Synem Ewy... "Oto Ja, twój Bóg, który dla ciebie sta?em si? twoim synem... Zbud? si?, który ?pisz! Nie po to bowiem ci? stworzy?em, by? pozostawa? sp?tany w Otch?ani. Powsta? z martwych, albowiem jestem ?yciem umar?ych"480Staro?ytna homilia na Wielk? i ?wi?t? Sobot?: PG 43, 440 A. 452 C; por. Liturgia Godzin, II, Godzina czyta? z Wielkiej Soboty..

 

W skrócie

636 W artykule "Jezus zst?pi? do piekie?" Symbol wiary g?osi, ?e Jezus rzeczywi?cie umar? i przez swoj? ?mier? dla nas zwyci??y? ?mier? i diab?a, "który dzier?y? w?adz? nad ?mierci?" (Hbr 2,14).

637 Zmar?y Chrystus, w swojej duszy zjednoczonej z Jego Bosk? Osob?, zst?pi? do krainy zmar?ych. Otworzy? On bramy nieba sprawiedliwym, którzy Go poprzedzili.

 

Paragraf drugi

TRZECIEGO DNIA ZMARTWYCHWSTA?

638 "G?osimy wam Dobr? Nowin? o obietnicy danej ojcom: ?e Bóg spe?ni? j? wobec nas jako ich dzieci, wskrzesiwszy Jezusa" (Dz 13, 32-33). Zmartwychwstanie Chrystusa jest kulminacyjn? prawd? naszej wiary w Chrystusa. Pierwsza wspólnota chrze?cija?ska wierzy?a w ni? i prze?ywa?a j? jako prawd? 90 centraln?, przekazan? przez Tradycj?, jako prawd? fundamentaln?, potwierdzon? 651 przez pisma Nowego Testamentu, przepowiadan? jako cz??? istotna 991 Misterium Paschalnego tak samo jak Krzy?:

 

Chrystus zmartwychwsta?,

Przez ?mier? swoj? zwyci??y? ?mier?,

Da? ?ycie zmar?ym481Liturgia bizantyjska, Troparion Wielkiej Nocy..

 

I. Wydarzenie historyczne i transcendentne639 Misterium Zmartwychwstania Chrystusa jest wydarzeniem rzeczywistym, które posiada?o potwierdzone historycznie znaki, jak ?wiadczy o tym Nowy Testament. Ju? oko?o 56 r. ?w. Pawe? mo?e napisa? do Koryntian: "Przekaza?em wam na pocz?tku to, co przej??em: ?e Chrystus umar? - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy, ?e zosta? pogrzebany, ?e zmartwychwsta? trzeciego dnia, zgodnie z Pismem; i ?e ukaza? si? Kefasowi, a potem Dwunastu" (1 Kor 15, 3-4). Aposto? mówi tu o ?ywej tradycji Zmartwychwstania, któr? przej?? po swoim nawróceniu pod Damaszkiem482Por. Dz 9, 3-18..

Pusty grób

640 "Dlaczego szukacie ?yj?cego w?ród umar?ych? Nie ma Go tutaj; zmartwychwsta?" (?k 24, 5-6). Pierwszym elementem w ramach wydarze? paschalnych jest pusty grób. Nie jest to sam w sobie bezpo?redni dowód. Nieobecno?? cia?a Chrystusa w grobie mo?na by wyt?umaczy? inaczej483Por. J 20,13; Mt 28, 11-15.. Mimo to pusty grób stanowi? dla wszystkich istotny znak. Jego odkrycie przez uczniów by?o pierwszym krokiem w kierunku rozpoznania samego faktu zmartwychwstania Chrystusa. Najpierw mia?o to miejsce w przypadku pobo?nych kobiet484Por. ?k 24, 3. 22-23., a potem Piotra485Por. ?k 24, 12.. Ucze?, "którego Jezus kocha?" (J 20, 2), stwierdza, ?e wchodz?c do pustego grobu i widz?c "le??ce p?ótna" (J 20, 6), "ujrza? 999 i uwierzy?" (J 20, 8). Zak?ada to, ?e widz?c pusty grób486Por. J 20, 5-7., pozna?, i? nieobecno?? cia?a Jezusa nie mog?a by? dzie?em ludzkim i ?e Jezus nie powróci? po prostu do ?ycia ziemskiego, jak sta?o si? w przypadku ?azarza487Por. J 1 l, 44..

Ukazywanie si? Zmartwychwsta?ego

641 Maria Magdalena i pobo?ne kobiety, które przysz?y, by dokona? namaszczenia cia?a Jezusa488Por. Mk 16, 1; ?k 24,1., pogrzebanego pospiesznie w Wielki Pi?tek wieczorem z powodu zbli?aj?cego si? szabatu489Por. J 19, 31. 42., pierwsze spotka?y Zmartwychwsta?ego490Por. Mt 28, 9-10; J 20, 11-18.. Tak wi?c by?y one pierwszymi zwiastunami Zmartwychwstania 553, 448, Chrystusa dla samych Aposto?ów. Nast?pnie Jezus ukazuje si? w?a?nie tym ostatnim, najpierw Piotrowi, a potem Dwunastu491Por. 1 Kor 15, 5.. Piotr, powo?any do umacniania wiary swoich braci492Por. ?k 22, 31-32., widzi wi?c Zmartwychwsta?ego pierwszy i na podstawie jego ?wiadectwa wspólnota stwierdza: "Pan rzeczywi?cie zmartwychwsta? i ukaza? si? Szymonowi!" (?k 24, 34. 36).

