POWSZECHNE POWO?ANIE DO MODLITWY
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? czwarta (2558-2865) MODLITWA CHRZE?CIJA?SKA

Rozdzia? pierwszy

OBJAWIENIE MODLITWY.

POWSZECHNE POWO?ANIE DO MODLITWY

2566 Cz?owiek poszukuje Boga. Przez stworzenie Bóg powo?uje wszelki byt 296 z nico?ci do istnienia. Cz?owiek, "chwa?? i czci? uwie?czony" (Ps 8, 6), jest zdolny, tak jak anio?owie, uzna?, "jak przedziwne jest imi? (Pana) po wszystkiej ziemi" (Ps 8, 2). Nawet po utracie podobie?stwa do Boga na skutek pope?nionego 355 grzechu cz?owiek pozostaje obrazem swego Stwórcy. Zachowuje 28 pragnienie Boga, który powo?uje go do istnienia. Wszystkie religie ?wiadcz? o tym poszukiwaniu w?a?ciwym dla ludzi1Por. Dz 17, 27..

2567 Bóg pierwszy wzywa cz?owieka. Je?li nawet cz?owiek zapomina o swoim Stwórcy lub ukrywa si? daleko od Jego Oblicza, czy te? pod??a za swoimi 30 bo?kami lub oskar?a Boga, ?e go opu?ci?, to Bóg ?ywy i prawdziwy niestrudzenie wzywa ka?dego cz?owieka do tajemniczego spotkania z Nim na modlitwie. W modlitwie wierny Bóg zawsze pierwszy wychodzi z mi?o?ci? do cz?owieka; zwrócenie si? cz?owieka do Boga jest zawsze odpowiedzi?. W miar? 142 jak Bóg si? objawia i objawia cz?owieka samemu cz?owiekowi, modlitwa ukazuje si? jako wzajemne przyzywanie si?, jako wydarzenie Przymierza. Wydarzenie to, przez s?owa i czyny, anga?uje serce. Ujawnia si? w ca?ej historii zbawienia.

 

Artyku? pierwszy

W STARYM TESTAMENCIE

2568 Objawienie modlitwy w Starym Testamencie wpisuje si? mi?dzy upadek 410 i pod?wigni?cie cz?owieka, mi?dzy bolesne wo?anie Boga do swych pierwszych 1736 dzieci: "Gdzie jeste??... Dlaczego to uczyni?a??" (Rdz 3, 9. 13) i odpowied? Jedynego Syna przychodz?cego na ?wiat: "Oto id?, abym spe?nia? wol? Twoj?, Bo?e": (Hbr 10, 5-7). Modlitwa jest wi?c z??czona z histori? ludzi, jest 2738 zwi?zkiem z Bogiem w wydarzeniach historii.

Stworzenie jako ?ród?o modlitwy

2569 Modlitwa jest prze?ywana najpierw na podstawie rzeczywisto?ci stworzenia. Dziewi?? pierwszych rozdzia?ów Ksi?gi Rodzaju opisuje ten zwi?zek 288 z Bogiem jako ofiar? z pierwocin trzody sk?adan? przez Abla2Por. Rdz 4, 4., jako wzywanie Imienia Bo?ego przez Henocha3Por. Rdz 4, 26. oraz jako "w?drówk? z Bogiem" (Rdz 5, 24). 58 Ofiara Noego jest "przyjemna" Bogu; Bóg b?ogos?awi Noego, a przez niego b?ogos?awi ca?e stworzenie4Por. Rdz 8, 20-9,17., poniewa? jego serce by?o sprawiedliwe i nieskazitelne; on tak?e odbywa "w?drówk? z Bogiem"5Por. Rdz 6, 9.. Taka modlitwa jest udzia?em bardzo wielu sprawiedliwych we wszystkich religiach.

W niezachwianym przymierzu z istotami ?ywymi6Por. Rdz 9, 8-16. Bóg ci?gle powo?uje ludzi, by modlili si? do Niego. Jednak w Starym Testamencie modlitwa zosta?a 59 objawiona przede wszystkim pocz?wszy od naszego ojca Abrahama.

Obietnica i modlitwa wiary

2570 Na wezwanie Boga Abraham udaje si? w drog?, "jak mu Pan rozkaza?" (Rdz 12, 4); jego serce jest ca?kowicie "poddane S?owu"; jest pos?uszny. Istotne 145 dla modlitwy jest s?uchanie serca, które sk?ania si? do Boga; s?owa maj? charakter wzgl?dny. Modlitwa Abrahama wyra?a si? jednak najpierw w czynach: jako cz?owiek milczenia, w tych miejscach, gdzie si? zatrzymuje, buduje o?tarz dla Pana. Dopiero pó?niej pojawia si? jego pierwsza modlitwa wyra?ona w s?owach: cicha skarga przypominaj?ca Bogu Jego obietnice, które - jak si? wydaje - nie spe?niaj? si?7Por. Rdz 15, 2-3.. Od samego pocz?tku ukazuje si? w ten sposób jeden z aspektów modlitwy: próba wiary w wierno?? Boga.

2571 Uwierzywszy Bogu8Por. Rdz 15, 6., w?druj?c w Jego obecno?ci i w przymierzu z Nim9Por. Rdz 17, 1-2., patriarcha Abraham jest gotowy przyj?? pod swój namiot tajemniczego Go?cia: ta przedziwna go?cinno?? pod d?bami Mamre przygotowuje do zwiastowania 494 prawdziwego Syna obietnicy10Por. Rdz 18, 1-15; ?k 1,26-28.. Od tej chwili, gdy Bóg powierzy? mu swój zamys?, jego serce pozostaje w harmonii ze wspó?czuciem Pana dla ludzi 2635 i o?miela wstawia? si? za nimi z odwa?n? ufno?ci?11Por. Rdz 18, 16-33..

2572 Jako ostateczne oczyszczenie jego wiary, Bóg ??da od niego jako od tego, "który otrzyma? obietnic?" (Hbr 11, 17), aby z?o?y? w ofierze syna, którego mu da?. Wiara Abrahama nie s?abnie, mówi on: "Bóg upatrzy sobie jagni? na ca?opalenie" (Rdz 22, 8), "pomy?la? bowiem, i? Bóg mocen wskrzesi? tak?e 603 umar?ych" (Hbr 11,19). W ten sposób ojciec wierz?cych upodobni? si? do Ojca, który nie oszcz?dzi w?asnego Syna, lecz wyda Go za nas wszystkich12Por. Rz 8, 32.. Modlitwa odnawia w cz?owieku podobie?stwo do Boga i pozwala mu uczestniczy? w mocy mi?o?ci Bo?ej, która zbawia wielu13Por. Rz 4, 16-21..

2573 Bóg ponawia swoj? obietnic? wobec Jakuba, przodka dwunastu pokole? Izraela14Por: Rdz 28,10-22.. Zanim Jakub zmierzy si? ze swym bratem Ezawem, walczy on przez ca?? noc z "kim?" tajemniczym, który odmawia wyjawienia swego imienia, ale b?ogos?awi go, zanim opu?ci go o ?wicie. Duchowa tradycja Ko?cio?a widzia?a 162 w tym opisie symbol modlitwy jako walki wiary i zwyci?stwa wytrwa?o?ci15Por. Rdz 32, 25-31; ?k 18, 1-8..

Moj?esz i modlitwa po?rednika

2574 Gdy zaczyna si? wype?nia? obietnica (Pascha, Wyj?cie z Egiptu, nadanie 62 Prawa i zawarcie Przymierza), modlitwa Moj?esza jest wzruszaj?c? figur? modlitwy wstawienniczej, która dope?ni si? w "jedynym Po?redniku mi?dzy Bogiem a lud?mi, Chrystusie Jezusie" (1 Tm 2, 5).

