MISTERIUM PASCHALNE W CZASIE KO?CIO?A
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? druga (1066-1690) CELEBRACJA MISTERIUM
 

Rozdzia? pierwszy

MISTERIUM PASCHALNE W CZASIE KO?CIO?A

Artyku? pierwszy 

 LITURGIA - DZIE?O TRÓJCY ?WI?TEJI.

I Ojciec jako ?ród?o i Ce? liturgii

1077 "Niech b?dzie b?ogos?awiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa; On nape?ni? nas wszelkim b?ogos?awie?stwem duchowym na wy?ynach 492niebieskich - w Chrystusie. W Nim bowiem wybra? nas przed za?o?eniem ?wiata, aby?my byli ?wi?ci i nieskalani przed Jego obliczem. Z mi?o?ci przeznaczy? nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, wed?ug postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej ?aski, któr? obdarzy? nas w Umi?owanym" (Ef 1, 3-6).

1078 B?ogos?awienie jest czynno?ci? Bosk?, która daje ?ycie i której ?ród?em 2626 jest Ojciec. Jego b?ogos?awie?stwo jest równocze?nie s?owem i darem (be-ne-dictio, eu-logia). W odniesieniu do cz?owieka poj?cie to b?dzie oznacza? adoracj? i oddanie si? Stwórcy w dzi?kczynieniu.

1079 Od pocz?tku a? do wype?nienia si? czasów ca?e dzie?o Bo?e jest b?ogos?awie?stwem. Od liturgicznego poematu o pierwszym stworzeniu a? do pie?ni Jeruzalem niebieskiego autorzy natchnieni g?osz? zamys? zbawienia jako wielkie b?ogos?awie?stwo Bo?e.

 

1080 Na pocz?tku Bóg b?ogos?awi istoty ?ywe, a w sposób szczególny m??czyzn? i kobiet?. Przymierze z Noem i wszystkimi istotami ?ywymi odnawia to b?ogos?awie?stwo p?odno?ci mimo grzechu cz?owieka, z powodu którego ziemia zosta?a "przekl?ta". Ale pocz?wszy od Abrahama Bo?e b?ogos?awie?stwo przenika histori? ludzi, która zmierza?a ku ?mierci, by skierowa? j? do ?ycia, do jego ?ród?a; przez wiar? "ojca wierz?cych", który przyjmuje b?ogos?awie?stwo, zostaje zapocz?tkowana historia zbawienia.

 

1081 B?ogos?awie?stwa Bo?e ukazuj? si? w zdumiewaj?cych i zbawczych wydarzeniach, takich jak narodzenie Izaaka, wyprowadzenie z Egiptu (Pascha i Wyj?cie), dar Ziemi Obiecanej, wybór Dawida, Obecno?? Boga w ?wi?tyni, oczyszczaj?ce wygnanie i powrót "ma?ej Reszty": Prawo, Prorocy i Psalmy, z których utkana jest liturgia narodu wybranego, przypominaj? o tych Bo?ych b?ogos?awie?stwach, a zarazem odpowiadaj? na nie uwielbieniem i dzi?kczynieniem.

 

1082 W liturgii Ko?cio?a b?ogos?awie?stwo Bo?e zostaje w pe?ni objawione i udzielone: Ojciec jest uznawany i adorowany jako ?ród?o i Cel wszelkich b?ogos?awie?stw stworzenia i zbawienia; w swoim S?owie, które dla nas przyj??o cia?o, umar?o i zmartwychwsta?o, nape?nia nas swoimi b?ogos?awie?stwami i przez nie rozlewa w naszych sercach Dar, który zawiera wszystkie dary: Ducha ?wi?tego.

 

1083 Jest zatem zrozumia?y podwójny wymiar liturgii chrze?cija?skiej jako 2627 odpowiedzi wiary i mi?o?ci na "b?ogos?awie?stwa duchowe", którymi obdarza nas Ojciec. Z jednej strony Ko?ció?, zjednoczony ze swoim Panem i "w Duchu ?wi?tym" (?k 10, 21), b?ogos?awi Ojca "za Jego dar niewypowiedziany" (2 Kor 9,15) przez adoracj?, uwielbienie i dzi?kczynienie. Z drugiej strony, a? do spe?nienia si? zamys?u Bo?ego Ko?ció? nie przestaje sk?ada? Ojcu 1300 "ofiary z otrzymanych od Niego darów" i prosi? Go, by zes?a? Ducha ?wi?tego na te dary, na niego samego, na wiernych i na ca?y ?wiat oraz by przez komuni? w ?mierci i zmartwychwstaniu Chrystusa Kap?ana i przez moc Ducha Bo?e b?ogos?awie?stwa przynosi?y owoce ?ycia "ku chwale majestatu Jego ?aski" (Ef 1, 6).

 

Chrystus uwielbiony...