642 Wszystko, co wydarzy?o si? w czasie tych dni paschalnych, anga?uje ka?dego z Aposto?ów - szczególnie Piotra - w budowanie nowej ery, która rozpocz??a si? w poranek wielkanocny. Jako ?wiadkowie Zmartwychwsta?ego b?d? oni fundamentami Jego Ko?cio?a. Wiara pierwszej wspólnoty wierz?cych opiera si? na ?wiadectwie konkretnych ludzi, znanych chrze?cijanom i w wi?kszo?ci ?yj?cych jeszcze po?ród nich. Tymi "?wiadkami Zmartwychwstania Chrystusa"493Por. Dz 1, 22. s? przede wszystkim Piotr i Dwunastu, ale nie tylko oni: Pawe? mówi bardzo jasno, ?e Jezus ukaza? si? pi?ciuset osobom równocze?nie, a ponadto Jakubowi i wszystkim Aposto?om494Por. 1 Kor 15, 4-8..

643 Wobec tych ?wiadectw nie mo?na interpretowa? Zmartwychwstania Chrystusa poza porz?dkiem fizycznym i nie uznawa? go za fakt historyczny. Z faktów wynika, ?e wiara uczniów zosta?a poddana radykalnej próbie przez m?k? ich Nauczyciela i Jego zapowiedzian? wcze?niej ?mier? na krzy?u495Por. ?k 22, 31-32.. Wstrz?s wywo?any przez m?k? by? tak wielki, ?e uczniowie (a przynajmniej niektórzy z nich) nie uwierzyli od razu w wiadomo?? o Zmartwychwstaniu. Ewangelie s? dalekie od pokazania nam wspólnoty opanowanej jak?? mistyczn? egzaltacj?; przeciwnie, pokazuj? uczniów zasmuconych ("zatrzymali si? smutni": ?k 24, 17) i przera?onych496Por. J 20, 19.. Dlatego nie uwierzyli oni pobo?nym kobietom wracaj?cym od grobu i "s?owa te wyda?y im si? czcz? gadanin?" (?k 24, 11)497Por. Mk 16, 11. 13.. Gdy Jezus ukazuje si? Jedenastu w wieczór Paschy, "wyrzuca im brak wiary i upór, ?e nie wierzyli tym, którzy widzieli Go zmartwychwsta?ego" (Mk 16, 14).

644 Uczniowie w?tpi? nawet wtedy, gdy staj? w obliczu samego Jezusa Zmartwychwsta?ego498Por. ?k 24, 38., tak bardzo wydaje si? im to niemo?liwe; s?dz?, ?e widz? ducha499 Por. ?k 24, 39.. "Z rado?ci jeszcze nie wierzyli i pe?ni byli zdumienia" (?k 24, 41). Tomasz do?wiadczy takiej próby w?tpliwo?ci500J 20, 24-27.; a mimo ostatniego ukazania si? Jezusa w Galilei, o czym wspomina Mateusz, "niektórzy jednak w?tpili" (Mt 28, 17). Jest wi?c bezpodstawna hipoteza, wed?ug której Zmartwychwstanie by?oby "wytworem" wiary (czy ?atwowierno?ci) Aposto?ów. Przeciwnie, ich wiara w Zmartwychwstanie zrodzi?a si? - pod dzia?aniem ?aski Bo?ej - z bezpo?redniego do?wiadczenia rzeczywisto?ci Jezusa Zmartwychwsta?ego.

Stan cz?owiecze?stwa Chrystusa Zmartwychwsta?ego

645 Jezus Zmartwychwsta?y nawi?zuje z uczniami bezpo?redni kontakt przez dotyk50l Por. ?k 24, 39; J 20, 27. i wspólny posi?ek502Por. ?k 24, 30. 41-43; J 21, 9. 13-15.. Zaprasza ich w ten sposób do uznania, ?e nie jest duchem503Por. ?k 24, 39., ale przede wszystkim do stwierdzenia, ?e zmartwychwsta?e 999 cia?o, w którym si? im ukazuje, jest tym samym cia?em, które zosta?o um?czone i ukrzy?owane, poniewa? nosi On jeszcze ?lady swojej m?ki504Por. ?k 24, 40; J 20, 20. 27.. To autentyczne i rzeczywiste cia?o posiada jednak równocze?nie nowe w?a?ciwo?ci cia?a uwielbionego: nie sytuuje si? ono ju? w czasie i przestrzeni, ale mo?e uobecni? si? na swój sposób, gdzie i kiedy chce505Por. Mt 28, 9. 16-17; ?k 24, 15. 36; J 20, 14. 19. 26; 21, 4., poniewa? Jego cz?owiecze?stwo nie mo?e ju? by? zwi?zane z ziemi? i nale?y wy??cznie do Boskiego panowania Ojca506Por. J 20, 17.. Z tego powodu Jezus Zmartwychwsta?y jest ca?kowicie wolny w wyborze form ukazywania si?: w postaci ogrodnika507Por. J 20,14-15. lub "w innej postaci" (Mk 16,12) ni? ta, jak? znali uczniowie, by w ten sposób wzbudzi? ich wiar?508Por. J 20, 14. 16; 21, 4. 7..