2575 Tak?e tutaj Bóg przychodzi pierwszy. Wzywa Moj?esza ze ?rodka 205 p?on?cego krzewu16Por. Wj 3, 1-10.. Wydarzenie to pozostanie jedn? z pierwszorz?dnych figur modlitwy w ?ydowskiej i chrze?cija?skiej tradycji duchowej. Rzeczywi?cie, je?li "Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba" powo?uje swego s?ug? Moj?esza, to dlatego ?e jest Bogiem ?ywym, który pragnie ?ycia ludzi. Objawia si?, by ich zbawi?, ale nie sam lub wbrew ich woli. Powo?uje wi?c Moj?esza, aby go pos?a?, aby go w??czy? w swoje wspó?czucie, w swoje dzie?o zbawienia. W tym pos?aniu jest jakby Bo?e b?aganie i po d?ugim sporze Moj?esz dostosuje swoj? wol? do woli Boga Zbawiciela. Jednak w dialogu, w którym Bóg zwierza si? Moj?eszowi, uczy si? on równie? modlitwy: próbuje si? wycofa?, czyni zarzuty, a przede wszystkim stawia pytania i w?a?nie w odpowiedzi na jego pytanie Pan powierza mu swoje niewypowiedziane Imi?, które objawi si? w Jego wielkich dzie?ach.

2576 "A Pan rozmawia? z Moj?eszem twarz? w twarz, jak si? rozmawia 555 z przyjacielem" (Wj 33, 11). Modlitwa Moj?esza jest obrazem modlitwy kontemplacyjnej, dzi?ki której s?uga Bo?y pozostaje wierny swemu pos?aniu. Moj?esz cz?sto i d?ugo "rozmawia" z Panem, wst?puj?c na gór?, by Go s?ucha? i b?aga?; zst?puj?c ku ludowi, by mu przekaza? s?owa jego Boga i by go prowadzi?. "Uznany jest za wiernego w ca?ym moim domu. Twarz? w twarz mówi? do niego - w sposób jawny" (Lb 12, 7-8), poniewa? "Moj?esz by? cz?owiekiem bardzo skromnym, najskromniejszym ze wszystkich ludzi, jacy ?yli na ziemi" (Lb 12, 3).

2577 Z tej za?y?o?ci z Bogiem wiernym, nieskorym do gniewu i bardzo ?askawym17Por. Wj 34, 6., Moj?esz czerpa? si?? i wytrwa?o?? w swoim wstawiennictwie. Nie modli 210 si? za siebie, ale za lud, który Bóg sobie naby?. Moj?esz wstawia si? zarówno w czasie walki z Amalekitami18Por. Wj 17, 8-13., jak te? aby uzyska? uzdrowienie Miriam19Por. Lb 12, 13-14.. Ma to miejsce jednak przede wszystkim po odst?pstwie ludu, kiedy Moj?esz 2635 "wstawia si? do Boga" (Ps 106, 23), aby ocali? lud20Por. Wj 32, 1-34, 9.. Powody jego modlitwy (wstawiennictwo jest tak?e tajemnicz? walk?) b?d? inspirowa? odwag? wielkich ludzi modlitwy zarówno w narodzie ?ydowskim, jak i w Ko?ciele. Bóg jest mi?o?ci?, jest zatem sprawiedliwy i wierny; nie mo?e przeczy? samemu sobie, 214 musi pami?ta? o swych cudownych dzie?ach; w gr? wchodzi Jego chwa?a, nie mo?e opu?ci? ludu, który nosi Jego Imi?.

Dawid i modlitwa króla

2578 Modlitwa Ludu Bo?ego rozwinie si? w cieniu Przybytku Boga, Arki Przymierza, a potem ?wi?tyni. Modlitwy b?d? uczyli go przede wszystkim przewodnicy ludu - kap?ani i prorocy. Samuel jako dziecko od swej matki Anny nauczy? si? "trwa? przed Panem"21Por. 1 Sm 1, 9-18., a od kap?ana Helego - jak s?ucha? Jego s?owa: "Mów, Panie, bo s?uga Twój s?ucha" (1 Sm 3, 9-10). Pó?niej tak?e on pozna cen? i ci??ar wstawiennictwa: "Je?li o mnie chodzi, niech to b?dzie ode mnie dalekie, bym zgrzeszy? przeciw Panu, przestaj?c si? za was modli?: b?d? wam pokazywa? drog? dobr? i prost?" (1 Sm 12, 23).

2579 Dawid jest w pe?ni królem "wed?ug Bo?ego serca", pasterzem, który 709 modli si? za swój lud i w jego imieniu, tym, którego poddanie si? woli Bo?ej, 436 wys?awianie Boga oraz skrucha b?d? dla ludu wzorem modlitwy. Poniewa? jest namaszczony przez Boga, jego modlitwa jest wiernym przylgni?ciem do Bo?ej obietnicy22Por. 2 Sm 7, 18-29., jest mi?uj?cym i radosnym zaufaniem do Tego, który jest jedynym Królem i Panem. Dawid, natchniony przez Ducha ?wi?tego, jest w Psalmach pierwszym prorokiem modlitwy ?ydowskiej i chrze?cija?skiej. Modlitwa Chrystusa, prawdziwego Mesjasza i Syna Dawidowego, objawi i wype?ni znaczenie tej modlitwy.

2580 ?wi?tynia Jerozolimska, dom modlitwy, który Dawid pragn?? zbudowa?, b?dzie dzie?em jego syna Salomona. Modlitwa w czasie po?wi?cenia 583 ?wi?tyni23Por. 1 Krl 8,10-61. opiera si? na obietnicy Boga i na Jego przymierzu, na czynnej obecno?ci Jego Imienia po?ród Jego ludu oraz pami?ci o wielkich dzie?ach, wype?nionych podczas Wyj?cia z Egiptu. Król wznosi r?ce ku niebu i b?aga Pana za siebie, za ca?y lud, za przysz?e pokolenia, o przebaczenie ich grzechów i o zaspokojenie ich codziennych potrzeb, a?eby wszystkie narody wiedzia?y, ?e On jest jedynym Bogiem i ?e serce Jego ludu ca?kowicie do Niego nale?y.

Eliasz, prorocy i nawrócenie serca

2581 ?wi?tynia mia?a by? dla Ludu Bo?ego miejscem jego wychowania do modlitwy. Pielgrzymki, ?wi?ta, dary ofiarne, ofiara wieczorna, kadzid?a, chleby 1150 "pok?adne" - wszystkie te znaki ?wi?to?ci i chwa?y Boga Najwy?szego, a bardzo bliskiego, by?y wezwaniami i drogami modlitwy. Rytualizm prowadzi? jednak cz?sto lud do zbyt zewn?trznego kultu. Potrzeba by?o wychowania wiary i nawrócenia serca. By?o to zadaniem proroków zarówno przed wygnaniem, jak i po nim.

2582 Eliasz jest ojcem proroków, "z pokolenia tych, co Go szukaj?, co szukaj? oblicza Boga" (Ps 24, 6). Jego imi?: "Pan jest Bogiem moim", zapowiada wo?anie ludu w odpowiedzi na jego modlitw? na górze Karmel24Por. 1 Krl 18, 39n.. Zach?caj?c nas do modlitwy, ?w. Jakub przypomina posta? proroka Eliasza: "Wielk? moc posiada wytrwa?a modlitwa sprawiedliwego" (Jk 5,16b).

2583 Do?wiadczywszy mi?osierdzia w czasie pobytu nad potokiem Kerit, Eliasz uczy wdow? z Sarepty wiary w s?owo Bo?e - wiary, któr? potwierdza swoj? usiln? modlitw?: Bóg przywraca do ?ycia dziecko wdowy25Por. 1 Krl 17, 7-24..

W czasie sk?adania ofiary na górze Karmel, decyduj?cej próby dla 696 wiary Ludu Bo?ego, na b?aganie Eliasza ogie? Pana trawi ofiar? ca?opaln? "w godzinie ofiary wieczornej". "Wys?uchaj mnie, o Panie, wys?uchaj!" - te w?a?nie s?owa Eliasza znalaz?y si? w epiklezie eucharystycznej w liturgiach wschodnich26Por. 1 Krl 18, 20-39..