 

1084 Chrystus, "siedz?c po prawicy Ojca" i rozlewaj?c Ducha ?wi?tego na swoje Cia?o, którym jest Ko?ció?, dzia?a obecnie przez sakramenty ustanowione 662 przez Niego w celu przekazywania ?aski. Sakramenty s? widzialnymi znakami (s?owa i czynno?ci), zrozumia?ymi dla cz?owieka. Urzeczywistniaj? one 1127 skutecznie ?ask?, któr? oznaczaj?, za po?rednictwem dzia?ania Chrystusa i przez moc Ducha ?wi?tego.

 

1085 Chrystus oznacza i urzeczywistnia w liturgii Ko?cio?a przede wszyspkim swoje Misterium Paschalne. W czasie ziemskiego ?ycia Jezus zapowiada? Misterium Paschalne w swoim nauczaniu i uprzedza? je przez swoje czyny. Gdy nadchodzi Jego Godzina2Por. J 13, 1; 17, 1. , prze?ywa jedyne wydarzenie w historii, które nie przemija: Jezus umiera, zostaje pogrzebany, zmartwychwstaje i zasiada po prawicy Ojca "raz na zawsze" (Rz 6, 10; Hbr 7, 27; 9, 12). Jest to wydarzenie rzeczywiste, które mia?o miejsce w naszej historii, ale jest ono wyj?tkowe, poniewa? wszystkie inne wydarzenia historyczne wyst?puj? tylko raz i przemijaj?, znikaj? w przesz?o?ci. Misterium Paschalne Chrystusa - przeciwnie - nie mo?e pozostawa? jedynie w przesz?o?ci, poniewa? przez swoj? ?mier? zniweczy? On ?mier?, a ponadto to, kim Chrystus jest, to, co uczyni? i co wycierpia? dla 519 wszystkich ludzi, uczestniczy w wieczno?ci Bo?ej, przekracza wszelkie czasy i jest w nich stale obecne. Wydarzenie Krzy?a i Zmartwychwstania 1165 trwa i poci?ga wszystko ku ?yciu.

 

...od czasu Ko?cio?a Aposto?ów...

 

1086 "Jak Ojciec pos?a? Chrystusa, tak i On pos?a? Aposto?ów, których nape?ni? Duchem ?wi?tym nie tylko po to, aby g?osz?c Ewangeli? wszystkiemu 858stworzeniu, zwiastowali, ?e Syn Bo?y swoj? ?mierci? i zmartwychwstaniem wyrwa? nas z mocy Szatana i uwolni? od ?mierci oraz przeniós? do Królestwa Ojca, lecz tak?e po to, aby og?aszane dzie?o zbawienia sprawowali przez Ofiar? i sakramenty, stanowi?ce o?rodek ca?ego ?ycia liturgicznego"3Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 6..

1087 W ten sposób Chrystus Zmartwychwsta?y, udzielaj?c Aposto?om Ducha ?wi?tego, powierza im swoj? w?adz? u?wi?cania4Por. J 20, 21-23.: staj? si? oni sakramentalnymi znakami Chrystusa. Moc? tego samego Ducha ?wi?tego powierzaj? oni t? w?adz? swoim nast?pcom. Ta "sukcesja apostolska" tworzy struktur? ca?ego 861 ?ycia liturgicznego Ko?cio?a. Ma ona charakter sakramentalny, przekazywany przez sakrament 1536 ?wi?ce?.

 

...jest obecny w liturgii ziemskiej...

1088 "Dla urzeczywistnienia tak wielkiego dzie?a" - udzielania czy 776 przekazywania swojego dzie?a zbawienia - "Chrystus jest zawsze obecny w swoim 669 Ko?ciele, szczególnie w czynno?ciach liturgicznych. Jest obecny w ofierze Mszy ?wi?tej, czy to w osobie odprawiaj?cego, gdy? ?Ten sam, który kiedy? ofiarowa? si? na krzy?u, obecnie ofiaruje si? przez pos?ug? kap?anów?, czy te? 1373 zw?aszcza pod postaciami eucharystycznymi. Obecny jest moc? swoj? w sakramentach, tak ?e gdy kto? chrzci, sam Chrystus chrzci. Jest obecny w swoim s?owie, albowiem gdy w Ko?ciele czyta si? Pismo ?wi?te, wówczas On sam mówi. Jest obecny wreszcie, gdy Ko?ció? modli si? i ?piewa psalmy, gdy? On sam obieca?: ?Gdzie dwaj albo trzej s? zgromadzeni w imi? moje, tam i Ja jestem po?ród nich? (Mt 18, 20)"5Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 7..

1089 "W tak wielkim dziele, przez które Bóg otrzymuje doskona?? chwa??, a ludzie u?wi?cenie, Chrystus zawsze przy??cza do siebie Ko?ció?, swoj? 796Oblubienic? umi?owan?, która wzywa swego Pana i przez Niego oddaje cze?? Ojcu wiecznemu"6Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 7..