646 Zmartwychwstanie Chrystusa nie by?o powrotem do ?ycia ziemskiego, jak to mia?o miejsce w przypadku wskrzesze?, których dokona? Jezus przed Pasch?: córki Jaira, m?odzie?ca z Naim, ?azarza. Te fakty by?y wydarzeniami cudownymi, ale osoby cudownie wskrzeszone moc? Jezusa powróci?y do 934 "zwyczajnego" ?ycia ziemskiego. W pewnej chwili znów umr?. 549 Zmartwychwstanie Chrystusa jest istotowo ró?ne. W swoim zmartwychwsta?ym ciele Jezus przechodzi ze stanu ?mierci do innego ?ycia poza czasem i przestrzeni?. Cia?o Jezusa zostaje w Zmartwychwstaniu nape?nione moc? Ducha ?wi?tego; uczestniczy On w Boskim ?yciu w stanie chwa?y, tak ?e ?w. Pawe? mo?e powiedzie? o Chrystusie, ?e jest "cz?owiekiem niebieskim"509Por. 1 Kor 15, 35-50..

Zmartwychwstanie jako wydarzenie transcendentne

647 "O, zaiste b?ogos?awiona noc, jedyna, która by?a godna pozna? czas i godzin? zmartwychwstania Chrystusa" - ?piewa Ko?ció? w wielkanocnym Exsultet. Rzeczywi?cie, nikt nie by? naocznym ?wiadkiem samego wydarzenia Zmartwychwstania i nie opisuje go ?aden Ewangelista. Nikt nie móg? powiedzie? 1000, jak dokona?o si? ono z fizycznego punktu widzenia. Tym bardziej by?a nieuchwytna dla zmys?ów jego najbardziej wewn?trzna istota, przej?cie ze ?mierci do ?ycia. Zmartwychwstanie jako wydarzenie historyczne, które mo?na stwierdzi? na podstawie znaku pustego grobu i rzeczywisto?ci spotka? Aposto?ów z Chrystusem Zmartwychwsta?ym, pozostaje jednak, przez to, ?e przekracza histori?, w sercu tajemnicy wiary. Dlatego Chrystus Zmartwychwsta?y nie ukazuje si? ?wiatu510Por. J 14, 22., ale swoim uczniom, "tym, którzy z Nim razem poszli z Galilei do Jerozolimy, a teraz daj? ?wiadectwo o Nim przed ludem" (Dz 13, 31).

II. Zmartwychwstanie - dzie?o Trójcy ?wi?tej

648 Zmartwychwstanie Chrystusa jako transcendentne wkroczenie Boga 258 w stworzenie i w histori? jest przedmiotem wiary. Dzia?aj? w nim równocze?nie 989 trzy Osoby Boskie i ukazuj? swoj? w?asn? oryginalno??. Zmartwychwstanie dokona?o si? moc? Ojca, który "wskrzesi?"511Por. Dz 2, 24. Chrystusa, swego Syna, i przez to w doskona?y sposób wprowadzi? Jego cz?owiecze?stwo - wraz z Jego cia?em 663 - do Trójcy. Jezus zostaje ostatecznie objawiony jako "ustanowiony wed?ug 445 Ducha ?wi?to?ci przez powstanie z martwych pe?nym mocy Synem Bo?ym" 272 (Rz 1, 3-4). ?w. Pawe? podkre?la ukazanie si? mocy Bo?ej512Por. Rz 6 4- 2 Kor 13, 4; Flp 3,10; Ef 1, 19-22; Hbr 7, 16. przez dzie?o Ducha, który o?ywi? martwe cz?owiecze?stwo Jezusa i powo?a? go do chwalebnego stanu Pana.649 Je?li chodzi o Syna, to dokonuje On swego w?asnego zmartwychwstania swoj? Bosk? moc?. Jezus zapowiada, ?e Syn Cz?owieczy b?dzie musia? wiele cierpie? i umrze?, a nast?pnie zmartwychwstanie (w czynnym znaczeniu tego s?owa)513Por. Mk 8, 31; 9, 9-31; 10, 34.. A w innym miejscu stwierdza wprost: "?ycie moje oddaj?, aby je... znów odzyska?... Mam moc je odda? i mam moc je znów odzyska?" (J 10, 17-18). "Wierzymy, ?e Jezus istotnie umar? i zmartwychwsta?" (1 Tes 4, 14).