W ko?cu podejmuj?c drog? przez pustyni? do miejsca, w którym Bóg ?ywy i prawdziwy objawi? si? swemu ludowi, Eliasz - podobnie jak Moj?esz znajduje schronienie "w grocie" a? do "przej?cia" tajemniczej Obecno?ci 555 Boga27Por. 1 Krl 19, 1-14; Wj 33,19-23.. Jednak dopiero na górze Przemienienia ods?oni si? ludziom Ten, którego oblicza szukaj?28Por. ?k 9, 28-36.: poznanie chwa?y Bo?ej ja?nieje na obliczu Chrystusa Ukrzy?owanego i Zmartwychwsta?ego29Por. 2 Kor 4, 6..

2584 Z przebywania "sam na sam z Bogiem" prorocy czerpi? ?wiat?o i si?? dla swojego pos?annictwa. Ich modlitwa nie jest ucieczk? od niewiernego 2709 ?wiata, ale s?uchaniem s?owa Bo?ego, czasami sporem lub skarg?, zawsze jednak wstawiennictwem, które oczekuje i przygotowuje na interwencj? Boga Zbawiciela, Pana historii30Por. Am 7, 2. 5; Iz 6, 5. 8. 11; Jr 1, 6; 15, 15-18; 20, 7-18..

Psalmy - modlitwa zgromadzenia

2585 Od czasów Dawida a? do przyj?cia Mesjasza ksi?gi ?wi?te zawieraj? teksty modlitewne, które ?wiadcz? o pog??bianiu modlitwy, zarówno za 1093 siebie, jak i za innych31Por. Ezd 9, 6-15; Ne 1, 4-11; Jon 2, 2-10; Tb 3, 11-16; Jdt 9, 2-14.. Psalmy stopniowo ??czono w jeden zbiór z?o?ony z pi?ciu ksi?g. Psalmy ("Pie?ni Chwa?y") s? arcydzie?em modlitwy w Starym Testamencie.

2586 Psalmy podtrzymuj? i wyra?aj? modlitw? Ludu Bo?ego, który gromadzi si? podczas wielkich ?wi?t w Jerozolimie i w ka?dy szabat w synagogach. Ta modlitwa jest nieroz??cznie modlitw? osobist? i wspólnotow?; dotyczy tych, którzy si? modl?, a jednocze?nie wszystkich ludzi. Wznosi si? z Ziemi ?wi?tej i ze wspólnot diaspory, ale obejmuje ca?e stworzenie; przypomina zbawcze wydarzenia z przesz?o?ci i rozci?ga si? a? na spe?nienie historii; upami?tnia wype?nione ju? obietnice Boga i oczekuje Mesjasza, który wype?ni je w sposób ostateczny. Psalmy, odmawiane i wype?nione w Chrystusie, pozostaj? istotnym elementem modlitwy Jego Ko?cio?a32Por. Ogólne wprowadzenie do Liturgii Godzin, 100-109.. 1177

 

2587 Psa?terz jest ksi?g?, w której s?owo Bo?e staje si? modlitw? cz?owieka. W innych ksi?gach Starego Testamentu "s?owa g?osz? czyny" Boga (dla ludzi) i "ods?aniaj? tajemnic? w nich zawart?"33Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 2.. W Psa?terzu s?owa Psalmisty ?piewaj?cego dla Boga wyra?aj? Jego zbawcze dzie?a. Ten sam Duch inspiruje dzie?o Bo?e oraz odpowied? cz?owieka. Chrystus po??czy jedno i drugie. W Nim 2641 Psalmy nieustannie ucz? nas modlitwy.2588 Ró?norodne formy modlitwy Psalmów nabieraj? kszta?tu w liturgii w ?wi?tyni, a zarazem w sercu cz?owieka. Niezale?nie od tego, czy chodzi o hymn pochwalny, czy o modlitw? w smutku lub o dzi?kczynienie, o b?aganie osobiste czy wspólnotowe, o ?piew królewski lub pielgrzymi, czy o rozmy?lanie m?dro?ciowe, Psalmy s? zwierciad?em przedziwnych dzie? Bo?ych w historii Jego ludu oraz sytuacji ludzkich prze?ywanych przez Psalmist?. Psalm mo?e odzwierciedla? jakie? wydarzenie z przesz?o?ci, odznacza si? jednak tak? prostot?, ?e jego s?owami rzeczywi?cie mog? modli? si? ludzie ka?dego stanu i wszystkich czasów.

2589 Psalmy maj? wiele wspólnych cech charakterystycznych. Modlitwa Psalmów jest prosta i spontaniczna; wyra?a pragnienie Boga i tego wszystkiego, co jest dobre w Jego stworzeniu. Psalmy odzwierciedlaj? trudno?ci wierz?cego, który mi?uj?c Pana nade wszystko, jest nara?ony na pokusy i zagro?enia ze strony nieprzyjació?. Zapewniaj? cz?owieka oczekuj?cego na to, co uczyni 304 wierny Bóg, o Jego mi?o?ci i sk?aniaj? do powierzenia si? Jego woli. Celem modlitwy Psalmów jest zawsze chwa?a Bo?a i dlatego tytu? tego zbioru odpowiada temu, co nam przekazuje: "Pie?ni Chwa?y". Psalmy, zebrane po to, by s?u?y?y zgromadzeniu do kultu, zawieraj? wezwanie do modlitwy i wskazuj? na odpowied?: Hallelu-Ja (Alleluja), "Chwalcie Pana!"

 

Có? pi?kniejszego od psalmu? Tote? Dawid s?usznie powiada: "S?awcie Pana, albowiem dobrze jest ?piewa? psalmy; s?odko i zaszczytnie jest wychwala? naszego Boga". Bardzo s?usznie; psalm bowiem jest b?ogos?awie?stwem ludu, uwielbieniem Boga, chwalb? zgromadzenia, rozradowaniem ogó?u, wo?aniem ?wiata, g?osem Ko?cio?a, melodyjnym wyznaniem wiary...34?w. Ambro?y, Enarrationes in Psalmos, 1, 9: PL 14, 924; por. Godzina czyta? z soboty 10 tygodnia.

 

W skrócie

 

2590 "Modlitwa jest wzniesieniem duszy do Boga lub pro?b? skierowan? do Niego o stosowne dobra"
35?w. Jan Damasce?ski, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D..

2591 Bóg niestrudzenie wzywa ka?d? osob? do tajemniczego spotkania z Nim na modlitwie. Modlitwa towarzyszy ca?ej historii zbawienia jako wzajemne przyzywanie si? Boga i cz?owieka.

2592 Modlitwa Abrahama i Jakuba ukazuje si? jako walka wiary, pe?na ufno?ci w wierno?? Boga i pewna zwyci?stwa obiecanego wytrwa?o?ci.

2593 Modlitwa Moj?esza odpowiada na inicjatyw? Boga ?ywego, który pragnie zbawienia swego ludu. Jest ona figur? modlitwy wstawienniczej jedynego Po?rednika, Chrystusa Jezusa.

2594 Modlitwa Ludu Bo?ego rozwija si? w cieniu Przybytku Boga, Arki Przymierza i ?wi?tyni, pod przewodnictwem pasterzy, szczególnie króla Dawida i proroków.

2595 Prorocy wzywaj? do nawrócenia serca i szukaj?c ?arliwie - jak Eliasz - oblicza Bo?ego, wstawiaj? si? za ludem.

2596 Psalmy stanowi? arcydzie?o modlitwy w Starym Testamencie. Zawieraj? dwa nieroz??czne elementy: osobisty i wspólnotowy. Rozci?gaj? si? na wszystkie czasy historii, wspominaj?c wype?nione ju? Bo?e obietnice i wyra?aj?c nadziej? na przyj?cie Mesjasza.

2597 Psalmy, które odmawia? i wype?ni? Chrystus, s? istotnym i sta?ym elementem modlitwy Jego Ko?cio?a. S? dostosowane do prze?y? ludzi wszystkich stanów i wszystkich czasów.