...która uczestniczy w liturgii niebieskiej

1090 "Liturgia ziemska daje nam niejako przedsmak uczestnictwa w liturgii 1137-1139 niebia?skiej, odprawianej w mie?cie ?wi?tym Jeruzalem, do którego pielgrzymujemy, gdzie Chrystus siedzi po prawicy Bo?ej jako s?uga ?wi?tyni i prawdziwego przybytku. W liturgii ziemskiej ze wszystkimi zast?pami duchów niebieskich wy?piewujemy Panu hymn chwa?y; wspominaj?c ze czci? ?wi?tych, mamy nadziej? uczestniczenia we wspólnocie z nimi; oczekujemy jako Zbawiciela Pana naszego, Jezusa Chrystusa, a? si? uka?e jako Ten, który jest ?yciem naszym, a my z Nim razem pojawimy si? w chwale"7Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 8; por. konst. Lumen gentium, 50..

III. Duch ?wi?ty i Ko?ció? w liturgii

1091 W liturgii Duch ?wi?ty jest wychowawc? wiary Ludu Bo?ego, sprawc? 798 "cudownych dzie? Bo?ych", którymi s? sakramenty Nowego Przymierza. Jest pragnieniem i dzie?em Ducha w sercu Ko?cio?a, aby?my ?yli ?yciem Chrystusa Zmartwychwsta?ego. Gdy spotyka On w nas odpowied? wiary, któr? wzbudzi?, urzeczywistnia si? prawdziwe wspó?dzia?anie; przez nie liturgia staje si? wspólnym dzie?em Ducha ?wi?tego i Ko?cio?a.

1092 W tym sakramentalnym udzielaniu misterium Chrystusa Duch ?wi?ty dzia?a w taki sam sposób jak w innych czasach ekonomii zbawienia: 737 przygotowuje Ko?ció? na spotkanie z Jego Panem, przypomina i ukazuje Chrystusa wierze zgromadzenia, uobecnia i aktualizuje misterium Chrystusa swoj? przekszta?caj?c? moc?, a wreszcie jako Duch komunii jednoczy Ko?ció? z ?yciem i pos?aniem Chrystusa.Duch ?wi?ty przygotowuje na przyj?cie Chrystusa

1093 Duch ?wi?ty wype?nia w ekonomii sakramentalnej figury Starego Przymierza. Poniewa? Ko?ció? Chrystusa zosta? "cudownie przygotowany 762 w historii narodu izraelskiego i w Starym Przymierzu"8Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 2., liturgia Ko?cio?a zachowuje jako swoj? integraln? i niezast?pion? cz??? niektóre elementy kultu Starego Przymierza:

- przede wszystkim czytanie Starego 121 Testamentu;

- modlitw? 2585 Psalmów;

- a zw?aszcza pami?? o wydarzeniach zbawczych i znacz?cych faktach, 1081 które znalaz?y swoje wype?nienie w misterium Chrystusa (Obietnica i Przymierze, Wyj?cie i Pascha, Królestwo i ?wi?tynia, Wygnanie i Powrót).

1094 W?a?nie na harmonii obu Testamentów9Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 14-16. opiera si? katecheza paschalna Pana10Por. ?k 24, 13-49., a nast?pnie katecheza Aposto?ów i Ojców Ko?cio?a. 128-130 Ods?ania ona to, co pozostawa?o zakryte pod liter? Starego Testamentu: misterium Chrystusa. Nazywa si? j? katechez? "typologiczn?", poniewa? objawia nowo?? Chrystusa na podstawie "figur" (typów), które zapowiada?y Go w wydarzeniach, s?owach i symbolach pierwszego Przymierza. Figury zostaj? ods?oni?te przez nowe odczytanie tekstów starotestamentalnych w Duchu Prawdy, wychodz?c od Chrystusa11Por. 2 Kor 3, 14-16.. W ten sposób potop i arka Noego s? figurami zbawienia przez chrzest12Por. 1 P 3, 21., podobnie ob?ok i przej?cie przez Morze Czerwone, a woda wyprowadzona ze ska?y jest figur? duchowych darów Chrystusa13Por. 1 Kor 10, 1-6.; manna na pustyni stanowi zapowied? Eucharystii, "prawdziwego Chleba z nieba" (J 6, 32).

1095 Dlatego Ko?ció?, zw?aszcza w okresie Adwentu, Wielkiego Postu, a przede wszystkim w Noc Paschaln?, odczytuje i prze?ywa te wielkie 281wydarzenia historii zbawczej w "dzisiaj" swojej liturgii. Potrzeba przy tym, by katecheza pomaga?a wiernym otworzy? si? na "duchowe" rozumienie ekonomii 117 zbawienia, jak ukazuje j? i pozwala nam ni? ?y? liturgia Ko?cio?a.