650 Ojcowie Ko?cio?a kontempluj? Zmartwychwstanie, wychodz?c od Boskiej Osoby Chrystusa, która pozosta?a zjednoczona z Jego dusz? i Jego 626 cia?em, rozdzielonymi od siebie przez ?mier?: "Przez jedno?? Boskiej natury, która pozostaje obecna w ka?dej z dwóch cz??ci cz?owieka, jednocz? si? one na nowo. W ten sposób ?mier? dokonuje si? przez rozdzielenie 1005 elementu ludzkiego, a zmartwychwstanie przez po??czenie dwóch rozdzielonych cz??ci"514 ?w. Grzegorz z Nyssy, In Christi resurrectionem, 1: PG 46, 617 B; por. tak?e Statuta Ecclesiae Antiqua: DS 325; Anastazy II, list In prolixitate epistole: DS 359; Hormizdas, list Inter ea quae: DS 369; Synod Toleda?ski XI: DS 539..

III. Sens i znaczenie zbawcze Zmartwychwstania

651 "Je?li Chrystus nie zmartwychwsta?, daremne jest nasze nauczanie, pró?na jest tak?e wasza wiara" (1 Kor 15, 14). Zmartwychwstanie stanowi przede wszystkim potwierdzenie tego wszystkiego, co sam Chrystus czyni? i czego naucza?. Wszystkie prawdy, nawet najbardziej niedost?pne dla umys?u 129 ludzkiego, znajduj? swoje uzasadnienie, gdy? Chrystus da? ich ostateczne, 274 obiecane przez siebie potwierdzenie swoim Boskim autorytetem.652 Zmartwychwstanie Chrystusa jest wype?nieniem obietnic Starego Testamentu515Por. ?k 24, 26-27. 44-48. i obietnic samego Jezusa w czasie Jego ?ycia ziemskiego516Por. Mt 28, 6; Mk 16, 7; ?k 24, 6-7.. 994 Wyra?enie "zgodnie z Pismem"517Por. 1 Kor 15, 3-4 i Symbol Nicejsko-Konstantynopolita?ski. wskazuje, ?e Zmartwychwstanie Chrystusa601 wype?nia te zapowiedzi.

653 Zmartwychwstanie potwierdza prawd? o Bosko?ci Jezusa: "Gdy wywy?szycie Syna Cz?owieczego, wtedy poznacie, ?e JA JESTEM" (J 8, 28). Zmartwychwstanie 445 Ukrzy?owanego pokaza?o, ?e On prawdziwie by? "JA JESTEM", Synem Bo?ym i samym Bogiem. ?w. Pawe? móg? o?wiadczy? ?ydom: "G?osimy wam Dobr? Nowin? o obietnicy danej ojcom: ?e Bóg spe?ni? j? wobec nas... wskrzesiwszy Jezusa. Tak te? jest napisane w psalmie drugim: Ty jeste? moim Synem, Jam Ciebie dzi? zrodzi?" (Dz 13, 32-33)518Por. Ps 2, 7.. Zmartwychwstanie Chrystusa jest ?ci?le zwi?zane z misterium Wcielenia Syna Bo?ego. Jest jego 461, 422 wype?nieniem wed?ug wiecznego zamys?u Ojca.

654 Misterium Paschalne ma dwa aspekty: przez swoj? ?mier? Chrystus wyzwala nas od grzechu; przez swoje Zmartwychwstanie otwiera nam dost?p do nowego ?ycia. Jest ono przede wszystkim usprawiedliwieniem, które 1987 przywraca nam ?ask? Bo??519Por. Rz 4, 25., "aby?my i my wkroczyli w nowe ?ycie - jak Chrystus powsta? z martwych" (Rz 6, 4). Polega ono na zwyci?stwie nad ?mierci? grzechu i na nowym uczestnictwie w ?asce520Por. Ef 2, 4-5; 1 P 1, 3.. Dokonuje ono przybrania za 1996 synów, poniewa? ludzie staj? si? bra?mi Chrystusa, jak sam Jezus nazywa? uczniów po Zmartwychwstaniu: "Id?cie i oznajmijcie moim braciom" (Mt 28, 10; J 20, 17). Staj? si? oni bra?mi nie przez natur?, ale przez dar ?aski, poniewa? to przybrane synostwo udziela rzeczywistego uczestnictwa w ?yciu jedynego Syna, który objawi? si? w pe?ni w swoim Zmartwychwstaniu.

655 Wreszcie Zmartwychwstanie Chrystusa - i sam Chrystus 989Zmartwychwsta?y - jest zasad? i ?ród?em naszego przysz?ego zmartwychwstania: "Chrystus zmartwychwsta? jako pierwszy spo?ród tych, co pomarli... I jak w Adamie wszyscy umieraj?, tak te? w Chrystusie wszyscy b?d? o?ywieni" l002 (1 Kor 15, 20-22). W oczekiwaniu na to wype?nienie, Chrystus Zmartwychwsta?y ?yje w sercach wiernych. W Nim chrze?cijanie "kosztuj? mocy przysz?ego wieku" (Hbr 6, 5), a ich ?ycie zosta?o wprowadzone przez Chrystusa do wn?trza ?ycia Bo?ego52lPor. Kol 3, 1-3., aby "ju? nie ?yli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umar? i zmartwychwsta?" (2 Kor 5, 15).

 

W skrócie

 

656 Przedmiotem wiary w Zmartwychwstanie jest wydarzenie historyczne po?wiadczone przez uczniów, którzy rzeczywi?cie spotkali Zmartwychwsta?ego, a równocze?nie wydarzenie tajemniczo transcendentne jako wej?cie cz?owiecze?stwa Chrystusa do chwa?y Bo?ej.