 

Artyku? drugi

W PE?NI CZASÓW

2598 Wydarzenie modlitwy zosta?o nam w pe?ni objawione w S?owie, które sta?o si? cia?em i mieszka mi?dzy nami. Stara? si? zrozumie? Jego modlitw?, o której mówi? nam Jego ?wiadkowie w Ewangelii, to znaczy zbli?a? si? do Pana Jezusa, ?wi?tego, jak do p?on?cego Krzewu: najpierw kontemplowa? Jego samego na modlitwie, nast?pnie s?ucha?, w jaki sposób uczy nas modli? si?, by w ko?cu pozna?, jak wys?uchuje On naszej modlitwy.

Jezus si? modli

2599 Syn Bo?y, który sta? si? Synem Dziewicy, nauczy? si? modli? wed?ug swego ludzkiego serca. Uczy si? modlitwy od swej Matki, która zachowywa?a 470 wszystkie "wielkie sprawy" Wszechmog?cego i rozwa?a?a je w swoim sercu36Por. ?k 1, 49; 2, 19; 2, 51.. Uczy si? jej przez s?owa i rytm modlitwy swojego ludu w synagodze w Nazarecie 584 i w ?wi?tyni. Jego modlitwa wyp?ywa jednak z innego, tajemniczego ?ród?a, jak sam o tym mówi w wieku lat dwunastu: "Powinienem by? w tym, co nale?y do mego Ojca" (?k 2, 49). Tu zaczyna objawia? si? nowo?? modlitwy w pe?ni czasów; modlitwa synowska, jakiej Ojciec oczekiwa? od swoich dzieci, zaczyna 534 by? wreszcie prze?ywana przez samego Jedynego Syna w Jego cz?owiecze?stwie, z lud?mi i dla ludzi.

2600 Ewangelia wed?ug ?w. ?ukasza podkre?la dzia?anie Ducha ?wi?tego oraz znaczenie modlitwy w dzia?alno?ci Chrystusa. Jezus modli si? przed decyduj?cymi chwilami swojego pos?ania: przed tym, jak Ojciec za?wiadczy? 535 o Nim podczas Jego chrztu37Por. ?k 3, 21. i Przemienienia38Por. ?k 9, 28., przed wype?nieniem przez 554, 612 swoj? m?k? zamys?u mi?o?ci Ojca39Por. ?k 22, 41-44.. Modli si? równie? przed decyduj?cymi chwilami, które zapocz?tkuj? pos?anie Jego Aposto?ów: przed wyborem i powo?aniem 858, 443 Dwunastu40Por. ?k 6,12., przed tym, jak Piotr wyzna Go jako "Mesjasza Bo?ego"41Por. ?k 9,18-20.; i modli si?, aby wiara g?owy Aposto?ów nie usta?a w czasie kuszenia42Por. ?k 22, 32.. Modlitwa Jezusa przed zbawczymi wydarzeniami, których wype?nienie zleca Mu Ojciec, jest pokornym i ufnym powierzeniem si? Jego ludzkiej woli mi?uj?cej woli Ojca.

2601 "Gdy Jezus przebywa? w jakim? miejscu na modlitwie i sko?czy? j?, rzek? jeden z uczniów do Niego: Panie, naucz nas modli? si?" (?k 11, 1). Czy? to nie z kontemplacji modl?cego si? Nauczyciela rodzi si? w uczniu Chrystusa pragnienie modlitwy? Mo?e wi?c nauczy? si? jej od Nauczyciela modlitwy. 2765 W?a?nie kontempluj?c i s?uchaj?c Syna, dzieci ucz? si? modli? do Ojca.

2602 Jezus cz?sto usuwa si? w ustronne miejsce, w samotno??, na gór?, 616 najch?tniej noc?, aby si? modli?43Por. Mk 1, 35; 6, 46; ?k 5, 16.. W swojej modlitwie poleca On ludzi, poniewa? ju? w swoim Wcieleniu w pe?ni przyjmuje cz?owiecze?stwo, a ofiaruj?c siebie samego, ofiaruje ludzi Ojcu. On, S?owo, które "przyj??o cia?o", w swojej ludzkiej modlitwie uczestniczy w tym wszystkim, co prze?ywaj? "Jego bracia" (Hbr 2, 12); wspó?cierpi z ich s?abo?ciami, aby ich z nich wyzwoli?44Por. Hbr 2, 15; 4, 15.. Ojciec pos?a? Go w?a?nie w tym celu. Jego s?owa i dzie?a s? zatem widzialnym przejawem Jego modlitwy "w ukryciu".

2603 Ewangeli?ci przej?li od Chrystusa, z okresu Jego dzia?alno?ci, dwie 2637 wyra?nie sformu?owane modlitwy. Ka?da z nich zaczyna si? dzi?kczynieniem. W pierwszej45Por. Mt 11, 25-27; ?k 10, 21-22. Jezus wys?awia Ojca, dzi?kuje Mu i b?ogos?awi Go za to, ?e ukry? tajemnice Królestwa przed tymi, którzy uwa?aj? si? za uczonych, 2546 a objawi? je "prostaczkom" (ubodzy z B?ogos?awie?stw). Wzruszenie Jezusa: 494 "Tak, Ojcze!" wyra?a g??bi? Jego serca, Jego przylgni?cie do "tego, co podoba?o si?" Ojcu, jak echo "Fiat" Jego Matki podczas Jego pocz?cia i jak zapowied? tego, co sam powie Ojcu w godzinie swojej agonii. Ca?a modlitwa Jezusa zawiera si? w tym mi?uj?cym przylgni?ciu Jego ludzkiego serca do "tajemnicy woli" Ojca (Ef 1, 9).

2604 Druga modlitwa zosta?a przytoczona przez ?w. Jana46Por. J 11, 41-42. przed opowiadaniem o wskrzeszeniu ?azarza. Wydarzenie to jest poprzedzone dzi?kczynieniem: "Ojcze, dzi?kuj? Ci, ?e? Mnie wys?ucha?", co zak?ada, ?e Ojciec zawsze wys?uchuje Jego pro?by; Jezus natychmiast dodaje: "Ja wiedzia?em, ?e zawsze Mnie wys?uchujesz", z czego wynika, ?e ze swej strony Jezus stale prosi. Tak wi?c modlitwa Jezusa kierowana dzi?kczynieniem objawia nam, w jaki sposób prosi?: przed z?o?eniem daru Jezus zwraca si? do Tego, który daje, i daje siebie w swoich darach. Dawca jest cenniejszy ni? udzielony dar - On jest "Skarbem", 478 a jest w Nim serce Jego Syna; dar jest udzielany "jako dodatek"47Por. Mt 6, 21. 33..

 

Modlitwa "arcykap?a?ska" Jezusa48Por. J 17. zajmuje wyj?tkowe miejsce w ekonomii 2746 zbawienia. Zastanowimy si? nad ni? w ko?cowej cz??ci dzia?u pierwszego. Objawia ona rzeczywi?cie zawsze aktualn? modlitw? naszego Arcykap?ana, a jednocze?nie zawiera to, czego On uczy nas w modlitwie do naszego Ojca, któr? szerzej omówimy w dziale drugim.