1096 Liturgia ?ydowska i liturgia chrze?cija?ska. G??bsza znajomo?? wiary i ?ycia religijnego narodu ?ydowskiego, tak jak s? jeszcze dzisiaj wyznawane i prze?ywane, mo?e pomóc lepiej zrozumie? pewne aspekty liturgii chrze?cija?skiej. Dla ?ydów i dla chrze?cijan Pismo ?wi?te jest istotn? cz??ci? ich liturgii: przez g?oszenie s?owa Bo?ego, odpowied? na to s?owo, modlitw? uwielbienia i modlitw? wstawiennicz? za ?ywych i umar?ych, uciekanie si? do Bo?ego mi?osierdzia. Liturgia s?owa w sobie w?a?ciwej 1174strukturze znajduje swoje ?ród?o w modlitwie ?ydowskiej. Modlitwa Godzin oraz inne teksty i formularze liturgiczne maj? w niej swoje odpowiedniki, podobnie jak nawet najbardziej czcigodne formu?y naszych modlitw, mi?dzy innymi "Ojcze nasz". Tak?e 1352Modlitwy eucharystyczne inspiruj? si? wzorami zaczerpni?tymi z tradycji ?ydowskiej. Zwi?zek mi?dzy liturgi? ?ydowsk? i liturgi? chrze?cija?sk?, a tak?e ró?nice w ich tre?ci s? szczególnie widoczne w wielkich ?wi?tach roku liturgicznego, takich jak Pascha. 840Chrze?cijanie i ?ydzi celebruj? Pasch?; Pascha historii u ?ydów jest zwrócona ku przysz?o?ci, natomiast u chrze?cijan Pascha wype?nia si? w ?mierci i zmartwychwstaniu Chrystusa, chocia? oczekuj? oni jeszcze na jej ostateczne spe?nienie.

1097 W liturgii Nowego Przymierza ka?da czynno?? liturgiczna, szczególnie celebracja Eucharystii i sakramentów, jest spotkaniem Chrystusa i Ko?cio?a. Zgromadzenie liturgiczne czerpie swoj? jedno?? z "Ducha ?wi?tego", który gromadzi dzieci Bo?e w jednym Ciele Chrystusa. Ta jedno?? przewy?sza zwi?zki ludzkie, rasowe, kulturowe i spo?eczne.

1098 Zgromadzenie powinno przygotowa? si? na spotkanie ze swoim Panem - by? "ludem dobrze usposobionym". To przygotowanie serc jest wspólnym dzie?em Ducha ?wi?tego i zgromadzenia, a szczególnie pe?ni?cych funkcje 1430 wynikaj?ce ze ?wi?ce? (ministri). ?aska Ducha ?wi?tego zmierza do wzbudzenia wiary, nawrócenia serca i przylgni?cia do woli Ojca. Te dyspozycje s? podstaw? do przyj?cia innych ?ask ofiarowanych w samej celebracji oraz owoców nowego ?ycia, jakie ma ono nast?pnie wyda?.Duch ?wi?ty przypomina misterium Chrystusa

 

1099 Duch i Ko?ció? wspó?dzia?aj?, by ukaza? Chrystusa i Jego dzie?o zbawienia w liturgii. Przede wszystkim w Eucharystii i w sposób analogiczny w innych sakramentach liturgia jest Pami?tk? misterium zbawienia. Duch 91 ?wi?ty jest ?yw? pami?ci? Ko?cio?a14Por. J 14, 26..

 

1100 S?owo Bo?e. Duch ?wi?ty przypomina najpierw zgromadzeniu 1134 liturgicznemu znaczenie wydarzenia zbawczego, o?ywiaj?c g?oszone s?owo Bo?e, by zosta?o przyj?te i prze?yte:

103, 131 Pismo ?wi?te ma donios?e znaczenie w odprawianiu liturgii. Z niego bowiem wyj?te s? czytania, które wyja?nia si? w homilii, oraz psalmy przeznaczone do ?piewu. Z niego czerpi? swe natchnienie i swego ducha pro?by, modlitwy i pie?ni liturgiczne. W nim te? trzeba szuka? znaczenia czynno?ci i znaków15.Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 24.

1101 Duch ?wi?ty udziela czytaj?cym i s?uchaj?cym duchowego rozumienia s?owa Bo?ego, wed?ug dyspozycji ich serca. Przez s?owa, czynno?ci i znaki, które 117 stanowi? osnow? celebracji, Duch ?wi?ty kszta?tuje ?ywy zwi?zek wiernych i szafarzy z Chrystusem - S?owem i Obrazem Ojca, by mogli w??czy? w swoje ?ycie sens tego, co s?ysz?, co kontempluj? i wype?niaj? w celebracji.

1102 "Przez zbawcze bowiem s?owo rodzi si? wiara w sercach... dzi?ki niej powstaje i wzrasta wspólnota wiernych"16Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 4.. G?oszenie s?owa Bo?ego nie ogranicza si? do nauczania; wymaga ono odpowiedzi wiary jako zgody i 143 zaanga?owania ze wzgl?du na przymierze mi?dzy Bogiem i Jego ludem. To Duch ?wi?ty daje ?ask? wiary, umacnia j? i sprawia jej wzrost we wspólnocie. Zgromadzenie liturgiczne jest przede wszystkim jedno?ci? w wierze.