 

657 Pusty grób i le??ce p?ótna oznaczaj?, ?e cia?o Chrystusa dzi?ki mocy Bo?ej unikn??o wi?zów ?mierci i zniszczenia; przygotowuj? one uczniów na spotkanie Zmartwychwsta?ego.

 

658 Chrystus, "Pierworodny spo?ród umar?ych" (Kol 1, 18), jest zasad? naszego zmartwychwstania: ju? teraz przez usprawiedliwienie naszej duszy522Por. Rz 6, 4., a pó?niej przez o?ywienie naszego cia?a523Por. Rz 8, 11..

Artyku? szósty

"JEZUS WST?PI? DO NIEBA,

SIEDZI PO PRAWICY BOGA, OJCA WSZECHMOG?CEGO"659 "Po rozmowie z nimi Pan Jezus zosta? wzi?ty do nieba" (Mk 16, 19). Cia?o Chrystusa zosta?o uwielbione od chwili Jego zmartwychwstania, jak 645 dowodz? tego nowe i nadprzyrodzone w?a?ciwo?ci, które posiada ju? na sta?e524Por. ?.k 24, 31; J 20, 19. 26.. Jednak przez czterdzie?ci dni, gdy Jezus jad? i pi? ze swoimi uczniami525Por. Dz 10, 41. oraz poucza? ich o Królestwie526Por. Dz 1, 3., Jego chwa?a pozostawa?a jeszcze zakryta pod postaci? zwyczajnego cz?owiecze?stwa527Por. Mk 16, 12; ?k 24, 15; J 20, 14-15; 21, 4.. Ostatnie ukazanie si? Jezusa ko?czy66 si? nieodwracalnym wej?ciem Jego cz?owiecze?stwa do chwa?y Bo?ej, 697 symbolizowanej przez ob?ok528Por. Dz 1, 9; por. tak?e ?k 9, 34-35; Wj 13, 22. i niebo529Por, ?k 24, 51., gdzie zasiada odt?d po prawicy Boga530Por. Mk 16, 19; Dz 2, 33; 7, 56; por. tak?e Ps 110, 1., W sposób zupe?nie wyj?tkowy i jedyny uka?e si? jeszcze Paw?owi "jako poronionemu p?odowi" (1 Kor 15, 8) w swoim ostatnim ukazaniu si?, w 642 którym531Por. 1 Kor 9, 1; Ga 1, 16. ustanowi go aposto?em.

660 Ukryty charakter chwa?y Zmartwychwsta?ego przejawia si? w tym czasie w Jego tajemniczych s?owach skierowanych do Marii Magdaleny: "Jeszcze... nie wst?pi?em do Ojca. Natomiast udaj si? do moich braci i powiedz im: ?Wst?puj? do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego?" (J 20,17). Wskazuje to na ró?nic? mi?dzy ukazywaniem si? chwa?y Chrystusa Zmartwychwsta?ego i chwa?y Chrystusa wywy?szonego po prawicy Ojca. Historyczne, a zarazem transcendentne wydarzenie Wniebowst?pienia okre?la przej?cie z jednej chwa?y do drugiej.

661 Ten ostatni etap pozostaje ?ci?le zwi?zany z pierwszym, to znaczy ze zst?pieniem z nieba zrealizowanym we Wcieleniu. Tylko Chrystus, Ten, który 461 "wyszed? od Ojca", mo?e "wróci? do Ojca"532Por. J 16, 28. "Nikt nie wst?pi? do nieba oprócz Tego, który z nieba zst?pi? - Syna Cz?owieczego" (J 3, 13)533Por. Ef 4, 8-10.. Cz?owiecze?stwo pozostawione swoim w?asnym si?om nie ma dost?pu do "domu Ojca" (J 14, 2), do ?ycia i do szcz??cia Bo?ego. Jedynie Chrystus móg? otworzy? cz?owiekowi taki dost?p: "Jako nasza G?owa wyprzedzi? nas do niebieskiej Ojczyzny, aby umocni? nasz? nadziej?, ?e jako cz?onki Mistycznego 792 Cia?a równie? tam wejdziemy"534Por. Msza? Rzymski, Prefacja o Wniebowst?pieniu..

 

662 "A Ja, gdy zostan? nad ziemi? wywy?szony, przyci?gn? wszystkich do siebie" (J 12, 32). Wywy?szenie na krzy?u oznacza i zapowiada wywy?szenie 1545 Wniebowst?pienia. Jest jego pocz?tkiem. Jezus Chrystus, jedyny Kap?an nowego i wiecznego Przymierza, "wszed? nie do ?wi?tyni zbudowanej r?kami ludzkimi... ale do samego nieba, aby teraz wstawia? si? za nami przed obliczem Boga" (Hbr 9, 24). W niebie Chrystus nieustannie urzeczywistnia swoje kap?a?stwo, "bo zawsze ?yje, aby si? wstawia? za tymi, którzy przez Niego zbli?aj? si? do Boga" (Hbr 7, 25). "Jako Arcykap?an dóbr przysz?ych" 1137 (Hbr 9, 11) Chrystus stanowi centrum i jest g?ównym celebransem liturgii, przez któr? czci Ojca w niebie535Por. Ap 4, 6-11. 536.663 Chrystus zasiada ju? po prawicy Ojca. "Przez prawic? Ojca rozumiemy chwa?? i cze?? Bóstwa, gdzie Ten, który istnia? jako Syn Bo?y przed wszystkimi 648 wiekami, jako Bóg i wspó?istotny Ojcu, zasiad? ciele?nie po Wcieleniu i uwielbieniu Jego cia?a"536?w. Jan Damasce?ski, De fide orthodoxa, IV, 2, 2: PG 94,1104 D..