 

2605 Gdy nadesz?a Godzina, w której Jezus wype?nia zamys? mi?o?ci Ojca, pozwala On dostrzec niezmierzon? g??bi? swojej synowskiej modlitwy, i to nie tylko przed dobrowolnym ofiarowaniem si? ("Ojcze... nie moja wola, lecz Twoja niech si? stanie": ?k 22, 42), lecz tak?e w swoich ostatnich s?owach na 614 krzy?u, tam gdzie modlitwa i oddanie si? stanowi? ca?kowicie jedno: "Ojcze, przebacz im, bo nie wiedz?, co czyni?" (?k 23, 34); "Zaprawd?, powiadam ci: Dzi? ze Mn? b?dziesz w raju" (?k 23, 43); "Niewiasto, oto syn Twój... Oto Matka twoja" (J 19, 26-27); "Pragn?" (J 19, 28); "Bo?e mój, Bo?e mój, czemu? Mnie opu?ci??" (Mk 15, 34)49Por. Ps 22, 2.; "Wykona?o si?" (J 19, 30); "Ojcze, w Twoje r?ce powierzam ducha mojego" (?k 23, 46), a? do owego "dono?nego wo?ania", z którym umiera, oddaj?c ducha50Por. Mk 15, 37; J 19, 30b..2606 W to wo?anie S?owa Wcielonego zosta?y w??czone wszystkie l?ki ludzko?ci 403 wszystkich czasów, zniewolonej przez grzech i ?mier?, wszystkie pro?by i akty wstawiennictwa w historii zbawienia. Ojciec je przyjmuje i ponad wszelkie oczekiwania wys?uchuje, wskrzeszaj?c swojego Syna. W ten sposób wype?nia si? 653 i zostaje uwie?czone wydarzenie modlitwy w ekonomii stworzenia i zbawienia. Psa?terz daje nam do niej klucz w Chrystusie. W "Dzisiaj" zmartwychwstania 2587 Ojciec mówi: "Ty? Synem moim, Ja Ciebie dzi? zrodzi?em. ??daj ode Mnie, a dam Ci narody w dziedzictwo i w posiadanie Twoje kra?ce ziemi" (Ps 2, 7-8)51Por. Dz 13, 33..

 

List do Hebrajczyków w dramatycznych s?owach wyra?a, w jaki sposób modlitwa Jezusa sprawia zwyci?stwo zbawienia: "Z g?o?nym wo?aniem i p?aczem za dni cia?a swego zanosi? On gor?ce pro?by i b?agania do Tego, który móg? Go wybawi? od ?mierci, i zosta? wys?uchany dzi?ki swej uleg?o?ci. A chocia? by? Synem, nauczy? si? pos?usze?stwa przez to, co wycierpia?. A gdy wszystko wykona?, sta? si? sprawc? zbawienia wiecznego dla wszystkich, którzy Go s?uchaj?" (Hbr 5, 7-9).

 

Jezus uczy modlitwy

2607 Gdy Jezus si? modli, ju? wówczas uczy nas modlitwy. Teologaln? drog? naszej modlitwy jest Jego modlitwa do Ojca. Ewangelia jednak przekazuje nam 520 bezpo?rednie nauczanie Jezusa o modlitwie. Jezus jako wychowawca przyjmuje nas takimi, jacy jeste?my, i stopniowo prowadzi nas do Ojca. Zwracaj?c si? do t?umów, które id? za Nim, Jezus zaczyna od tego, co ju? wiedz? o modlitwie na podstawie Starego Przymierza, i otwiera je na nowo?? Królestwa, które przychodzi. Nast?pnie objawia im t? nowo?? w przypowie?ciach. Wreszcie do swoich uczniów, którzy maj? by? nauczycielami modlitwy w Jego Ko?ciele, b?dzie mówi? otwarcie o Ojcu i o Duchu ?wi?tym.

2608 Pocz?wszy od Kazania na Górze, Jezus k?adzie nacisk na nawrócenie 541,1430 serca: pojednanie z bratem przed z?o?eniem ofiary na o?tarzu52Por. Mt 5, 23-24.; mi?o?? do nieprzyjació? i modlitwa za prze?ladowców53Por. Mt 5, 44-45.; modlitwa do Ojca "w ukryciu" (Mt 6, 6); unikanie wielomówstwa54Por. Mt 6, 7.; przebaczanie z g??bi serca na modlitwie55Por. Mt 6, 14-15.; czysto?? serca i poszukiwanie Królestwa56Por. Mt 6, 21. 25. 33.. Takie nawrócenie jest ca?kowicie zwrócone do Ojca; ma ono charakter synowski.

2609 Serce zdecydowane na takie nawrócenie uczy si? modlitwy w wierze. 153,1814 Wiara jest synowskim przylgni?ciem do Boga, ponad tym, co czujemy i pojmujemy. Sta?a si? ona mo?liwa, poniewa? umi?owany Syn otwiera nam przyst?p do Ojca. Mo?e ??da? od nas, aby?my "szukali" i "pukali", gdy? On sam jest bram? i drog?57Por. Mt 7, 7-11. 13-14..

2610 Jak Jezus prosi Ojca i sk?ada Mu dzi?kczynienie przed otrzymaniem Jego darów, tak samo uczy nas tej synowskiej ?mia?o?ci: "Wszystko, o co w modlitwie prosicie, stanie si? wam, tylko wierzcie, ?e otrzymacie" (Mk 11, 24). 165 Taka jest moc modlitwy, "wszystko jest mo?liwe dla tego, kto wierzy" (Mk 9, 23), dla wiary, która "nie w?tpi" (Mt 21, 21). O ile Jezus jest zasmucony "niedowiarstwem" swoich bliskich (Mk 6, 6) i "ma?? wiar?" swoich uczniów (Mt 8, 26), o tyle jest pe?en podziwu dla "wielkiej wiary" setnika rzymskiego (Mt 8,10) oraz kobiety kananejskiej (Mt 15, 28).

2611 Modlitwa wiary nie polega jedynie na mówieniu "Panie, Panie", lecz 2827 na zgodzie serca, by pe?ni? wol? Ojca (Mt 7, 21). Jezus wzywa swoich uczniów, aby t? trosk? o wspó?dzia?anie z zamys?em Bo?ym zanosili w swojej modlitwie58Por. Mt 9, 38; ?k 10, 2; J 4, 34..

2612 W 672 Jezusie "Królestwo Bo?e jest bardzo blisko"; wzywa On do nawrócenia i wiary, a równocze?nie do czujno?ci. W modlitwie ucze? oczekuje Tego, który Jest i który przychodzi, pami?taj?c o Jego pierwszym Przyj?ciu w pokorze cia?a i w nadziei na Jego drugie Przyj?cie w chwale59Por. Mk 13; ?k 21, 34-36.. Modlitwa uczniów, w zjednoczeniu z ich Nauczycielem, jest walk?, a tylko czuwaj?c na 2725 modlitwie nie ulega si? pokusie60Por. ?k 22, 40. 46..

2613 ?wi?ty ?ukasz przekaza? nam trzy g?ówne przypowie?ci o modlitwie: 546

Pierwsza - o "natr?tnym przyjacielu"61Por. ?k 11, 5-13. - zach?ca do usilnej modlitwy: "Ko?aczcie, a otworz? wam". Temu, kto modli si? w ten sposób, Ojciec z nieba "da wszystko, czego potrzebuje", a zw?aszcza Ducha ?wi?tego, w którym s? wszelkie dary.

Druga przypowie?? - o "natr?tnej wdowie"62Por. ?k 18,1-8. - skupia si? na jednym z przymiotów modlitwy: nale?y modli? si? zawsze i niestrudzenie, z cierpliwo?ci? wiary. "Czy jednak Syn Cz?owieczy znajdzie wiar? na ziemi, gdy przyjdzie?"

Trzecia przypowie?? - o "faryzeuszu i celniku"63Por. ?k 18, 9-14. - dotyczy pokory modl?cego 2559 si? serca: "Bo?e, miej lito?? dla mnie, grzesznika". T? modlitw? Ko?ció? czyni ci?gle swoj?: Kyrie eleison !

 

2614 Gdy Jezus powierza otwarcie swoim uczniom tajemnic? modlitwy do Ojca, odkrywa przed nimi, czym powinna by? ich i nasza modlitwa, gdy On powróci do Ojca w swoim uwielbionym cz?owiecze?stwie. Nowo?ci? modlitwy jest teraz to, ?e "prosimy w Jego imi?" (J 14, 13). Wiara w Niego wprowadza 434 uczniów w poznanie Ojca, poniewa? Jezus jest "drog? i prawd?, i ?yciem" (J 14, 6). Wiara przynosi owoce w mi?o?ci: zachowywanie Jego s?owa, wierno?? Jego przykazaniom, trwanie z Nim w Ojcu, który mi?uje nas w Jezusie do tego stopnia, ?e mieszka w nas. W Nowym Przymierzu pewno??, ?e nasze pro?by zostan? wys?uchane, opiera si? na modlitwie Jezusa64Por. J 14, 13-14..2615 Co wi?cej, gdy nasza modlitwa jest zjednoczona z modlitw? Jezusa, wówczas Ojciec daje nam "innego Pocieszyciela, aby z nami by? na zawsze 728 - Ducha Prawdy" (J 14, 16-17). Ta nowo?? modlitwy i jej warunków ukazuje si? w mowie po?egnalnej65Por. J 14, 23-26; 15, 7. 16; 16, 13-15. 23-27.. Modlitwa chrze?cija?ska w Duchu ?wi?tym jest komuni? mi?o?ci z Ojcem, nie tylko przez Chrystusa, lecz tak?e w Nim: "Do tej pory o nic nie prosili?cie w imi? moje: Pro?cie, a otrzymacie, aby rado?? wasza by?a pe?na" (J 16, 24).