 

1103 Anamneza. Celebracja liturgiczna odnosi si? zawsze do zbawczych interwencji Boga w historii. "Plan Objawienia urzeczywistnia si? przez 1362 czyny i s?owa wewn?trznie z sob? powi?zane... S?owa za? obwieszczaj? czyny i ods?aniaj? tajemnic? w nich zawart?"17Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 2.. W liturgii s?owa Duch ?wi?ty "przypomina" zgromadzeniu to wszystko, co uczyni? dla nas Chrystus. Odpowiednio do natury czynno?ci liturgicznych i obrz?dowych tradycji Ko?cio?ów celebracja "wspomina" wielkie dzie?a Bo?e w bardziej lub mniej rozwini?tej anamnezie. Duch ?wi?ty, który w ten sposób o?ywia pami?? Ko?cio?a, wzbudza dzi?kczynienie i uwielbienie (Doksologia).

 

Duch ?wi?ty aktualizuje misterium Chrystusa

1104 Liturgia chrze?cija?ska nie tylko przypomina wydarzenia, które dokona?y naszego zbawienia, ale aktualizuje je i uobecnia. Misterium Paschalne Chrystusa jest celebrowane, a nie powtarzane. Powtarzane s? poszczególne celebracje; w ka?dej z nich nast?puje wylanie Ducha ?wi?tego, który aktualizuje 1885 jedyne Misterium.

1105 Epikleza ("wzywanie-na") jest modlitw? wstawiennicz?, w której kap?an prosi Ojca o pos?anie Ducha U?wi?ciciela, by sk?adane ofiary sta?y si? 1153 Cia?em i Krwi? Chrystusa i aby wierni, przyjmuj?c je, sami stawali si? ?yw? ofiar? dla Boga.

1106 Anamneza i epikleza stanowi? centrum ka?dej celebracji sakramentalnej, a szczególnie Eucharystii:

 

Pytasz, jak chleb staje si? Cia?em Chrystusa, a wino Jego Krwi?? Odpowiadam: 1375 Duch ?wi?ty wkracza i wype?nia to, co przerasta wszelkie s?owo i wszelk? my?l... Zauwa?, dzieje si? to przez Ducha ?wi?tego, podobnie jak przez Ducha ?wi?tego Chrystus przyj?? cia?o z Dziewicy Maryi18?w. Jan Damasce?ski, De fide orthodoxa, 4, 13: PG 94,1142 A i 1145 A. .

 

1107 Przekszta?caj?ca moc Ducha ?wi?tego w liturgii przyspiesza przyj?cie 2816 Królestwa i spe?nienie si? misterium zbawienia. W oczekiwaniu i nadziei Duch ?wi?ty pozwala nam rzeczywi?cie uprzedza? doskona?? komuni? Trójcy ?wi?tej. Duch pos?any przez Ojca, który wys?uchuje epiklezy Ko?cio?a, o?ywia tych, którzy Go przyjmuj?, i stanowi dla nich ju? teraz "zadatek" ich dziedzictwa19Por. Ef 1, 14; 2 Kor 1, 22..

 

Komunia w Duchu ?wi?tym

 

1108 Celem pos?ania Ducha ?wi?tego w ka?dej czynno?ci liturgicznej jest 788 doprowadzenie do komunii z Chrystusem, by formowa? Jego Cia?o. Duch ?wi?ty jest jak sok winnego krzewu Ojca; przynosi on swój owoc w 1092 latoro?lach20Por. J 15,1-17; Ga 5, 22.. W liturgii urzeczywistnia si? najbardziej wewn?trzne wspó?dzia?anie Ducha ?wi?tego i Ko?cio?a. Duch komunii zawsze pozostaje w 775 Ko?ciele i dlatego Ko?ció? jest wielkim sakramentem Boskiej komunii, która gromadzi rozproszone dzieci Bo?e. Owocem dzia?ania Ducha w liturgii jest nieroz??cznie komunia z Trójc? ?wi?t? i komunia braterska21Por. 1 J 1, 3-7..

 

1109 Epikleza jest tak?e modlitw? o pe?n? realizacj? komunii zgromadzenia z misterium Chrystusa. "?aska Pana Jezusa Chrystusa, mi?o?? Boga i dar jedno?ci w Duchu ?wi?tym" (2 Kor 13, 13) powinny zawsze pozostawa? z nami i przynosi? tak?e owoce poza celebracj? eucharystyczn?. Ko?ció? prosi wi?c 1368 Ojca o pos?anie Ducha ?wi?tego, by uczyni? On z ?ycia wiernych ?yw? ofiar? dla Boga przez duchow? przemian? na obraz Chrystusa, przez trosk? o jedno?? Ko?cio?a i uczestnictwo w Jego pos?aniu przez ?wiadectwo i s?u?b? mi?o?ci.

 

W skrócie

1110 W liturgii Ko?ció? b?ogos?awi i wielbi Boga Ojca jako ?ród?o wszelkich b?ogos?awie?stw stworzenia i zbawienia, jakimi pob?ogos?awi? On nas w swoim Synu, by udzieli? nam Ducha przybranego synostwa.

1111 Dzie?o Chrystusa w liturgii ma charakter sakramentalny, poniewa? Jego misterium zbawienia uobecnia si? w niej moc? Ducha ?wi?tego; Jego Cia?o, którym jest Ko?ció?, jest jakby sakramentem (znakiem i narz?dziem), w którym Duch ?wi?ty rozdziela misterium zbawienia. Przez swoje czynno?ci liturgiczne Ko?ció? pielgrzymuj?cy uczestniczy ju? w Iiturgii niebieskiej, otrzymuj?cjej przedsmak.