664 Zasiadanie po prawicy Ojca oznacza zapocz?tkowanie Królestwa 541 Mesjasza, wype?nienie wizji proroka Daniela dotycz?cej Syna Cz?owieczego: "Powierzono Mu panowanie, chwa?? i w?adz? królewsk?, a s?u?y?y Mu wszystkie narody, ludy i j?zyki. Panowanie Jego jest wiecznym panowaniem, które nie przeminie, a Jego Królestwo nie ulegnie zag?adzie" (Dn 7, 14). Od tej chwili Aposto?owie stali si? ?wiadkami "Królestwa, któremu nie b?dzie ko?ca" 537Symbol Nicejsko-Konstantynopolita?ski..

 

W skrócie

665 Wniebowst?pienie Chrystusa okre?la ostateczne wej?cie cz?owiecze?stwa Jezusa do niebieskiego panowania Boga, sk?d kiedy? powróci538Por. Dz 1, 11. 539, które jednak obecnie zakrywa Go przed wzrokiem ludzi539Por. Kol 3, 3.

666 Jezus Chrystus, G?owa Ko?cio?a, poprzedza nas w chwalebnym Królestwie Ojca, aby?my jako cz?onki Jego Cia?a ?yli w nadziei, ?e pewnego dnia b?dziemy z Nim na wieki.

667 Jezus Chrystus, po wej?ciu raz na zawsze do sanktuarium niebieskiego, wstawia si? nieustannie za nami jako Po?rednik, który zapewnia nam nieustannie wylanie Ducha ?wi?tego.

 

 

Artyku? siódmy

"STAMT?D PRZYJDZIE S?DZI?

?YWYCH I UMAR?YCH"

I. Powróci w chwale

Chrystus króluje ju? przez Ko?ció?668 "Po to bowiem Chrystus umar? i powróci? do ?ycia, by zapanowa? tak nad umar?ymi, jak nad ?ywymi" (Rz 14, 9). Wniebowst?pienie Chrystusa oznacza Jego uczestnictwo, razem z cz?owiecze?stwem, w mocy i w?adzy samego Boga. Jezus Chrystus jest Panem i dlatego posiada wszelk? w?adz?450 w niebie i na ziemi. Jest On "ponad wszelk? Zwierzchno?ci? i W?adz?, i Moc?, i Panowaniem", poniewa? Ojciec "wszystko podda? pod Jego stopy" (Ef 1, 20-22). Chrystus jest Panem wszech?wiata540Por. Ef 4,10;1 Kor 15, 24. 27-28. i historii. W Nim historia cz?owieka, a nawet ca?e stworzenie osi?ga swoj? "rekapitulacj?"541Por. Ef 1, 10., Swoje transcendentne wype?nienie. 518

669 Chrystus jako Pan jest tak?e G?ow? Ko?cio?a, który jest Jego Cia?em542Por. Ef 1, 22.. Wyniesiony do nieba i uwielbiony, po wype?nieniu w ten sposób do ko?ca 792, l088 swojego pos?ania, pozostaje On na ziemi w swoim Ko?ciele. Odkupienie jest ?ród?em w?adzy, któr? Chrystus w mocy Ducha ?wi?tego posiada nad 541 Ko?cio?em543Por. Ef 4, 11-13.. "Ko?ció?, czyli Królestwo Chrystusowe, ju? teraz obecne w tajemnicy", "stanowi zal??ek oraz zacz?tek tego Królestwa na ziemi"544Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 3; 5..

670 Od Wniebowst?pienia zamys? Bo?y wchodzi w swoje spe?nienie. Jeste?my ju? w "ostatniej godzinie" (1 J 2, 18)545Por. 1 P 4, 7.. "Ju? przyszed? zatem do nas kres wieków, ju? ustanowione zosta?o nieodwo?alnie odnowienie ?wiata i w pewien 1042 rzeczywisty sposób ju? w doczesno?ci jest ono antycypowane: albowiem Ko?ció? ju? na ziemi naznaczony jest prawdziw?, cho? niedoskona?? jeszcze 825 ?wi?to?ci?"546Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 48.. Królestwo Chrystusa ukazuje ju? swoj? obecno?? przez cudowne 547 znaki547Por. Mk 16, 17-18., które towarzysz? g?oszeniu go przez Ko?ció?548Por. Mk 16, 20..