Jezus wys?uchuje modlitwy

2616 Modlitwa skierowana do Jezusa jest ju? wys?uchiwana przez Niego w czasie Jego dzia?alno?ci przez znaki, które uprzedzaj? moc Jego ?mierci i zmartwychwstania: Jezus wys?uchuje modlitwy pe?nej wiary wyra?onej w s?owach 548 (tr?dowaty66Por. Mk 1, 40-41.; Jair67Por. Mk 5, 36.; kobieta kananejska68Por. Mk 7, 29.; dobry ?otr69Por. ?k 23, 39-43.) lub te? w milczeniu (nios?cy paralityka70Por. Mk 2, 5.; kobieta cierpi?ca na krwotok, która dotkn??a Jego szaty71Por. Mk 5, 28.; p?acz i wonne olejki grzesznicy72Por. ?k 7, 37-38.). Usilna pro?ba niewidomych: "Ulituj si? nad nami, Synu Dawida!" (Mt 9, 27) lub "Jezusie, Synu Dawida, 2667 ulituj si? nade mn?!" (Mk 10, 48), zosta?a przej?ta w tradycji Modlitwy Jezusowej: "Panie, Jezu Chryste, Synu Boga, zmi?uj si? nade mn?, grzesznikiem!" Jezus zawsze wys?uchuje modlitwy, w której ludzie z wiar? prosz? o uzdrowienie z niemocy lub odpuszczenie grzechów: "Id? w pokoju, twoja wiara ci? uzdrowi?a!"

 

?wi?ty Augustyn wspaniale podsumowuje trzy wymiary modlitwy Jezusa: "Modli si? za nas jako nasz Kap?an; modli si? w nas, bo jest G?ow? Cia?a, którym jeste?my, a modlimy si? do Niego, bo jest naszym Bogiem. Rozpoznajmy wi?c w Nim nasze g?osy, a Jego g?os w nas samych"73?w. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 85, 1; por. Ogólne wprowadzenie do Liturgii Godzin, 7..

 

Modlitwa Maryi Dziewicy2617 Modlitwa Maryi zosta?a nam objawiona o ?wicie pe?ni czasów. Przed 148 Wcieleniem Syna Bo?ego i wylaniem Ducha ?wi?tego Jej modlitwa wspó?dzia?a w szczególny sposób z zamys?em ?yczliwo?ci Ojca: w chwili Zwiastowania 494 modli?a si? o pocz?cie Chrystusa74Por. ?k 1, 38., w oczekiwaniu Pi??dziesi?tnicy - o kszta?towanie si? Ko?cio?a, Cia?a Chrystusa75Por. Dz 1, 14.. W wierze pokornej S?u?ebnicy Dar Boga znajduje przyj?cie, jakiego oczekiwa? od pocz?tku czasów. Ta, któr? 490 Wszechmog?cy uczyni? "pe?n? ?aski", odpowiada ofiarowaniem ca?ej swej istoty: "Oto ja s?u?ebnica Pa?ska, niech mi si? stanie wed?ug s?owa twego". Fiat - to modlitwa chrze?cija?ska: by? ca?kowicie dla Niego, poniewa? On jest ca?kowicie dla nas.

2618 Ewangelia ukazuje nam, jak Maryja modli si? i wstawia w wierze: 2674 w Kanie76Por. J 2,1-12. Matka Jezusa prosi Syna, by zaradzi? potrzebom uczestników uczty weselnej, b?d?cej znakiem innej Uczty - Uczty godów Baranka, podczas której ofiaruje On swoje Cia?o i swoj? Krew na pro?b? Ko?cio?a, swej Oblubienicy. 726 W godzinie Nowego Przymierza, u stóp krzy?a77Por. J 19, 25-27., Maryja zostaje wys?uchana jako Niewiasta, nowa Ewa, prawdziwa "Matka ?yj?cych".

2619 Dlatego hymn Maryi78Por. ?k 1, 46-55. - ?aci?skie Magnificat, bizantyjskie Megalnei - jest zarazem hymnem Matki Boga i hymnem Ko?cio?a, hymnem Córy Syjonu i nowego Ludu Bo?ego, hymnem dzi?kczynienia za pe?ni? ?ask udzielonych 724 w ekonomii zbawienia, hymnem "ubogich", których nadzieja zosta?a urzeczywistniona przez wype?nienie obietnic danych naszym ojcom, "Abrahamowi i jego potomstwu na wieki".

 

W skrócie

2620 W Nowym Testamencie wzór doskonalej modlitwy stanowi synowska modlitwa Jezusa. Zanoszona cz?sto w samotno?ci i w ukryciu, modlitwa Jezusa wyra?a mi?uj?ce przylgni?cie do woli Ojca a? do Krzy?a i absolutne zaufanie, ?e zostanie wys?uchany.

2621 Jezus uczy swoich uczniów modli? si? sercem czystym, z ?yw? i wytrwa?? wiar?, z synowsk? ?mia?o?ci?. Wzywa ich do czujno?ci i zach?ca do przedstawiania Bogu pró?b w Jego imi?. Sam Jezus Chrystus wys?uchuje modlitw zwróconych do Niego.

2622 Modlitwa Dziewicy Maryi, w Jej "Fiat" i "Magnificat", charakteryzuje si? wielkodusznym ofiarowaniem Bogu ca?ej swojej istoty w wierze.

 

Artyku? trzeci

W CZASIE KO?CIO?A

2623 W dniu Pi??dziesi?tnicy zosta? wylany na uczniów Duch obietnicy: "znajdowali si? (oni) wszyscy razem na tym samym miejscu" (Dz 2, 1), 731 oczekuj?c Go, "trwali jednomy?lnie na modlitwie" (Dz 1, 14). Duch, który naucza Ko?ció? i przypomina mu wszystko, co powiedzia? Jezus79Por. J 14, 26., b?dzie równie? wychowywa? Ko?ció? do ?ycia modlitwy.

2624 W pierwszej wspólnocie jerozolimskiej wierz?cy "trwali w nauce Aposto?ów i we wspólnocie, w ?amaniu chleba i w modlitwach" (Dz 2, 42). 1342 Kolejno?? jest typowa dla modlitwy Ko?cio?a: oparta na wierze apostolskiej i potwierdzona przez mi?o??, karmi si? ona Eucharysti?.

2625 S? to najpierw modlitwy, których wierni s?uchaj? i które czytaj? w Pi?mie ?wi?tym, ale aktualizuj? je, w szczególno?ci modlitwy Psalmów, na 1092 podstawie ich wype?nienia w Chrystusie80Por. ?k 24, 27. 44.. Duch ?wi?ty, który przypomina w ten sposób o Chrystusie modl?cemu si? Ko?cio?owi, prowadzi go do ca?ej Prawdy i inspiruje nowe sformu?owania, które b?d? wyra?a?y niezg??bione misterium Chrystusa, dzia?aj?ce w ?yciu, w sakramentach i w pos?aniu Jego Ko?cio?a. Formu?y te b?d? si? rozwija?y w wielkich tradycjach liturgicznych 1200 i duchowych. Formy modlitwy zawarte w kanonicznych Pismach apostolskich b?d? mia?y charakter normatywny dla modlitwy chrze?cija?skiej.