 

1112 Pos?anie Ducha ?wi?tego w liturgii Ko?cio?a ma na celu przygotowa? zgromadzenie na spotkanie z Chrystusem; przypomina? i ukazywa? Chrystusa wierze zgromadzenia; uobecnia? i spe?nia? zbawcze dzie?o Chrystusa swoj? przekszta?caj?c? moc? oraz sprawia?, by owocowa? dar komunii w Ko?ciele.

 

Artyku? drugi

MISTERIUM PASCHALNE

W SAKRAMENTACH KO?CIO?A

1113 Ca?e ?ycie liturgiczne Ko?cio?a koncentruje si? wokó? Ofiary eucharystycznej i sakramentów22Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 6.. W Ko?ciele jest siedem sakramentów: chrzest, 1210 bierzmowanie (chryzmacja), Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych, sakrament ?wi?ce?, ma??e?stwo23Por. Sobór Lyo?ski II: DS 860; Sobór Florencki: DS 1310; Sobór Trydencki: DS 1601.. W niniejszym artykule zostanie omówione to co jest wspólne siedmiu sakramentom z doktrynalnego punktu widzenia. To, co jest wspólne sakramentom z punktu widzenia celebracji, zostanie przedstawione w rozdziale drugim, a to, co odnosi si? do poszczególnych sakramentów, b?dzie przedmiotem dzia?u drugiego.

I. Sakramenty Chrystusa

1114 "Opieraj?c si? na nauczaniu Pisma ?wi?tego, na tradycjach apostolskich... i na zgodnym zdaniu Ojców", wyznajemy, ?e "wszystkie sakramenty Nowego Przymierza zosta?y ustanowione przez Jezusa Chrystusa"24Sobór Trydencki: DS 1600-1601..

1115 S?owa i czyny Jezusa ju? w czasie Jego ?ycia ukrytego i misji publicznej mia?y charakter zbawczy. Uprzedza?y one moc Jego Misterium Paschalnego. 512-560Zapowiada?y i przygotowywa?y to, czego mia? On udzieli? Ko?cio?owi po wype?nieniu si? wszystkiego. Misteria ?ycia Chrystusa s? podstaw? tego, czego Chrystus udziela teraz przez szafarzy swojego Ko?cio?a w sakramentach, poniewa? "to, co by?o widzialne w naszym Zbawicielu, przesz?o do Jego misteriów"25?w. Leon Wielki, Sermones, 74, 2: PL 54, 398 A..

1116 Sakramenty b?d?ce "mocami, które wychodz?" z zawsze ?ywego i o?ywiaj?cego Cia?a Chrystusa26Por. ?k 5,17; 6, 19; 8, 46., oraz dzia?aniami Ducha ?wi?tego 1504, 774 urzeczywistnianymi w Jego Ciele, którym jest Ko?ció?, s? "arcydzie?ami Bo?ymi" w nowym i wiecznym Przymierzu.

II. Sakramenty Ko?cio?a

1117 Ko?ció? za po?rednictwem Ducha, który prowadzi go "do ca?ej prawdy" (J 16, 13), stopniowo rozpoznawa? ten skarb otrzymany od Chrystusa i dok?adnie okre?li? sposób "udzielania" go, podobnie jak to czyni? w odniesieniu 120 do kanonu Pisma ?wi?tego i nauki wiary jako wierny "szafarz" misteriów Bo?ych27Por. Mt 13, 52; 1 Kor 4, 1.. W ten sposób Ko?ció? uzna? w ci?gu wieków, ?e w?ród jego obrz?dów liturgicznych jest siedem, które s? we w?a?ciwym sensie sakramentami ustanowionymi przez Chrystusa.

1118 Sakramenty s? "sakramentami Ko?cio?a" w podwójnym znaczeniu: s? sakramentami "przez Ko?ció?" i "dla Ko?cio?a". S? one sakramentami "przez Ko?ció?", poniewa? jest on sakramentem dzia?ania Chrystusa, który dokonuje w nim swego dzie?a dzi?ki pos?aniu Ducha ?wi?tego. S? one tak?e "dla 1396 Ko?cio?a", b?d?c "sakramentami, które buduj? Ko?ció?"28?w. Augustyn, De civitate Dei, 22, 17; por. ?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 64, 2, ad 3., poniewa? ukazuj? i udzielaj? ludziom, zw?aszcza w Eucharystii, tajemnic? komunii Boga Mi?o?ci, Jednego w Trzech Osobach.

1119 Ko?ció?, tworz?c z Chrystusem-G?ow? "jakby jedn? osob? 792 mistyczn?"29Pius XII, enc. Mystici Corporis., dzia?a w sakramentach jako "organicznie ukszta?towana natura spo?eczno?ci kap?a?skiej"30Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11.. Przez chrzest i bierzmowanie lud kap?a?ski staje si? zdolny do celebracji liturgii; oprócz tego niektórzy wierni "odznaczani s? przez ?wi?cenia kap?a?skie, ustanawiani s? w imi? Chrystusa, aby karmili Ko?ció? s?owem i ?ask? Bo??"31Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11..