...w oczekiwaniu a? wszystko zostanie Mu poddane

671 Królestwo Chrystusa, obecne ju? w Jego Ko?ciele, nie jest jeszcze ca?kowicie wype?nione "z wielk? moc? i chwa??" (?k 21, 27)549Por. Mt 25, 31. przez przyj?cie Króla na ziemi?. W Królestwo to uderzaj? jeszcze z?e moce55Por. 2 Tes 2, 7., nawet je?li zosta?y one zwyci??one u podstaw przez Pasch? Chrystusa; do chwili, gdy 1043 wszystko zostanie Mu poddane551Por. 1 Kor 15, 28.. "Dopóki jednak nie powstan? nowe 769, 773 niebiosa i nowa ziemia, w których sprawiedliwo?? mieszka, Ko?ció? pielgrzymuj?cy, w swoich sakramentach i instytucjach, które nale?? do obecnego wieku, posiada posta? tego przemijaj?cego ?wiata i ?yje po?ród stworze?, które wzdychaj? dot?d w bólach porodu i oczekuj? objawienia synów Bo?ych"552 Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 48. 1043, 2046 Dlatego chrze?cijanie modl? si?, szczególnie podczas Eucharystii553Por. I Kor 11, 26., by 2817 przyspieszy? powrót Chrystusa554Por. 2 P 3,11-12., mówi?c do Niego: "Przyjd?, Panie!"555Por. 1 Kor 16, 22; Ap 22, 17. 20.

672 Chrystus powiedzia? przed swoim Wniebowst?pieniem, ?e nie nadesz?a jeszcze godzina chwalebnego ustanowienia Królestwa mesja?skiego oczekiwanego przez Izraela556Por. Dz 1, 6-7., które wed?ug proroków557Por. Iz 11, 1-9. mia?o przynie?? wszystkim 732 ludziom ostateczny porz?dek sprawiedliwo?ci, mi?o?ci i pokoju. Czas obecny jest wed?ug Chrystusa czasem Ducha i ?wiadectwa558Por. Dz 1, 8., ale jest to tak?e czas naznaczony jeszcze "utrapieniami" (1 Kor 7, 26) oraz do?wiadczaniem z?a559Por. Ef 5, 16. które nie oszcz?dza Ko?cio?a560Por. 1 P 4, 17. i zapocz?tkowuje walk? ostatnich dni56lPor. 1 J 2, 18; 4, 3; 1 Tm 4, 1.. Jest2612 to czas oczekiwania i czuwania562Por. Mt 25,1-13; Mk 13, 33-37.

Chwalebne przyj?cie Chrystusa - nadzieja Izraela

673 Od Wniebowst?pienia przyj?cie Chrystusa w chwale jest bliskie563Por. Ap 22, 20., nawet 1040, 1048 je?li nie do nas nale?y "zna? czasy i chwile, które Ojciec ustali? swoj? w?adz?" (Dz 1, 7)564Por., Mk 13, 32.. Przyj?cie eschatologiczne mo?e wype?ni? si? w ka?dej chwili565Por. Mt 24, 44; 1 Tes 5, 2. nawet je?li to przyj?cie i ostateczna próba, która je poprzedzi, s? jeszcze "zatrzymane"566Por. 2 Tes 2, 3-12.

674 Przyj?cie Mesjasza w chwale jest zatrzymane w ka?dej chwili historii567Por. Rz 11, 31. do momentu uznania Go przez "ca?ego Izraela" (Rz 11, 26; Mt 23, 39), którego cz??? zosta?a dotkni?ta "zatwardzia?o?ci?" (Rz 11, 25) w "niewierze" (Rz 11, 20) w Jezusa. ?w. Piotr mówi do ?ydów w Jerozolimie po Pi??dziesi?tnicy: "Pokutujcie wi?c i nawró?cie si?, aby grzechy wasze zosta?y zg?adzone, aby nadesz?y od Pana dni och?ody, aby te? pos?a? wam zapowiedzianego Mesjasza, Jezusa, którego niebo musi zatrzyma? a? do czasu odnowienia wszystkich rzeczy, co od wieków przepowiedzia? Bóg przez usta swoich ?wi?tych proroków" (Dz 3, 19-21). ?w. Pawe? kontynuuje za nim: "Je?eli ich odrzucenie przynios?o ?wiatu pojednanie, to czym?e b?dzie ich przyj?cie, je?eli nie powstaniem ze ?mierci do840 ?ycia?" (Rz 11, 15). Wej?cie "ca?o?ci" Izraela (Rz 11, 12) do zbawienia mesja?skiego, w ?lad za wej?ciem "pe?ni pogan" (Rz 1 l, 25)568Por. ?k 21, 24., pozwoli Ludowi Bo?emu zrealizowa? "miar? wielko?ci wed?ug Pe?ni Chrystusa" (Ef 4, 13), gdy 58 Bóg b?dzie "wszystkim we wszystkich" (1 Kor 15, 28).

Ostatnia próba Ko?cio?a

675 Przed przyj?ciem Chrystusa Ko?ció? ma przej?? przez ko?cow? prób?, która zachwieje wiar? wielu wierz?cych569Por. ?k 18, 8; Mt 24, 12.. Prze?ladowanie, które towarzyszy 769 jego pielgrzymce przez ziemi?570Por. ?k 21,12; J 15,19-20., ods?oni "tajemnic? bezbo?no?ci" pod postaci? oszuka?czej religii, daj?cej ludziom pozorne rozwi?zanie ich problemów za cen? odst?pstwa od prawdy. Najwi?kszym oszustwem religijnym jest oszustwo Antychrysta, czyli oszustwo pseudomesjanizmu, w którym cz?owiek uwielbia samego siebie zamiast Boga i Jego Mesjasza, który przyszed? w ciele571Por. 2 Tes 2, 4-12; 1 Tes 5, 2-3; 2 J 7; 1 J 2, 18. 22..