I. B?ogos?awie?stwo i adoracja

2626 B?ogos?awie?stwo jest wyrazem g??bokiego d??enia modlitwy 1078 chrze?cija?skiej: jest ono spotkaniem Boga i cz?owieka; w b?ogos?awie?stwie dar Boga i przyj?cie go przez cz?owieka przyzywaj? si? nawzajem i jednocz?. Modlitwa b?ogos?awie?stwa jest odpowiedzi? cz?owieka na dary Bo?e. Poniewa? Bóg b?ogos?awi, serce cz?owieka mo?e z kolei b?ogos?awi? Tego, który jest ?ród?em wszelkiego b?ogos?awie?stwa.

2627 D??enie to wyra?aj? dwie podstawowe formy: najpierw modlitwa 1083 zanoszona w Duchu ?wi?tym wznosi si? przez Chrystusa do Ojca (b?ogos?awimy Go, poniewa? On nas pob?ogos?awi?81Por. Ef 1, 3-14; 2 Kor 1, 3-7; 1 P 1, 3-9.), nast?pnie b?aga o ?ask? Ducha ?wi?tego, który przez Chrystusa zst?puje od Ojca (to On nas b?ogos?awi)82Por. 2 Kor 13,13; Rz 15, 5-6. 13; Ef 6, 23-24..

2628 Adoracja jest zasadnicz? postaw? cz?owieka, który uznaje si? za 2096-2097 stworzenie przed swoim Stwórc?. Wys?awia wielko?? Pana, który nas stworzy?83Por. Ps 95, 1-6., oraz wszechmoc Zbawiciela, który wyzwala nas od z?a. Jest uni?eniem si? ducha przed "Królem chwa?y" (Ps 24, 9-10) i pe?nym czci milczeniem przed Bogiem, który jest "zawsze wi?kszy"84?w. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 62, 16.. Adoracja trzykro? ?wi?tego i mi?owanego ponad 2559 wszystko Boga nape?nia nas pokor? oraz nadaje pewno?? naszym b?aganiom.

II. Modlitwa pro?by

2629 Nowotestamentowe s?ownictwo wyra?aj?ce b?aganie jest bogate w odcienie znaczeniowe i oznacza: prosi?, ?ali? si?, wo?a? natarczywie, wzywa?, podnosi? g?os, krzycze?, a nawet "walczy? w modlitwie"85Por. Rz 15, 30; Kol 4, 12.. Najbardziej jednak zwyczajn? form? b?agania, poniewa? najbardziej spontaniczn?, jest pro?ba. 396 Przez modlitw? pro?by wyra?amy ?wiadomo?? naszego zwi?zku z Bogiem: jako stworzenia nie decydujemy o naszym pocz?tku, nie jeste?my panami naszego losu; nie stanowimy sami dla siebie celu; ponadto jako chrze?cijanie wiemy, ?e - b?d?c lud?mi grzesznymi - odwracamy si? od naszego Ojca. Pro?ba jest ju? powrotem do Niego.

2630 W Nowym Testamencie nie znajdziemy ju? modlitw-skarg (lamentacji) tak cz?stych w Starym Testamencie. Odt?d w Chrystusie Zmartwychwsta?ym pro?ba Ko?cio?a jest umacniana przez nadziej?, nawet je?li ci?gle jeszcze oczekujemy i codziennie 2090 powinni?my si? nawraca?. Z zupe?nie innej g??bi wyp?ywa pro?ba chrze?cija?ska, ta, któr? ?w. Pawe? nazywa j?kiem: j?kiem stworzenia "w bólach rodzenia" (Rz 8, 22) i naszym j?kiem, gdy? my równie? "wzdychamy, oczekuj?c odkupienia naszego cia?a. W nadziei bowiem ju? jeste?my zbawieni" (Rz 8, 23-24); s? to wreszcie "niewys?owione westchnienia samego Ducha ?wi?tego który "przychodzi z pomoc? naszej s?abo?ci, gdy nie umiemy si? modli? tak, jak trzeba" (Rz 8, 26).

2631 Pro?ba o przebaczenie jest pierwszym d??eniem modlitwy pro?by (s?owa celnika: "Miej lito?? dla mnie, grzesznika", ?k 18,13). Poprzedza ona w?a?ciw?, 2838 czyst? modlitw?. Ufna pokora stawia nas w ?wietle komunii z Ojcem i Jego Synem Jezusem Chrystusem oraz w komunii z innymi86Por. 1 J 1, 7-2, 2.: a zatem "o co prosi? b?dziemy, otrzymamy od Niego" (1 J 3, 22). Pro?ba o przebaczenie poprzedza liturgi? eucharystyczn?, jak równie? modlitw? osobist?.

2632 Pro?ba chrze?cija?ska skupia si? na pragnieniu i poszukiwaniu Królestwa, które przychodzi, zgodnie z nauczaniem Jezusa87Por. Mt 6,10. 33; ?k 11, 2. 13.. Istnieje hierarchia pró?b: 2816 najpierw Królestwo, nast?pnie to, co jest konieczne, by je przyj?? i wspó?dzia?a? 1942 w jego przyj?ciu. To wspó?dzia?anie z pos?aniem Chrystusa i Ducha ?wi?tego, które jest teraz pos?aniem Ko?cio?a, jest przedmiotem modlitwy wspólnoty apostolskiej88Por. Dz 6, 6; 13, 3.. Modlitwa ?w. Paw?a Aposto?a objawia nam, w jaki sposób Bo?a troska o wszystkie Ko?cio?y powinna o?ywia? modlitw? chrze?cija?sk?89Por. Rz 10, 1; Ef 1, 16-23; Flp 1, 9-11; Kol 1, 3-6; 4, 3-4. 12.. Przez modlitw? ka?dy ochrzczony przyczynia si? do przyj?cia Królestwa. 2854

2633 Uczestnicz?c w taki sposób w zbawczej mi?o?ci Boga, rozumiemy, ?e ka?da potrzeba mo?e sta? si? przedmiotem pro?by. Chrystus, który przyj?? na 2830 siebie wszystko, a?eby wszystko odkupi?, jest uwielbiany przez pro?by, jakie zanosimy do Ojca w Jego Imi?90Por. J 14, 13.. Na tej podstawie ?wi?ci Jakub91Por. Jk 1, 5-8. i Pawe? zach?caj? nas do modlitwy w ka?dej sytuacji92Por. Ef 5, 20; Flp 4, 6-7; Kol 3,16-17; 1 Tes 5,17-18..

III. Modlitwa wstawiennicza

2634 Wstawiennictwo jest modlitw? pro?by, która bardzo przybli?a nas do modlitwy Jezusa. To On jest jedynym wstawiaj?cym si? u Ojca za wszystkich 432 ludzi, a w szczególno?ci za grzeszników93Por. Rz 8, 34; 1 Tm 2, 5-8; 1 J 2, 1.. On jest Tym, który "zbawia? na wieki mo?e ca?kowicie tych, którzy przez Niego zbli?aj? si? do Boga, bo zawsze ?yje, aby si? wstawia? za nimi" (Hbr 7, 25). Sam Duch ?wi?ty "przyczynia si? za nami w b?aganiach... przyczynia si? za ?wi?tymi zgodnie z wol? Bo??" (Rz 8, 26-27).

2635 Wstawianie si? za innymi, pro?ba o co? dla innych, jest - od czasu 2571 Abrahama - czym? w?a?ciwym dla serca pozostaj?cego w harmonii z mi?osierdziem Bo?ym. W czasie Ko?cio?a wstawiennictwo chrze?cija?skie uczestniczy we wstawiennictwie Chrystusa: jest wyrazem komunii ?wi?tych. We wstawiennictwie ten, kto si? modli, "niech ma na oku nie tylko swoje w?asne sprawy, 2577 ale te? i drugich" (Flp 2, 4), do tego stopnia, aby modli? si? za tych, którzy wyrz?dzaj? mu z?o94Por. Szczepan modl?cy si? za swych oprawców, jak Jezus: Dz 7, 60; ?k 23, 28. 34..