1120 Pos?uga ?wi?ce?, czyli kap?a?stwo urz?dowe32Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10., s?u?y kap?a?stwu 1547 chrzcielnemu. Zapewnia ona, ?e w sakramentach dzia?a Chrystus przez Ducha ?wi?tego dla Ko?cio?a. Zbawcze pos?anie powierzone przez Ojca Jego Synowi wcielonemu zostaje powierzone Aposto?om, a przez nich ich nast?pcom. Otrzymuj? oni Ducha Jezusa, by dzia?a? w Jego imieniu i w Jego osobie (in persona Christi)33Por. J 20, 21-23; ?k 24, 47; Mt 28, 18-20.. W ten sposób szafarz wy?wi?cony stanowi wi?? sakramentaln?, która ??czy czynno?? liturgiczn? z tym, co powiedzieli i uczynili Aposto?owie, a przez nich z tym, co powiedzia? i uczyni? Chrystus - ?ród?o i fundament sakramentów.

1121 Trzy sakramenty: chrzest, bierzmowanie i sakrament ?wi?ce? 1272, 1394 kap?a?skich, oprócz tego, ?e udzielaj? ?aski, wyciskaj? charakter sakramentalny (czyli 1582 "piecz??"), przez który chrze?cijanin uczestniczy w kap?a?stwie Chrystusa i nale?y do Ko?cio?a, odpowiednio do swego stanu i pe?nionych funkcji. To upodobnienie do Chrystusa i Ko?cio?a, urzeczywistniane przez Ducha ?wi?tego, jest nieusuwalne34Sobór Trydencki: DS 1609.; pozostaje ono w chrze?cijaninie na zawsze jako pozytywna dyspozycja do przyj?cia ?aski, jako obietnica i zapewnienie opieki Bo?ej oraz powo?anie do kultu Bo?ego i s?u?by Ko?cio?owi. Sakramenty te nie mog? wi?c nigdy by? powtórzone.

III. Sakramenty wiary

1122 Chrystus pos?a? swoich Aposto?ów, by g?osili "w imi? Jego... nawrócenie i odpuszczenie grzechów wszystkim narodom" (?k 24, 47). "Nauczajcie wszystkie narody, udzielaj?c im chrztu w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego" (Mt 28, 19). Polecenie udzielania chrztu, a wi?c pos?anie sakramentalne, jest 849 zawarte w nakazie g?oszenia Ewangelii, poniewa? sakrament jest przygotowywany przez s?owo Bo?e i wiar?, b?d?c? zgod? na to 1236 s?owo:

 

Lud Bo?y jednoczy si? przez s?owo Boga ?ywego... G?oszenie s?owa wymagane jest do samej pos?ugi sakramentów, poniewa? s? to sakramenty wiary, która rodzi si? ze s?owa i nim si? karmi35Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 4..

 

1123 "Celem sakramentów jest u?wi?cenie cz?owieka, budowanie mistycznego Cia?a Chrystusa, a wreszcie oddawanie czci Bogu. Jako znaki, maj? one tak?e poucza?. Sakramenty wiar? nie tylko zak?adaj?, lecz za pomoc? s?ów i rzeczy daj? jej wzrost, umacniaj? j? i wyra?aj?. S?usznie wi?c nazywaj? si? 1154 sakramentami wiary36Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 59..1124 Wiara Ko?cio?a poprzedza wiar? wierz?cego, który jest wezwany do przylgni?cia do niej. Gdy Ko?ció? celebruje sakramenty, wyznaje wiar? 166 otrzyman? od Aposto?ów. Wyra?a to dawna zasada: 1327 lex orandi, lex credendi (lub: legem credendi lex statuat supplicandi, wed?ug Prospera z Akwitanii37Prosper z Akwitanii, Epistula, 217: PL 45, 1031., V wiek). Prawo modlitwy jest prawem wiary; Ko?ció? wierzy tak, jak si? modli. Liturgia jest elementem konstytutywnym ?wi?tej i 78 ?ywej Tradycji38Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 8..

1125 Z tego powodu ?aden obrz?d sakramentalny nie mo?e by? 1205 zmieniany ani poddawany manipulacji przez szafarza czy przez wspólnot?. Nawet najwy?szy autorytet w Ko?ciele nie mo?e dowolnie zmienia? liturgii; mo?e to czyni? jedynie w pos?usze?stwie wiary i w religijnym szacunku dla misterium liturgii.1126 Ponadto, poniewa? sakramenty wyra?aj? i rozwijaj? jedno?? 815 wiary w Ko?ciele, lex orandi jest jednym z istotnych kryteriów dialogu, który d??y do przywrócenia jedno?ci chrze?cijan39Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 2 i 15..