676 To oszustwo Antychrysta ukazuje si? w ?wiecie za ka?dym razem, gdy d??y si? do wype?nienia w historii nadziei mesja?skiej, która mo?e zrealizowa? si? wy??cznie poza histori? przez s?d eschatologiczny. Ko?ció? odrzuci? to zafa?szowanie Królestwa, nawet w formie z?agodzonej, które pojawi?o si? pod nazw? millenaryzmu572Por. Kongregacja ?w. Oficjum, dekret De Millenarismo (19 lipca 1944): DS 3839., przede wszystkim za? w formie politycznej ?wieckiego mesjanizmu, 2425 "wewn?trznie perwersyjnego"573Por. Pius XI, enc. Divini Redemptoris; pot?pia w tej encyklice "fa?szywy mistycyzm" tej "karykatury odkupienia pokornych"; Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 20-21..

677 Ko?ció? wejdzie do Królestwa jedynie przez t? ostateczn? Pasch?, w której pod??y za swoim Panem w Jego ?mierci i Jego Zmartwychwstaniu574Por. Ap 19, 1-9.. 1340 Królestwo wype?ni si? wi?c nie przez historyczny triumf Ko?cio?a575Por. Ap 13, 8. zgodnie ze 2853 stopniowym rozwojem, lecz przez zwyci?stwo Boga nad ko?cowym rozp?taniem si? z?a576Por. Ap 20, 7-10., które sprawi, ?e z nieba zst?pi Jego Oblubienica577Por. Ap 21, 2-4.. Triumf Boga nad buntem z?a przyjmie form? S?du Ostatecznego578Por. Ap 20, 12. po ostatnim wstrz?sie kosmicznym tego ?wiata, który przemija51Por. 2 P 3, 12-13..

 

1038-1041II. Aby s?dzi? ?ywych i umar?ych

678 W ?lad za prorokami580Por. Dn 7,10; Jl 3-4; Ml 3,19. i Janem Chrzcicielem58lPor. Mt 3, 7-12. Jezus zapowiedzia? 1470 w swoim przepowiadaniu s?d, który nast?pi w dniu ostatecznym. Zostanie wtedy ujawnione post?powanie ka?dego cz?owieka582Por. Mk 12, 38-40. i wyjd? na jaw tajemnice serc583Por. ?k 12,1-3; J 3, 20-21; Rz 2, 16; 1 Kor 4, 5.. Nast?pi wtedy pot?pienie zawinionej niewiary, która lekcewa?y?a ?ask? ofiarowan? przez Boga584Por. Mt 11, 20-24; 12, 41-42.. Postawa wobec bli?niego objawi przyj?cie lub odrzucenie ?aski i mi?o?ci Bo?ej585Por. Mt 5, 22; 7,1-5.. Jezus powie w dniu ostatecznym: "Wszystko, co uczynili?cie jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnie?cie uczynili" (Mt 25, 40).

 

679 Chrystus jest Panem ?ycia wiecznego. Do Niego jako do Odkupiciela ?wiata nale?y pe?ne prawo ostatecznego os?dzenia czynów i serc ludzi. "Naby?" On to prawo przez swój Krzy?. W taki sposób Ojciec "ca?y s?d przekaza? Synowi" (J 5, 22)586Por. J 5, 27; Mt 25, 31; Dz 10, 42; 17, 31; 2 Tm 4, 1. Syn jednak nie przyszed?, by s?dzi?, ale by zbawi587Por. J 3, 17. i da? ?ycie, które jest w Nim588Por. J 5, 26.. Przez odrzucenie ?aski w tym ?yciu ka?dy os?dza 1021ju? samego siebie589Por. J 3, 18; 12, 48., otrzymuje wed?ug swoich uczynków590Por. 1 Kor 3, 12-15. i mo?e nawet pot?pi? si? na wieczno??, odrzucaj?c Ducha mi?o?ci591Por. Mt 12, 32; Hbr 6, 4-6; 10, 26-31..

 

W skrócie

680 Chrystus Pan króluje ju? przez Ko?ció?, ale jeszcze nie wszystkie rzeczy tego ?wiata s? Mu poddane. Triumf Królestwa Chrystusa nie nast?pi bez ostatniego ataku mocy z?a.

681 W dniu s?du na ko?cu ?wiata Chrystus przyjdzie w chwale, aby doprowadzi? do ostatecznego triumfu dobra nad z?em, które w historii, jak pszenica i k?kol, ros?y razem.

682 Przychodz?c na ko?cu czasów s?dzi? ?ywych i umar?ych, chwalebny Chrystus objawi ukryte zamiary serc i odda ka?demu cz?owiekowi w zale?no?ci od jego uczynków oraz jego przyj?cia lub odrzucenia laski.

 

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 68 goĹ›ci