2636 Pierwsze wspólnoty chrze?cija?skie prze?ywa?y bardzo g??boko t? form? dzielenia si?95Por. Dz 12, 5; 20, 36; 21, 5; 2 Kor 9, 14.. Pawe? Aposto? pozwala im uczestniczy? w ten sposób w swoim pos?ugiwaniu Ewangelii96Por. Ef 6, 18-20; Kol 4, 3-4; 1 Tes 5, 25., ale te? wstawia si? za nimi97Por. Flp 1, 3-4; Kol 1, 3; 2 Tes 1, 11.. Wstawiennictwo chrze?cijan nie zna granic: "za wszystkich ludzi, za królów i za wszystkich 1900 sprawuj?cych w?adz?" (1 Tm 2,1-2), za tych, którzy prze?laduj?98Por. Rz 12, 14., za zbawienie 1037 tych, którzy odrzucaj? Ewangeli?99Por. Rz 10, 1..

IV. Modlitwa dzi?kczynienia

2637 Dzi?kczynienie jest cech? charakterystyczn? modlitwy Ko?cio?a, który 224,1328 celebruj?c Eucharysti?, ukazuje si? i staje bardziej tym, czym jest. Istotnie, w dziele zbawienia Chrystus wyzwala stworzenie od grzechu i od ?mierci, by je na nowo po?wi?ci? i zwróci? Ojcu na Jego chwa??. Dzi?kczynienie cz?onków 2603 Cia?a uczestniczy w dzi?kczynieniu ich G?owy.

2638 Podobnie jak w modlitwie pro?by, ka?de wydarzenie, ka?da potrzeba mo?e sta? si? przedmiotem dzi?kczynienia. Listy ?w. Paw?a cz?sto zaczynaj? si? i ko?cz? dzi?kczynieniem i zawsze jest w nich obecny Jezus Chrystus. "W ka?dym po?o?eniu dzi?kujcie, taka jest bowiem wola Bo?a w Jezusie Chrystusie wzgl?dem was" (1 Tes 5, 18). "Trwajcie gorliwie na modlitwie czuwaj?c na niej w?ród dzi?kczynienia" (Kol 4, 2).

V. Modlitwa uwielbienia

2639 Uwielbienie jest t? form? modlitwy, w której cz?owiek najbardziej bezpo?rednio uznaje, i? Bóg jest Bogiem. Wys?awia Go dla Niego samego, oddaje Mu chwa?? nie ze wzgl?du na to, co On czyni, ale dlatego ?e ON JEST. 213 Uczestniczy w szcz??ciu serc czystych, które kochaj? Go w wierze, zanim ujrz? Go w chwale. Przez ni? Duch ??czy si? z naszym duchem, by ?wiadczy?, ?e jeste?my dzie?mi Bo?ymi100Por. Rz 8, 16.; daje ?wiadectwo Jedynemu Synowi, w którym zostali?my przybrani za synów i przez którego uwielbiamy Ojca. Uwielbienie zespala inne formy modlitwy i zanosi je do Tego, który jest ich ?ród?em i celem: "Dla nas istnieje tylko jeden Bóg, Ojciec, od którego wszystko pochodzi i dla którego my istniejemy" (1 Kor 8, 6).

2640 ?wi?ty ?ukasz cz?sto wspomina w swojej Ewangelii o zdumieniu i uwielbieniu wobec cudów Chrystusa; podkre?la to tak?e, gdy mówi w Dziejach Apostolskich o dzie?ach Ducha ?wi?tego, takich jak: wspólnota jerozolimska101Por. Dz 2, 47., uzdrowienie chromego przez Piotra i Jana102Por. Dz 3, 9., t?um, który uwielbia Boga za cud103Por. Dz 4, 21., poganie z Pizydii, którzy "radowali si? i wielbili s?owo Pa?skie" (Dz 13, 48).

2641 "Przemawiajcie do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pie?niach pe?nych ducha, ?piewaj?c i wys?awiaj?c Pana w waszych sercach" (Ef 5, 19; Kol 3, 16). Podobnie jak natchnieni pisarze Nowego Testamentu, tak pierwsze wspólnoty chrze?cija?skie odczytuj? na nowo Ksi?g? Psalmów, wy?piewuj?c w nich misterium 2587 Chrystusa. Odnowione w Duchu, uk?adaj? równie? hymny i pie?ni opiewaj?ce nies?ychane wydarzenie, jakie Bóg wype?ni? w swoim Synu: Jego Wcielenie, Jego ?mier? zwyci??aj?c? ?mier?, Jego Zmartwychwstanie i Wniebowst?pienie na prawic? Ojca104Por. Flp 2, 6-11; Kol 1,15-20; Ef 5, 14; 1 Tm 3,16; 6,15-16; 2 Tm 2, 11-13.. W?a?nie z tego "cudu" ca?ej ekonomii zbawienia wznosi si? doksologia, uwielbienie Boga105Por. Rz 16, 25-27; Ef 1, 3-14; 3, 20-21; Jud 24-25..

2642 Apokalipsa - Objawienie "tego, co ma wkrótce nast?pi?" - opiera si? na pie?niach liturgii niebieskiej106Por. Ap 4, 8-11; 5, 9-14; 7,10-12., ale tak?e na wstawiennictwie "?wiadków" (m?czenników: Ap 6, 10). 1137 Prorocy i ?wi?ci, wszyscy ci, którzy stracili ?ycie na ziemi, ?wiadcz?c o Jezusie107Por. Ap 18, 24., niezliczony t?um tych, którzy po wielkim udr?czeniu wyprzedzili nas w drodze do Królestwa, ?piewaj? pie?? chwa?y Temu, który zasiada na Tronie, oraz Barankowi108Por. Ap 19, 1-8.. W jedno?ci z nimi Ko?ció? na ziemi wy?piewuje równie? te pie?ni w wierze i po?ród do?wiadcze?. Wiara wyra?ona w pro?bie i we wstawiennictwie zachowuje nadziej? wbrew wszelkiej nadziei i wypowiada dzi?kczynienie za "wszelki dar doskona?y zst?puj?cy z góry, od Ojca ?wiate?" (Jk 1, 17). Wiara jest w ten sposób czystym uwielbieniem.

2643 Eucharystia zawiera i wyra?a wszystkie formy modlitwy; jest "czyst? ofiar?" ca?ego Cia?a Chrystusa "na chwa?? Jego imienia"109Por. Ml 1, 11.; jest - zgodnie 1330 z tradycjami Wschodu i Zachodu - "?wi?t? ofiar? uwielbienia".

 

W skrócie

2644 Duch ?wi?ty, który naucza Ko?ció? i przypomina mu wszystko, co Jezus powiedzia?, wychowuje go równie? do ?ycia modlitwy, inspiruj?c wyra?enia, które odnawiaj? si? w ramach trwa?ych form: b?ogos?awie?stwo, pro?ba, wstawiennictwo, dzi?kczynienie i uwielbienie.

2645 Poniewa? Bóg b?ogos?awi cz?owieka, jego serce mo?e z kolei b?ogos?awi? Tego, który jest ?ród?em wszelkiego b?ogos?awie?stwa.

2646 Modlitwa pro?by ma za przedmiot pro?b? o przebaczenie, poszukiwanie Królestwa, a tak?e ka?d? prawdziw? potrzeb?.

2647 Modlitwa wstawiennicza polega na pro?bie na rzecz drugiego. Nie zna granic i obejmuje równie? nieprzyjació?.

2648 Ka?da rado?? i ka?dy trud, ka?de wydarzenie i ka?da potrzeba mog? by? przedmiotem dzi?kczynienia, które - uczestnicz?c w dzi?kczynieniu Chrystusa - powinno wype?nia? ca?e ?ycie: "W ka?dym po?o?eniu dzi?kujcie" (1 Tes 5,18).

2649 Modlitwa uwielbienia, ca?kowicie bezinteresowna, wznosi si? do Boga; wys?awia Go dla Niego samego, oddaje Mu chwa?? nie ze wzgl?du na to, co On czyni, tylko dlatego, ?e ON JEST.

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 39 goĹ›ci