IV. Sakramenty zbawienia

1127 Sakramenty godnie celebrowane w wierze udzielaj? ?aski, któr? 1084 oznaczaj?40Por. Sobór Trydencki: DS 1605 i 1606.. S? one skuteczne, poniewa? dzia?a w nich sam Chrystus: to On chrzci, to On dzia?a w sakramentach, aby udziela? ?aski, jak? oznacza sakrament. Ojciec zawsze wys?uchuje modlitwy Ko?cio?a swego Syna, który to 1105 Ko?ció? w epiklezie ka?dego sakramentu wyra?a swoj? wiar? w moc Ducha ?wi?tego. 696 Jak ogie? przemienia w siebie wszystko, czego dotknie, tak Duch ?wi?ty przekszta?ca w ?ycie Bo?e to, co jest poddane Jego mocy.

1128 Taki jest sens stwierdzenia Ko?cio?a4lPor. Sobór Trydencki: DS 1608., ?e sakramenty dzia?aj? ex opere operato (dos?ownie: "przez sam fakt spe?nienia czynno?ci"), czyli moc? zbawczego dzie?a Chrystusa, dokonanego raz na zawsze. Wynika st?d, ?e "sakrament urzeczywistnia si? nie przez sprawiedliwo?? cz?owieka, który go udziela 1584 lub przyjmuje, lecz przez moc Bo??"42?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 68, 8.. W chwili, gdy sakrament jest celebrowany zgodnie z intencj? Ko?cio?a, moc Chrystusa i Jego Ducha dzia?a w nim i przez niego, niezale?nie od osobistej ?wi?to?ci szafarza. Skutki sakramentów zale?? jednak tak?e od dyspozycji tego, kto je przyjmuje.

1129 Ko?ció? naucza, ?e dla wierz?cych sakramenty Nowego Przymierza s? 1257, 2003 konieczne do zbawienia43Por. Sobór Trydencki: DS 1604.. "?aska sakramentalna" jest ?ask? Ducha ?wi?tego, udzielon? przez Chrystusa i w?a?ciw? ka?demu sakramentowi. Duch uzdrawia i przemienia tych, którzy przyjmuj? sakrament, upodabniaj?c ich do Syna Bo?ego. Owocem ?ycia sakramentalnego jest to, ?e Duch przybrania za synów 460 przebóstwia44Por. 2 P 1, 4. wiernych, w ?ywy sposób jednocz?c ich z jedynym Synem, Zbawicielem.

 

V. Sakramenty ?ycia wiecznego

1130 Ko?ció? celebruje misterium swego Pana, "a? przyjdzie", aby "Bóg by? wszystkim we wszystkich" (1 Kor 11, 26; 15, 28). Od czasów apostolskich 2817liturgia kieruje si? do swego celu przez wzywanie Ducha w Ko?ciele: "Marana tha!" (1 Kor 16, 22). Liturgia uczestniczy w ten sposób w pragnieniu Jezusa: "Gor?co pragn??em spo?y? t? Pasch? z wami... a? si? spe?ni w Królestwie Bo?ym" (?k 22, 15-16). W sakramentach Chrystusa Ko?ció? otrzymuje ju? zadatek swego dziedzictwa, uczestniczy ju? w ?yciu wiecznym, "oczekuj?c 950 b?ogos?awionej nadziei i objawienia si? chwa?y wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Jezusa Chrystusa" (Tt 2, 13). "A Duch i Oblubienica mówi?: ?Przyjd?!?... Przyjd?, Panie Jezu!" (Ap 22, 17. 20).

 

?wi?ty Tomasz streszcza ró?ne aspekty znaku sakramentalnego w nast?puj?cy sposób: "Sakrament jest znakiem, który przypomina to, co by?o wcze?niej, a mianowicie m?k? Chrystusa; który uwidacznia to, co dokonuje si? w nas przez m?k? Chrystusa, a mianowicie ?ask?; jest znakiem profetycznym, to znaczy zapowiadaj?cym przysz?? chwa??"45?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 60, 3..

 

W skrócie

1131 Sakramenty s? skutecznymi znakami ?aski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Ko?cio?owi. Przez te znaki jest nam udzielane ?ycie Bo?e. Obrz?dy widzialne, w których celebruje si? sakramenty, oznaczaj? i urzeczywistniaj? ?aski w?a?ciwe ka?demu sakramentowi. Przynosz? one owoc w tych, którzy je przyjmuj? z odpowiedni? dyspozycj?.

1132 Ko?ció? celebruje sakramenty jako wspólnota kap?a?ska, której struktur? tworzy kap?a?stwo chrzcielne i kap?a?stwo urz?dowe.

1133 Duch ?wi?ty przygotowuje do sakramentów przez s?owo Bo?e i wiar?, która przyjmuje s?owo w sercach dobrze do tego usposobionych. Sakramenty umacniaj? zatem i wyra?aj? wiar?.

1134 Owoc ?ycia sakramentalnego ma równocze?nie charakter osobowy i eklezjalny. Z jednej strony tym owocem dla ka?dego wiernego jest ?ycie dla Boga w Chrystusie Jezusie, a z drugiej strony - dla Ko?cio?a jest nim wzrost w mi?o?ci oraz w jego pos?aniu dawania ?wiadectwa.

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 54 goĹ›ci